ࡱ> #`Ybjbjmm8bݢhhhhhhh| D|IA<<<<<<<<@@@@@@@$7BhDT@!h<<<<<@hh<<A@@@<jh<h<@@<@@@hh@<0 0zj7@@A0IA@Dz@D@Dh@,<<@<<<<<@@@<<<IA<<<<|||d||||||hhhhhh Mvzu 14. Idman-salaml1q xidmYtlYri marketinqi 1.idman-salaml1q xidmYtlYri bazar1n1n formala_mas1n1n ilkin _Yrti 2. Concepts fitness sYnayesi 3. BYdYn tYrbiyYsi vY idman sahYsindY marketinq fYaliyyYtinin xsusiyyYtlYri vY prinsiplYri 4. ^irkYtin 0dman XidmYti bazarlar1n1n strategiyalar1 1.idman-salaml1q xidmYtlYri bazar1n1n formala_mas1n1n ilkin _Yrti Idman-salaml1q xidmYtlYri bazar1n1n formala_mas1n1n qar_1l1ql1 YlaqYsi fiziki vY sosial yax_1la_d1rmada cYmiyyYtin ox ehtiyac1 olan idman elmi qar_1s1nda gzlYnilmYz bir s1ra yeni problem vY mYsYlY qoyur. Ham1 (hYr _ey) n salaml1q bYdYn tYrbiyYsinin, ktlYvi idman1n vY idman1n inki_af1 mYsYlYlYrinin elmi cYhYtdYn-metodik nailiyyYtlYrin mhkYmlYndirilmYsi bizim lkYmizin tarixi kemi_iylY bal1yd1d1r. gYr hYlY (daha) iki il geri idman klublar1 azarke_-idman1lar tYrYfindYn yarad1l1rd1sa vY eyni idman1lar onlar1n Ysas m_tYrisi idilYr, onda hal-haz1rda fitnes-dY dYb, aerobikan1, bodibildinq vY sadYcY salamla_d1rma gimnastikas1n1 grnmYmi_ hndrlklYrY nail oldu. 0dman-salamllq fYaliyyYtinY cYlb etmY motivlYri(_YrtlYri) a_a1dak1lardan ibarYtdir: cins, ya_, fiziki inki_af1n sYviyyYsi, psixosomatotipa, sosial vY mlki vYziyyYt, ailY statusu, tYbii-iqlim _Yraiti, mYdYni vY dini YnYnYlYr, idman infrastrukturunun inki_af1n1n dYrYcYlYri, "dYbdY olmalar" vY s. "HYvYskar idman1lar1" maraqlar zrY (grY) qruplara tY_kil edilirlYr, hans1lar ki, zamanla ictimai tY_kilatlara (klublar, federasiyalar, mYrkYzlYr) keY bilYrlYr. Bununla birlikdY onlar pullu Ysasda xidmYt gstYrYn idman-salamla_d1rma tikintilYrinY (hovuzlar, stadionlar, fitnes-klublar) mraciYt edirlYr. Daha tez-tez byk _irkYtlYrin rYhbYrliyi z personal1n1n salaml1q vYziyyYtinY diqqYt yetirir vY z Ymlak1 Ysas1nda idman klublar1n1 yarad1r, fitness-mYrkYzlYr, trenajorlar vY aerobik-zallar. 0dman-salaml1q xidmYtlYri bazar1 belY formala_d1r1l1r, hans1 ki, tYlYbat1n dYyi_ikliklYri hYssasl1qla reaksiya verir, idman- salaml1q vY tYnYffs metodlar1n1n yeni grn_lYrinin yaranmas1na (meydana 1xmas1na) ki, dvlYt bYdYn tYrbiyYsi-idman tY_kilatlar1n1n sYrt planla_d1rmas1 _YraitindY hYyata keirmYk mmkn deyil. Olmu_ sovet idman klublar1 Ysas1nda mY_q etmYk olar, amma bu art1q idman-salamla_d1rma xidmYtlYrinin sYnayesinin dnYnki gn. SSR0-dY lap ox idman klublar1 idi, amma bazar mnasibYtlYrinin (YlaqYlYrinin) inki_af1yla onlar1n saxlamas1 (mYzmunu) cYmiyyYtlYr n ox a1r yk oldu, hans1lara ki, onlar aid idilYr. Bir qayda olaraq, ham1s1 vY ya hYlY (daha) idman mYssisYlYrinin zYllY_dirmYsinY qadaaya qYdYr zYllY_dirilmi_dilYr, vY ya tam (dolu) tYnYzzlY gYldilYr. O bYdYn tYrbiyYsi-salamla_d1rma komplekslYri (FOK), hans1lar ki, idman klublar1na aid deyillYr, hYminin keyfiyyYtli xidmYtlYrin verilmYsi zrY (grY) YhaliyY mYsYlYlYri hYll etmirlYr. Kemi_ sovet foklar1n1n ox hissYsi biznesY maraqs1zd1r vY nYticYdY istehlak1ya. FOK - bu - iki min kvadrat metr bir yar1m - hovuzdur vY kiik otaqlard1r vY dYhlizlYrdir. Bunda biznes tikmYyYcYksYn. Bu gn foklar 30% znY fitneslY btn mY_ul olanlardan a_a1 gYlirlYrlY insanlar. Fitnes-sYnayenin Ysas hissYsi bu gn _Yxsi tY_kilatlara vY klublara aiddir [Mixaluk BYnd, 2005]. 0ctimailYr kimi, hYm dY (xsusYn) _Yxsi idman-salamla_d1rma tY_kilatlar1 dvlYt tYrYfindYn maliyyY dYstYyi olmadan z fYaliyyYtini hYyata keirirlYr. Bununla belY, ham1 (hYr _ey) n idman1n yksYk sosial YhYmiyyYtini nYzYrY alaraq, dvlYt dYstYyi mYlum olmal1d1r, amma maliyyY olmayan, vY (amma) idman-salamla_d1rma tY_kilatlar1n1n fYaliyyYti n Yn byk kmYk etmYnin rejiminin yarad1lmas1 _YklindY. Bir s1ra mYlliflYrin fikrincY, yerli hakimiyyYt orqanlar1n1n proteksionizm siyasYti ham1 (hYr _ey) n idman1n inki_af1 idarY etmYsindY Yn effektivdir. BYlYdiyyY hakimiyyYti daha yax1n bilavasitY ehtiyaclara vY _YhYr cYmiyyYti sakinlYrinin sorusunad1r, daha tam (daha dolu) yerli milli vY mYdYni xsusiyyYtlYri nYzYrY ala bilYr. Ham1 (hYr _ey) n idman sahYsindY bYlYdiyyY siyasYti yerli hakimiyyYtin bacar11 sferas1na daxil olan nvbYti llYri znY daxil edY bilYr: " bYlYdiyyY mlkiyyYtindY olan yerlYrin (yerlY_dirmYlYrin) icarYsinY a_a1 salan Ymsallar1n qurulmas1 idman-salamla_d1rma tY_kilatlar1 n; " idman-salamla_d1rma tikintilYri (hovuzlar, stadionlar, fitnes-klublar) n kommunal xidmYtlYrin (su, istilik vY s.) dYni_inin paylar1n1n azalmas1, " idman saxlamas1yla (mYzmunuyla) bYlYdiyyY tYhsilinin YrazisindY sosial reklam1n tYminat1 (_YhYr land_aft1n1n elementlYrinin uyun olan rYsmilY_dirmYsi (tYrtibat1), ynYlmi_ informasiya mYnbYlYri idmand1r). " sahYlYrin vY _ounun (nYqliyyat problemlYrinin hYlli, tYhlkYsizliyin tYmin olunmas1, tibbi yard1mlar, tYmizlYmYlYr) bayram idman-YylYncYlYri n _YhYrin kYlYrinin verilmYsi; " konkurs Ysas1nda (Yn ictimai cYhYtdYn YhYmiyyYtli tY_YbbslYrin dYstYyi) ictimai tY_YbbslYrin dYstYyinin mexanizminin yarad1lmas1. 2.Fitnes-sYnayenin Ysas anlay1_1 "Fitnes-sYnaye" nYdir. Bu idman-salamla_d1rma xidmYtlYrinin sYnayesi. Bu gn tY_kilat1n tYyini n istifadY edilYn, idman-salamla_d1rma xidmYtlYrinin spektrini verYn ox anlay1_ mvcuddur. Bu "idmand1r - salamla_d1rma klubu", "fitnes-klub" vY ya "fitnes-mYrkYz", "bYdYn tYrbiyYsi-salamla_d1rma kompleksi" vY ba_qalar1. MxtYlif mYlliflYr tYrYfindYn tY_kilatlar1n sadalanan (keirdilmi_) tiplYri bu vY ya digYr spesifikayla verilirlYr, ancaq geni_ mYnada ham1s1 fitnes bazar1nda mvcud olan vY uyun olan xidmYtlYri verYni tY_kilat1 nYzYrdY tuturlar. 0dman-salamla_d1rma xidmYtlYri bazar1nda tY_kilatlar dvlYt vY _Yxsi ola bilYrlYr. MstYqilliyin vY mlkiyyYt formas1n1n sYviyyYsindYn as1l1 olaraq klublar1n iki tipi ay1r1rlar: " mYssisYlYr (struktur blmYlYr kimi vY ya mYssisYnin Ymlak1 Ysas1nda) vaxt1 (yan1nda) yarad1lanlar; " sYrbYst sahibkar subyektlYri kimi yarad1lanlar. BirincilYr yaln1z mYssisYlYrin i_ilYrinY xidmYt gstYrirlYr, ikincilYr - YhaliyY. XidmYtlYrin e_idi zrY (grY) btn tY_kilatlar, bazarda olanlar idmand1r - salamla_d1rma xidmYtlYri 2 qrupda blmYk olar: 1-ci qrup - idman xidmYtlYrinin mYhdudla_d1r1lm1_ e_idiylY vY YlavY xidmYtlYrin (sauna, solyarium, masaj, fitobar vY s.) tYklifinin yoxluuyla idman klublar1d1r. Bu tY_kilatlar YsasYn cazibYdar _YhYr rayonlar1 yerlY_dirilmYmi_ kiik yerlYri (yerlY_dirmYlYri) tutur vY ox a_a1 xidmYt vY xidmYtin sYviyyYsi malikdir. VY mvafiq olaraq vY tYklif edilYn xidmYtlYrY a_a1 qiymYtlYr. 2-ci qrup - idman xidmYtlYri hYm dY YlavY salamla_d1rma tYdbirlYri vY kosmetoloji prosedurlar kimi geni_ spektri tYklif edYn idman-salamla_d1rma klublar1d1r. Bu qrupun tY_kilatlar1 n yksYk xidmYt vY xidmYtin sYviyyYsi tipikdir. 0dman klubunun _tat1na inzibati, tYlimat1 daxil olur vY ba_qa profil personal1. 0dman klubunun direktoru btn personal1n i_ini tY_kil edir. Onun mYsYlYlYri, bir qayda olaraq, xsusilY qYnaYtlilYr ( YgYr o tYlimat1 kimi i_i birlY_dirmirsY): o maddi cYhYtdYn tYmin edir - texniki bazan1, (trenajor zal1 personal y11r, klubun mxtYlif seksiyalar1n1n mumi i_ idarYetmYsini hYyata keirir, aerobikan1n zal1, masaj kabineti, solyarium, ba_qalar1). BilavasitY mY_qlYr, mY_uliyyYtlYr tY_kil edir vY fitness-tYlimat1lar keirirlYr, aerobika zrY (grY) tYlimat1lar, bodibildinqu zrY (grY) tYlimat1lar vY ba_qa idmand1r - tY_kilat personal1. 3. BYdYn tYrbiyYsi vY idman sahYsindY marketinq fYaliyyYtinin xsusiyyYtlYri vY prinsiplYri Marketinq termini ingilis sz olub market szndYn gtrlm_dr. TYrcmYdY bazar bildirir. VY (amma) marketing-in bu szndYn trYmY - bazar sahYsindY fYaliyyYt bildirir, mallar1n vY xidmYtlYrin sat1_1, yYni sahibkar fYaliyyYtini, hans1 ki, istehlak1ya istehsal1dan mallar1n vY xidmYtlYrin irYlilYyi_ini idarY edir. Marketinq nYticYsindY mallara vY xidmYtlYrY tYlYbat proqnozla_d1r1l1r, geni_lYnir vY raz1 qal1r. Marketinqin inki_af1 bir s1ra _Yrait mYyyYn edir: " elmi-texniki irYlilYmYnin srYtlYnmYsi; " sat1_ bazarlar1 n _irkYtlYrin aras1nda rYqabYtin kYskinlY_mYsi; " onlar1n e_idinin geni_lYnilmYsiylY YlaqYdar mallar1n keyfiyyYtinY istehlak1lar1n sorular1; 0dman marketinqi n marketinqin konsepsiyas1n1n inki_af1n1 bildirir: idman-salamla_d1rma klublar1, mY_qilYr, xidmYtlYr; metodikalar vY texnologiya haz1rlamalar1; trenajorlar vY idman mYrmilYri. 0qtisadi nqteyi-nYzYrdYn idman-salamla_d1rma xidmYtlYrinin (fitnes) marketinqi yaranm1_ YnYnYlYrdYn geri YkilmYmYlidir, o yaln1z bYzi (bir qYdYr) spesifik xsusiyyYtlYrlY YlaqYlYndirmYk laz1md1r, mYxsus fitnesY, mYsYlYn, belYlYr necY: qeyri-kommersiya hYdYflYri, knll i_ vY s. Marketinq ynYldilmi_dir, hYr _eydYn YvvYl, bazara, vY (amma) insanlar qrupu sahY bazar1yla 1x1_ edir, real vY ya fitneslY mY_uliyyYtlYrdY potensial olaraq YlaqYdarlar vY bunun n bacar1ql1lar dYmYk. [O.N Stepanovu., 2004]. 0dman-salaml1q xidmYtlYri sahYsindY marketinq bir neY nvY malikdir: " xidmYtlYrin marketinqi (idman-salamla_d1rmalar1n xidmYt xidmYtlYri tY_kilatlar, idman tikintilYrindY xidmYtlYr, fYrdi xidmYtlYr); " ideyalar1n (mY_qlYr proqramlar1, tYlimat1lar1n haz1rl11n1n metodikalar1) marketinqi; " tY_kilatlar1n (komandan1n imicinin yarad1lmas1, tYlimat1lar) marketinqi. 0dman-salamla_d1rma mYhsulu kifayYt qYdYr spesifikdir. Buna grY marketinqin effektivliyi konkret vYziyyYtin adekvat qiymYtindYn (qiymYtlYndirilmYsindYn) vY bu spesifikan1 nYzYrY alan hYrYkYtlYrin proqram1ndan as1l1d1r. Marketinqin konsepsiyas1 mvYffYqiyyYt gYtirmYyYcYk, YgYr onda fitnesin YnYnYvi dYyYrlYri nYzYrY al1nmayacaqsa, vY (amma) bazara vY gYlirY oriyentasiya qYnaYtli, sosial vY pedaqoji hYdYflYrlY uyunlua gYtirib 1xar1lmayacaq. Bir halda ki, (nki,) idman-salamla_d1rma xidmYtlYri yaln1z iqtisadi, hYm dY sosial funksiyalar1 yerinY yetirmirlYr, o idman tY_kilatlar1 n tYmiz ticarYt marketinqinin konsepsiyas1 btovlkdY yarars1zd1r. 0qtisadi vY sosial maraqlar1n balans1n1n nailiyyYti n gzY_tlYrY getmYk vY belY qYrarlar1 (hYllYri) tapmaq laz1m, hans1lar ki, ziddiyyYtin minimumuna yax1nla_d1rmaa icazY verirlYr. 0ctimai cYhYtdYn-Yxlaql1 marketinq bu _YraitY (_YrtlYrY) uyundur, hans1n1n ki, konsepsiyas1 ehtiyaclar1n, ehtiyaclar1n vY mYqsYdli bazarlar1n maraqlar1n1n qurulmas1na vY onlar1n mYmnunluunun tYminat1na daha effektiv Ysaslan1r, nY qYdYr rYqiblYrdY, istehlak1n1n vY cYmiyyYtin Ymin-amanl11n1n eyni zamanda olan saxlanmas1yla sullar btovlkdY. 0ctimai cYhYtdYn-Yxlaql1 marketinq gman edir ki, onun konsepsiyas1 zrY (grY) i_lYyYn firma istehlak1lar1n sorular1n1 nYzYrY alaraq qYrarlar qYbul etmYlidir, cYmiyyYtin vY z _Yxsi ehtiyaclar1n maraqlar1. 0stehlak1lar1n vY cYmiyyYtin maraqlar1na mYhYl qoymayaraq, ticarYt effektini almaa al1_araq, idman firmas1 sosial mnaqi_Yni dourmaa (a1rmaa), zYrYri cYmiyyYtin sosial vY mYdYni-Yxlaql1 inki_af1na gYtirmYyY (vurmaa) risk edir. 0dman kompleksinin ictimai cYhYtdYn-Yxlaql1 marketinqinin tY_kili maraqlar1n vY ehtiyaclar1n mxtYlifliyini Yks etdirYn daha (daha ox) mrYkkYb struktura malik olmal1d1r. MxtYlif xidmYtlYr mxtYlif sosial YhYmiyyYtY (mYsYlYn, xidmYtlYr idman1-pe_Ykarlara, xidmYtlYr idman1-hYvYskarlara, xidmYtlYr u_aqlara, xidmYtlYr xYstY insanlara) malik ola bilYr. Buna grY marketinqin Ysas mYqsYdi - bu keirmYnin vY hYdYflYrin hYr konkret hadisYsindY tYqib edilYnlYrdYn as1l1 olaraq idman-salamla_d1rma tYdbirlYrinin mvYffYqiyyYtli hYyata kemYsinin imkan1 - sosial YhYmiyyYtY vY ya gYlirliliyY. Sonrak1da yksYk gYlirli xidmYtlYrdYn iqtisadi nYticYlYr ictimai cYhYtdYn YhYmiyyYtli xidmYtlYrin verilmYsi n ktlYvi istehlak1lara yenidYn payla_d1r1lm1_ ola bilYr. Marketinq idman tY_kilatlar1n1n fYaliyyYtindY nvbYti istiqamYtlYri nYzYrdY tutur: ictimaiyyYtlY YlaqYlYrin inki_af1 vY xidmYtlYrin istehlak1lar1n1n yeni qruplar1n1n axtar1_1; ktlYvi informasiya vasitYlYrlYriylY YlaqYlYrin geni_lYnilmYsi, xsusilY televiziyayla vY ap nY_rlYriylY; reklam1 vY ktlYvi _irkYtlYrin keirilmYsi; YmYkda_l1q vY YmYkda_l1q; sponsorlar1n axtar1_1. Marketinq n idman-salamla_d1rma xidmYtlYrinin dYyYri nYmli ldY masir cYmiyyYtdY onlar1n sosial YhYmiyyYtinin artmas1yla _Yrt qoyulmu_. 0dman marketinqi tYsir edir: idman tYqviminin geni_lYnilmYsi, YsasYn, ilk nvbYdY televiziyan1 vY elan verYnlYri cYlb edYn yeni mYnzYrYli yar1_lar1n keirilmYsinin hesab1na. Krasnoyarskda keirmY nmunY kimi fitnes vY aerobika zrY (grY) illik konvensiyalar xidmYt edir. " yaranma (meydana 1xma) vY yeni sistemlYrin vY fitnesin tendensiyalar1n1n tYtbiqi (fitnesY Krasnoyarsk _YhYrinin klublar1 geni_ yay1lman1 yoq kimi mY_qlYrin belY sistemlYrini ald1, pilates, _Yrq rYqslYri, _YrqlYr (_YrqilYr) tYkbYtYk dy_lYr vY s.) " yar1_lar1n keirilmYsinin reqlamentinin dYyi_ikliyi: hYftYnin daha (daha ox) mYnzYrYli gnlYrinY vY rahat vaxta oyunlar1n da_1nmas1 xeyrinY (arzusunu yerinY yetirYrYk) birba_a yay1mlar televiziyada. (BeynYlxalq yngl atletika yar1_1 " World Class in Moscow). HYr il idman-salamla_d1rma xidmYtlYrinin inki_af1nda marketinqin YhYmiyyYtinin gclYndirilmYsinin tendensiyas1 srYt y11r. 0dman1n spesifik xsusiyyYtlYri marketinqin xsusi metodlar1n1 tYlYb edir. lkYlYr bir s1ra idman marketinqinin analizi, vY, hYr _eydYn YvvYl, AB^-da, Kanadaya, Almaniya, bazar1n dzgn seqmentasiyas1n1n byk qiymYti (mYnas1) gstYrir. Laz1ml1n1n xidmYtlYrindY insanlar1n ehtiyaclar1n1n proqnozla_d1r1lmas1 Ysas1nda xidmYtlYrin e_idinin planla_d1r1lmas1n1n tYkmillY_dirilmYsi marketinqin effektivliyinin YhYmiyyYtli _Yrti e_id ondur. 0dman-salamla_d1rma xidmYtlYri sahYsindY marketinqin konsepsiyas1 Ysas istiqamYtY Ysaslanmal1d1r: stimulla_d1rma vY xidmYt edYn personal1n (administratorlar, tYlimat1lar klublar1n fitnesi) dYstYyi, m_tYrilYrin vY art1q mvcud olanlar1n saxlanmas1n1n aktiv cYlb etmYsinin strategiyalar1n1n haz1rlamas1, fitnesY vasitYsi ilY mallar1n vY xidmYtlYrin istehlak1n1n stimulla_d1r1lmas1 [S.0 Quskovu., 1996 vY ba_qalar1] Bazar ictimai hYyat1n btn tYrzini dYyi_dirir, insan tYcrbYsinin btn sferalar1na girir. BYdYn tYrbiyYsinin vY idman1n sistemi istisna (1xar1lma) deyil. Bu gn byk muxtariyyYt, mstYqillik vY fYaliyyYtin azadl11 bYdYn tYrbiyYsi-idman istiqamYtinin tY_kilatlar1na verilmi_. Bu hYr _eydYn YvvYl maliyyYlY_dirmYnin bdcY vY bdcYdYn kYnar vasitYlYrinin cYlb edilmYsinin imkan1na aiddir, pullu mY_uliyyYtlYrin vY kommersiya fYaliyyYtinin tY_killYri. z pedaqoji kollektivini formala_d1rmaq hququ (haqq1) bYdYn tYrbiyYsi-idman tY_kilatlar1na verilmi_ vY xidmYt edYn personal, maliyyY resurslar1yla gstYri_ vermYyY, z maddi cYhYtdYn inki_af etdirmYyY sYrbYstdir - texniki bazan1, informasiya, metodik vY texnologiya tYminat1. Bundan ba_qa, son zamanlar bYdYn tYrbiyYsi-idman hYrYkYtinin subyektlYrinin dairYsini geni_lYnir, nki qeyri-dvlYt strukturlar1n1n (bYlYdiyyYlYr, _YxsilYr) inki_af1 n imkanlar 1xd1. BelYliklY, bazar1n rejimindY i_lYyYn bYdYn tYrbiyYsinin vY idman1n sistemindY effektiv idarY etmYyY ehtiyac bu sahYdY (YrazidY) marketinqin tYtbiqi ehtiyac1 _Yrt qoydu. MxtYlif mYlliflYrin fikirlYrinin analizi bYdYn tYrbiyYsinin vY idman1n sistemindY marketinqin konsepsiyas1n1 haz1rlamaa, xsusi halda mYyyYn etmYyY vY marketinq vY bYdYn tYrbiyYsi-idman tY_kilatlar1n1n marketinq fYaliyyYtini idarY etmYsi prinsiplYrini xlasY etmYyY icazY verir, hans1lar ki, marketinqin mumi prinsiplYriylY qismYn uyun gYlirlYr, amma Yks etdirirlYr vY sahYnin spesifikas1n1. . Marketinqin Ysas prinsipi - istehlak1n1n mstYqilliyi prinsipidir, hans1 ki, a1lm1_ vY nvbYti prinsiplYr bir s1ra konkretlY_dirilmi_ ola bilYr: " kncn (buca1n) ba_1s1na bYdYn tYrbiyYsi-idman tY_kilatlar1n1n xidmYtlYrinin son istehlak1lar1n1n problemlYrinin hYllini qoymaq; " mstYqillik deyil abstrakt ortalama edilmi_ istehlak1, necY bu ktlYvi marketinqdY qYbul edilmi_dir, vY (amma) mYxsusla bYdYn tYrbiyYsinin vY idman1n xidmYtlYri bazar1n1n konkret ayd1n evrYsini c1z1lm1_ seqmentlYri onlara sorularla vY imkanlarla; " ehtiyaclar1n mzakirYsi deyil darda, vY (amma) geni_ mYnada, hYminin onlar1n tYmin olunmas1n1n (mYmnunluunun) YnYnYvi, mYlum (mY_hur) sullar1n1n YrivYlYri n (arxas1nda), istehlak1lar1n tYlYbat1n1n gstYricilYrinin (gizlilYrinin) hYqiqilYrin hesab1, vY (amma) buradan: " marketinqin o alYtlYrinin tYtbiqi, hans1lar ki, hYqiqi problemlYrin vY bYdYn tYrbiyYsinin vY idman1n xidmYtlYrinin son istehlak1lar1n1n _YxsiyyYtinin sorular1n1n zY 1xard1lmas1nda Yn byk effekti verirlYr; " m_tYrilYrY mnasibYt (YlaqY) kimi bYdYn tYrbiyYsi-idman tY_kilat1n1n marketinq strategiyas1n1n formala_mas1n1n prosesinin aktiv _YriklYrinY - son istehlak1lar1n strategiyas1n1n baza variant1 n qYbuldur; " m_tYrilYrY mnasibYt (YlaqY) kimi istehsalat prosesinin vY bYdYn tYrbiyYsi-idman tY_kilatlar1n1n xidmYtlYrinin istehlak1n1n aktiv i_tirak1lar1na. 2. SYylYrin konsentrasiyas1 prinsipi - sYylYrin vY istehsalda bYdYn tYrbiyYsi-idman tY_kilat1n1n resurslar1n1n konsentrasiyas1d1r vY belY xidmYtlYrin gstYrilmYsidir, hans1lar ki, real bazar1n seilmi_ seqmentlYrindY istehlak1lara laz1md1r, xarakterY vY fikir, e_id, xarakteristikalar, keyfiyyYt vY rYqabYtY davaml1l1q zrY (grY) mYqsYdli auditoriyan1n tYlYbat1n1n perspektivlYrinY tYmin edirlYr; marketinq kompleksi YrivYsindY belY tYdbirlYrin realla_d1rmas1nda, hans1lar ki, tY_kilat1n m_tYrilYrinin konkret problemlYrini icazY vermYyY (hYll etmYyY) bacar1ql1d1r. XidmYtlYrin btn gstYricilYri, m_tYrilYrin vY YrivYsindYn kYnara 1xan uyunluqlar1n problemlYrin hYllinY tYlYbat1n xarakterinY imkan yaratmayanlar, haz1rlama vY bu xidmYtlYrin tYklifinin realla_d1rmas1 vaxt1 bax1lmamal1d1r. . MrYkkYb, oxaspektli iqtisadi kimi "bYdYn tYrbiyYsi vY idman" sahYsinin xidmYtlYrinin anlamas1 vY eyni zamanda mmknlyn (hYminin qiymYt) sYviyyYsi zrY (grY) mYqsYdli istehlak1lar1n ehtiyaclar1na uyun olan xsusiyyYtlYrin vY xarakteristikalar1n mYcmusuyla sYciyyYlYnYn ictimai cYhYtdYn-pedaqoji obyekt tYhlkYsizliklYr, mY_qi-mYllimlY tYmin edilYn tYlimin (tYhsilin) (mYhsuldarl11n1n vY etibarl1l11n1n) keyfiyyYtlYri idman bazas1n1n xidmYt edYn personal1n1n i_inin keyfiyyYtlYri vY s. Buradan bu xidmYtlYrin tYklifinin formala_mas1 hYyata keirilmYlidir kompleks - onlar1n a_kar edilmi_ xsusiyyYtlYrinin vY xarakteristikalar1n btn mxtYlifliyini nYzYrY alaraq, bir tYrYfdYn, vY mYqsYdli istehlak1lar n bax1lan xsusiyyYtlYrdYn hYr birinin (YhYmiyyYtinin) YhYmiyyYtlYrini nYzYrY alaraq - ba_qayla. . 0stehlak1ya tYsirlY uyunla_man1n uyunluu prinsipi. Bir tYrYfdYn, marketinqin Ysas prinsipi riayYt edilmi_ olmal1d1r - fYaliyyYtin oriyentasiyas1 bYdYn tYrbiyYsidir - onun xidmYtlYrinin istehlak1lar1na idman tY_kilat1na, digYr tYrYfdYn, bu qYtiyyYn istehlak1 n (arxas1nda) passiv izlYmY bildirmir, onun ehtiyaclar1 n (arxas1nda), hans1lar ki, tez-tez namYlum vY ya yay1nma xarakterini da_1y1rlar. Marketinqin hYdYflYrindYn biri z istehlak1s1n1n yarad1lmas1 olur - salam hYyat tYrzini aparan, fiziki tap_1r1qlarla vY idmanla mntYzYm mY_ul olan dYyYrin valeoloqieskiesinY ynYldilmi_ _YxsiyyYtlYr vY s. Bu prinsipin realla_d1rmas1 n metodlar1n tYtbiqi reaktiv tip laz1m deyil, vY (amma) qabaqcadan bilYn (qabaqlayan1) vY fYal formala_d1ran bazar1 vY istehlak1 tYlYbat1n1, hYminin ictimai cYhYtdYn YhYmiyyYtli problemlYrin hYllinY tYrYf. . Marketinqin sosial oriyentasiyas1 prinsipi proizvodstvenno-texnieskimi vY iqtisadi problemlYrlY yana_1 qoyulman1 vY bYdYn tYrbiyYsinin vY idman1n xidmYtlYrinin istehlak1lar1n1n _YxsiyyYtinin perspektivli inki_af1 problemlYrinin hYllini nYzYrdY tutur, kollektiv bYdYn tYrbiyYsidir - idman tY_kilat1na, mxtYlif nv (nYsil) sosial institut (ailYlYr, mYktYblYr, insan1n salaml1qlar1, mYdYniyyYtlYr, _YxslYraras1 vY sosial mnasibYtlYr (YlaqYlYr), YmYk, Silahl1 qvvYlYr, hakimiyyYt, hquqlar (haqlar) vY ba_qalar1), dvlYtlYr vY cYmiyyYtlYr btovlkdY. llYr kimi "bYdYn tYrbiyYsi vY idman" sahYsinin xidmYtlYrinin keyfiyyYtinin anlamas1, hans1 ki, xidmYtdY m_tYrilYrin ehtiyaclar1 tYmin edir, hYm dY belY qiymYt zrY (grY), hans1n1 ki, onlar znY icazY verY bilYrlYr, vY onda, nY vaxt ki, onlar bu xidmYtlYrY ehtiyac duyurlar. Bu YlaqYdY laz1ms1z vY ya ox bahal1 (Yziz) xidmYtlYr keyfiyyYtli ola bilmirlYr, vY (amma) xidmYtin keyfiyyYtinin sYviyyYsi tYyin edilir, birincisi, onun xarakteristikalar1ndan hYr birinin istehlak1lar1 n YhYmiyyYtin dYrYcYsi (nYylY yuxar1 xidmYtin konkret xarakteristikas1n1n YhYmiyyYtinin dYrYcYsi, o qYdYr Yn byk thfY o m_tYri tYrYfindYn xidmYtin keyfiyyYtinin gtrmYsinY gYtirir (daxil edir)) vY, ikincisi, istehlak1lar1n (nYylY yuxar1 istehlak mYmnunluunun sYviyyYsi, onlara yuxar1 xidmYtin keyfiyyYti) mYmnunluunun dYrYcYsi. . 0stehlak1lar n onlar1n cazibYsinin llYri kimi "bYdYn tYrbiyYsi vY idman" sahYsinin xidmYtlYrinin rYqabYtY davaml1l11n1n anlamas1. XidmYtin rYqabYtY davaml1l11 yaln1z o xsusiyyYtlYrlY tYyin edilir, hans1lar ki, istehlak1lar n YhYmiyyYtli mara1 tYqdim edirlYr. Bu YrivYlYr n 1xan xidmYtin btn gstYricilYri rYqabYtY davaml1l11n qiymYti (qiymYtlYndiril^`b` b z.|.~..6AARRYYYͽ{hhFCJaJhhCJaJUhh+&LCJOJQJaJhCJOJQJaJhhCJOJQJaJhh5CJOJQJaJ"hh+&L5;CJOJQJaJh5;CJOJQJaJ"hh5;CJOJQJaJJ`b4 ` b *F.!\$&(2)$d`a$gd+&L dgd+&L$7d`7a$gd+&L $da$gd+&L$7d`7a$gd+&LY2)d*,n-|.~..H1334T55b6^7X:,<?2A4A6AAEE$7d`7a$gd+&L$d`a$gd+&L dgd+&L $da$gd+&LE|F>GLXMdNOOv\hbZefhjl2nLt|$NΊF$d`a$gd+&L $da$gd+&LFxR0ظL^J $da$gd+&L$d`a$gd+&LmYsi) vaxt1 (yan1nda) bax1lmamal1d1r, necY deyil istehlak1lar n xidmYtin yksYldYn (art1ran) dYyYrlYri. XidmYtin rYqabYtY davaml1l11n1n sYviyyYsi tYyin edilir, birincisi, o ehtiyac1n YhYmiyyYti, hans1n1n ki, tYmin olunmas1na (mYmnunluuna) llYn xsusiyyYt vY ya xidmYtin xarakteristikas1 ynYldilmi_dir (gndYrilmi_dir), ikincisi, istehlak1n1n mYmnunluunun dYrYcYsi vY, ncs, xidmYtdY vY rYqabYt stnlklYrinin onun istehsal1s1nda mvcudluq, yYni keyfiyyYtlYrin m_tYrisi n cazibYdarlar, hans1lar ki, yoxdur vY ya daha az rYqabYt aparan tY_kilatlar1n xidmYtlYrindY ifadY edilmi_dir. Buna rYqabYtY davaml1 Ysaslanaraq yaln1z al1nan xidmYtlYr hesab edilY bilYrlYr, laz1ms1z vY ya ox bahal1 (Yziz) xidmYtlYr rYqabYtY davaml1 hesab edilY bilmirlYr. . 0stehlak1n1n mumi xYrclYrinin azalmas1na vY yada sal1nm1_ xidmYtlYrY qiymYtin formala_mas1 prosesindY istehlak1n qiymYtinin hesab1na tYrYf bYdYn tYrbiyYsinin vY idman1n xidmYtlYrinin tYklifinin subyektlYrinin istehsal vY marketinq fYaliyyYtinin oriyentasiyas1. . PerspektivY ni_anlanma prinsipi - uzunmddYtli perspektivY vY "bYdYn tYrbiyYsi vY idman" sahYsinin vY onun bazar1n1n inki_af1n1n hYlledici istiqamYtlYrinY oriyentasiyan1n hkmranl11d1r. . FasilYsizlik prinsipi sistematiklY (fasilYsiz) y11m vY sahY vY onun reaksiyalar1 bazar1n1n _Yraiti haqq1nda hYrYkYt edYn YlavY mYlumat1n emal1na nYticYlYnir (ibarYtdir). . Adekvatl1q prinsipi - strategiyan1n vY xarici vY daxili marketinq mhitinin (Yr_YnbYsinin) real parametrlYriylY bYdYn tYrbiyYsi-idman tY_kilat1n1n konkret hYrYkYtlYrinin (tYsirlYrinin) yekdilliklYridir. Bazar1n masir _Yraiti (_YrtlYri) qeyri-mYyyYnliyin, etibars1zl11n vY riskin vYziyyYtlYrindY tY_kilat1n fYaliyyYtini gman edir, ona tYsir _YraitindY raznoporyadkov1x oxluu vY amillYrin slojnovzaimosvyazann1x-1. BelY vYziyyYtdY adekvatl1q prinsipinin realla_d1rmas1 gman edir: " real proseslYrin vY hakim tendensiyalar1n ehtimal xarakterinin hesab1, " multifaktornoy-da proqnozlar1n, qiymYtlYrin (qiymYtlYndirilmYlYrin) vY qYrarlar1n (hYllYrin) mxtYlif variantlar1ndan istifadY Ysasa, " nYzYrY al1nan amillYrin miqdar1n1n art1m1, " proqnozlar1n dYqiqliyinin art1m1 - bax1lan gstYricilYrin Ysas miqdar qiymYtlYriylY (qiymYtlYndirilmYlYriylY) YmYliyyat etmYsidir, masirin, adekvat1n tYtbiqi matematiko-statistik vY iqtisadi-riyazi alYtlYr dYstinin hYll edilYn (qYrar verilYn) mYsYlYlYrinY. 12. Elastiklik vY uyunla_ma prinsipi yrYnmYylY (tYdqiqatla) vY bYdYn tYrbiyYsi-idman tY_kilat1n1n xarici vY daxili mhitinin (Yr_YnbYsinin) amillYrinin maksimal istifadYsiylY nYticYlYnir (ibarYtdir), meyarlar1n, metodlar1n vY bu amillYrY bazar fYaliyyYtinin alYtlYrinin uyunla_mas1nda (qurusunda), konkret vYziyyYtY. . Komplekslik prinsipi, bYdYn tYrbiyYsi-idman tY_kilat1n1n ba_ strateji fYaliyyYt istiqamYtinin vzaimouvyazkisi, onun qYnaYtli vY marketinq fYaliyyYtinin hYdYflYri, konkret problemlYr, hYminin sullar vY onlar1n icazYsinin alYtlYri. Marketinq strategiyalar1, hYminin konkret bazar hYrYkYtlYri (tYsirlYri) marketinq kompleksi YrivYsindY hYyata keirilYn tYdbirlYrin kombinasiyalar1na YsasYn formala_d1r1lmal1d1r yYni istehlak1lar barYsindY, vasitYilYr, rYqiblYr, _Yxsi firman1n personal1, hYminin mal, qiymYt, rabitY vY sat1_ siyasYtlYri. . BYdYn tYrbiyYsi-idman tY_kilatlar1n1n marketinqinin pedaqoji oriyentasiyas1 prinsipi zY 1xard1lman1, hesab1 vY YlaqYlYndirmYni tY_kilat1n ba_ strateji fYaliyyYt istiqamYtiylY seilmi_ pedaqoji prosesin xarakteristikalar1n1n (balamas1n1 (uyunluunu)) nYzYrdY tutur, onun qYnaYtli vY marketinq fYaliyyYtinin hYdYflYri, konkret problemlYr, hYminin sullarla vY onlar1n icazYsinin alYtlYriylY. Seilmi_ pedaqoji prosesin xarakteristikalar1 Ysas1nda haz1rlama vY marketinq kompleksi YrivYsindY tYdbirlYrin realla_d1rmas1 edilir (istehsal edilir). . Variantl1q vY optimall1q prinsipi eyni marketinq probleminin icazYsinin Yn az1 alternativ variant1n1n haz1rlamas1yla vY Yn kiik xYrclYrlY vY Yn byk ictimai cYhYtdYn-pedaqoji effektlY planla_d1r1lm1_ hYdYfin nailiyyYtini tYmin edYn variant1n (Yn yax_1s1n1n) optimal1n seimiylY tYmin olunur. 0qtisadi Ysaslanma prinsipi. Bu prinsipY YsasYn idarY qYrarlar1n1n (hYllYrinin) Yn mnasib variantlar1n1n son seimi yaln1z iqtisadi analizin, optimalla_d1rman1n vY alternativ variantlardan YvvYl (qar_1s1nda) onun stnlklYrinin Ysasland1r1lmas1n1n keirilmYsindYn sonra hYyata keirilmYlidir. . VYziyyYt idarYsi (idarY etmYsi) prinsipi - yaln1z qurulmu_ (mYyyYn edilmi_) mddYtlYrY, hYm dY yaranma mddYtindY qYrarlar1n qYbul olunmas1 deyil, yeni problemlYrin a_kar edilmYlYri, onlar1n icazYsinin variantlar1, vYziyyYtin dYyi_ikliklYri. Btn yuxar1da gstYrilYn prinsiplYr qrupun vzaimoperesekayu_iesyas1na blmYyY _Yrti olar. PrinsiplYrdY, birinci qrupa (! 1-8) aid olanlar bYdYn tYrbiyYsi-idman tY_kilatlar1n1n m_tYrilYrinin ehtiyaclar1yla bal1 marketinqin fYlsYfYsi a1l1r. 0kinci qrup (! 9-14) seim prinsiplYrini vY bYdYn tYrbiyYsinin vY idman1n sistemindY marketinqin strategiyas1n1n formala_malar1n1 zndY saxlay1r. nc qrupa (! 13-17) "bYdYn tYrbiyYsi vY idman" sahYsi bazar1nda konkret idarY qYrarlar1n1n (hYllYrinin) vY hYrYkYtlYrin (tYsirlYrin) qYbulu prinsiplYri aiddir. idman-salamla_d1rma xidmYtlYri bazar1na 1x1_ vaxt1 (yan1nda) firman1n 1.4 Strategiyas1 Rusiya miqyaslar1nda fitnes-sYnayenin inki_af1 haqq1nda cYmi be_ il YvvYl ola bilmirdi vY nitqlYr (dan1_1qlar). 0dman-salamla_d1rma xidmYtlYrinin mY_hurluunun _iddYtli artmas1 fitnes-klubun format1n1n mYssisYlYrinin art1m1n1 ard1nca apard1. Paytaxt bazar1n1n praktik olaraq tam (dolu) doldurulmas1ndan sonra fitnes-mYdYniyyYt regionlara girmYyY ba_lad1. EkspertlYrin fikrincY, o qYdYr co_qun regional ekspansiya Yhalinin gYlirlYrinin sYviyyYsiylY s1x bal1d1r (balanm1_d1r) vY hYr _YhYrdY mumi iqtisadi situasiyayla Fitnes-klubun tY_kilat1 vaxt1 (yan1nda) bu sahYdY (YrazidY) mtYxYssislYr xidmYtlYrdYn istifadY etmYk ox YhYmiyyYtlidir. GYlYcYk fitnes-klubun btn incYliklYrini znY daxil edYn savadl1 texnologiya layihYsi laz1md1r. 0nvestorlar1n diletant yana_mas1, sYri_tYsizlYr sahYsindY idmand1r - salamla_d1rma xidmYtlYri, hYtta ciddi xYrclYr vaxt1 (yan1nda) ac1nacaql1 nYticYyY gYtirib 1xara bilYr. MYsYlYn, fitnes-klublar1n ox sahiblYri gman edirlYr ki, xidmYtlYrin standart siyah1s1ndan ba_qa klub malik olmal1d1r hkmYn vY yax1n YlavY - boulinq-mYrkYzdir, gzYllik salonu, kafe vY s. Bu ham1 (hYr _ey) tamamilY vacib olmayand1r seilmi_ yerin (yerlY_dirmYnin) sahYsindYn as1l1d1r. 0kinci an, hans1 ki, fitnes-klubun a1l1_1na vasitYlYrin investisiyas1 vaxt1 nYzYrY almaq laz1md1r - bu avadanl11n seimidir. Burada da hYminin bir neY (bir qYdYr) aspekt var. hYmiyyYtlidir ki, avadanl11n sYviyyYsi yarad1lan fitnes-klubun sYviyyYsinY uyun olsun. Amma digYr tYrYfdYn, he bir halda evi qurmaq olmaz vY ya poluprofessionalnoe avadanl1q hYtta qYnaYtcil (iqtisad1)-sinifin klublar1 n. Seyranov S.Q qeyd etdiyi kimi. (1994), bazara firman1n 1x1_1n1n imkanlar1n1n yrYnilmYsi n Ysasla idmand1r - salamla_d1rma xidmYtlYri marketinq tYdqiqat1 olur, hans1n1n ki, keirilmYsi n m_ahidY metodlar1 istifadY edilmi_ ola bilYrlYr, bir y11m ilkin vY ikinci mYlumat, hYminin ekspert sorular1. Marketinq tYdqiqat1 iki Ysas mYrhYlY daxil edir (qo_ur): " idman-salamla_d1rma xidmYtlYri bazar1n1n rYqabYt analizi; " istehlak1lar1n yrYnilmYsi vY bazarda tYlYbat1n qiymYti (qiymYtlYndirilmYsi). Marketinq tYdqiqat1n1n gedi_at1nda al1nm1_ mYlumat analizinin nYticYlYrinY grY imkanlar vY xarici mhitin tYhlkYlYri (tYhdidlYri) tYyin edilir vY _YhYrin (region) idman-salamla_d1rma xidmYtlYri bazar1na firman1n 1x1_1 zrY (grY) tYdbirlYr formala_d1r1lm1_d1r. 0dman-salamla_d1rma xidmYtlYri bazar1n1n rYqabYt analizi mxtYlif sullarla al1nm1_lar1n mYlumatlar1 Ysas1nda keirilmi_ ola bilYr: rYqiblYr n (arxas1nda) dz m_ahidY metodu, ekspertlYrin sorusu, hans1lar ki, administratorlar 1x1_ edirlYr, mY_qilYr, idman klublar1n1n sahiblYri vY s. O.N Stepanovu. (2004) idman-salamla_d1rma tY_kilat1n1n rYqabYtY davaml1l11n1n qiymYtinin (qiymYtlYndirilmYsinin) a_a1da gstYrilYn metodikas1n1 tYklif edir. - y mYrhYlY - hYrYkYtedici fYall11n (idman) seilmi_ nvnn xidmYtlYrinY real istehlak1lar vY qiymYtY (qiymYtlYndirilmYyY) aid olan gstYricilYrin siyah1s1n1n tYyini tYlYblYrinin q1sa fikiridir. - y mYrhYlY - a_kar edilmi_ gstYricilYrin YhYmiyyYtinin (YhYmiyyYtlYr, Ykisi olmalar) qiymYtidir (qiymYtlYndirilmYsidir), hans1 ki, zlYriylY seilmi_ cYdvYlY uyun olaraq bal qiymYtlYrinin (qiymYtlYndirilmYlYrinin) gstYrinY vasitYsi ilY mY_ul olanla qurulur (mYyyYn edilir) (mYsYlYn, 5 bal - "xsusi (istisna) YhYmiyyYtlidir", 4 bal - "ox YhYmiyyYtlidir", 3 - "kifayYt qYdYr YhYmiyyYtlidir", 2 - "ox YhYmiyyYtli deyil", 1 - "qYtiyyYn qiymYtlYrY (mYnalara) malik deyil"). - y mYrhYlY - qiymYtdir (qiymYtlYndirilmYdir) _Yxsi bYdYn tYrbiyYsi-idman tY_kilat1n1n vY tY_kilatlar1n xidmYtlYrinin seilmi_ gstYricilYrinin (ballarda 1) - istehlak mYmnunluunun cYdvYli zrY (grY) rYqiblYr, hans1 ki, dYrYcYlYmYlYrin eyni miqdar1na malik olmal1d1r, YhYmiyyYtin (YhYmiyyYtlYr) cYdvYli kimi. MYsYlYn, "tamamilY qaydaya sal1r " - 5 bal, "qaydaya sal1r " - 4 bal, deyY bilmirYm - 3 bal, " qaydaya salm1r " - 2 bal, "qYtiyyYn qaydaya salm1r " - 1 bal. - y mYrhYlY - mqayisY (hans1 ki, 100% mY_ul olanlar1 tYlYblYri tYmin edYn bYdYn tYrbiyYsi-idman xidmYtinin _Yrti nmunYsini qYbul edirik yYni mYmnunluun seilmi_ cYdvYli zrY (grY) malik olan Yn yksYk bal) vY onun parametrlYrinin qurulmas1 n "etalon" seimidir (baza nmunYsi). - y mYrhYlY - qiymYtlYndirilYnin vY rYqabYt aparanlar1 onlar1nla xidmYtlYr baza (" etalon") qiymYtlYrlY (mYnalarla) gstYricilYrinin tutu_durulmas1 (ayd1nla_1r, nY qYdYr _Yxsi tY_kilat1n vY tY_kilatlar1n xidmYtinin hYr parametri - rYqiblYr ehtiyac1n parametrinY yax1nd1r). - y mYrhYlY - qiymYtlYndirilYn xidmYtin vY rYqiblYrin xidmYtlYrinin tYk gstYricilYrinin ct- ct mqayisYsinY vasitYsi ilY rYqabYtY davaml1l11n nisbi gstYricilYrinin tYyinidir. 7-ci mYrhYlY - hYr rYqabYt aparan xidmYt zrY (grY) rYqabYtY davaml1l11n (indeksinin) gstYricisinin (inteqral1n1) mumilY_dirYnin tYyinidir. - y mYrhYlY - qiymYtin (qiymYtlYndirilmYnin) (rYqabYtY davaml1l11n Yn byk indeksi Yn rYqabYtY davaml1 obyektY uyun olacaq - bYdYn tYrbiyYsi-idman tY_kilat1na vY onun xidmYtlYrinY) nYticYlYri haqq1nda nYticYnin rYsmilY_dirilmYsidir. 0stehlak1lar1n yrYnilmYsi vY bazarda tYlYbat1n qiymYti (qiymYtlYndirilmYsi) marketinq tYdqiqat1n1n nvbYti mYrhYlYsidir. NecY idman tikintilYrinin _YbYkYsinin formala_mas1na hYsr edilmi_ i_lYrin analizi gstYrir "Yhalinin ehtiyaclar1" termini kifayYt qYdYr tez-tez istifadY olunur, ancaq ehtiyaclar1n parametrlYrinin tYyini normativlYrY vasitYsi ilY Ysasda olur, tibbi gstYricilYr vY ya sosioloji tYdqiqatlar1n kmYyi ilY vY xarici tYcrbYnin geni_ istifadYsi vaxt1. Bizim fikirimiz zrY (grY), bu yana_malar ktlYvi idman1n xidmYtlYrinin istehlak1lar1n1n mYyyYn seqmentlYrinin ehtiyaclar1n1n dYrin tYdqiqatlar1 n _bhYsiz mara1 tYqdim edir, amma Yhalinin ehtiyaclar1n1n parametrlYrinin btn mYcmusunun tYyini n yaram1r vY mvafiq olaraq idman tikintilYrinin vY seilmi_ (ay1r1lm1_) sahYlYrin _YbYkYsinin xarakteristikalar1. Bununla YlaqYdar olaraq ktlYvi idman1n xidmYtlYrinY Yhalinin tYlYbat1n1n keyfiyyYtli vY miqdar parametrlYrinin tYyini idman tikintilYrinin _YbYkYsinin formala_mas1 vaxt1 birinci hYdYf olur, hYm dY idman nvlYrinin vY Yhali kateqoriyalar1n1n kYsiyindY. Bu hYdYfin nailiyyYti tYsirin mxtYlif amillYrinin spesifikas1n1 nYzYrY alan mvcud vY potensial tYlYbatlar1n Yn tam (dolu) vY adekvat _Ykilini YkYn marketinq tYdqiqatlar1na vasitYsi ilY mmkndr: hYyat tYrzinY vY idmana Yhalinin vY mnasibYtin (YlaqYnin) mYlumatland1r1lmas1n1n dYrYcYsi; Yhalinin vY onlar1n tYsirinin hYyat1n1n ictimai-iqtisadi _Yraiti (_YrtlYri) yerinY ailYnin hYyat1nda idman vY s. 0lk nvbYdY tYklif edilYn metodik yana_malara uyun olaraq "tYlYbat" anlay1_lar1n1 vY "ehtiyac1" ay1rmaq laz1md1r. TYlYbat iqtisadi kateqoriyad1r vY idman mY_uliyyYtlYrinY anlanan ehtiyac1 Yks etdirir - dYmY qabiliyyYti olan vY ya potensial tYlYbat. SYrbYst termin kimi ehtiyac burada hYyat tYrzindYn, Poldan vY insan1n ya_1ndan as1l1 olaraq idman yklYnmYsinin hYcmlYrindY tibbi ifadYlYrin tYyini n istifadY olunur, yYni, dan1_araq (deyYrYk) _Yrtidir, fiziki fYaliyyYtdY [M.N Zolotovu., 2003] orqanizmin dYrk edilmYmi_ ehtiyac1n1 tY_kil edir. halinin tYlYbat1n1n polo-ya_ xarakteristikalar1n1n miqdar vY keyfiyyYtli gstYricilYrinin tYyini idmanla mY_uliyyYtlYrdY Yhalinin ehtiyaclar1n1n marketinq tYdqiqat1n1n keirilmYsinin Ysas mYqsYdidir: hans1 idman nvlYri, necY tez-tez vY hans1 intensivliklY, mtY_Ykkil vY ya qeyri-mtY_Ykkil insanlar mY_ul olmaq istYyirlYr; hans1 YlavY vY m_ayiYt xidmYtlYr bu halda laz1m; hans1lar tibbi gstYricilYr zrY (grY) mYhdudiyyYtlYr mvcuddurlar; mYmnunluq qiymYt vY Yrazi mmknlyylY, i_ rejimiylY salamla_d1rma tY_kilat1na idmand1r; avadanl1a vY idman tikintilYrinin inventar1na vY seilmi_ (ay1r1lm1_) meydanalara mnasibYt (YlaqY); idman personal1n1n i_inin keyfiyyYtinin qiymYti (qiymYtlYndirilmYsi), hYminin m_ayiYt vY YlavY xidmYtlYri gstYrYn mtYxYssislYr. 0dman-salamla_d1rma xidmYtlYri bazar1na firman1n 1x1_1 vaxt1 (yan1nda) laz1m: " nvbYti xarakteristikalar1n kYsiyindY xidmYtlYrin mxtYlif nvlYrinin potensial istehlak1lar1n1n profilinin tYyini: ya_ay1_ yerlYri, mY_uliyyYt nv, ya_ vY Pol, orta ayl1q gYlir, ailYnin zvlYrinin miqdar1, asudY vaxta xYrclYrin cYmi (mYblYi); " istehlak1lar1n haz1rl11n1n qiymYti (qiymYtlYndirilmYsi) xidmYtlYrin mxtYlif nvlYrini dYmYk; " motivlYrin vY sYbYblYrin zY 1xard1lmas1, istehlak1lar1 idman-salamla_d1rma klublar1na ba_ YkmYyY (izlYmYyY) oyadanlar; " idman-salamla_d1rma xidmYtlYrinin istehlak1lar1 tYrYfindYn seimin Ysas meyarlar1n1n tYyini; " gnlYrin istehlak1lar1 vY saatlarla yeni klubun ba_ YkmYsi n Yn rahatlar1n yrYnilmYsi; " xidmYtlYrin seilmi_ (ay1r1lm1_) nvlYrinin kYsiyindY yeni klubun istehlak1lar tYrYfindYn ba_ YkmYsinin tezliyinin tYyini; " xidmYtlYrin (pul vY tYbii ifadYdY) seilmi_ (ay1r1lm1_) nvlYrindYn hYr biri bazar1n1n hYcminin qiymYti (qiymYtlYndirilmYsi); " xidmYtlYrin seilmi_ (ay1r1lm1_) nvlYrinY istehlak1lar1n tYlYbat1n1n strukturunun zY 1xard1lmas1. Xsusi qiymYt (mYna) idman mY_uliyyYtlYrindYn Yhalinin imtinas1n1n (rYddinin) sYbYblYrinin analizinY malikdir, bir halda ki, (nki,) bu informasiya Ysas1nda rYqiblYrin idman siyasYtinin at1_mazl1qlar1n1 mYyyYn etmYk olar. BYzi mYlumatlara grY [Ye.V Kuzmievi., B.Q Fadeyevi., 2002], 1999-cu ildY Moskvada tYxminYn 6,3% Yhali daim idmanla mY_ul olurdular, hans1 ki, mYktYb ya_1na atmam1_ u_aqlardan - 7% (9,8%), byklYr - 31% (2,5%), mYktYblilYr vY tYlYbYlYr - 62% (23%). stn tutman1n idman nvlYri zrY (grY) a_a1dak1 qaydada blndlYr: " tYkbYtYk dy_lYr - 12%; " oyun idman nvlYri - 33%; " zglk - 11%; " atletik gimnastika - 5%; " aerobika - 6%; " OFP - 23%; " ba_qalar - 10%. Son illYr YrzindY bu nisbYt kardinal dYyi_mYdi, ancaq idmanla mY_ul olma1 arzu edYnlYrin vY onun YhYmiyyYtini anlayanlar1n miqdar1 YhYmiyyYtli dYrYcYdY artd1, ktlYvi idmanla daim mY_ul olanlar1n say1 7-8% Yhali nail oldu. M.N Zolotovunun mYlumatlar1na YsasYn. (2003), daim idmanla mY_ul olma1 arzu edYnlYrin miqdar1 (cYmi 5959,2 min al1n soru_ulmu_du. Moskva _YhYrindY) orta hesabla Yhalinin Ysas ya_ qruplar1 zrY (grY) tY_kil etdi: " mYktYb ya_1na atmam1_ u_aqlar - 74,6%; " mYktYblilYr vY tYlYbYlYr - 63,7%; " byklYr - 63,7%. Bu halda mY_uliyyYtlYrdYn imtinan1n (rYddin) Ysas sYbYblYriylY Yhalinin bu kateqoriyalar1 adland1rd1: vaxt1n yoxluu - 23,8%; " yoxluq yerlY_dirilmi_ bYdYn tYrbiyYsi-idman tikintisi rahatd1r - 43,2%; " yksYk qiymYtlYr - 31,5%; " FSS-1n narahat i_ rejimi - 27,4%; " xidmYtlYrin qeyri-kafi keyfiyyYti - 29,1%; " xidmYtlYrin qeyri-kafi e_idi - 33,4%. HYqiqYtYn, FSS-1n mvcud bazas1 mYssisYlYrin azl11yla sYciyyYlYnir, xidmYtlYrin (Ysaslar, m_ayiYtlYr vY YlavYlYr) mYhdudla_d1r1lm1_ siyah1s1yla, oyun idman nvlYrinY oriyentasiya, yerlYrin (yerlY_dirmYlYrin) art1q ukrupnennostyusu, avadanl11n vY inventar1n azl11. TYlYbat1n analizi gstYrdi ki, o YsasYn fYrdi xidmYtY ynYldilmi_dir (gndYrilmi_dir). BelY, idman xidmYtlYrinin _YxsiyyYti n 87,9% idmanla mY_ul olma1 arzu edYnlYr iYrisindYn fikrini bildirdi. Bu halda oyun idman nvlYri yaln1z 12,1% arzu edYn cYlb edir. 67,7% mY_ul olmaa stnlk verirlYr: " aerobika - 10%; " tYkbYtYk dy_lYr - 13%; " gimnastika - 7%; " idman rYqslYri - 8%; " zglk - 12%; " trenajorlarda mY_uliyyYtlYr - 17%; " skvo_em - 3%; " ba_qalar - 7,7%. halinin fikrincY, idman tikintisinin binas1nda nvbYti xidmYtlYr laz1md1r: sauna vY ya hamam - 29,7%; solyarium - 17,2%; qidromassaj - 9,8%; kafe - 12,3%; xidmYtlYrin ba_qa nvlYri - 31%. Onlar1n fYaliyyYtinin effektivliyinY tYsir edYn masir fitness-mYrkYzlYrin marketinqinin Yn YhYmiyyYtli tY_kil edYn siyasYti xidmYtlYrin qiymYtlYndirilmYsi olur, nki qiymYt stimulla_d1rman1n prosesinY ciddi tYsir edir vY ya YksinY istehlak1n1n mara1n1n tormozlanmalar1. VerilYn idman-salamla_d1rma xidmYtlYrinY qiymYtlYndirmYnin strategiyas1n1n haz1rlamas1 vaxt1 bir ox amil nYzYrY al1nmal1d1r, hans1lardan ki, Ysasd1rlar [A.T Litvini., 2002]: " mxtYliflik vY keyfiyyYt Ysas (hYrYkYtedici fYall11n mxtYlif formalar1n1) vY m_ayiYt edYn (fizioterapiya prosedurlar1, qidalanma vY hYyat tYrzi zrY (grY) tvsiyYlYr, funksional haz1rl11n1n mayinYsi mY_ul olan, kosmetik prosedurlar vY s.) xidmYtlYr; " fitness-mYrkYzin maddi bazas1 vYziyyYti - zallar, hovuz, adam ba_1nalar, trenajorlar vY ba_qa avadanl1q, saunan1n mvcudluu, solyarium, masaj kabinetlYri, u_aq ota1n1n, bYrbYrxanan1n, kafenin vY ya bar1n mvcudluu vY s.; " mYllim-tYlimat1lar1n vY ba_qa mtYxYssislYrin ixtisasla_d1rmas1 - hYkimlYr, administratorlar vY ba_qalar1; " mY_ul olanlar1n kontingentinin xsusiyyYtlYri - birY lYvazimatd1r vY ya mxtYlif sosial qatlara, ya_ vY cinsiyyYt xsusiyyYtlYri, maariflYndirici vY mum mYdYni sYviyyY, pe_Ykar maraqlar vY s.; " idman-salamla_d1rma xidmYtlYrinY tYlYbat1n mvcudluu, bu xidmYtlYr bazar1nda rYqabYt, Yhalinin dYmY qabiliyyYti (al1c1l1q qabiliyyYti). BYdYn tYrbiyYsi-salamla_d1rma xidmYtlYrinin dYyYrinin hesablamas1 vY onlarda qiymYtin qurulmas1 vaxt1 nYzYrdY tutmaq laz1md1r ki, onlar1n ls hYminin ondan as1l1d1r, hans1 tY_kilat bu xidmYtlYri tYklif edir - dvlYt (bYlYdiyyY), ictimai vY ya ticarYt vY hans1 hYdYflYr z xidmYtlYrini tYklif edYrYk onlar qoyur. YYni mYssisYnin tYyinat1 haqq1nda shbYt gedir, nki o qiymYtlYndirmYnin prosesinY nYhYng tYsirY malikdir. Bir qayda olaraq, bYlYdiyyYlYr vY ictimai fitness-mYrkYzlYr vY ya klublar, mYsYlYlYrdYn as1l1 olaraq, hans1lar ki, onlar hYll edirlYr (qYrar verirlYr), tYklif edirlYr vY ya pulsuz xidmYtlYr, vY ya gzY_tlY vY ya minimal dYmY n, vY ya tam (dolu) dYyYr n. BelY salamla_d1rma mYssisYlYri Yhalinin [S.0 Quskovu., 1996; Mauda Yu.P., 2000] mxtYlif qruplar1 n elastik qiymYt cYdvYlinY malikdir. TicarYt vY ya _Yxsi fitness-mYrkYz, klub z mYsYlYlYrini hYll edir (qYrar verir) vY ya /kluba/ (giri_ vY ya illik zvlk haqq1) vY ya abunYlYrin sat1_1yla mYrkYzinin zvlYrindY z m_tYrilYrinin qYbuluyla, hans1lara ki, qiymYtlYr hYminin dYyi_ilir. XidmYtlYrY qiymYtlYrin qurulmas1n1n prosesinY byk tYsir bu bazarda rYqabYtin mvcudluuna malikdir. Bu YlaqYdY qeyd etmYk laz1md1r ki, 70-80 ildY, nY vaxt ki, praktik olaraq bu xidmYtlYrin tYkliflYri inhisar idi (dvlYt vY ya ictimai tY_kilatlar tYrYfindYn), xidmYtlYrin qiymYti YsasYn qurulurdu (mYyyYn edilirdi), inzibati llYr vY o insanlarla uyunla_d1rmas1z, hans1lar ki, salamla_d1rma proqramlar1n1 haz1rlay1rd1lar vY ya onlar1 yerinY yetirirdilYr GYli_i ilY rYqiblYrin bYdYn tYrbiyYsi-salamla_d1rma bazar1nda vY, hYr _eydYn YvvYl ticarYt strukturlar1, rYhbYr vY foklar1n vY fitness-mYrkYzlYrin menecerlYri z bazar1n1 yrYnmYyY (ara_d1rmaa), eyni xidmYtlYr n rYqiblYr tYrYfindYn tYklif edilYn dYmYnin lsn tYhlil etmYyY ba_lad1lar. Amma obyektiv olmaq laz1md1r ki, Yn ox (YksYr hallarda) ticarYt sektorunda tYklif edilYn xidmYtlYr daha (daha ox) mxtYlif xarakterY malikdirlYr vY bir s1ra m_ayiYt vY YlavY xidmYtlYr znY daxil edirlYr. Bu sYbYbdYn _Yxsi fitness-mYrkYzlYr z xidmYtlYriylY istifadY n daha yksYk dYmYni qurur. BelYliklY, effektiv qiymYt siyasYti marketinqin effektivliyini qabaqcadan mYyyYn edYn byk miqdarda mxtYlif amilin hYrtYrYfli analiziylY fYrqlYnir xidmYtlYr bazar1nda formala_an konkret vYziyyYtdYn as1l1 olaraq dYyi_kYnlik konkret fitness-mYrkYzin inki_af1 vaxt1 fYaliyyYtin strategiyas1. 68r|~Hh  h4b$d`a$gd+&L $da$gd+&LbZ  T^!"#~$>%>&@'()^,,,,0-T-p--Z/1 $da$gd+&L$d`a$gd+&L1^11122f333F44949l9999::\::;R;x;;;;">$d`a$gd+&L $da$gd+&L">?APC0DEFPMDORWYYY dgd+&L $da$gd+&L$d`a$gd+&L 61hP:p. A!"#$% T@T 1KG=K9 d CJOJQJ_HaJmH,sH,tH,BAB A=>2=>9 H@8DB 0170F0XiX 1KG=0O B01;8F04 l4a .k. 5B A?8A:0T T 86=89 :>;>=B8BC; p#dNN  Footer Char CJOJQJ_HaJmH,sH,tH,ݢ b%01}01uG#OD_ .z 2>?1,>""2###;*4-./0123&6:;<=>'??@gACD}FG)JKDM\N{PQ_RMTTUVfW5XOYY"ZPZU[V[\]^H``bb6c,dXfffhidklinnnnp'qqrlt@v^w_wpx$yyz}xQЇ2ފ">[owǎ܎C[Ï@zՒ!5Óѓ ј_bۢܢߢ0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000YV2)EFb1">YWYZ[YX$%/901OP    < = T U D E S T \ ]   * + o p : < y z ,.LNQRno$%OP TU^_tu=?`a57;=\^bdstDFXZ23NOYZdede) * S T !!:!.?.N.P.Z.[.....////////000000$0&0*0,0j0k0~000000D1E111111111I3K333444444]5^5555555666666j7k7m7n777S8T8q8r888888899999999 : :::!:":3:5:<:>:::::::;;;;;;;;;;;;;;;;;;<F<P<Q<Q=R=h=i=}====>>9>;>??p?q????? @ @@@E@F@@@@@@@AAAAAAAA?B@BbBcBeBfBBBBBBBBBBBCCCC~CCCCCCCCDD'D(DIDJDDDDDDD(E*E.E0EtEuEEEFFyFzFFF'G(G@GAGGGGGGGHH3I4III J J%J&JxJzJJJJJKKKKEKFKeKfK{K|KKKKKLLLLMM+M,MBMDMdMeMMMMMMMMMMM N NNNNN#N$N,N-NINJNfNgNrNsNNNHOIOOOOOOOPP{P~PPPPPQQ>Q?QQQRRpRqRRRESFSmSoSSSSSTT:T;T@TATZT[TTTTTTTTTTT U!U9U:UZU[UUUUUUUV V7V8V:VNPTVCDSTvw̘͘:;͙ΙFISTab*+GHʛ˛֛כٛڛKLÝ(*,-uvBCSTabۢߢ$%/9|}/1tuFG"#NOCD^ _ -.yz  12=?_`AB01+,=>""""1#2#####:*;*3-4-..//00112233%6&6::;;;;<<==>>&?'???@@fAgACCDDDD|F}FGGGG(J)JKKKKCMDM[N\NzP{P}P~PQQ^R_RLTMTTTTTUUUUVVVVeWfWhWiW4X5XNYOYYY!Z"ZOZPZT[V[\\\\]]^^^^G`H````` bb5c6c8c9c+d,dWfXfffhhiickdkllhninnnnnpp&q'qqqrrktlt?v@v]w_woxpx#y$yyyzz}}wxPQχЇ12݊ފ!"=>Z[novwƎǎێ܎BCZ[Ï?@yzԒՒ !45“ÓГѓ Иј^_abڢߢ?`ߢ+&LVxlUF@݊݊݊݊QݢUnknownG:Ax Times New Roman5Symbol3& :Cx Arial7&@ Calibri"h{:':NS'NS'!r4HP?2 Telman 0manovi.telmanOh+'0`   ( 4@HPXTelman İmanovNormal i.telman3Microsoft Office Word@V@ʻ@TN՜.+,0 hp   MoBIL GROUP'S'     !"#$%&'()*+,-./0123456789:;<=>?@ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ[\]^_`abcdefghijklmnopqrstuvwxyz{|}~Root Entry FjData 1TableDWordDocument8bSummaryInformation(DocumentSummaryInformation8CompObjq  F Microsoft Office Word MSWordDocWord.Document.89q