ࡱ> mp\]^_`abcdefghijkld bjbjUU4??w -pp4(...4bbbhT# b,----u88 8ӋՋՋՋՋՋՋJՋe.86u888Ջ..--5 ::::8.-.-Ӌ:8Ӌ::f+-͖bW9DP0;X:.,88:88888ՋՋ:8888888888888888p( :AZRBAYCAN RESPUBL0KASI THS0L NAZ0RL0Y0 AZRBAYCAN DVLT 0QT0SAD UN0VERS0TET0 lyazmas1 hququnda ELXAN NR0MAN olu VL0YEV MAL0YY THLKS0ZL0Y0N0N TM0NATINDA MONETAR S0YAST0N0N PR0OR0TET 0ST0QAMTLR0 0xtisas: 5301.01 - Daxili fiskal siyasYt vY dvlYt maliyyYsi 0qtisad elmlYri zrY fYlsYfY doktoru elmi dYrYcYsi almaq n tYqdim edilmi_ dissertasiya Elmi rYhbYr: i.e.d., prof. Z.F.MYmmYdov BAKI  2016 Dissertasiyan1n mYzmunu G0R0^.................................................................................................................3-10 I FS0L. MaliyyY tYhlkYsizliyinin tYminat1nda monetar siyasYtinin nYzYri  metodoloji Ysaslar1...........................................................................................11-58 Bank sistemindY maliyyY tYhlkYsizliyinin tYminat1n1n nYzYri Ysaslar1................................................................................................................11-26 1.2.Pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin Ysas mYqsYd vY vYzifYlYri..............27-45 1.3.MaliyyY tYhlkYsizliyinin tYminat1 YrivYsindY pul siyasYtinin Ysas prinsiplYri...........................................................................................................46-58 II FS0L. MaliyyY tYhlkYsizliyinin tYminat1nda monetar siyasYtin rolu.....................................................................................................................59-99 2.1.Pul siyasYti dizayn1nda yeni dYyi_ikliklYr vY meyllYr............................59-76 2.2.Xarici kredit ekspansiyas1 vY dollarla_ma prosesi maliyyY tYhlkYsizliyini tYhdit edYn Ysas amil kimi: xarici tYcrbY vY AzYrbaycan reall11....................77-88 2.3.Bank nYzarYt sistemindY maliyyY sabitliyinin Ysas indikatorlar1n1n tYhlili...................................................................................................................89-99 III FS0L. Makroiqtisadi a1r1_lara uyun olaraq monetar siyasYti YrivYsinin tYkmillY_dirilmYsinin prioritet istiqamYtlYri.........................100-135 3.1.Monetar siyasYtinin tYtbiqindY _Yffafl11n1n geni_lYndirilmYsi istiqamYtlYri....................................................................................................100-109 3.2.MaliyyY tYhlkYsizliyinin tYminat1nda sistem YhYmiyyYtli banklar1n fYaliyyYtinin tYnzimlYnmYsi vY institusional model-lYr....................................................................................................................110-118 3.3.Qlobal vY makroiqtisadi a1r1_lara uyun olaraq pul siyasYti YrivYsinin tYkmillY_dirilmYsi ........................................................................................119-135 NYticY.............................................................................................................136-157 0stifadY edilmi_ YdYbiyyat............................................................................161-171 Giri_ TYdqiqat mvzusunun aktuall11. 1970-ci illYrin sonundan etibarYn pul-kredit sferas1 sahYsindY apar1lan ara_d1rmalarda maliyyY tYhlkYsizliyinin monetar sabitliklY YlaqYlYndirYn yana_ma stnlk tY_kil etmYyY ba_lad1. BtvlkdY maliyyY sistemininin tYhlkYsizliyinin tYminat1 sistemindY monetar siyasYtin rolunun zYrurYti 2007-2009-cu illYrin qlobal maliyyY bhran1ndan vY _oklar1n yeni yay1lma kanallar1n1n qiymYtlYndirilmYsindYn sonra zn daha Yyani _YkildY nmayi_ etdirmYyY ba_lad1. BVF-nun mYlumat1na grY qlobal maliyyY bhran1ndan sonra dnyada tYhlkYsiz aktivlYrin azalmas1 prosesi davam edir vY 2016-c1 ilin sonuna YlavY $9 trln. aktivin tYhlkYli aktiv s1ras1na daxil olaca1 gzlYnilir. Bank sektorunda tYhlkYsiz aktivlYrin azalmas1 tYdbirlYri monetar siyasYtin tYtbiqindY Ysas prinsiplYrdYn biridir. Dnya iqtisadiyyat1nda ba_ verYn hadisYlYr dY sbut edir ki, maliyyY tYhlkYsizliyini tYmin etmYdYn bir ox iqtisadi problemlYrin hYllinY nail olmaq mmkn deyildir. Milli maliyyY bazarlar1n1n inteqrasiyas1n1n gclYndiyi bir _YraitdY monetar siyasYtin tYtbiqindY innovativ tYdbirlYrY ehtiyac var. Bhrandan sonrak1 dYyi_ikliklYrin Yn mhm istiqamYtlYrindYn biri milli MYrkYzi Banklar1n fYaliyyYtinin mYqsYdlYri, sYlahiyyYtlYri vY alYtlYrinY yenidYn bax1lmas1 oldu. Prioritet mYqsYd kimi qar_1da milli maliyyY sistemindY sabitliyinin dYstYklYnmYsi qoyuldu ki, bu da monetar siyasYtinin YnYnYvi mYqsYdlYri ilY makroprudensial mYqsYdlYri bir araya gYtirmYk kimi mrYkkYb bir problemi gndYmY gYtirdi. Onlar1n xsusYn dY bhranl1 _YraitdY bir-biri ilY ziddiyyYt tY_kil edY bilmYsi ehtimal1n1n yksYk olmas1 MYrkYzi Banklar1n vY ya maliyyY stabilliyinin dYstYklYnmYsinY grY mYsuliyyYt da_1yan orqanlar1n fYaliyyYtindY yeni tYsisat formalar1n1n axtar1lmas1na sYbYb olurdu. BYzi inki_af etmi_ lkYlYrdY makromaliyyY tYhlkYsizliyinY qorunmas1na grY mYsul olan orqanlar art1q i_lYnib haz1rlanm1_, tYsdiq olunmu_ vY yarad1lm1_d1rsa, digYr lkYlYrdY bu i_Y hYlY indi-indi ba_lan1l1r. BYzi lkYlYrin sediklYri modellYrdY makromaliyyY stabilliyinin dYstYklYnmYsinY grY mYsuliyyYti sahYvi tYnzimlYyicilYr n icbari olan qYrarlar1 qYbul etmYk hququna malik mstYqil orqan da_1y1r. Ba_qa lkYlYr makrostabilliyin dYstYklYnmYsinY grY mYsuliyyYti milli MYrkYzi Banklar1n zYrinY qoydular. HYr iki qYrar1n z stnlklYri vY at1_mamazl1qlar1 var. Bu sYbYbdYn ox gman ki, yax1n illYrdY ayr1-ayr1 lkYlYr sYviyyYsindY tYsisatla bal1 daha mYhsuldar qYrar1n axtar1_1 davam etdirilYcYkdir. Qeyd edYk ki, maliyyY bazarlar1n1n inteqrasiyas1 vY qloballa_ma yeni formala_an bazar iqtisadiyyatlar1n1n siyasYt qurucular1 qar_1s1nda yeni a1r1_lar1 da ortaya qoyur. Eyni zamanda qlobal maliyyY bhran1 gstYrdi ki, maliyyY vasitYiliyinin xeyli hissYsi dvlYt tYnzimlYnmYsinin tYsiri alt1na d_mr vY ya tYtbiq olunan monetar siyasYt tYtbiqi yetYrli deyil. BelY ki, bhran monetar orqanlar1n1n nYzarYtindY maliyyY bazar1n1n xeyli seqmentlYrinin (mYsYlYn, kompleks maliyyY mYhsullar1 bazarlar1n1n) fYaliyyYti, mxtYlif maliyyY vasitYilYri aras1nda qar_1l1ql1 YlaqYlYr, tYsYrrfat subyektlYrinin transsYrhYd YmYliyyatlar1n1n daxili maliyyY bazar1ndak1 vYziyyYtY tYsiri vY bir ox digYr problemlYr haqq1nda adekvat informasiyan1n olmad11n1 gstYrdi. Qlobal maliyyY bhran1 sbut etdi ki, banklar1n fYaliyyYtinin tYnzimlYnmYsi vY onun zYrindY nYzarYt sYmYrYli olmay1b YsasYn protsiklik xarakter da_1m1_d1r. Prudensial tYnzimlYmYdYki vY nYzarYtdYki bo_luqlar1 doldurmaq mYqsYdilY Bank nYzarYti zrY Bazel komitYsinin zv olan lkYlYr yeni Bazel III beynYlxalq standartlar1na keid etmYyY ba_lad1lar. BeynYlxalq Hesabla_malar Bank1, Bank nYzarYti zrY Bazel komitYsi, MaliyyY Stabilliyi ^uras1 tYrYfindYn daha sYmYrYli makroprudensial tYnzimlYmY tYdbirlYrinin mumilY_dirilmYsi milli monetar vY nYzarYt orqanlar1na bunlar1 z praktiki fYaliyyYtindY nYzYrY almaq imkan1 verYcYkdir. BelYliklY, dnya maliyyY sistemlYrindY ba_ verYn dYyi_ikliklYr, dnyan1n bir ox lkYlYrinin iqtisadiyyat1nda qeyri-stabil _Yraitin mvcudluu maliyyY sistemlYrin vYziyyYtlYrinin parametrlYrinin vY onlar1n destabilizY edYn amillYrinin daimi monitorinqinY vY tYhlilinY kompleks yana_ma tYlYb edir. Hal-haz1rda AzYrbaycan qar_1s1nda dayanan srYtlYndirilmi_ inki_af zrY strateji mYqsYdlYrlY YlaqYdar bank sisteminin maliyyY tYhlkYsizliyi mYsYlYlYri xsusi YhYmiyyYt kYsb edir. Qar_1da duran mYqsYdlYrY atmaq n lkYnin btn imkanlar1ndan dolun istifadY etmYk, mvcud iqtisadi, sosial, siyasi resurslardan tam sYmYrY ilY yararlanmaq vY lkYnin maliyyY potensial1n1n gclYndirilmYsinY _Yrait yaratmaq vacib _Yrtdir vY qeyd edilYn btn xsuslar  AzYrbaycan 2020: GYlYcYyY bax1_ 0nki_af Konsepsiyas1nda z Yksini tapm1_d1r. AzYrbaycanda davaml1 iqtisadi art1ma keid milli maraqlar1n vY maliyyY tYhlkYsizliyin tYmin edilmYsinin _Yrti olmaqla adekvat pul siyasYtin apar1lmas1n1 tYlYb edir. Haz1rda dnyada gedYn siyasi vY iqtisadi proseslYr lkY iqtisadiyyat1n1n rYqabYt qabiliyyYtini art1rmaq, idxaldan as1l1l11 azaltmaq, ixracynml qeyri-neft iqtisadiyyat1n1n Ysasl1 inki_af1n1 tYmin etmYk mYqsYdi ilY sYmYrYli pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin tYtbiqinin n plana YkilmYsini zYruri edir. TYqdim olunan dissertasiya i_indY maliyyY tYhlkYsizliyinin tYmin edilmYsindY monetar siyasYtinin rolu vY dnya iqtisadiyyat1nda kYskinlY_Yn bhranl1 hadisYlYrlY YlaqYdar daxili vY beynYlxalq bazarlarda mYhz milli maraqlar1n mdafiYsi problemlYrini nY YkYn monetar siyasYtin tYhlilinY cYhd edilmi_dir. GstYrilYn problemin aktuall11, onun kifayYt qYdYr i_lYnilmYmYsi dissertasiya i_inin mvzusunun seilmYsini, tYdqiqat1n mYqsYdi, vYzifYlYri, predmeti vY obyektini _YrtlYndirmi_dir. Problemin elmi i_lYnmY dYrYcYsi. mumilikdY maliyyY tYhlkYsizliyinin tYmin edilmYsindY pul siyasYti tYtbiqindYki problemlYrin tYdqiqi iqtisadi YdYbiyyatda indiyYdYk aktual olaraq qal1r. TYdqiqat1n nYzYri Ysas1 iqtisadi nYzYriyyYnin, maliyyY vY kredit nYzYriyyYsinin mddYalar1, maliyyY hququ, AzYrbaycan Respublikas1n1n maliyyY-bank qanunvericiliyi vY AzYrbaycan Respublikas1n1n MYrkYzi Bank1n normativ-hquqi aktlar1d1r. Ara_d1r1lan problem pul nYzYriyyYsinin inki_af tYkamln, monetar sferada maliyyY tYhlkYsizliyin nYzYri vY praktiki aspektlYrini, monetar siyasYtin alYtlYrini yrYnYn bir neY elmi cYrYyan1n qov_a1ndad1r. MaliyyY tYhlkYsizliyi ilY bal1 problemlYrin tYdqiqi sahYsindY lkYmizin iqtisad1 alimlYri, o cmlYdYn .!. Muradov, A. Musayev, D.A.Ba1rov, Z.F.MYmmYdov, .lirzayev, M.hmYdov, M.M.Ba1rov, N.M. 0manov, ..lYkbYrov, M.X.HYsYnli, M.M.Ba1rov, M.0.BYrxuradarov, M.A.AbbasbYyli, F.F.Mr_dl, .Q.liyev, A.^.^YkYrYliyev, C.B.Namazova, 0.KYrimli, E.M.Sad1qov, A.E.KYrimov, Z.H. 0brahimov, Y.S.zizov, T.Pa_a vY ba_qalar1n1n YsYrlYrini xsusilY qeyd etmYk olar. Monetar siyasYt mYsYlYlYrinY apar1c1 Rusiya vY xarici mYlliflYrin tYdqiqatlar1 hYsr olunmu_dur. Rusiya mYlliflYrinin iqtisadi tYhlkYsizliyin mahiyyYtinin (V.K.Senaqov, L.0.Abalkin, Q.S.Vekanov, A.Arxipov, A.Qorodetski) vY iqtisadiyyatlar1n qloballa_mas1 _YraitindY maliyyY tYhlkYsizliyi problemlYrinin (L.N.Krasavina, M.B.Yer_ov, M.Q.Delyagin, K.V.Rud1y, V.V. 0vanov, V.V.Kovalyov vY b.) ara_d1r1lmas1na hYsr olunan YsYrlYri tY_kil edir. Bundan ba_qa, bu tYdqiqatda monetar siyasYtin nYzYriyyYsi sahYsindY mtYxYssis olan masir Rusiya mYlliflYrinin (S.Andryu_in, V.Burlakov, S.Moiseyev) konsepsiyalar1n1n nYzYri Ysaslar1 z Yksini tapm1p_d1r. TYdqiq edilYn dissetasiya i_indY maliyyY tYhlkYsizliyinin tYmin edilmYsindY monetar siyasYtinin rolu vY dnya iqtisadiyyat1nda kYskinlY_Yn bhranl1 hadisYlYrlY YlaqYdar daxili vY beynYlxalq bazarlarda mYhz milli maraqlar1n mdafiYsi problemlYrini nY YkYn monetar siyasYtin tYtbiqi ilY bal1 elmi ara_d1rmalar1n aktivlY_mYsinin YhYmiyyYtinY dYlalYt edir. TYdqiqat1n mYqsYdi vY vYzifYlYri. Dissertasiya i_inin mYqsYdi milli maliyyY tYhlkYsizliyinin tYmin edilmYsi alYti olan monetar siyasYtin inki_af qanunauyunluqlar1n1 zY 1xarmaa imkan verYn bir s1ra nYzYri vY metodoloji yana_malar1 Ysasland1rmaq, habelY bank sistemindY maliyyY tYhlkYsizliyinin tYmin edilmYsinY ynYlYn monetar siyasYtin prioritet istiqamYtlYrini mYyyYnlY_dirmYkdir. Qar_1da qoyulan mYqsYdY atmaq n bir-biri ilY qar_1l1ql1 YlaqYdY olan a_a1dak1 vYzifYlYrin yerinY yetirilmYsi tYlYb olunur: Bank sistemindY maliyyY tYhlkYsizliyinin tYminat1n1n nYzYri Ysaslar1n1n ara_d1r1lmas1; Pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin Ysas mYqsYd vY vYzifYlYrinin ara_d1r1lmas1; MaliyyY qloballa_mas1 vY ona xas olan bhranlar _YraitindY monetar siyasYt konsepsiyas1na yenidYn bax1lmas1; Pul siyasYtinin tYtbiqindY istifadY olunan alYtlYr vY maliyyY tYhlkYsizliyi siyasYtinin Ysas prinsiplYrinin tYdqiq olunmas1; MaliyyY sferas1nda milli maliyyY tYhlkYsizliyini tYhdid edYn neqativ tendensiyalar1n mYyyYn edilmYsi; Dnya maliyyY bhran1 _YraitindY monetar siyasYtin mahiyyYti, mYqsYdlYri vY alYtlYrinin ara_d1r1lmas1; Pul siyasYti dizayn1nda yeni dYyi_ikliklYr vY meyyllYrin ara_d1r1lmas1; Dollarla_ma prosesinin maliyyY tYhlkYsizliyini tYhdid edYn Ysas amil kimi ara_d1r1lmas1; Monetar siyasYtinin tYtbiqindY _Yffafl11n geni_lYndirilmYsi istiqamYtlYrinin mYyyYnlY_dirilmYsi; Qlobal vY makroiqtisadi a1r1_lara uyun olaraq pul siyasYti YrivYsinin tYkmillY_dirilmYsinin prioritet istiqamYtlYrinin Ysasland1r1lmas1. Dissertasiya i_indY tarixi vY mYntiqin vYhdYti prinsipini, analiz vY sintez, mumlY_dirmY vY sistemlY_dirmY metodlar1n1 daxil edYn metodoloji kompleksdYn istifadY olunmu_dur. TYdqiqat1n obyekti vY predmeti. Dissertasiya i_inin obyektini, btvlkdY bank sistemi, MYrkYzi Bank1n mYqsYd vY vYzifYlYrinin maliyyY sabitliyinin mdafiYsinY tYsirinin tYhlil olunmas1d1r. TYdqiqat1n predmeti kimi, milli maliyyY tYhlkYsizliyinin tYmin edilmYsi alYti olan monetar siyasYtin YrivYsinin tYkmillY_dirilmYsi ilY bal1 prioritet istiqamYtlYri mYyyYnlY_dirilmYsidir. TYdqiqat1n mYzYri-metodoloji vY informasiya bazas1. Dissertasiyada apar1c1 beynYlxalq mtYxYssis vY ekspertlYrin bank tYnzimlYnmYsi vY nYzarYt sahYsindY nY_rlYri toplan1b mumilY_dirilmi_dir. Bu zaman maliyyY tYhlkYsizliyinin tYminat1nda monetar siyasYtin tYtbiqi xsusiyyYtlYrinY vY praktikas1na xsusi diqqYt yetirilmi_dir. Pul siyasYtinin ara_d1r1lmas1 prosesindY retrospektiv tYhlil tYtbiq edilmi_dir. MaliyyY tYhlkYsizliyinin tYmin edilmYsindY pul siyasYtinin rolunun tYyin edilmYsi zaman1 sistemli yana_madan istifadY olunmu_dur. Analiz vY sintez, mumilY_dirmY vY sistemlY_dirmY metodlar1 apar1lan pul siyasYtinin milli maraqlara adekvatl1l11n1n qiymYtlYndirilmYsini tYmin etdi. TYdqiqat1n informasiya bazas1n1 xarici lkYlYrin vY lkYmizin iqtisad1 alimlYrinin monetar nYzYriyyY vY maliyyY tYhlkYsizlik sahYsindY monoqrafiyalar1, dvri mYtbuatda nY_rlYri, elmi hesabat vY mYruzYlYri tY_kil etdi. TYhlil n AzYrbaycan Respublikas1n1n normativ-hquqi vY qanunvericilik aktlar1, AR MYrkYzi Bank1n1n metodiki materiallar1, beynYlxalq maliyyY tY_kilatlar1n1n analitik i_lYmYlYri vY ekspert rYylYrindYn istifadY olunmu_dur. TYdqiqat1n elmi yeniliyi. Dissertasiya i_indY ilk dYfY bank sistemindY maliyyY tYhlkYsizliyinin tYmin edilmYsindY monetar siyasYtin nYzYri vY tYcrbi Ysaslar1 tY_kil edir vY sistemlY_dirilmi_ _YkildY problemlYr qeyd etmYklY yana_1 maliyyY tYhlkYsizliyin tYmin edilmYsindY monetar siyasYtinin tYkmillY_dirilmYsi ilY bal1 prioritet istiqamYtlYrinin Ysasland1r1lmas1ndan ibarYtdir. MYllifin mdafiYyY 1xard11 vY ara_d1r1lan sahYdY elmi biliklYri art1ran Ysas nYticYlYri a_a1dak1lardan ibarYtdir:  qloballa_ma _YraitindY maliyyY tYhllkYsizliyini tYmin edYcYk monetar siyasYtin rolu vY mYzmunu a1qlanm1_d1r;  gstYrilmi_dir ki, masir mYrhYlYdY maliyyY tYhlkYsizliyinin tYmin edilmYsindY monetar siyasYtinin tYtbiqindY _Yffafl1q modelinin Ysaslar1 i_lYnib haz1rlanm1_d1r;  monetar sferada maliyyY tYhlkYsizlik indikatorlar1n1n hYdd gstYricilYrinin tYhlili Ysas1nda strateji tYhdidlYrin sYciyyYsi verilmi_ vY maliyyY tYhlkYsizlik sisteminin tYmin edilmYsindY monetar siyasYtin alYtlYri mYyyYn edilmi_dir;  apar1lan monetar siyasYtin milli maraqlara uyunluunun qiymYtlYndirilmY-sindY yeni yana_ma Ysasland1r1lm1_d1r;  monetar siyasYti alYtlYrinin sYmYrYliliyinin yksYldilmYsi meyarlar1 vY mexanizmlYri Ysasland1r1lm1_, masir monetar siyasYtinin prioritetlYri qeyd edilmi_dir;  masir _YraitdY dollarla_ma prosesinin milli valyutan1n dayan1ql11na tYsirinin nYticYlYrinin tYhlili verilmi_dir vY onun aradan qald1r1lmas1 yollar1 irYli srlm_dr;  qlobal vY makroiqtisadi a1r1_lara uyun olaraq pul siyasYti YrivYsinin tYkmillY_dirilmYsinin prioritet istiqamYtlYrinin konturlar1 Ysasland1r1lm1_d1r. TYdqiqat1n nYzYri vY praktiki YhYmiyyYti. TYdqiqat bank sektorunda maliyyY tYhlkYsizlik nYzYriyyYsi vY maliyyY tYhlkYsizliyinin tYmin edilmYsindY monetar siyasYtin prioritet istiqamYtlYrin konturlar1 konkretlY_dirir. Bank sektorunda strateji tYhdidlYrin tYhlili vY onlar1n qar_1s1n1n al1nmas1 zrY tYklif olunan tYdbirlYr yax1n illYr n iqtisadiyyat1n strateji inki_af1n1n Ysaslar1n1n daha dYrindYn i_lYnmYsi n konseptual baza ola bilYr. Dissertasiya i_inin nYticYlYrindYn pul vY valyuta siyasYtinin tYkmillY_dirilmYsi zrY tvsiyYlYrinY i_lYnmYsindY, lkYnin maliyyY tYhlkYsizliyinin tYmin edilmYsi mexanizm vY alYtlYrinin i_lYnmYsi n metodoloji baza kimi istifadY oluna bilYr. Dissertasiya i_inin materiallar1ndan mYllifin AzYrbaycan DvlYt 0qtisad UniversitetindY tYdris etdiyi a_a1dak1 kurslarda istifadY olunmu_dur: Bank i_i, Dnya maliyyY vY valyuta kredit siyasYtinin masir arxitekturas1, BeynYlxalq valyuta-kredit mnasibYtlYri, Pul vY banklar. Dissertasiya i_inin nYticYlYrinin aprobasiyas1. Dissertasiya i_inin Ysas mddYlar1 mYllifin beynYlxalq elmi-praktiki konfranslarda, elYcY dY Rusiya, TrkiyY vY Belarusiyada tY_kil olunan beynYlxalq elmi konfrans vY seminarlarda etdiyi mYruzY vY 1x1_lar1nda z Yksini tapm1_d1r. TYdqiqat1n nYticYlYri 30-dan ox elmi YsYrdY z Yksini tapm1_d1r, > cmlYdYn, beynYlxalq elmi ictimaiyyYt tYrYfindYn birmYnal1 _YkildY nfuzlu hesab edilYn xarici elmi jurnallarda nY_r olunan mYqalYlYrin say1 1, tYdris proqramlar1n1n say1 3, xarici lkYlYrdYki beynYlxalq simpozium vY konfranslarda elmi YsYrlYrin say1 Rusiyada 2, TrkiyYdY 2 vY Belarusiyada 2, AMEA vY AzYrbaycan Respublikas1 TYhsil Nazirliyi tYrYfindYn tY_kil olunmu_ beynYlxaq konfranslarda elmi YsYrlYrin say1 20 vY AzYrbaycan Respublikas1nda dissertasiyalar1n Ysas nYticYlYrinin dYrc olunmas1 tvsiyY edilYn dvri elmi nY_rlYrdY yay1nlanan mYqalYlYrin say1 4 olmaqla mumilikdY 20 ap vYrYqi hYcmindYdi. Dissertasiyan1n hYcmi vY strukturu. Dissertasiya giri_, 3 fYsil, 9 paraqraf, nYticY vY tYklifdYn, 150 ad1 YhatYlYyYn istifadY olunmu_ YdYbiyyat siyas1ndan ibarYtdir. Dissertasiyan1n mYtni 15 cYdvYl, 3 sxem vY 2 _Ykil daxil olmaqla 171 sYhifY hYcmindYdir. FS0L I. MALIYY THLKZLIYININ TMINATINDA MONETAR SIYASTININ NZRI  METODOLOJI SASLARI Bank sistemindY maliyyY tYhlkYsizliyinin tYminat1n1n nYzYri Ysaslar1 1970-ci illYrin sonundan etibarYn pul-kredit sferas1 sahYsindY apar1lan ara_d1rmalarda maliyyY tYhlkYzliyinin monetar sabitliklY YlaqYlYndirYn yana_ma stnlk tY_kil etmYyY ba_lay1r. BtvlkdY maliyyY sistemini YhatY edYcYk maliyyY tYnizmlYnmYsi vY nYzarYtY makroprudensial yana_man1n tYtbiq edilmYsi zYrurYti 2007-2009-cu illYrin qlobal maliyyY bhran1ndan vY _oklar1n yeni yay1lma kanallar1n1n qiymYtlYndirilmYsindYn sonra zn daha Yyani _YkildY nmayi_ etdirmYyY ba_lad1. Qlobal maliyyY bhran1 ba_lad1qdan sonra bir neY il YrzindY mtYxYssislYr aras1nda vY BeynYlxalq Hesabla_malar Bank1n1n tY_kil etdiyi konfranslarda maliyyY tYhlkYzliyi siyasYtin mahiyyYti vY mYqsYdlYri ilY bal1 canl1 diskussiyalar gedirdi. HYm ekspertlYr, hYm dY milli MYrkYzi Banklar1n nmayYndYlYri yekdilliklY bildirdilYr ki, maliyyY tYhlkYzliyi siyasYti hYm milli, hYm dY qlobal sYviyyYlYrdY maliyyY sabitliyinin dYstYklYmYk mYqsYdini gdmYlidir. Lakin mxtYlif yana_malar1 bir araya gYtirmYk Ytin idi. MaliyyY tYhlkYsizliyi  iqtisadi vY milli tYhlkYsizliyin bir hissYsidir. Praktik olaraq milli tYhlkYsizliyin elY bir aspekti yoxdur ki, maliyyY tYhlkYsizlik sYviyyYsindYn bilavasitY as1l1 olmas1n. MaliyyY tYhlkYsizliyi haqq1nda daha dolun tYsnifat V. K. Senaqovun YsYrlYrindY i_lYnib haz1rlanm1_d1r. O, hesab edir ki, MaliyyY tYhlkYzliyi siyasYti - sistematik maliyyY bhran1 riskinin minimalla_d1r1lmas1na ynYldilmi_ preventiv tYdbirlYr toplusudur[104]. BVF, BeynYlxalq Hesabla_malar Bank1 vY MaliyyY Sabitliyi ^uras1 tYrYfindYn birgY haz1rlanm1_ vY 2009-cu ildY dYrc olunmu_  MaliyyY institutlar1n1n, bazar vY alYtlYrin sistem YhYmiyyYtliliyinin qiymYtlYndirilmYsi zrY TYlimat da sistem riski  maliyyY sisteminin vY ya onun bir hissYsinin vYziyyYtinin pislY_mYsi nYticYsindY maliyyY xidmYtlYrinin gstYrilmYsinin pozulmas1 riski kimi qeyd olunur. MaliyyY tYhlkYzliyi siyasYtin obyekti kimi maliyyY vasitYilYri, bazarlar, maliyyY bazar1n1n infrastrukturu, elYcY dY maliyyY sistemi vY real iqtisadiyyat aras1nda qar_1l1ql1 YlaqYlYr 1x1_ edir. MaiyyY tYhlkYsizlik tYhdidi dedikdY maliyyY sisteminin fYaliyyYt mhitinin Ytraf vY daxili elementlYrindY dYyi_iklik ba_a d_lr, hans1lar ki tYhlkYsizlik predmetinin (yYni tYhlkYsizliyin (mstYqilliyinin) tYmin edilmYsi n maliyyY resurslar1n1n vY onlar1n hYrYkYtinin) elY bir dYyi_ikliyinY gYtirib 1xara bilYr ki, bu zaman maliyyY sistemini dYyi_ikliksiz vYziyyYtdY saxlamaq Ytin olacaq. MaliyyY tYhlkYsizlik tYhdidlYrinin istYnilYn tYsnifat1n1n Ysas1nda iki YlamYti qeyd etmYk olar: onlar1n yaranma sYbYblYri; tYhdidlYrin maliyyY vY iqtisadi sistemlYrin parametlYrinY tYsiri. Bu, onlar1n analizi, qiymYtlYndirilmYsi, bank sistemin maliyyY tYhlkYsizliyinin tYmin edilmYsi n tYhdidlYrin a_karlanmas1n1n nYticYlYri n olduqca vacibdir. TYhdidlYrin konkret realla_d1r1mas1 nYticYlYri, sonda birba_a vY ya dolay1 itki formas1na malik olan ziyan _YklindY zY 1x1rlar. NYticY etibarilY, bank sistemlYrin tYhlkYsizlik tYhdidlYrinin gerYk realla_d1r1lmas1 mmknly, onlar1n fYaliyyYti n birba_a vY ya dolay1 itkilYrY sYbYb olma riskindYn ibarYtdir. MaliyyY tYhlkYsizliyi tYhdidlYrini mxtYlif YlamYtlYrY grY tYsnifatla_d1rmaq olar: tYhdidilYrin gerYk vY potensial nvlYrY tYsnifatla_d1r1lmas1 onlar1n yaranma ehtimal1n1n qiymYtlYndirilmYsi ilY bal1d1r. Potensial tYhdidlYr daha byk diqqYtY layiqdirlYr, nki onlar Ytin proqnozla_d1r1l1r vY lkY n daha tYhlkYlidirlYr. Daxili vY xarici, potensial vY gerYk tYhdidlYr ola bilYr: Birba_a vY dolay1, bunlar lkYnin iqtisadiyyat1na tYsiri vY ona ziyan vurma xarakteri ilY YlaqYlidirlYr; Ilkin vY ya ikincili, onlar aras1nda sYbYb-nYticY YlaqYlYrinin xarakterindYn vY ilkin tYhdid ilY vurulan ziyandan as1l1 olan tYhdidlYrin ayr1lmas1 ilY YlaqYlidirlYr; Subyektiv vY obyektiv, onlar1n yaranma sYbYbinY grY fYrqlYnirlYr; Iqtisadiyyat sahYlYrinY grY istehsalat sahYsindY, xarici ticarYt sahYsindY, maliyyY, vergi sferas1nda vY s. tYhlkYsizlik tYhdidYrini qeyd edirlYr. BelYliklY, bhran1n yay1lmas1n1 qabaqlamaqdan tr lkYnin maliyyY sisteminin vYziyyYtinin, hYminin onun stabilliyini mntYzYm Ysaslarla analiz etmYyY imkan verYn bYzi indikator y11m1 zrY monitorinq sistemi yaratmaq laz1md1r. MaliyyY tYhlkYsizliyinin tYminat strategiyas1n1n mYyyYn edilmYsi n maliyyY sahYsinin diaqnostikas1n1n aar struktur elementlYri: bank, maliyyY bazar1n1n fYaliyyYtinin diaqnostikas1. 0qtisadi bhran _YraitindY lkYnin maliyyY tYhlkYsizliyi olduqca byk YhYmiyyYt da_1y1r, nki o, monetar orqanlara pul siyasYtinin istiqamYtlYri zrY qYrarlar qYbul etmYyY oriyentir verir. Bundan YlavY, tYhlkYsizlik YnYnYvi olaraq bank sistemin fYaliyyYtinin normal _Yraitini, banklar1n dayan1l1n1n1n resurs tYminat1n1, bank likvidliyini dYstYklYmYk qabiliyyYtini mYyyYn edYn mhm keyfiyyYt xarakteristikas1 kimi bax1l1r. lkYnin maliyyY sektorunda mumi vYziyyYti Yks etdirYn Ysas makroiqtisadi indikatorlar a_a1dak1 kimi qrupla_d1r1la bilYr: 0qtisadi art1m tempi: UDM art1m tempi; SYnaye istehsalat1n1n dinamikas1; TYdiyyY balans1: Cari hesab1n saldosu; Qizil-valyuta rezevrlYri; Xarici borc; TicarYt _YrtlYri (idxal qiymYtlYri); Idxal vY ixrac; GerYk effektiv mYzYnnY; Kapital ax1n1; Faiz dYrYcYlYri - daxili fazi stavkas1 illY L0BOR stavkas1 aras1nda fYrq; Kredit zrY stavkalar1n depozitlYr zrY stavkalara nisbYti. Pul indikatorlar1: Monetizasiya; Daxili kredit hYcmi; Pul multiplikatoru; Depozit art1mlar1n1n tempi; Q1z1l-valyuta rezervlYrinY pul ktlYsinin mnasibYti; Pul tYklifinin hYcmi; Dollarla_ma sYviyyYsi. lkYnin tYhlkYsizliyinY qar_1 tYhdidlYr, ilkin olaraq qon_u lkYlYrdY vY yaxud digYr kontinentlYrdY yaranaraq, mYsYlYn, maliyyY bhran1 kimi, bir ox hallarda istYr xaricdYn, istYrsY dY daxildYn ba_ qald1r1rlar. Bunun n dY maliyyY tYhlkYsizlik gstYrici-indikatorlar1n1 mntYzYm olaraq izlYmYk vY kompleks analiz aparmaqla lkYnin maliyyY bazarlar1nda maliyyY bhran1n1 yaranmas1 mmknlyn mYyyYn etmYk laz1md1r, xsusYn dY YgYr bhranl1 lkYlYrlY qar_1l1ql1 xarici iqtisadi vY xarici ticarYt YlaqYlYri vard1rsa. MYsYlYn, xarici vY fiskal sektor msbYt saldoya malik olduundan AzYrbaycan1n xarici maliyyYlY_mYyY ehtiyac1 (beynYlxalq standartlara grY) kifayYt qYdYr azd1r. 2013-c ildYAzYrbaycan Respublikas1n1n xarici dvlYt borcu 4 753.2 mln. manat, xarici dvlYt borcunun DM-Y olan nisbYti 8.2% tY_kil etmi_dir (mqayisY n 2012-ci ildY bunlar mvafiq olaraq 4 484.5 mln. manat vY 8.3% olmu_dur). Korporativ sektorun maliyyYlY_mYsi YsasYn daxili vYsaitlYr hesab1na ba_ verir, xarici banklar1n AzYrbaycan1n bank sektoruna tYlYblYri a_a1 sYviyyYdYdir (bank sisteminin xarici borcunun DM-dY pay1 2% tY_kil edir). Bu sYbYbdYn qlobal maliyyY bazarlar1nda faiz dYrYcYlYrinin ehtimal edilYn art1m1n1n AzYrbaycan bank sisteminY tYsir etmYyYcYyini proqnozla_d1rmaq mmkn oldu. BeynYlxalq maliyyY-iqtisadi institutlar1n, digYr bazar strukturlar1n1n sYviyyYsindY formala_an beynYlxalq gstYrici-indikatorlar dnyan1n istYnilYn lkYsinin maliyyY tYhlkYsizlik sYviyyYsinY tYsir edir. Bank sistemindY maliyyY tYhlkYzliyinin tYmin edilmYsindY pul siyasYtinin xsusi rolunu _YrtlYndirir. Bank sistemindY maliyyY tYhlkYzliyinin a_a1dak1 gstYricilYrin kmYyi ilY qiymYtlYndirmYk olar: iqtisadiyyat1n monetizasiyas1n1n sYviyyYsi; pul vahidinin davaml1l11, pul dvriyyYsinin davaml1l11; inflyasiyan1n sYviyyYsi; pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin hYyata keirilmYsinin sYmYrYliliyi; milli pul sisteminin dnya iqtisadiyyat1na inteqrasiya dYrYcYsi. 0qtisadiyyat1n monetizasiya gstYricisi pul ktlYsinin milli iqtisadi sistemin tYlYbatlar1na adekvatl11n1 Yks etdirir. Bu nisbYtin tYhlili UDM-nin cari qiymYtlYrlY qanuni dYmY vasitYrlYrindYn istifadY etmYklY hYyata keirilmYsinin mmknly haqq1nda tYsYvvrlYr verir. Lakin milli iqtisadiyyatda pul ax1nlar1n1n tYhlili n bu gstYricinin daha ox nYyi-pula olan tYlYbimi yoxsa onlar1n tYklifini-Yks etdirdiyini dYrk etmYk laz1md1r. Inki_af etmi_ bazar mnasibYtlYri vY maliyyY bazarlar1 _YraitindY bu gstYricinin tYhlili YsasYn pula olan tYlYbin dinamikas1ndan xYbYr verir. Bu tYlYb pul tYklifindY mvafiq dYyi_ikliklYrY sYbYb olur, habelY milli valyuta vY pul sisteminY inam dYrYcYsindYn xYbYr verir. 0qtisadiyyat msbYt dinamika ilY inki_af edirsY, yYni UDM vY Yhalinin gYlirlYri art1r vY zYrYrY i_lYyYn mYssisYlYrin xsusi Ykisi azal1rsa, bank sistemi mhkYmlYnirsY, banklar1n kredir portfeli art1rsa, dYmYmYlYrin hYcmi azal1rsa, onda bu son nYticYdY pula olan tYlYbin artmas1na vY mvafiq olaraq pul tYklifinin geni_lYnmYsinY gYtirib 1xar1r. Bu proseslYr bu an n mYyyYn olunmu_ tarazl1 faiz stavkas1 fonunda vY mvafiq olaraq kreditY mYyyYn sYviyyYdY tYlYbin olduu fonda ba_ verir. NYticY etibarilY iqtisaidyyat1n monetizasiya sYviyyYsi yksYlir, nki UDM-nin art1m1 ilY pul ktlYsinin art1m1 aras1nda as1l1l1q dz mtYnasib olur. BelY bir fikir irYli srlr ki, maddi istehsal1n inki_af1 vY mbadilYnin normal fYaliyyYti n UDM-nin minimal monetizasiya sYviyyYsi (M2 aqreqat1 zrY hesablanm1_) 25- 40%-dYn az olmamal1d1r. CYdvYl 1. AzYrbaycanda monetizasiya sYviyyYsi GstYricilYr2011201220132014UDM(Mln.AZN)50069539955770858978M2(Mln.AZN)10997138061643517436Monetizasiya sYviyyYsi(%) 22 26 28 30 MYnbY: AMB materiallar1 Ysas1nda mYllif tYrYfindYn haz1rlanm1_d1r. 1 sayl1 cYdvYl AzYrbaycan iqtisadiyat1n1n monetizasiya sYviyyYsininn otra stabil art1m1ndan xYbYr verir. Lakin bu, inki_af etmi_ lkYlYrlY vY inki_af etmYkdY olan bazarlara malik lkYlYrlY vY ilk nvbYdY ^Yrqi Avropa, zYlliklY Baltik lkYlYri ilY mqayisYdY a_a1d1r. Bu gstYricinin a_a1 sYviyyYsi fonunda DM-nin monetizasiya sYviyyYsinin yksYlmYsi iqtisadi inki_af1n msbYt amili kimi qiymYlYndirilmYlidir. AzYrbaycanda monetizasiya stabil olaraq art1ma meyllidir, vY monetizasiya Ymsal1 2014-ci ildY znn Yn maksimum hYddi- 30 %-Y atd1. Qeyd etmYk lazm1dr1 ki, 2011-2014-ci illYr YrzindY pul ktlYsinin art1m1 beynYlxalq (q1z1l valyutas1) ehtiyatlar1n art1m templYri ilY mYyyYn olunurdu ki, bu da bazar iqtisadiyyat1 n sYciyyYvi deyil, nki bazar iqtisadiyyat1nda pula olan tYlYb vY mvafiq olaraq pul ktlYsinin hYcmi faiz stavkas1n1n sYviyyYsi vY kreditY olan tYlYblY mYyyYn olunur. Iqtisadiyyat1n monetizasiyas1n1n sYviyyYsini qiymYtlYndirYrkYn nYzYrY almaq laz1md1r ki, mxtYlif lkYlYr (mumi metodoloji yana_mada) mxtYlif aktivlYr dYstini daxil edirlYr (mYsYlYn, AFR-dY M2 pul aqreqat1m1m tYrkibinY M0 daxil edilmir) ki, bu mxtYlif lkYlYr zrY bu gstYricilYri mqayisY etmYk imkan1 vermir. 2015-ci ilin YvvYlYrindY dnya bazarindan neftin vY neft mYhsullar1n1n qiymYtinin d_mYsi AMB mYzYnnY siyasYtinin tYtbiqi xarici valyutaya tYlYbin artmas1 _YratindY kedi. YYni manat1n mYzYnnYsindYk dYyi_iklik neftin qiymYtinin d_mYsi ilY dz mtYnasiblik tY_kil edir. Valyuta bazar1nda yaranm1_ qeyri-sabit vYziyyYti nYzYrY alaraq AMB 1n idarY heyYtinin qYrar1 ilY 21 fevral 2015 ci il tarixindY AB^ dollar1 manata qar_1 mYzYnnYsini 1.05 manat mYyyYn etdi. QYrar1n al1nmas1nda Ysas mYqsYd: 1. Milli iqtisadiyyat1na _axYlYnmYsinY YlavY avantajlarla tYmin etmYk; 2. Milli iqtisadiyyat1n beynYlxalq rYqabYt qabilliyyYtliyini tYmin etmYk; 3. Milli iqtisadiyyat1n ixrac potensial1n1 gclYndirmYk. Bu Ysasda AMB lkYnin tYdiyyY balans1n1 vY beynYlxalq dYmY qabiliyyYt-liyinin strateji dayan1l11n1 tYmin etmYk planlar1 dururdu. MaliyyY tYhlkYsizliyinin tYminat1 sahYsindY (hans1 ki iqtisadi sistemin Yn mhm keyfiyyYt xarakteristikalar1ndan biridir) maliyyY mnasibYtlYrinin nizamlanmas1n1 xsusYn vurulamaq laz1md1r. Bu, hYminin maliyyY mnasibYtlYrinin i_tirak1lar1 aras1ndak1 tYzadlar Ysas1nda formala_an maliyY tYhlkYlYrinin vY risklYrinin dvlYtin sabitliyinY vY inki_af1n mmknlynY tYsiri ilY Ysaslan1r. MYhz buna grY dY maliyyY sisteminin davaml1 inki_af1 mYqsYdilY maliyyY tYhlkYsizliyinin tYhditlYrinin mYyyYn edilmYsi vY monitorinqi, maliyyY resurslar1n1n payla_mas1 vasitYsilY tYkrar istehsalat1n, mstYqilliyin vY rYqabYtY davaml1l11n laz1mi sYviyyYsini dYstYklYmYk n bank sektorunun maliyyY tYhlkYsizlik sisteminin yarad1lmas1 mYsYlYsi aktual olaraq qal1r. 2007-2009-cu illYrin qlobal maliyyY bhran1ndan sonra ba_layan diskussiya-lar1n gedi_indY ilk mYrhYlYlYrdY ekspertlYr vY praktiklYr maliyyY tYhlkYzliyi anlay1_1na mxtYlif mvqelYrdYn yana_1rd1lar. mumilikdY mvcud fikirlYri iki yana_maya ay1rmaq olar: Birinci yana_man1n tYrYfdarlar1 hesab edirdilYr ki, maliyyY tYhlkYzliyi dedikdY, milli maliyyY sisteminin xarici _oklara davaml1l11 ba_a d_lmYlidir. Ikinci yana_man1n nmayYndYlYri sbut edirdlYr ki, maliyyY tYhlkYzliyini dYstYklYmYk n ilk nvbYdY maliyyY stresslYrinin daxili mahiyyYtini nYzYrY almaq laz1md1r. Eyni zamanda hYr iki yana_man1n tYrYfdarlar1 bir fikirdY yekdil olurdular ki, sYmYrYli pul siyasYti sistemli bhranlar1n risklYrini vY cYmiyyYtin mYsrYflYrini mYhdudla_d1rmal1d1r. Lakin nY_rlYrdY vY sYnYdlYrdY istifadY olunan tYriflYrdY mxtYlif mYqamlar nY Ykilir [133]: 1. MakrotYnzimlYmY maliyyY vasitYilYri tYrYfindYn pik dvrndY risklYrin yetYrincY qiymYtlYndirilmYmYsinY, mvafiq olaraq onlar1n tYnYzzl dvrndY hYddindYn art1q qiymYtlYndirilmYsinY qar_1 Yks tYsir gstYrmYli, yYni kontrtsiklik xarakter da_1mal1d1r; 2. MakrotYnzimlYmY i_gzar tsiklin btn fazalar1nda maliyyY vasitYiliyi xidmYtlYrinin (dYmY-hesab, kredit vY risklYrdYn s1ortalanma) stabil _YkildY tYklif olunmas1n1 tYmin etmYlidir (0ngiltYrY Bank1); 3. MakrotYnzimlYmY aktivlYrin qiymYt kpklYrini, ard1nca da partlay1_ vY kredit s1x1lmalar1n1 _i_irdYn kredit bumlar1n1n formala_mas1na yol vermYmYyi hYdYf gtrmYlidir (Fransa Bank1); 4. Makroprudensial tYnzimlYmYnin mYqsYdi sistemli stress riskini mYhdudla_d1rmaqd1r (BeynYlxalq Hesabla_malar Bank1); 5. Makroprudensial siyasYtin mYqsYdi  btn maliyyY tYsisatlar1 ilY maliyyY sisteminin protsiklikliyi aras1ndak1 YlaqYlYrY birba_a cavab vermYklY sistemli riski azaltmaqd1r (BeynYlxalq Hesabla_malar Bank1); 6. MakrotYnzimlYmY maliyyY vasitYiliyinin dourduu neqativ eksternalilYrY Yks tYsir gstYrmYlidir; 7. MakrotYnzimlYmY maliyyY sistemindY aktivlYrin mumi azalmas1n1n sosial mYsrYflYri zYrindY nYzarYti tYmin etmYk mYqsYdini gdmYli, yYni bhran1n materialla_mas1ndan sonra maliyyY sisteminin normal fYaliyyYtinY YkilYn mmkn bdcY xYrclYrini mYhdudla_d1rmal1d1r. Bax1_lar1n mxtYlifliyi milli tYnzimlYyicilYrin vY MYrkYzi Banklar1n praktikas1na tYsir gstYrirdi. Lakin mumilikdY mtYxYssislYr bu fikirlYr raz1la_1rd1lar ki, maliyyY tYhlkYzliyi siyasYti maliyyY tsiklini hamarlamaqdan ox maliyyY bazar1ndak1 uursuzluqlar1 korreksiya etmYlidir[136, p.2]. Uzun mddYt davam edYn diskussiyalardan sonra BeynYlxalq Hesabla_malar Bank1 maliyyY tYhlkYzliyi siyasYtin konsensus Ysas1nda mYyyYn edilYn a_a1dak1 tYrifini tYklif etdi: maliyyY tYhlkYzliyi siyasYti sistemli riskin, yYni daxili bazarda real iqtisadiyyata neqativ tYsir gstYrYn maliyyY xidmYtlYrinin tYklifindYki pozuntular1n yay1lma riskinin azald1lmas1n1 hYdYf gtrmYlidir. Bu zaman maliyyY tYhlkYzliyi siyasYtin Ysas diqqYti maliyyY tYsisatlar1, bazarlar1, infrastruktur tY_kilatlar1 vY iqtisadiyyat1n real sektoru aras1ndak1 qar_1l1ql1 YlaqYlYr zYrindY cYmlY_mYlidir. MaliyyY tYhlkYzliyi siyasYtin bir ox mYqsYdlYri aras1nda BeynYlxalq Hesabla_malar Bank1 a_a1dak1 2 Ysas mYqsYdi qeyd edir[142]: 1) Milli maliyyY sisteminin neqativ aqreqasiya etmi_ _oklara vY iqtisadi tYnYzzlY (hYm daxili, hYm dY xarici) qar_1 davaml1l11n1 mhkYmlYndirilmYsi; 2) Sistemli maliyyY risklYrinin identifikasiyas1 vY onlar1n formala_mas1n1n mYhdudla_d1r1lmas1. BelYliklY, ad1 YkilYn sistem maliyyY tYhlkYsizliyini o zaman tYmin etmYyY qadirdir ki, a_a1dak1 problemlYri hYll edY bilYcYk: milli iqtisadiyyat1n maliyyY tYhlkYsizliyinin mmkn tYhlkYlYrini ayd1nla_d1rmaq; Onlar1n qar_1s1n11n al1nmas1 zrY tYdbirlYr haz1rlayacaq. MaliyyY tYhlkYsizliyinin tYminat sahYsindY idarYetmYnin mYqsYdi  maliyyY sahYsindY tYhlkYlYrin yaranma riskinin qar_1s1n1 almaq vY mnasib sYviyyYyY endirmYkdir. BelYliklY, milli iqtisadiyyat1n maliyyY tYhlkYsizliyinin tYminat sistemi  maliyyY mnasibYtlYrinin nYzarYti vY tYhlilinY, hYminin monetar orqanlar tYrYfindYn mYyyYn funksiya vY mYsYlYlYrin yerinY yetirilmYsi n laz1m olan kifayYt qYdYr maliyyY resurlar1n1n formala_mas1 n belY mnasibYtlYrin neqativ tYsirinin tYzahrlYrinin neytralla_mas1 vY qar_1s1n1n al1nmas1na ynYlmi_ tYdbirlYr, alYtlYr vY prosedurlar kompleksidir. AzYrbaycan1n maliyyY tYhlkYsizliyinin tYminat sisteminin mYsYlYlYrinY aid edilY bilYr: MaliyyY sektorunda dvlYt maraqlar1n1n mdafiYsi; MaliyyY vY iqtisadi mnasibYtlYrinin maliyyY-iqtisadiyyat sisteminY neqativ tYsirinin mxtYlif tYzahrlYrinin mYyyYn edilmYsi n vacib olan informasiyan1n y11m1, i_lYnmYsi vY analizi; maliyyY tYhlkYsizliyinY dair tYhdidlYrinin neytralla_mas1 vY qar_1s1n1n al1nmas1 n qYrarlar1n qYbul edilmYsi vY tYdbirlYrin yerinY yetirilmYsi. mumiyyYtlY, bank sisteminin maliyyY tYhlkYsizliyinY tYsir edYn amillYr _Ykil 1. -dY tYqdim edilmi_dir. Bank sisteminin maliyyY tYhlkYsizliyiXarici kapital1n hYrYkYtindYn as1l1l1qBanklar1n xarici kapital ilY ekspansiyas1Bank sisteminin nizamlanmas1nda vY nYzarYtindYki at1_mazl1qlarBank kapital1n1n dayan1l11 BelY ki, Macar1standa Avropan1n Yn byk TMB-nin aktivlYrinin pay1 birgY bank aktivlYrinin 92%-nY at1r, Baltika lkYlYrindY 100%-Y yax1nla_1r (cYdvYl 2). Eyni zamanda Amerika bank sistemi ilY s1x YlaqYdY olan Meksika bank sistemi AB^ TMB-nin aktivlYrindYn yaln1z 50% as1l1d1r. CYdvYl 2 BYzi inki_afda olan lkYlYrin bank aktivlYrindY qlobal banklar1n pay1 (%-lY) Meksika48Braziliya38Argentina35Peru63Macar1stan92Pol_a69Bolqar1stan72exiya67 MYnbY: Foreign Banks: Trends, Impact and Financial Stability. Table I cont-d  Percentage of Foreign Banks among Total Banks, by Country. IMF Working Paper. WP/12/10. IMF. 2012. January. 2014-c ildY AzYrbaycan bank sisteminin xarici investorlar n cYlbediciliyi qorunub saxlanm1_d1r. 0l YrzindY fYaliyyYt gstYrYn xarici kapitall1 banklar1n say1 23-Y atm1_ vY bank sektoruna xarici kapital investisiyalar1n1n hYcmi 105,2 mln. manat (23%) artaraq 566,8 mln. manata atm1_d1r. 2008-ci ildY ba_lanm1_ dnya maliyyY bhran1, btn lkYlYrin, hYminin dY AzYrbaycan hkmYtini bhrandan 1xma1n yeni mexanizmlYrini axtarmaa vadar edir. AzYrbaycan iqtisadiyyat1n1n masir inki_af cizgilYri, bir tYrYfdYn, dnya bazar1nda yaranm1_ tYbii ehtiyatlar1n konyukturas1 _YraitindY milli iqtisadiyyat1n yeni keyfiyyYt xsusiyyYtlYrinin YldY etmYsinY, bununla belY, qlobal bhran vY onun fYsadlar1 masir iqtisadi arxitekturada mtlYq depressiv ssenarilYrY qar_1 qoruyucu mexanizmlYrin yarad1lmas1n1 vY gclYndirilmYsini gndYmY gYtirir. nYnYvi xilas tYyinatl1 maliyyY fondlar1 ilY yana_1, bu s1rada iqtisadiyyat1n dvlYt tYnzimlYmYsindY istifadY olunacaq antibhran xarakterli xsusi tYdbirlYr, hYminin milli iqtisadiyyat1n strukturunun _axYlYndirilmi_ olmas1 vY yeni _YraitY evik uyunla_maq qabiliyyYti xsusi YhYmiyyYt kYsb edir. Bank sistemi tYhlkYsizilyinin drd mYrhYlY _YklindY mYrhYlYli nailiyyYt prosesini tYfsir etmYyY _Yrait yarad1r: Qanunvericiliyin vY MYrkYzi Bank1n normativ aktlar1n1n normativ tYlYblYrinY riayYt olunmas1; Bank sisteminindY maliyyY sabitliyinin realla_d1r1lmas1; Bank sisteminin investisiya tipli fYaliyyYtinin realla_d1rlmas1; halinin bank sisteminY inam1n1 gclYndirmYk. Bank sisteminin maliyyY tYhlkYsizliyin analizi n gstYricilYr siyah1s1, pul-kredit nizamlanmas1n1n, bank YmYliyyatlar1n1n hquqi nizamlanmas1n1n, bank nYzarYtinin effektivliyinin vY yetYrliliyinin vY dYni_ sisteminin i_lYmY effektivliyinin tY_kil edilmYsini xarakterizY edYn indikatorlar1 daxil etmYlidir. NYticYdY bank sisteminin maliyyY tYhlkYsizliyinin mahiyyYti meyarlar vY gstYricilYr sistemindY hYyata keirilir. Bank sistemi tYhlkYsizliyinin meyarlar1  bank sisteminin vYziyyYtinin iqtisadi tYhlkYsizliyinin mahiyyYtini Yks etdirYn mhm proseslYr bax1m1ndan qiymYtlYndirilmYsi demYkdir. TYhlkYsizliyinin kriterial qiymYtlYndirilmYsi ehtiyat potensial1n1n vY onun inki_af imkanlar1n1n, ehtiyatlar1n istifadY effektivliyinin sYviyyYsinin qiymYtlYndirilmYsindYn ibarYtdir. Bank sistemi tYhlkYsizliyinin qiymYtlYndirilmYsinY kompleks yana_ma a_a1dak1 tYlYblYrY mvafiq olmal1d1r: bank bhranlar1na qar_1 durmaq; fYaliyyYti geni_lYndirmYk, inki_af etdirmYk imkan1n1 qiymYtlYndirmYk; inki_af1n1 lkYnin iqtisadiyyat1nda cYmlY_dirYrYk, bank sisteminin tYhlkYsizliyini qiymYtlYndirmYk;  bank tYhlkYsizliyi anlay1_1n1n oxcYhYtliliyini vY dinamikliyini nYzYrY alaraq, inki_af1n Ysas oriyentirlYrini gstYrYn vektor istiqamYtlYnmYsini mYyyYn etmYk; gstYricilYr sisteminin kmYyilY bank tYhlkYsizliyinin vYziyyYtinin mntYzYm monitorinqini keirmYk. Bank sisteminin tYhlkYsiziliyinin qiymYtlYndirilmYsinY kompleks yana_ma a_a1dak1 tYlYblYrY cavab vermYlidir: 1. Bir tYrYfdYn, bank bhranlar1na qar_1 durman1n mmknly, digYr tYrYfdYn fYaliyyYtin inki_af1, geni_lYndirilmYsi mmknlyn qiymYtlYndirmYlidir. 2. Bank sektorunun tYhlkYsizliyini qiymYtlYndirmYlidir, onun inki_af1n1 regionun iqtisadiyyat1na ynYldYrYk. 3. Yuxar1da sadalanan tYlYblYrin zYruriliyini vY yetYrliliyini nYzYrY alaraq, bank sisteminin maliyyY tYhlkYsizliyinin qiymYtlYndirilmYsini tYmin edYn yana_man1 tYtbiq etmYk la1zmd1r: 3.1.Dualistik yana_ma, hans1n1n ki Ysas1nda antikrizis potensial1n1n  art1m potensial1n1n analizi dayan1r; 3.2. Sistem-mYqsYd yana_mas1, bu zaman tYhlkYsizliyY son nYticYnin  sosial-iqtisadi inki_af1 sYviyyYsinin yksYldilmYsinY istiqamYtlYnmi_ oxpillYli sistem kimi bax1l1r; 3.3. Kriterial yana_ma, hans1 ki bank sektorunun iqtisadi tYhlkYsizliyinin sYviyyY vY dinamikas1n1n qiymYtlYndirilmYsinY Ysaslan1b. AzYrbaycan iqtisadiyyat1 vY ona xidmYt gstYrYn bank sistemi qar_1s1nda innovativ inki_af yoluna keidY dair ciddi mYsYlYlYr durur ki, bu da iqtisadi art1m1n keyfiyyYtinin yax_1la_d1r1lmas1n1 nYzYrdY tutur. Bu, YhYmiyyYtli maliyyY yat1r1mlar1n1 vY yaranm1_ neqativ tendensiyalar1n dYf edilmYsi, bank iqtisadiyyat1n zYruri struktur yenidYn qurulmas1 vY bank sektorunun inki_af paradiqmas1 n onlardan daha effektiv vY mYqsYdynl istifadYni tYlYb edYcYkdir. BelYliklY, biz hesab edirik ki, MYrkYzi Bank1n maliyyY tYhlkYzliyi siyasYti - onun makroiqtisadi hYdYflYrY nail olmaq n yrtdy monetar siyasYt vY ayr1-ayr1 maliyyY institutlar1n1n sabitliyini tYmin etmYk, onlar1n kreditorlar, m_tYrilYr vY investorlar qar_1s1nda hdYliklYrinin icras1na nYzarYt mYqsYdilY hYyata keirilYn tYdbirlYr mYcmuas1d1r. Biz hesab edirik ki, maliyyY tYhlkYzliyi siyasYtinin mYqsYdlYrini mYyyYnlY_dirYrkYn tYnzimlYyicilYr makromaliyyY stabilliyinin bir ox tYzahrlYrini nYzYrY almal1d1rlar. Bunlar a_a1dak1lard1r: 1. YetYrli maliyyY vasitYilyi hesab1na iqtisadi art1ma dYstYyin tYmin edilmYsi. 2. MaliyyY aktivlYrinin qiymYtlYrindY mhtYkirliyin qar_1s1n1n al1nmas1. 3. Fundamental amillYrdY zamanlararas1 dYyi_ikliklYrin uotu n kredit _YrtlYrinin vY qeyri-qiymYt siqnallar1n1n bir qYdYr variasiyas1na yol verilmYsi (mYsYlYn, ayr1-ayr1 kredit mYhsullar1n1n art1m templYrinin normala_d1r1lmas1. 4. Son dYrYcYdY mhm maliyyY xidmYtlYrinY fasilYsiz 1x1_1 tYmin etmYklY iqtisadi aktivliyin dYstYklYnmYsi. 5. Investorlar1n maliyyY mYhsullar1 zYrindY mlkiyyYt hquqlar1n1n mYyyYnliliyinin tYmin edilmYsi. 6. Kreditorlar1n qanuni maraqlar1n1n mdafiYsi. 7. Vergi dYyicilYri hesab1na banklar1n qurtarma YmYliyyat1na son vermYk. 8. Milli maliyyY vasitYilYrinin maliyyY xidmYtlYrinin beynYlxalq rYqabYt qabiliyyYtliliyinin tYmin edilmYsi. Bank sisteminin maliyyY tYhlkYsizliyinin tYmin edilmYsinin YhYmiyyYti onun mYnas1 vY cYmiyyYtin btnlklY hYyat fYaliyyYtinY hYrtYrYfli tYsiri ilY mYyyYn edilir. O, pul kapital1n1n tYhlkYsiz vY effektiv sahYlYraras1 vY regionlararas1 bl_drlmY mexanizmini tYmin edir, lkYnin hesabla_ma vY dYmY sisteminin aar elementi say1l1r. Milli valyutan1n dayan1ql11, onun al1_ qabiliyyYti dvlYtin bank sisteminin vYziyyYtindYn as1l1d1r, bu da dvlYt suverenliyi n birinci dYrYcYli YhYmiyyYtY malikdir. DvlYt orqanlar1n1n vY mYssisYlYrinin davaml1 vY effektiv i_lYmYsi, suveren dvlYtin btvlkdY inki_af etmYsi hYminin lkYnin bank sisteminin vYziyyYtindYn, onun dayan1ql11 vY etibarl1l11ndan as1l1d1r. Bank sisteminin maliyyY tYhlkYsizliyinin laz1mi sYviyyYsini tYmin etmYdYn dvlYt iqtisadi, sosial, siyasi-hquqi vY digYr proqram vY lahiyYlYri yerinY yetirmYk mmkn deyil. BelYliklY, iqtisadiyyat1n struktur modernlY_dirmY problemi lkYnin rYqabYtY davaml1l11n1n vY maliyyY tYhlkYsizliyinin tYmin edilmYsindY birinci nvbYli problemlYr siyah1s1na daxil edilir. Hal haz1rda, AzYrbaycan qar_1s1nda dayanan srYtlYndirimi_ inki_af zrY strateji mYqsYdlYrlY YlaqYdar, bank sisteminin tYhlkYsizliyi mYsYlYlYri xsusi YhYmiyyYt kYsb edir Qar_1da duran mYqsYdlYrY atmaq n lkYnin btn imkanlar1ndan dolun istifadY etmYk, mvcud iqtisadi, sosial, siyasi resurslardan tam sYmYrY ilY yararlanmaq vY lkYnin maliyyY potensial1n1n gclYndirilmYsinY _Yrait yaratmaq vacib _Yrtdir vY qeyd edilYn btn xsuslar  AzYrbaycan 2020: GYlYcYyY bax1_ 0nki_af konsepsiyas1nda z Yksini tapm1_d1r. Konsepsiyan1n YhatY etdiyi dvrdY grlYcYk tYdbirlYr AzYrbaycanda maliyyY xidmYtlYri bazar1n1n Ysas seqmentlYrinin (bank sektoru, qeyri-bank kredit tY_kilatlar1, s1orta bazar1, lizinq bazar1, qiymYtli ka1zlar bazar1 vY faktorinq bazar1) tarazl1 inki_af1n1 tYmin edYcYkdir. Bank nYzarYti alYtlYri tYkmillY_dirilYcYk, bank sisteminin sabit vY tYhlkYsiz inki_af1n1n tYmin olunmas1 n mvafiq tYdbirlYr hYyata keirilYcYkdir. Bank sektorunda konsolidasiya tYdbirlYri vY struktur islahatlar1 davam etdirilYcYk, rYqabYtin stimulla_d1r1lmas1, bank-maliyyY xidmYtlYrinin keyfiyyYtinin yksYldilmYsi, o cmlYdYn elektron dYni_ sistemlYri infrastrukturunun tYkmillY_dirilmYsi vY onun YhatY dairYsinin geni_lYndirilmYsi diqqYt mYrkYzindY saxlan1lacaqd1r. Bank sisteminin kapitalla_mas1 davam etdirilYcYk, regionlar zrY bank _YbYkYsinin geni_lYnmYsi tY_viq olunacaq, tikinti- YmanYt banklar1n1n yarad1lmas1 dYstYklYnYcYk, ipoteka kreditlY_dirilmYsi mexanizmi tYkmillY_dirilYcYkdir. E-dYni_, pot-YmanYt sistemlYri inki_af etdirilYcYk, bank xidmYtlYri istehlak1lar1n1n hquqlar1n1n mdafiYsi gclYndirilYcYkdir. BelYliklY, bank sistemindY maliyyY tYhlkYzliyi siyasYti - MYrkYzi Bank1n makroiqtisadi hYdYflYrY nail olmaq n yrtdy monetar siyasYt vY ayr1-ayr1 maliyyY institutlar1n1n sabitliyini tYmin etmYk, onlar1n kreditorlar, m_tYrilYr vY investorlar qar_1s1nda hdYliklYrinin icras1na nYzarYt mYqsYdilY hYyata keirilYn tYdbirlYr mYcmuas1d1r. 1.2. Pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin Ysas mYqsYd vY vYzifYlYri MYrkYzi Bank1n mstYqilliyi - pul siyasYti sahYsindY qYrarlar1n qYbul edilmYsindY Ysas meyar kimi 1x1_ edir. MYrkYzi Bank1n fYaliyyYt mYqsYdlYri onun xsusi iqtisadi institut, fYaliyyYti pul-kredit mnasibYtlYri ilY mYhdudla_an vY maddi istehsala vY qeyri-maddi xidmYtlYrY _amil olunmayan xsusi bank olmas1 ilY mYyyYn olunur. MYrkYzi Bank1n fYaliyyYtinin Ysas mYqsYdi mYyyYn edilmi_ sYlahiyyYtlYri daxilindY qiymYtlYrin sabitliyinin tYmin edilmYsidir. MYrkYzi Bank1n fYaliyyYtinin mYqsYd vY vYzifYlYri sadY vY birdYfYlik hYll olunmu_ mYsYlY deyil. BtvlkdY iqtisadiyyat1n kklYndiyi pul-kredit sferas1n1n tYnzimlYyicisi kimi MYrkYzi Bank1n fYaliyyYti dvlYtin iqtisadi inki_af1n1n mumi gedi_indY znY yer al1r. gYr MYrkYzi Bank1 dvlYtin pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtini hYyata keirYn vY pul vY maliyyY sabitliyi sferas1n1 tYnzimlYyYn orqan kimi nYzYrdYn keiririksY, onda onun qar_1s1nda qoyulmu_ mYsYlYlYr mumiqtisadi dvlYt siyasYtinin mYqsYd vY vYzifYlYrindYn ayr1lmamal1d1r. Son illYr masir iqtisadiyyatda MYrkYzi Bank1n fYaliyyYt mYqsYdlYri haqq1nda mzakirYlYr AzYrbaycan vY digYr lkYlYrin hYm elmi dairYlYrindY, hYm dY dvlYt orqan1 vY bank birliyi sYviyyYsindY Yn ox mzakirY olunan mYsYlYlYrdYn biridir. Bu mYsYlY niyY birdYn-birY belY bir aktuall1q kYsb etmYyY ba_lad1? MYrkYzi Bank1n fYaliyyYt mYqsYdlYri mYsYlYsinin qoyulu_u vY mzakirYsinin aktuall11 bununla _YrtlYnir ki, MYrkYzi Bank1n fYaliyyYti birba_a pablik hquqi statusa malikdir. MYrkYzi Bank1n fYaliyyYti bir ox hallarda btvlkdY iqtisadiyyat1n vYziyyYtindYn, iqtisadi tsiklin fazas1ndan, maliyyY bazarlar1n1n infrastrukturundan vY tutumluluundan, dvlYt maliyyYsinin durumundan as1l1 olur. MYrkYzi Bank1n iqtisadiyyata tYsir metodlar1 vY alYtlYri spesifikdir. Bununla belY, MYrkYzi Bank1n fYaliyyYtinin tYnqidi n subyektiv sYbYblYr qismYn onun qar_1s1nda qoyulan mYqsYd, vYzifY vY funksiyalardan dYrk olunmamas1ndan irYli gYlY bilir. z nvbYsindY bu cr anlamama bir tYrYfdYn MYrkYzi Bank1n fYaliyyYtindYki  qeyri-_Yffafl1qdan , digYr tYrYfdYn dY Yhalinin byk bir hissYsinin maliyyY cYhYtdYn savads1zl11ndan irYli gYlir. halinin bir hissYsi inan1r ki, MYrkYzi Bank dorudan da pul buraxma dYzgah1n1 i_Y sal1r, (masir pullar1n tYbiYtini dYrk etmYdYn) bo_, he nY ilY tYmin olunmayan pullar ap edir vY elY bu da inflyasiyaya gYtirib 1xar1r (baxmayaraq ki, inflyasiyan1n sYbYblYri iqtisadiyyat1nn monetar sferas1ndan kYnarda da ola bilir). ksYr mYlliflYr qeyd edirlYr ki, MYrkYzi Bank1n Ysas mYqsYdi var: qiymYtlYrin stabilliyinin tYmin edilmYsi; bank sisteminin sabitliyinin tYmin edilmYsi; likvidlik bhran1 dvrndY maliyyY vasitYilYrinin fYaliyyYtinin dYstYklYnmYsi [134]. Qeyd edYk ki, BeynYlxalq Hesablamalar Bank1 tYrYfindYn mxtYlif lkYlYrin MYrkYzi Banklar1n1n fYaliyyYtinin yrYnilmYsi nYticYsindY mYyyYn edilmi_dir ki, bhrana qYdYrki dvrdY monetar nYzYriyyY vY praktikada bu banklar yuxar1da gstYrilYn bu mYqsYdY nail olmaq n mYsuliyyYt da_1d1qlar1 fikrindYn 1x1_ edirdilYr [144]. MaliyyY bhran1 milli maliyyY sistemlYrinin tYnzimlYyicisi olan milli MYrkYzi Banklar1n fYaliyyYtinin nYzYriyyY vY praktikas1nda bir ox problemlYri zY 1xard1. Bu, MYrkYzi Banklar1n fYaliyyYtinin mYqsYd vY funksiyalar1nda dYyi_ikliklYrin edilmYsi mYsYlYlYri, onlar1n makromaliyyY vY makroiqtisadi stabilliyin dYstYklYnmYsi proseslYrindY gYlYcYk rolu ilY bal1 elmi diskussiyalar1 aktivlY_dirdi. Masir elmi-praktiki debatlarda millYtlYrst tYsisatlarla milli tYnzimlYyicilYr aras1nda, milli hkumYtlY MYrkYzi Bank aras1nda qar_1l1ql1 tYsirlYrin yeni tYsisat YrivYlYri probleminin mzakirYsi xsusi yer tutur. Dnya maliyyY sistemindY ba_ verYn dYyi_ikliklYr, dnyan1n bir ox lkYsindY qeyri-sabit vYziyyYtin mvcudluu iqtisadi sistemlYrin, onlar1 destabillY_dirYn amillYrin vYziyyYtinin daimi monitorinqinY vY parametrlYrinin analizinY (hYdYlYrin, onlar1n indikatorlar1n1n ayd1nla_d1r1lmas1 vY risklYrin qiymYtlYndirilmYsi) kompleks yana_ma tYlYb etdi. Bhran zaman1 MYrkYzi Banklar1n qeyri-YnYnYvi siyasYt tYdbirlYri (maliyyY sektoruna vY real iqtisadiyyata geni_ miqyasl1 likvidlik dYstYyi, dvlYt qiymYtli ka1zlar1n al1nmas1 vY s.) AB^ vY digYr lkYlYrdY iqtisadi aktivliyin artmas1n1 dYstYklYmYklY yana_1 bir s1ra gzlYnilmYz fYsadlarla da nYticYlYnmi_dir. BelY ki, qeyd olunan tYdbirlYr bYzi inki_af etmYkdY olan lkYlYrY arzuolunmaz kapital ax1n1na vY YmtYY bazarlar1nda qiymYtlYrin artmas1na tYkan vermi_dir. AktivlYrin qiymYtindY hYrarYtlYnmY yaratmaqla yana_1 MYrkYzi Banklar1n bu siyasYti maliyyY bazarlar1 vY MYrkYzi Banklar1n zlYri n tYhlkYlYr yarad1r. DYstYk mYqsYdilY iqtisadiyyata iri hYcmli likvidliyin verilmYsi kredit risklYrinin artmas1 ilY bal1d1r ki, bu da MYrkYzi Banklar1n zYrYrlYrinin artmas1na sYbYb ola bilYr. MYrkYzi Bank1n dYstYyinY Yminlik bazar i_tirak1lar1n1 (maliyyY tYsisatlar1n1) daha riskli qYrarlar1 qYbul etmYyY svq edY, YmYliyyatlar1n riskliliyini art1ra bilYr. DigYr tYrYfdYn, MYrkYzi Bank1n pul bazar1na iri hYcmdY likvidlik tYklif etmYsi bhran zaman1 etimad1n a_a1 olmas1 _YraitindY bazar i_tirak1lar1n1n bir-biri ilY YqdlYrin balanmas1 meylini azalda bilYr. Bu da banklararas1 pul bazarlar1n1n daralmas1na, bazar infrastrukturunun zYiflYmYsinY sYbYb ola bilYr. Pul siyasYtinin siyasYtin maliyyY tYhlkYzliyinin tYminat1nda Ysas mYqsYdlYri: " tYnYzzl vY xarici _oklar1 da nYzYrY almaqla maliyyY sisteminin mYcmu _oklara qar_1 dayan1ql11n1n dYstYklYmYsi; " maliyyY sisteminin btvlkdY zYrinY gtrdy risklYrin mYhdudla_d1r1lmas1; " maliyyY tsiklinin hamarla_d1r1lmas1: maliyyY sisteminin sabitliyi vY ya iqtisadiyyat n potensial tYhlkY ola bilYcYk  kpklYrin yaranmas1n1n qar_1s1n1n al1nmas1. AzYrbaycan iqtisadiyyat1 vY onun bank sektoru qlobal maliyyY fonunda maliyyY tYhlkYzliyini kifayYt qYdYr haz1rl1ql1 olmu_, bhran dvrndY investisiya risklYrinin yksYk olmas1na, qon_u lkYlYrdYki devalvasiya dalas1n1n tYsirinY baxmayaraq, beynYlxalq investisiya mvqeyindYki xalis profisit vY manat1n mYzYnnYsinin sabitliyi qorunmu_dur. Bu, bhrandan ncYki dvrdY lkYdY hYyata keirilmi_ rasional makroiqtisadi vY monetar siyasYt, yarad1lm1_ valyuta ehtiyatlar1, maliyyY risklYrinin qabaqlay1c1 rejimdY idarY edilmYsi sayYsindY, yYni maliyyY sabitliyinin tYminat1 hesab1na mmkn olmu_dur. MYrkYzi Bank1n maliyyY tYhlkYzliyi siyasYtin drd sYciyyYvi xsusiyyYti vard1r: " maliyyY sisteminin mumilikdY dayan1ql11na grY mYsuliyyYt; " sistem risklYrinin minimalla_d1r1lmas1; " spesifik alYtlYr toplusunun istifadYsi; " digYr dvlYt qurumlar1 ilY qar_1l1ql1 YmYkda_l1q. 0nki_af etmi_ lkYlYrin vY inki_af etmYkdY olan bazara malik lkYlYrin YksYriyyYtindY MYrkYzi Banklar1n fYaliyyYtindY Ysas mYqsYd qiymYt stabilliyinin nYticYsi kimi pul vahidinin davaml1l11n1n tYmin edilmYsidir. Bu mYqsYd prioritet kimi sYciyyYlYndirilir. MaliyyY stabilliyinin mxtYlif lkYlYrin qanunvericiliyindY vY ya normativ aktlar1nda tYsbit olunmu_ mYqsYdlYri cYdvYl 3-dY gYtirilmi_dir. MaliyyY stabilliyinin mYqsYdlYrinin mYyyYnlY_dirilmYsini mrYkkYblY_dirYn problemi qeyd etmYk olar: Terminin znn dYrki; MaliyyY stabilliyinin mYqsYdlYrinin kYmiyyYt bax1m1ndan llmYsinin mmknly; MaliyyY stabilliyinin oxsayl1 tYzahrlYri aras1nda birinin seilmYsi ziddiyyYtli xarakter da_1ya bilmYsi. MaliyyY sabitliyininY mYnfi tYsir edYn amillYrin xarakteristikalar1na a_a1dak1lar1 qeyd edY bilYrik: a) aktivlYrin qiymYtlYrinin funamental gstYricilYrdYn kYnara 1xmas1; b) bazarlar1n fYaliyyYtindY vY kreditY 1x1_ imkanlar1nda ciddi pozuntular1n olmas1; c) mYcmu tYlYbin uzunmddYtli potensial sYviyyYdYn xeyli kYnara 1xmas1 (vY ya kYnara 1xma tYhlkYsinin olmas1) [138]. BelY ki, maliyyY stabilliyi haqq1nda hesabatda (2003-c il) Norvein MYrkYzi Bank1 gstYrirdi ki[139], stabil maliyyY sistemi dYyi_kYn maliyyY _YraitinY davaml1 olur. Buna grY dY o, maliyyYlY_dirmY tYklif etmYk, dYmYlYri hYyata keirmYk vY hYtta stress _YraitindY belY risklYri mYqbul _YkildY paylamaq iqtidar1nda olur. T.Padoa-^ioppa AMB-1n icra1 ^uras1n1n zv olarkYn buna ox_ar mvqedY olmaqla maliyyY stabilliyini maliyyY sisteminin YmanYtlYri investisiyalara tYhrifedici _YkildY yerlY_dirmYdYn vY ya iqtisadiyyatda dYmYlYrin apar1lmas1nda pozuntulara yol vermYdYn _oklara qar_1 davam gYtirY bildiyi _Yrait kimi sYciyyYlYndirirdi[143]. MaliyyY stabilliyinY verilYn bYzi tYriflYrdY diqqYt maliyyY sisteminin ba_l1ca elementlYrinin hamar fYaliyyYtindY vY onlar1n _oklara qar_1 davaml1l11nda cYmlY_dirilir. Almaniyan1n Bundesbank1, mYsYlYn, maliyyY stabilliyini elY bir sabit durum kimi sYciyyYlYndirirdi ki, bu zaman maliyyY sistemi znn resurslar1n yerlY_dirilmYsi vY risklYrin payla_d1r1lmas1, dYmYlYrin apar1lmas1 kimi Ysas iqtisadi funksiyalar1n1 sYmYrYli _YkildY yerinY yetirir vY bunu hYtta _oklar, stresslYr vY mhm struktur dYyi_ikliklYri _YraitindY belY etmYyY qadirdir[131]. 0ngiltYrY Bank1 maliyyY sisteminin davaml1l11 ilY onun fYaliyyYtini vY iqtisadi nYticYlYrini bir-biri ilY YlaqYlYndirirdi. Onun fikirlYrinY grY, maliyyY stabilliyinin dYstYklYnmYsi siyasYtinin mYqsYdi btn kredit tsikli boyu iqtisadiyyata maliyyY xidmYtlYrinin dYmY, kredit tYkliflYrinin, risklYrdYn s1ortalanman1n davaml1 tYklifini tYmin etmYk n maliyyY sisteminin davaml1l11n1n tYmin edilmYsi olmal1d1r [145]. GstYrilYn yana_malarda milli maliyyY sistemlYrinin fYaliyyYtinin a1q siyasYtdY mhm YhYmiyyYt kYsb edYn mYyyYn aspektlYri, o cmlYdYn, dYmY xidmYtlYrini, kreditin tYklif edilmYsini vY riskin yenidYn bl_drlmYsi qeyd edilir. MYqsYdlYr oxluu nqteyi-nYzYrdYn yana_man1n tYrYfdarlar1 hesab edirlYr ki, maliyyY stabilliyini dYstYklYmYk n eyni zamanda bir neY mYqsYdlYrY can atmaq laz1md1r. BelY ki, Byk Britaniyan1n banklar haqq1nda qanununda (2009) a_a1dak1 5 mYqsYd qeyd edilmi_dir: fasilYsiz olaraq maliyyY xidmYtlYrini tYklif etmYk n maliyyY sisteminin stabilliyi; maliyyY svdYlY_mYlYrinin konfidensiall11n1n tYmin edilmYsi; YmanYtilYrinn qanuni hquqlar1n1n mdafiYsi; bdcY vYsaitlYrinin mdafiYsi; xsusi mlkiyyYt hquqlar1n1n mdafiYsi. Eyni zamanda qanunda sadalanan bu mYqsYdlYrin hans1n1n prioritet olduu gstYrilmir. Bir s1ra hallarda maliyyY stabilliyinin dYstYklYnmYsi ilY bal1 siyasYtin yuxar1da gstYrilYn bu 5 tYzahrlYrindYn ba_qa, mYqsYdlYr siyah1s1na a_a1dak1lar da daxil edilY bilYr: - MaliyyY sisteminin neqativ _oklar1n rtlmYsi n yetYrli dYrYcYdY davaml1 olmas1; - kreditorlar1n (maliyyY xidmYtlYri istehlak1lar1n1n) mdafiYsi: - MYlumatland1r1lm1_ investorlar1n itkilYr riskindYn qamas1na yol verilmYmYsi; - MYnYvi riskin mYhdudla_d1r1lmas1; - Qeyri-rezidentlYrin qanuni hquqlar1n1 mdafiYsi. CYdvYl 3. MaliyyY stabilliyinin mYqsYdlYrinin tYsnifat1 (114 lkYnin 2012-ci ilin dekabr ay1 n olan qanunvericilik normalar1na YsasYn) MaliyyY stabilliyinin qanunla mYyyYn edilmi_ ayd1n mYqsYdiMYrkYzi Bank  stabilliyY , davaml1l1a ,  nizaml1l1a vY ya fYaliyyYtinin sYmYrYliliyinY nail olmaa al1_mal1d1rMaliyyY sisteminin hissYlYri (bank, dYmY) BtvlkdY maliyyY sistemi MYqsYd qanuna grY MYrkYzi Bank1n btn fYaliyyYt nvlYri vY funksiyalar1na tYtbiq olunand1r MYqsYd konkretlY_dirilmY-mi_dir  AzYrbaycanBelarus Liviya (3) Anqola, Botsvana, Kayman adalar1, in, Kipr, Qambiya, Qonkonq, 0rak, 0rlandiyaMalta, Moldova, Monteneqro Namibiya, Filippin, Tanzaniya, tailand, Uruqvay, Zambiya (23) MYqsYd birba_a mYyyYn edilmi_dir Albaniya, Argentina, ErmYnistan Misir, Almaniya, 0sve (6) fqan1stanBYhreyn, Barbados, Belika, Bermud, exiya, Kosta Rika, ^.Timor, Fici, Finlandiya Macar1s-tan, 0slandiya, 0ndoneziya0srailQazax1stan, Keniya, Lesoto, Makedoniya, Lksemburq, Malayziya, Meksika, Yeni Zelandiya, Nigeriya, Pol_a, Sinqapur, 0spaniya, Sloveniya, 0sverY, TrkiyY, Byk Britaniya, Zimbabve (35) MYqsYd mYyyYn bir funksiya ilY YlaqYlYndirilmi_dirMYqsYd konkretlY_dirilmYmi_dirBolqar1stan, Fransa, 0ordaniya, Q1r1z1stanLatviya, Livan, Marokko, Rusiya (8)Avstriya, Butan, ili, EstoniyaYamayka, yaponiya, Nepal, AB^ (8) MYqsYd birba_a mYyyYn edilmi_dir Xorvatiya Litva (2)Avstraliya, Kanada, AMB, Yunan1s-tan, 0taliyaCYnubi Koreya, Makao, Hollandiya, Slovakiya (9) Qanunda maliyyY stabilliyinin dYqiq mYqsYdlYri gstYrilmir lcYzair, Baham, Banqlade_, Beliz, Braziliya, Bosniya, KambocaKolum-biya, Konqo, Dani-marka, Qvate-mala, Hindis-tan, 0ran, Kveyt Mozam-bik, Norve, Peru, S. rYbistan1, CAR, Trinadad vY Tobaqo (20) MYnbY: Jenneau S. Financial stability objectives and arrangements  what`s new? The role of central banks in macroeconomic and financial stability //B0S Rapers, 2014, !76, p.60. Bir s1ra lkYlYr iqtisadi art1m1n, dYmY balans1n1n tarazl11n1n tYmin edilmYsinin, makroiqtisadi stabilliyin prioritetliyini bYyan edirlYr. Xarici lkYlYrin MYrkYzi Banklar1n1n mYqsYdlYrini tYhlil edYrkYn mYlum olur ki, mYsYlYn, FRS-1n fYaliyyYtindY Ysas mYqsYd iqtisadi art1m vY qiymYtlYrin stabilliyidir; in xalq bank1n1n  yuan1n valyuta kursunun stabilliyi vY iqtisadi art1md1r; Bundesbank1n dvriyyYdY pul ktlYsinin tYnzimlYnmYsi, tYsYrrfat1n kredit resurslar1 ilY tYmin edilmYsi, dYmY dvriyyYsinin hYyata keirilmYsi (Almaniyada MYrkYzi Bank1n fYaliyyYt mYqsYdi kimi qiymYtin stabilliyi mYyyYn edilYrkYn Bundesbank barYsindY qeyd olunmu_dur ki, Almaniya Bank1 mumi iqtisadi, maliyyY vY vergi siyasYtini dYstYklYmYlidir). Lakin praktikada qiymYtlYrin stabilliyi yenY dY prioritet mYqsYd olaraq qal1r. MYhz MYrkYzi Bank1n fYaliyyYt mYqsYdlYrini YhYmiyyYtinY grY fYrqlYndirmYk zYrurYti ilY YlaqYdar Federal Rezerv Sisteminin (FRS) vY AMB-n  ikili mandat1 problemi, yYni qiymYtin stabilliyini tYmin etmYk mYqsYdinin uzunmddYtli dvr n mY_ulluq vY iqtisadi art1m1n dYstYklYnmYsi ilY tamamlamaq problemi irYli gYlir.  Mandat1n geni_lYnmYsi monetar tYnzimlYnmYnin Ysas1na monetarist konsepsiyas1n1n qoyulduu 70-ci illYrin sonunda ba_ verdi ki, bu da bir qYdYr mYntiqsiz vY qYribY grnr. Lakin unutmamal1d1r ki, 70-ci illYrin bhranl1 hadisYlYri tYkcY maliyyY sferas1na toxunmad1. Bu, maliyyY, iqtisadi, valyuta, Yrzaq bhranlar1ndan ibarYt bir  miks idi. Ondan 1xmaq n kompleks qYrar laz1m idi. Iqtisadi bhranlar1n olmad11 _YraitdY MYrkYzi Bank ilk iki mYqsYdY nail olmaq n YmYliyyatlar1n apar1lmas1n1 bir araya gYtirir. Lakin bhran dvrndY mYqsYdlYr yerini dYyi_ir. Bunun parlaq nmunYsi kimi son maliyyY bhran1n1n (bu bhran maliyyY bhran1nndan maliyyY-iqtisadi, sonra da iqtisadi bhrana doru inki_af etmi_dir) kYskin fazas1nda FRS-in add1mlar1n1 gstYrmYk olar. MYrkYzi Bank1n mYqsYdlYri ilY bal1 diskussiyalarda bu gn dY misal olaraq FRS gYtirilir. Onun prioritet fYaliyyYt mYqsYdlYri kimi iqtisadiyat1n art1m1 vY mY_ulluq sYviyyYsi mYyyYn edilmi_dir. MYsYlYn, AB^-da UDM 2012-ci ilin III rbndY 3,1% art1qdan sonra IV rbdY 0,1% azald1 vY bu, 2009-cu ildYn sonra resessiya dvrndY Yn pis nYticY oldu. mumilikdY 2012-ci il n iqtisadi art1m 2,2% tY_kil etmi_dir, halbuki 2011-ci ildY bu rYqYm 1,8%, i_sizlik isY  7,9% tY_kil etmi_dir. sas sYbYb - dvlYt istehlak1n1n azalmas1 vY istehsal1n art1m templYrinin enmYsi olmu_dur. Buna grY dY FRS iqtisadiyyata kYmiyyYt ax1nlar1n1 da davam etdirir (2013-c ildY FRS ayda $85 mlrd. dollarl1q ipoteka vY uzunmddYtli istiqrazlar1 sat1n al1rd1) ki, bu da maliyyY bazar1nda vY demYli, iqtisadiyyat1n real sektorunda aktivliyi hYvYslYndirmYli idi. Onun balans1nda indidYn 3,1 trln.dollarl1q aktivlYr var vY bu cr kYmiyyYt daxilolmalar1 ilY 2013-c ilin sonuna daha $1 trln.dollar artacaqd1r. AktivlYrin sat1n al1nmas1 indiki sYviyyYdY qalarsa, iqtisad1lar AB^ iqtisadiyyat1n1n art1m templYrinin bu il 1,8%-Y qYdYr azalaca1n1 vY 2014-c ildY 2,7%-Y qYdYr artaca1n1 gzlYyirlYr (Blomberg konsensus-proqnoz). Bu cr siyasYtin tYhlkYliliyi inflyasiya proseslYrinin inki_af etmYsindYdir (2013-c il n oriyentir 2%-dir). Buna grY dY FRS-nin  ikili mandat problemi nYinki qal1r, hYm dY kYskinlY_ir. KYmiyyYt bax1m1ndan yum_altma kimi analoji tYdbirlYri mYcmu tYlYbin istehsal1n potensial hYcmindYn a_a1 olduu bir _YraitdY AMB da grr. AMB maliyyY sektoru n uzunmddYtli ( ayl1q) repo vY ya Yks repo YmYliyyatlar1n1 apar1r, 2012-ci ilin dekabr1nda Yunan1stana tran_ yard1m1n1, 0spaniyaya banklar1n rekapitalla_d1r1lmas1 n kredit tYklif etmi_dir. Lakin tYhlkY yenY dY eynidir:  inflyasiya spiral1 n1n geni_lYnmYsi vY mvafiq olaraq neqativ inflyasiya gzlYmlYrinin formala_mas1. Yuxar1da biz art1q qeyd etmi_dir ki, iqtisadiyyatda elY bir _Yrait yarana bilYr ki, bu zaman MYrkYzi Bank1n btn mmkn vY adYt etdiyimiz tYsiretmY alYtlYri qar_1da qoyulmu_ mYqsYd nqteyi-nYzYrindYn msbYt nYticY vermYyY bilir. Buna misal olaraq bu gn mxtYlif lkYlYrin MYrkYzi Banklar1n1n likvidliyi yaln1z iqtisadiyyatda tYnYzzlY vY lkY iqtisadiyyat1n1n  likvid tYlYsi nY d_mYyY yol vermYmYk n tYlYb olunan hYcmdY tYqdim etdiklYrini qeyd etmYk olar. Iqtisadiyyata investisiyalar1 art1rmaq n laz1m olan real faiz stavkas1 mYnfi olur. NYticYdY YmtYY vY pul bazarlar1 aras1nda uurum yaran1r, YmanYtlYr investisiyaya evrilmir, pula tYlYb art1r, inflyasiya art1r.  Likvid tYlYsinY d_Yn iqtisadiyyat pul bazar1nda ondan 1xmaq n z xsusi mexanizmlYrinin olmamas1 cbat1ndan burada da elY qal1r. Bundan ba_qa, tYlYni dYrinlY_dirYn ajiotaj tYlYbi gYrginlY_dirYn vY Yhalini dYyYrini itirmi_ pullardan yaxa qurtarmaa inflyasiya gzlYmYlYridir. Likvidlik tYlYsinin nYticYsindY iqtisadiyyat investisiya bhran1ndan 1xa bilmir, monetar siyasYt isY effekt vermir. 2000-ci ilin YvvYllYrindY  likvidlik tYlYsi nin klassik masir nmunYsi kimi Yaponiya iqtisadiyyat1n1 gstYrmYk olar. 10 il YrzindY lkYnin real DM dYyi_mYmi_ vY 2000-ci ildY dY 1991-ci ildYki kimi olmu_dur. Sonralar 2001-2003-c illYrdY o, azalm1_d1r. z dY lkYnin dnyada ikinci yer tutan iqtisadiyyat1n1n 10 ildYn ox durunluundan sonra, art1m ildY 2% tY_kil edY bilYrdi. TYnzimlYmYyY YnYnYvi yana_ma iqtisadiyyat1 hYvYslYndirmYk n ona tYsirin iki variant1n1 nYzYrdY tutur. gYr iqtisadiyyatda iqtisadi aktivlik krsY vY mal vY xidmYtlYrY mumi tYlYb potensial mYhsuldarl1qdan azd1rsa, onda pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtini zYiflYtmYk (bir qYdYr evik etmYk) tYklif olunur. Praktikada daha evik pul vY maliyyY sabitliyi siyasYti faiz stavkas1n1n azald1lmas1n1n kmYyi ilY hYyata keirilir. AdYtYn MYrkYzi Banklar kommersiya banklar1n1n remaliyyYlY_dirmY sistemindY dYyi_iliklYr etmYklY pul bazarlar1n1n i_inY mdaxilY edib faiz stavkas1n1 azald1r. Lakin Yaponiyada 1995-ci ildYn faiz stavkas1 demYk olar ki, s1f1r gstYricisindY idi. 2001-ci ilin yaz1nda Yaponiya Bank1 200-ci ilin avqust ay1nadYk 0,25%-dYk art1rmaq cYhdindYn sonra yenidYn faiz stavkalar1n1 s1f1ra qYdYr azaltmaq mYcburiyyYtindY oldu. Bu cr manevrlYr edYrYk Yaponiya Bank1 faiz stavkalar1n1 s1f1r sYviyyYsindY saxlamaq n pul bazarlar1n1 kifayYt qYdYr vYsaitlY tYmin etmYyi vYd etdi. Lakin 2001-ci ilin yay aylar1 YrzindY qeyri-adi hal m_ahidY olunurdu: Yaponiya banklar1 hYtta s1f1r qiymYtindY belY pula tYlYb nmayi_ etdirmirdilYr. VaxtilY  likvidlik tYlYsi ndYn 1xmaq n C.M.Keyns vergi-bdcY siyasYtindYn istifadY etmYyi tYklif etmi_di. Pul-kredit metodlar1 i_lYmYdikdY, hkumYt iqtisadiyyat1 kYsir maliyyYlY_dirilmYsi ilY hYvYslYndirY bilYr. Buna grY dY istehlak1 xYrclYrini vY zYl investidiyalar1 hYvYslYndirmYk n vergilYri YvvYlki sYviyyYdY saxlamaq vY ya hYtta azaltmaq laz1md1r. Bu, tYlYbin artmas1na sYbYb olar vY iqtisadiyyat1  likvidlik tYlYsi ndYn 1xarar. Lakin bu zaman digYr bir problem - maliyyY problemi yaran1r. Bu, bdcY kYsirindY yol verilYn sYviyyY problemidir. Bu kYsir hYm daxili bazarda, o cmlYdYn pul vY maliyyY sabitliyi siyasYti YrivYsindY al1nmalar hesab1na rtlr. Bundan ba_qa, dvlYtdYn al1nan bugnk borclar gYlYcYkdY vergilYrin artmas1 demYkdir ki, bu da xYrclYrin azalmas1na tYsir gstYrir  vergi dYyicilYri cari gYlirlYrinin bir hissYsini gYlYcYk vergilYrin dYnilmYsi n kYnara qoyur. Qeyd edYk ki, Yaponiyada kYsir maliyyYlY_dirilmYsi 90-cu illYrin sonu-2000-ci illYrin YvvYllYrindY iqyisadiyyat1 canland1rmaq n kmYk etmYdi. Yaponiyada inidiyY qYdYr bank faizi 1,4 1,6% hdudlar1ndad1r. 2001-2006-c1 illYrdY faiz stavkas1 s1f1ra bYrabYr idi, 2007- 2010-cu illYrdY 0,5%-dYn 0,1 %-Y qYdYr azald1. 2010 cu ildYn Yaponiya Bank1 faiz stavkas1n1 0 0,1 % hdudlar1nda mYyynlY_dirdi, inflyasiya sYviyyYsi 01.01.2011-ci il n 0% idi. Masir likvidlik tYlYsinY misal olaraq dnya iqtisadiyyat1nda bhrandan sonrak1 vYziyyYti gstYrmYk olar. Faiz stavkalar1n1n idarY edilmYsi sahYsindY pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin tYdbirlYri nYticY vermir. Baxmayaraq ki, YnYnYvi olaraq inki_af etmi_ lkYlYrin MYrkYzi Banklar1n1n mYhz faiz stavkas1 maliyyY vasitYiliyi sektorunun yksYk inki_af etdiyi bir _YraitdY faiz stavkalar1n1n sYviyyYsinY vY nYticYdY daxili qiymYtlYrY vY aqreqasiya edilmi_ tYlYbY birba_a tYsir gstYrirdi. MaliyyY bhran1 gstYrdi ki, faiz siyasYtinin uurla hYyata keirilmsinin Ysas _Yrtini maliyyY stabilliyi risklYri zYrindY nYzarYt tY_kil edir. 0nvestorlar tYrYfindYn risklYrin kifayYt qYdYr qiymYtlYndirilmYmYsi (bu, kredit aktivlYrinin keyfiyyYtinin qiymYtlYndirilmYsindY qeyri-mYyyYnliliklY bal1 ola bilYrdi) bir vaxtlar elY bir sYviyyYdY idi ki, MYrkYzi Bank1n YmYliyyatlar1na grY stavkalar mYssisY vY Yhali tYrYfindYn al1nmalar1n faktiki xYrclYrinY art1q kifayYt qYdYr tYsir gstYrY bilmirdi. Ba_qa szlY, inki_af etmi_ lkYlYrin YksYr iqtisadiyyatlar1 iqtisadi YdYbiyyatda  likvidlik tYlYsi adland1r1lan vYziyyYtY yax1nla_m1_d1r. 2013-c ildY faiz stavkalar1 YksYr inki_af etmi_ lkYlYrdY s1f1ra yax1nla_m1_d1. (2013-c ildY AB^ FRS 0 0,25% hdudlar1nda, Yaponiya Bank1 0,1%, AMB - 0,25% sYviyyYsindY). ksYr lkYlYrdY MYrkYzi Banklar tYtbiq etdiklYri pul siyasYti alYtlYrinin diapazonunu geni_lYndirmYk mYcburiyyYtindY oldular. Bu zaman qaytarmamaq _YrtilY yksYk keyfiyytYli aktivlYrin YldY edilmYsi, bankalr1n art1q ehtiyatlar1n1n art1r1lmas1, kredit bazar1nda birba_a intervensiyalar1n hesab1na  kYmiyyYt yum_altmalar1 tYdbirlYri dY grld. Bu, ayr1-ayr1 borcalanlar qrupu (YsasYn korporativ borc hdYliklYri emitentrlYri) n maliyyYlY_dirmY _YrtlYrinin yax_1la_d1r1lmas1n1 nYzYrdY tutur. BelYliklY, btn lkYlYr faktiki olaraq  keyfiyyYt (faiz stavkas1) mYqsYdindYn  kYmiyyYt mYqsYdinY - ilk nvbYdY bank sektoruna likvildiyin tYklif edilmYsinY keid etdi vY yaln1z bu yolla onu dYstYklYyY bildi. 0qtisadiyyata dYstYyin bu cr kYmiyyYt tYdbilYri bu gn dY davam edir, nki YksYr lkYlYrdY iqtisadiyyat1n bYrpa edilmYk qabiliyyYti YvvYl proqnozla_d1r1lan sYviyyYdYn a_a1 oldu. Rusiyada MYrkYzi Bank haqqq1nda Qanunun 3-c maddYsi ilY onun a_a1dak1 fYaliyyYt mYqsYdlYri mYyyYn edilmi_dir: RF bank sisteminin inki_af1 vY mhkYmlYndirilmYsi, rublun mhafizYsi vY davaml1l11n1n mhkYmlYndirilmYsi, milli dYni_ sistmeinin stabilliyinin vY inki_af1n1n tYmin edilmYsidir. Rusiya Bank1 haqq1nda Qanunun 3-c maddYsinY uyun olaraq bank1n fYaliyyYtinin Ysas mYqsYdlYri a_a1dak1lard1r: rublun qorunmas1 vY sabitliyinin tYmin edilmYsi, o cmlYdYn xarici valyutalara mnasibYtdY rublun al1c1l1q qabiliyyYtinin saxlan1lmas1; RF-nin bank sisteminin inki_af1 vY mhkYmlYndirilmYsi; hesabla_malar sisteminin effektiv vY fas1lYsiz i_lYmYsinin tYmin edilmYsi. Bu mYqsYdlYri hYyata keirmYk n Rusiya Bank1 Qanunun 4-c maddYsindY Yks olunmu_ asa1dak1 funksiyalar1 yerinY yetirir: RF HkumYti ilY qar_1l1ql1 fYaliyyYt gstYrYrYk rublun sabitliyinin qorunmas1 vY tYmin edilmYsinY ynYlmi_ vahid dvlYt pul kredit siyasYtini i_lYyib haz1rlay1r vY hYyata keirir; nad pullar1n tYkba_1na emissiyas1n1 hYyata keirir vY onlar1n dvriyyYsini tY_kil edir; kredit tY_kilatlar1 n son instansiya kreditoru kimi 1x1_ edir; RF-dY hesabla_malar1n hYyata keirilmYsi qaydalar1n1 mYyyYn edir; bank YmYliyyatlar1, mhasibat uotu vY bank sistemi n hesabat i_lYrinin apar1lmas1 qaydalar1n1 mYyyYn edir; kredit tY_kilatlar1n1n dvlYt qeydiyyat1n1 hYyata keirir; kredit tY_kilatlar1n1n fYaliyyYtinY nYzarYt edir; kredit tY_kilatlar1 tYrYfindYn qiymYtli ka1zlar1n emissiyas1n1 qeydY al1r; valyuta tYnzimlYmYsini hYyata keirir; xarici dvlYtlYrlY hesabla_malar qaydas1n1 mYyyYn edir; valyuta nYzarYtini tY_kil edir vY hYyata keirir; RF-nin tYdiyyY balans1 proqnozunun i_lYnib haz1rlanmas1nda i_tirak edir. 01.09.2013-c ildY Rusiya MYrkYzi Bank haqqq1nda Qanuna edilYn YlavY vY dYyi_iklYrlY RF maliyyY bazar1n1n inki_af etdirilmYsi, RF maliyyY bazar1n1n sabitliyinin tYmin edilmYsi szlYri daxil edildi[123]. 0ngiltYrY Bank1 z fYaliyyYtini prioritet mYqsYddYn 1x1_ edYrYk hYyata keirir: milli valyuta dYyYrinin mdafiYsi; maliyyY sisteminin stabilliyinin tYmin edilmYsi; lkY daxilindY vY beynYlxalq alYmdY maliyyY sisteminin effektivliyinin vY rYqabYtY davaml1l11n1n tYmin edilmYsi vY yksYldilmYsi. MYrkYzi Bank1n mYqsYdi, funksiya vY sYlahiyyYtlYri AzYrbaycan Respublikas1n1n Konstitusiyas1 ilY vY MYrkYzi Bank haqq1nda Qanunla mYyyYnlY_dirilir. AzYrbaycan Respublikas1n1n Konstitusiyas1 MaddY 19. AzYrbaycan Respublikas1n1n MYrkYzi Bank1n fYaliyyYtinin Ysas mYqsYdi sYlahiyyYtlYri daxilindY qiymYtlYrin sabitliyinin tYmin edilmYsidir. z mYqsYdlYrinY nail olmaq n MYrkYzi Bank: dvlYtin pul vY valyuta siyasYtini mYyyYn edir vY hYyata keirir; nad pul dvriyyYsini tY_kil edir, AzYrbaycan Respublikas1 Konstitusiyas1n1n 19-cu maddYsinin II hissYsinY vY bu Qanuna mvafiq olaraq pul ni_anlar1n1n tYdavlY burax1lmas1n1 vY tYdavldYn 1xar1lmas1n1 hYyata keirir; manat1n xarici valyutalara nisbYtdY rYsmi mYzYnnYsini mtYmadi mYyyYn edir vY elan edir; "Valyuta tYnzimi haqq1nda" AzYrbaycan Respublikas1n1n Qanununa uyun olaraq valyuta tYnzimini vY nYzarYtini hYyata keirir; sYrYncam1nda olan beynYlxalq q1z1l-valyuta ehtiyatlar1m saxlay1r vY idarY edir; qanunvericiliyY uyun olaraq hesabat tYdiyY balans1m tYrtib edir vY lkYnin proqnoz tYdiyY balans1n1n haz1rlanmas1nda i_tirak edir. MYrkYzi Bank1n fYaliyyYtinin mYqsYd vY vYzifYlYri milli iqtisadiyyat1n mumi inki_af kontekstinY uyun olaraq mYyyYn edilir. AzYrbaycan Respublikas1 MYrkYzi Bank1 bank sistemindY maliyyY sabitliyinin tYminat1nda mstYsna rola malikdir. MYrkYzi Bank1n fYaliyyYtinin Ysas mYqsYdi z sYlahiyyYtlYri daxilindY qiymYtlYrin sabitliyininin tYmin etmYkdir. Qeyd etmYk laz1md1r ki, qoyulmu_ mYqsYdlYrY AzYrbaycan Respublikas1 MYrkYzi Bank1 z funksiyalar1n1 yerinY yetirmYklY nail olur. Birinci mYqsYdY, yYni z sYlahiyyYtlYri daxilindY qiymYtlYrin sabitliyininin tYmin edilmYsinY, pul vY valyuta siyasYtini siyasYtinin bYyan edilmi_ mYqsYdlYri YrivYsindY manat1n daxili vY xarici dYyYrini qorumaqla nail olunur. AzYrbaycan Respublikas1 MYrkYzi Bank1n1n 2015-ci il n pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin Ysas istiqamYtlYri barYdY bYyanat1nda vahid dvlYt pul- siyasYtinin mYqsYdi birmYnal1 olaraq a_a1dak1 kimi mYyYn edilmi_dir: lkY iqtisadiyyat1n1n _axYlYndirilmYsi siyasYtinY uyun olaraq MYrkYzi Bank 2016-ci ildY makroiqtisadi vY maliyyY sabitliyinin qorunmas1na, bank sektorunun maliyyY dYrinliyinin art1r1lmas1na, maliyyY-bank infrastrukturunun inki_af1na ynYlmi_ fYaliyyYtini davam etdirYcYkdir. MYrkYzi Bank pul siyasYti vasitYsilY nvbYti ildY dY inflyasiyan1n a_a1 tYkrYqYmli sYviyyYdY saxlan1lmas1n1 hYdYflYyir. Bunun n ilk nvbYdY manat1n mYzYnnYsinin sabitliyinin qorunmas1 mhm vYzifYlYrdYn biridir. HYminin, yeni qlobal vY makroiqtisadi a1r1_lara uyun olaraq pul siyasYti YrivYsinin tYkmillY_dirilmYsi davam etdirilYcYkdir. Kontr-tsiklik bank nYzarYti modeli vY prudensial siyasYt vasitYsilY bank sistemindY risklYrin evik idarY olunmas1 vY banklar1n maliyyY dayan1ql11n1n daha da gclYndirilmYsi nYzYrdY tutulur. Qeyri-neft iqtisadiyyat1n1n kreditlYrY olan tYlYbat1n1n effektiv dYnilmYsi, maliyyY xidmYtlYri vY resurslar1n1n YlyetYrliyinin tYmin edilmYsi, regionlarda masir bank1l11n inki_af1, nads1z dYni_lYrin vY elektron bank1l11n miqyas1n1n geni_lYndirilmYsi, ipoteka mexanizminin tYkmillY_dirilmYsi dvlYtin bank siyasYtinin nvbYti ildY Ysas hYdYflYridir. Manat1n sabit mYzYnnYsi a_a1 tYkrYqYmli inflyasiya hYdYfinY nail olunmas1nda, sosial rifah1n vY investisiya aktivliyinin qorunmas1nda mhm rol oynay1r. Bunu nYzYrY alaraq 2016-ci ildY manat1n mYzYnnYsinin sabitliyi mhm prioritetdir. D_nrk ki, AzYrbaycan iqtisadiyyat1n1n masir durumuna uyun olaraq MYrkYzi Bank sosial rifah1n vY investisiya aktivliyinin qorunmas1nda tYminat1 olaraq manat1n mYzYnnYsinin sabitliyi Ysasl1 oduunu bilir vY fYaliyyYtindY mhm prioritet olaraq qalacaqd1r. AzYrbaycan MYrkYzi Bank1n1n fYaliyyYtindY ikinci mYqsYd bank sisteminin sabitliyinY dYstYyinin gstYrilmYsindYn ibarYtdir. Bu mYqsYdlY AzYrbaycan MYrkYzi Bank1 bank sektorunun potensial risklYrY qar_1 dayan1ql11n1n yksYldilmYsinY, risklYrin preventiv rejimdY mYhdula_d1r1lmas1na ynYldilmi_ fYaliyyYtini daimi tYkmillY_dirir. Qeyd etmYk laz1md1r ki, son illYr AzYrbaycan MYrkYzi Bank1 pul siyasYti sahYsindY fYaliyyYtindYki nYticYlYri haqq1nda cYmiyyYti mYlumatland1rmaqda ciddi irYlilYyi_ etmi_dir. MYrkYzi Bank1n mYqsYdi, funksiya vY sYlahiyyYtlYri AzYrbaycan Respublikas1n1n Konstitusiyas1 ilY vY AzYrbaycan Respublikas1n1n MYrkYzi Bank1 haqq1nda Qanunla mYyyYnlY_dirilir. AzYrbaycan Respublikas1n1n MYrkYzi Bank1 2013-c il ildYn etibarYn pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin Ysas istiqamYtlYri barYdY bYyanatlar yay1nlay1r. Art1q 2013-ci ildY pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin Ysas istiqamYtlYri zrY dYrc olunmu_ bYyanat yksYk nYzYri vY praktiki mYlumatland1rma sYviyyYsi ilY seilir, hYm daxili, hYm dY xarici makroiqtisadi _Yraiti vY onun risklYrin qiymYtlYndkirilmYsi nqteyi-nYzYrdYn dYyi_mY tendensiyalar1n1 nYzYrY al1r, MYrkYzi Bank1n monetar tYnzimlYmY sahYsindY qYrarlar1n1n realla_d1r1lmas1 istiqamYtindY hYrYkYtlYrini izah edir. MYrkYzi Banklar pul siyasYtinin hYyata keirilmYsi istiqamYtindY mYyyYn etdiklYri hYdYf vY mYqsYdlYrY atmaq n mxtYlif vasitYlYrdYn istifadY edirlYr. Ancaq bu vasitYlYrin tYsirlYri isY lkYdYn lkYyY vY Yn Ysas1 da lkYlYrin iqtisadi sYviyyYlYrinY vY struktur zYlliklYrinY bal1 olaraq nYmli fYrqliliklYr gstYrmYkdYdir. mumiyyYtlY, btn lkYlYrdY MYrkYzi Banklar1n Ysas vYzifYsi evik pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin apar1lmas1 vY pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin Ysas metodlar1 ilY iqtisadiyyatda tYnzimlYyici funksiyas1n1 yerinY yetirmYkdir. Pul siyasYtinin ba_l1ca istiqamYtlYrindY lkYnin makroiqtisadi vY makromaliyyY vYziyyYti tYhlil edilir vY bank sisteminin inki_af1n1n Ysas istiqamYtlYri Yks etdirilir. MaliyyY bazarlar1n1n inki_af sYviyyYsini nYzYrY alaraq MB 2007-ci ildYn etibarYn pul siyasYtinin beynYlxalq Ytandartlara uyunla_d1r1lmas1 YrivYsindY faiz dYrYcYlYri dYhlizi yana_mas1n1n tYtbiq edir. YeridilYn pul siyasYtinin realla_mas1 mexanizmlYrinin mtYrYqqi formalar1ndan olan faiz dYhlizinin tYtbiqiqi yeni YmYliyyat strukturunu nYzYrdY tutmaqla MB iqtisadiyyatda pulun dYyYrinY tYsir etmYk imkanlar1n1n geni_lYndirmYsinY yol ad1. Bank sektorunda dayan1ql11n vY sabitliyin qorunmas1, bank aktivliyinin optimalla_mas1, sektorun tarazl1 vY salam inki_af1 maliyyY sabitliyi siyasYtinin Ysas imperativlYridir. MYrkYzi Bank1n fYaliyyYtini makroiqtisadi sabitliyY tYsir edYn amillYri nYzarYtdY saxlamaqla vY inflyasiyan1 tYkrYqYmli sYviyyYdY tutmaq, manat1n mYzYnnYsinin sabitliyi, maliyyY sabitliyinin mhkYmlYndirilmYsi kimi hYdYflYrin realizasiyas1na ynYltmYkdYdir. Yeni makroiqtisadi vYziyyYtdY banklar1n daha tYmkinli vY salam aktivliyinin tYmin olunmas1 n zYruri nYzarYt rejimi vY alYtlYri tYtbiq edilmi_dir. Btn bu tYdbirlYr bank sektorunun sabitliyinin yksYlmYsinY xidmYt etmi_dir. Kapital1n adekvatl11 dY qYnaYtbYx_ sYviyyYdYdir, mYcmu kapital1n adekvatl1q Ymsal1 19% (prudensial tYlYb 12%) tY_kil etmi_dir. MYrkYzi Bank1n fYaliyyYtindY bank kapital1n1n kYmiyyYt vY keyfiyyYtinin art1r1lmas1 YrivYsindY kapital1n  konservativ buferi nin tYtbiq edilmYsi vY kapital1n sabit mYnbYlYrinin rolunun yksYldilmYsi istiqamYtindY tYdbirlYr grmYkdYdir. Q1samddYtli likvidlik mvqeyinin daha tYkmil idarY olunmas1 n Bazel-III standartlar1n1n tYklif etdiyi yeni likvidlik normativinin tYtbiqi dY istisna edilmir. Eyni zamanda maliyyY itkilYrinin tan1nmas1 zrY MaliyyY Hesabatl11n1n BeynYlxalq Standartlar1 ilY yax1nla_maya nail olunmas1 (qlobal sYviyyYdY YldY olunacaq konsensus YrivYsindY) diqqYtdY saxlan1lmaqdad1r. Bank sektorunda MB rYqabYt mhitinin gclYndirilmYsi mYqsYdilY  brend xarici banklar1n investisiya qoyulu_lar1n1 tY_viq edir. MYrkYzi Bankda pul vY maliyyY siyasYti YrivYsinin postkrizis dvrnn a1r1_lar1na uyunla_d1r1lmas1 vY beynYlxalq standartizasiyas1 istiqamYtindY tYkmilllY_dirmY i_lYrini davam etdirir. MYrkYzi Bankda diaqnostika vY tYdqiqat potensial1n1n art1r1lmas1 i_lYri bir neY istiqamYtdY apar1lm1_d1r: maliyyY sabitliyinin qiymYtlYndirilmYsi potensial1n1n art1r1lmas1 mYqsYdilY risklYrin identifikasiyas1 prioritet mYsYlYlYrdYn biri olmu_ vY Stress-testlYr vY maliyyY sabitliyi indikatorlar1 vasitYsilY bank sektorunun davaml11 vY hYssasl11 mtYmadi qiymYtlYndirilmi_dir. BelYliklY, AMB pul siyasYtinin Ysas istiqamYtlYri iqtisadi art1m1n vY inki_af1n ba_l1ca _Yrti olan makroiqtisadi sabitliyin qorunmas1na, bank sektorunda maliyyY sabitliyinin tYmin olunmas1na vY maliyyY vasitYiliyinin dYrinlY_mYsinY ynYldilib. Bu hYdYflYrY nail olmaq n MYrkYzi Bank pul siyasYtinin vY bank nYzarYtinin strateji YrivYsinin davaml1 tYkmillY_dirilmYsi mvzusunda al1_malar1n1 davam edir. Manat1n mYzYnnYsi makroiqtisadi sabitliyin saxlanmas1nda, maliyyY sabitliyinin idarY olunmas1nda, habelY qeyri-neft sektorunun beynYlxalq rYqabYt qabiliyyYtinin qorunmas1nda YhYmiyyYtli amil olaraq qal1r. Pul tYklifinin art1m templYrinY mmkn tYsiri tYmin etmYk n MYrkYzi Bank pul siyasYti alYtlYrindYn adekvat istifadY etmYkdYdir. Faiz dYhlizinin parametrlYri, o cmlYdYn uot dYrYcYsi iqtisadi tsikldYki vY maliyyY bazarlar1ndak1 vYziyyYtdYn as1l1 olaraq adekvat tYnzimlYnir. Bu mYqsYdlYrin YldY edilmYsindY MB pul ktlYsinin tYnzimlYnmYsindYn geni_ istifadY edir. nki, pul ktlYsi qiymYtlYrin sabilliyindY, mumi tYlYb vY tYklifin balansla_d1r1lmas1nda mhm amil hesab edilir. Ba_qa szlY dvriyyYdY arxas1nda real YmtYY dayanmayan pul ktlYsininin artmas1 inflyasiyan1n ba_l1ca sYbYblYrindYndir. mumiyyYtlY, MYrkYzi Bank elY bir optimal qiymYt hYdlYri formala_d1rmaa al1_1r ki, hYm istehsal1n1n vY istehlak1n1n maraqlar1 uzla_s1n, hYm dY iqtisadi art1m ba_ versin. Bunun n MYrkYzi Bank bir rYqYmli inflyasiya sYviyyYsinin formala_d1r1lmas1n1 hYdYflYyir. Masir iqtisadi sistemlYrdY s1f1r inflyasiyal1 iqtisadiyyat yoxdur. nki qiymYtlYr hYddYn a_a1 d_YndY istehsal1 kifayYt qYdYr mYnfYYt YldY edY bilmir vY istehsala mara1 azal1r. 0nki_af etmi_ lkYlYrdY illik 3-4 faizlik inflyasiyadan iqtisadi art1m1 stimulla_d1rmaq n istifadY edilir. Biz hesab edirik ki, MYrkYzi Bank makroiqtisadi vY maliyyY sabitliyinin idarY olunmas1n1, habelY qanunvericiliklY tYsbit olunmu_ mhm funksiyalar1n realizasiyas1n1 tYmin edYn fYaliyyYt YrivYlYrini Ysasl1 masirlY_dimYk vY standartla_d1rmaq YzmindYdir. BelYliklY, Pul siyasYti  lkYnin MYrkYzi Bank1n1n qiymYtlYrin sabitliyinin, milli valyutan1n dayan1ql11n1n qorunub saxlan1lmas1 vY lkYdY iqtisadi art1m1n stimulla_d1r1lmas1 n pul ktlYsi vY pulun dYyYrinin idarY olunmas1 zrY hYyata keirdiyi tYdbirlYr kompleksidir. Pul siyasYtinin mYqsYdlYri: pul vahidinin sabitliyi, inflyasiyan1n a_a1 sal1nmas1; i_gzar fYall11n tYnzimlYnmYsi, iqtisadi art1ma tYsir gstYrilmYsi;bank sisteminin sabitliyinin vY maliyyY bazarlar1n1n inki_af1n1n sabitliyinin tYmin olunmas1; lkYnin tYdiyyY balans1n1n sabitliyi. BelYliklY, monetar (pul vY maliyyY sabitliyi) siyasYtin mYqsYdi lkYdY qeyri-inflyasiya iqtisadi art1ma nail olmaq mYqsYdilY pul ktlYsinin vY pulun dYyYrinin tYnzimlYnmYsi n tYsirli alYtlYrdYn istifadY edilmYsindYn ibarYtdir. 1.3. MaliyyY tYhlkYzliyinin tYminat1 YrivYsindY pul siyasYtinin Ysas prinsiplYri DvlYtin maliyyY tYhlkYsizliyinin tYmin edilmYsi bir ox lkYlYrin Ysas mYsYlYsidir.Masir iqtisadiyyat _YraitindY milli iqisadiyyat1n tYhlkYsizliyinin art1r1lmas1na yard1m etmYyi, mxtYlif destabillY_dirYn faktorlara qar_1 durma1, iqtisadiyyat1n effektli fYaliyyYtinin tYminat mexanizmi olma1 maliyyY sistemi  iqtisadi faliyyYtin subyektlYrinin maliyyY resurslar1n1n vY pul fondlar1n1n formala_mas1 vY bl_drlmYsi zrY iqtisadi mnasibYtlYr mYcmusu bacarar. MaliyyY mnasibYtlYri o dYrYcYdY mxtYlifdir ki, onlar1n maliyyY sisteminin sahYlYri zrY paylan1lmas1 indiyYdYk diskussiyaya sYbYb olur. MaliyyY sistemi AzYrbaycan iqtisadiyyat1n1n qar_1s1nda dayanan ambisiyal1 inki_af1 mYsYlYlYrin hYlli n bir Ysasd1r; invesitisyada yat1r1mlar1n transformasiyas1n1n effektivliyini vY AzYrbaycan iqtisadiyyat1n1n rYqabYtY davaml1l11n1 mYyyYn edYn milli infrastrukturun aar komponentidir. Lakin btn bunlara baxmayaraq, 2014-c ildY qeyri-neft DM-Y nisbYtdY bank aktivlYri 76%- Y, iqtisadiyyata kreditlYr 56.1%-Y, banklar1n kapital1 12.9%-Y tY_kil edir. MaliyyY sisteminin missiyas1  iqtisadiyyat1n vY cYmiyyYtin investisiya art1m1na vY sosial sabitliyY olan tYlYbatlar1n1 dYyYn maliyyY xidmYtlYrin tYqdim edilmYsidir. RYqabYt qabiliyyYti dayan1ql1 iqtisadi art1ma, kapital ax1n1na vY lkYnin dnyavi-tYsYrrfat mvqeyinin mhkYmlYnmYsinY yard1m edYn milli iqtisadiyyat1n ba_l1ca xarakteristikalar1ndan birinY evrilir. Bununla YlaqYdar maliyyY tYhlkYsizliyinin vY rYqabYt qabiliyyYtinin tYmin edilmYsi zYruriliyi AzYrbaycan daxil olmaqla, dnyan1n bir ox lkYsindY dvlYt nizamlanmas1n1n olduqca mhm oriyentirinY evrilir. Milli iqtisadiyyat1n tYhlkYsizliyin yksYldilmYsi, onun uyunla_mas1n1n vY milli maliyyY-kredit sisteminin bazar mexanizminin mhkYmlYndirilmYsi vY inki_af1 bazas1nda evikliyinin hesab1na mmkndr. DvlYtin maliyyY tYhlkYsizliyinin qiymYtlYndirilmYsi problemi, mxtYlif iqtisadi mnasibYtlYrin tYdqiqat1 zaman1 mzakirY mvzusuna evrilir. DvlYtY vY cYmiyyYtY isY pul sisteminin iqtisadiyyat1n inki_af1na verdiyi thfY haqq1nda obyektiv informasiya laz1md1r. Yuxar1da qeyd edilmi_dir ki, pul sisteminin vYziyyYtinY, mvafiq olaraq iqtisadiyyat1n monetizasiyas1n1n sYviyyYsindY milli iqtisadiyyat1n mxtYlif sektorlar1nda iqtisadi _Yraitin dYyi_mYsi tYsir gstYrY bilir. n iri beynYlxalq agentliklYrin reytinq qiymYtlYndirilmYsi, maliyyY bazarlar1nda maliyyY institutlar1n1n mvqeyini, milli iqtisadiyyatlara qoyulan investisiyalarn1n hYcmini, fond birjalar1nda dvr edYn borc hdYliklYrinin kursunu mYyyYnlY_dirYn meyarlar1n siyah1s1na daxil edilmi_dir. Moody`s vY Standard and Poor`s kimi bir-biri ilY rYqabYtdY olan bazar gstYricilYrinin tYdarklYri fYrdi borclular, borclu lkYlYr vY konkret borc alYtlYri zYrindY nYzarYt n oxlu pul vY vaxt sYrf edrilYr. Lakin bu cr reytinqlYrin dinamikas1n1n xsusYn dY valyuta, borc, bank blar1 dvlYtrindY yrYnilmYsi gstYrdi ki, bocrlular1n reytinqindY ba_ verYn dYyi_ikliklYr yax1nla_maqda olan maliyyY bhran1 haqq1nda erkYn xYbYrdarl11n  pis siqnallar1d1r. ox vaxt onlar mumiyyYtlY maliyyY sektorundak1 problemlYr haqq1nda xYbYrdarl1q etmYk iqtidar1nda olmur vY bunun YvYzinY  post faktum xYbYr verirlYr, buna grY dY demYk olar ki, hYmi_Y maliyyY-bank sektorunda cari hadisYlYrdYn geri qal1rlar. Qeyd edilYn _bhYlYrY baxmayaraq, dYqiq mYyyYn olunmu_ stabillik vY davaml1l1q indikatorlar1n1n hYtta inki_af etmYkdY olan bazar iqtisadiyyatlar1nda, mYsYlYn, AzYrbaycanda, daha geni_ dairYli makroiqtisadi indikatorlara tYtbiq olunmas1 n geni_ imkanlar var. Fitch Ratings tY_kilat1 mYyyYn edilmi_ metodologiya Ysas1nda lkY reytinqlYrinin mtYmadi qiymYtlYndirmYsini apar1r. ReytinqlYr mvcud vYziyyYtin, potensial tYhdid vY imkanlar1n qiymYtlYndirilmYsi Ysas1nda gYlYcYk performansa istiqamYtlYnmi_dir. lkY reytinqlYrinin s1ralanmas1 mvcud risklYrdYn tutmu_ mmkn defolt ehtimallar1n1n qiymYtlYndirilmYsinYdYk uzan1r. HYr bir lkYnin reytinqi gYlYcYk iqtisadi aktivlik, investisiya qoyulu_lar1, maliyyY sabitliyi n ciddi determinantlardan say1l1r. Reytinq Reytinqin tYsviri AAA n yksYk reytinq dYrYcYsi hesab edilir. lkYnin defolt riski minimal hYddYdir. AA ox a_a1 defolt riski mvcuddur. A ox a_a1 defolt riskinin mvcudluuna baxmayaraq, iqtisadi konyunkturda mYyyYn dYyi_mYlYr dYni_lYrin vY maliyyY hdYliklYrinin yerinY yetirilmYsindY yksYk kateqoriyal1 lkYlYrY nisbYtYn mYyyYn tYsirlYr edY bilYr. BBB MYyyYn defolt risklYri mvcuddur. 0qtisadi konyunkturda mYyyYn dYyi_mYlYr dYni_lYrin vY maliyyY hdYliklYrinin yerinY yetirilmYsindY yksYk kateqoriyal1 lkYlYrY nisbYtYn tYsirlYr edY bilYr. BB Bir pillY yksYk kateqoriyaya grY defolt riski daha yksYkdir. 0qtisadi konyunkturdak1 dYyi_mYlYrY grY dYni_lYrin vY maliyyY hdYliklYrinin yerinY yetirilmYsindY dalalanmalar ola bilYr. B Daha da yksYlmi_ defolt riski mvcuddur. CCC Defolt riski realla_maq zrYdir. dYni_lYrin vY maliyyY hdYliklYrinin yerinY yetirilmYsi birba_a olaraq iqtisadi _YrtlYrdYn as1l1d1r. CC Defoltun bYzi YlamYtlYri art1q grnmYkdYdir. C Defolt qa1lmazd1r. D lkY art1q defolt vYziyyYtindYdir. MYnbY: Fitch Ratings BeynYlxalq agentliklYr tYrYfindYn banklara verilYn reytinq cYdvYli, cYdvYl 4-dY tYqdim edilmi_dir, reytinq _kalas1 vY xarakterisitikas1 cYdvYl 5-dY gstYrilmi_dir. CYdvYl 4.BeynYlxalq agentliklYr tYrYfindYn banklara verilYn reytinq cYdvYli ReytinqMaliyyY vYziyyYtiXarici dYstYk sYviyyYsi lavY _YrtlYrAAA Yax_1 YksYkMaliyyY vYziyyYtinin vY xarici dYstYk sYviyyYsinin qiymYtlYri 6 ay YrzindY dYyi_dirilirdi, maliyyY gstYricilYri pislY_mYmi_dirAAYax_1YksYkMaliyyY vYziyyYtinin vY xarici dYstYk sYviyyYsinin qiymYtlYri 4 ay YrzindY dYyi_dirilmYmi_dirAYax_1YksYkBBBYax_1OrtaMaliyyY vYziyyYtinin vY xarici dYstYk sYviyyYsinin qiymYtlYri 6 ay YrzindY dYyi_dirilmYmi_dir, maliyyY gstYricilYri pislY_mYmi_dir Kafi YksYkMaliyyY vYziyyYtinin qiymYtlYri 4 ay YrzindY  kafi -dYn yuxar1 sYviyyYdY saxlan1lm1_d1rBB Yax_1Orta Yax_1 A_a1MaliyyY vYziyyYtinin vY xarici dYstYk sYviyyYsinin qiymYtlYri 6 ay YrzindY dYyi_dirilirdi, maliyyY gstYricilYri pislY_mYmi_dirKafiYksYkKafiOrtaMaliyyY vYziyyYtinin qiymYtlYri 4 ay YrzindY  kafi -dYn yuxar1 sYviyyYdY saxlan1lm1_d1rBYax_1A_a1 Kafi A_a1MaliyyY vYziyyYtinin qiymYtlYri 4 ay YrzindY  kafi -dYn yuxar1 sYviyyYdY saxlan1lm1_d1rKafiOrtaCCCKafiA_a1^bhYliOrtaCC^bhYliA_a1C^bhYliA_a1 CYdvYl 5.Reytinq _kalas1 ReytinqReytinqin xarakteristikas1ABu qrupa daxil olan btn banklar bhranda nYinki s1x1_d1r1lmamaa, hYm dY inki_af etmYyY imkan verYn yax_1 maliyyY vYziyyYti ilY xarakterizY olunurlar. Bundan YlavY, iqtisadi _Yraitin kYskin pislY_mYsi tYqdirindY onlara xarici dYstYk tYmin edilib. BBBB-dYn tutmu_ B-dYk reytinqli kredit tY_kilatlar1 maliyyY dayan1ql11 tYlYblYrinY cavab verirlYr. Onlar1n bir neYsinin gstYricilYri A qrupundan olan banklar1n analoji gstYricilYrindYn art1q ola bilYr. Eyni zamanda hadisYlYrin neqativ dYyi_mYsi nYticYsindY onlar ya xarici dYstYkdYn kYskin as1l1 vYziyyYtdY, ya da tamamilY dYstYksiz qala bilYrlYr.CBu bankalr1n maliyyY dayan1ql11n1n gstYricilYri orta sYviyyYdYn a_a1da yerlY_irlYr. Bununla belY sanasiya YrivYsindYn kYnarda xarici dYstYk ehtimal1 ox da yksYk deyil. Sanasiya edilYn banklar mvafiq prosedurun bitmYsinYdYk avtomatik olaraq ona d_rlYr. Milli bank bazar1nda rYqabYt mhitinin hYr _eyi YhatY edYn analizi a_a1dak1 mYsYlYlYrin bax1lmas1ndan ibarYtdir: Bank universald1rm1, vY ya onun fYaliyyYti mYyyYn bazar seqmentlYri ilY mYhdudla_d1r1l1b? Bank bir vY ya iki analoji ll bankla rYqabYt apar1rm1? Bank bazardak1 Yn kiik vY ya Yn byk maliyyY institutudurmu? Bazarda bank tY_kilatlar1n1n art1ql11 vY ya YksinY oxluu m_ahidY edilirmi? Bank, onu rYqiblYrY nisbYtYn daha stn mvqeyY 1xaran xidmYt vY mYhsullar1 tYqdim edirmi? Nizamlay1c1 tYsirin zYiflYmYsinin perspektivlYri necY olar, YgYr bank bazar1 sYrt nizamlan1rsa, vY belY zYiflYmY aktivlYrin keyfiyyYtinY vY bank1n gYlirliliyinY necY tYsir gstYrY bilYr? DigYr faktorlar yerli bazarda YcnYbi banklar1n1n olmas1n1 vY YhYmiyyYtini, bank mYhsullar1 ilY brnYn Yhalinin pay1n1 (ilk YvvYl, bank hhesablar1na mallik olan Yhalinin pay1n1), o cmlYdYn dYyi_kYn rYqabYt mhiti barYdY informasiyan1n i_lYnmYsinin operativliyini daxil edirlYr. Btn bu faktorlar rYqabYt mhitinin xarakteristikas1n1 formala_d1r1rlar. MYrkYzi Bank, bir qayda olaraq, dayan1ql11na, vY bunun nYticYsi olaraq, tYhlkYsizliyinY tYsir gstYrir. Masir dnya bhran1 _YraitinY btn lkYlYrdY, bank sahYsinin nizamlanmas1n1 hYyata keirYn orqandan as1l1 olmayaraq, ayr1-ayr1 lkYlYrin MYrkYzi Banklar1 ilY hkmYt aras1nda, hYminin mxtYlif lkYlYrin MYrkYzi Banklar1 aras1nda bhran nYticYlYrinin yum_ald1lmas1 vY hdYsindYn gYlmYsi, o cmlYdYn pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin keirilmYsindY hYrYkYtlYrin uyunluu izlYnilir. BeynYlxalq agentliklYr tYrYfindYn banklara verilYn reytinq cYdvYlini rYhbYr tutaraq, MYrkYzi Banklar pul siyasYtinin tYtbiqindY istifadY etdiklYri alYtlYr cYdvYl 6-dY tYqdim edilmi_dir. CYdvYl 6. Pul siyasYtinin tYtbiqindY istifadY olunan alYtlYr TYsnifat meyar1TYdbir nvIstifadY olunan alYtlYr Realla_d1rma mYqsYdlYri  Likvidliyin art1r1lmas1Rezerv tYlYblYrin azalmas1 Depozit svdYlY_mYlYri REPO YmYliyyatlar1 KreditlY_mY  Problemli borclar1n geri al1nmas1GerYk sektorun kreditlY_mYsinin stimmulla_d1r1lmas1Uot stavkalar1n1n dYyi_dirilmYsi Banklar1n  _Yrti kreditlY_mYsi Milli valyutan1n mhkYmlYndirilmYsiValyuta al1_1 hYcminin mYhdudla_d1r1lmas1 A1q valyuta mvqeyinin lsnY nYzarYt TYsir dvr  Q1sa dvr Problemli borclar1n geri al1nmas1, Bank sYhmlYrinin YldY edilmYsi, Top-menecerlYrin YmYk haqqlar1na nYzarYt UzumddYtli dvrBank sahYsinin nizamlanmas1n1n gclYndirilmYsi IstifadY olunan alYtlYr KlassikUot stavkalar1n1n dYyi_dirilmYsi Valyuta siyasYti Qeyri-ordinarGirovsuz kreditlYrin verilmYsi SYhmlYrin YldY edilmYsi lkYlYrin MYrkYzi Banklar1n1n qYrarlar1n1n uzla_d1r1lmas1 Koordinasiya edilmi_Uot stavkalar1n1n azald1lmas1 (A0 lkYlYri, Byk Britaniya, AB^) MaliyyY bazarlar1nda investisiyalar FYrdiKuratorluq (m_ahidYilYr) institutunun tYtbiq edilmYsi Bank sYhmlYrinin YldY edilmYsi Problemli banklar1n aktivlYrinin digYr maliyyY institutlar1na trlmYsi Qanunlar1n tYshih edilmYsi Qanunverici dzYli_lYrY ehtiyac1 olanlarProblemli banklar1n sYhmlYrinin geri al1nmas1 Girovsuz kreditlYrin verilmYsiQanun dYyi_ikliyi olmadan hYyata keirilYnlYrValyuta al1_1n1n hYcminin mYhdudla_d1r1lmas1 Pul siyasYtinin tYsir alYtlYrini tYtbiq edYrkYn a_a1dak1alr nYzYrY al1nmal1d1r: - maliyyY tYsisatlar1n1n kapitalla_ma sYviyyYsi; - maliyyY bazar1n1n ayr1-ayr1 seqmentlYri aras1ndak1 qar_1l1ql1 YlaqYlYr; - maliyyY bazar1 i_tirak1lar1 tYrYfindYn tYnzimlYyici arbitraj apar1lmas1 imkanlar1; - bazar1n i_tirak1lar1 tYrYfindYn tYtbiq olunan pul siyasYti tYtbiqindY dYrk edilmY dYrYcYsi. Realla_d1r1lma mYqsYdlYrindYn as1l1 olaraq pul siyasYtinin tYdbirlYrini bir biri ilY qar_1l1ql1 YlaqYli qrupa ay1rmaq olar. Bu tYdbirlYr: Bank sektorununu likvidliyinin art1r1lmas1 zrY; real sektorun kreditlY_mYsinin stimulla_d1r1lmas1 zrY; milli valyutan1n mhkYmlYndirilmYsi zrY. Bank sisteminin mhkYmlYndirilmYsi tYdbirlYri sistemindY MYrkYzi Bank tYrYfindYn 10 dekabr 2012-ci il tarixindYn qiymYt vY maliyyY stabilliyinin saxlan1lmas1 YrivYsindY uot dYrYcYsinin 5,25%-dYn 5%-dYk azald1lmas1n1 da nYzYrdYn keirmYk laz1md1r. AMB-n1n belY add1m1 kommersiya banklar1 resurslar1n1n art1r1lmas1n1 asanla_d1rd1 vY kredit ekspansiyan1 geni_lYndirdi. z nvbYsindY, bu, nvbYti ildY kredit faiz dYrYcYlYrinin azalmas1na gYtirib 1xarmal1d1r: faiz dYrYcYsi nY qYdYr a_a1d1rsa, bank kreditminin dYyYri dY bir o qYdYr a_a1 olur, borcalman1n ucuzluu isY iqtisadiyyat1n yksYlmYsinY xidmYt edir. AzYrbaycanda pul siyasYtinin sYmYrYliliyini vY mumilikdY bank sisteminin tYnzimlYnmYsi sahYsindYki operativliyi gclYndirYn tYdbirlYr hYyata keirilmi_, o cmlYdYn AzYrbaycan Respublikas1 MYrkYzi Bank1 haqq1nda Qanundak1 dYyi_ikliklYr vY YlavYlYr buna xidmYt etmi_dir. MaliyyY qloballa_mas1 _YraitindY artan risklYr maliyyY nizamlay1c1lar1n fYaliyyYtini xeyli YtinlY_dirdilYr, onlar1n qar_1s1na maliyyY instiitutlar1na nYzarYt sahYsindY beynYlxalq kooperasiyan1 tYlYb edYn mYsYlYlYr qoydular. Bank sahYsindY ((hans1 ki maliyyY fYaliyyYtinin digYr sahYlYrindYn fYrqli olaraq, sistemli risklYrin yaranmas1 tYhlkYsi ilY daha ox YlaqYlidir) kredit institutlar1n1n fYaliyyYtindY yaranan risklYrin nizamlanmas1 vY nYzarYtinY dair yana_malar1n yenidYn bax1lmas1 tYlYb olunur. DvlYt tYrYfindYn nizamlaman1 nYinki gclYndirmYk, hYminin kkredit tYkkilatlar1n1n risklYrinin idarYedilmYsi vY nYzarYtinin bazar-oriyentasiya metodlar1ndan istifadY etmYk laz1md1r. Bank nYzarYti orqanlar1 fYaliyyYtin slubunu vY metodlar1n1 yenidYn qurmaa, onun operativliyini kYskin qald1rmaa, tY_kilati strukturu, biznes-proseslYri optimalla_d1rmaa, vY texnologiyalar1 tYkmillY_dirmYyY mYcburdur. Dnya tYcrbYsinY Ysaslanaraq, maliyyY tYhlkYzliyinin tYminat1 YrivYsindY pul siyasYti i_lYyib hYyata keirYrkYn a_a1dak1 prinsiplYri rYhbYr tutma1 mYqsYdYuyun hesab edik. Birinci prinsip. Sistemli riskin diaqnostikas1 nYzarYt nYticYsindY YldY olunan mYlumatlara, bazar gstYricilYrinY vY sistemli riskin aqreqasiya edilmi_ indikatorlar1na Ysaslanmal1d1r. Pul siyasYtini hYyata keirYn orqan - risk amillYrinin gclYnmYsi haqq1nda hYyYcanl1 siqnallar1n formala_mas1 barYdY informasiya YldY edib maliyyY vasitYilYrinin fYaliyyYtinY tYsir etmY imkan1 YldY edYr. Masir monetar nYzYriyyYsi milli maliyyY sistemlYrinY ciddi tYsir gstYrYn mxtYlif sistemli riks amillYrini qeyd edir. Makroprudensial qYrarlar1n sYmYrYliliyi bax1m1ndan sistemli riskin mxtYlif indikatorlar1n1n YhYmiyyYtliliyini qiymYtlYndirYn gstYricilYrin tYsiri dY mxtYlifdir. Buna grY dY milli tYnzimlYyici Yn az1 maliyyY vasitYiliyinin stnlk tY_kil edYn tipini, milli maliyyY sisteminin inki_af sYviyyYsini vY milli maliyyY bazar1n1n dYrinliyini, habelY mxtYlif kredit mYhsullar1n1n tYlYb vY tYklif dinamikas1n1n tendensiyalar1n1 nYzYrY almaqla milli maliyyY sistemi n Yn YhYmiyyYtli olan gstYricilYri semYlidir. Ikinci prinsip. Pul siyasYti haz1rlanar ikYn, milli maliyyY bazar1n1n btn seqmentlYri ilY maliyyY tYsisatlar1 aras1ndak1 qar_1l1ql1 YlaqYlYrin dinamikas1n1n monitorinqini aparmal1, hYm dY milli maliyyY vasitYilYrinin transsYrhYd YlaqYlYrini dYrk etmYlidir. Stress situasiyalar1n1n tYcrbYsi gstYrir ki, maliyyY tYsisatlar1 aras1nda qar_1l1ql1 as1l1l1qlar tez bir zamanda gclYnY bilir ki, bu da z nvbYsindY gzlYnilmYz neqativ _ok zaman1 maliyyY xidmYtlYrinin tYklifindY pozuntulara vY/ vY ya bu tYkliflYrin dayand1r1lmas1na gYtirib 1xar1r. 0qtisadi mYzmununa grY ekvivalent xidmYtlYrin tYklif edilmYsi zrY maliyyY aktivliyi maliyyY bazar1n1n bir seqmentindYn ba_qa seqmentlYrY yerini dYyi_Y bilir. MaliyyY vasitYiliyinin bu xsusiyyYti ya mxtYlif maliyyY sahYlYrinin milli tYnzimlYyicilYri aras1nda mtYmadi informasiya mbadilYsini, ya da tYnzimlYyici sYlahiyyYtlYrin bir orqan1n YlindY cYmlY_dirilmYsini tYlYb edir. MaliyyY vasitYiliyi aktivliyinin yerini dYyi_mYsi maliyyY sabitliyinin neqativ tYsir gstYrY bilirsY, onda monetar orqan pul siyasYtinin kmYkliyi ilY maliyyY bazar1na mdaxilYyY haz1r olmal1d1r. Bunun n milli maliyyY vasitYilYrinin (xsusYn dY sistem YhYmiyyYtli) maliyyY durumunun dinamikas1 haqq1nda dYqiq mYlumatlar1n vaxt1nda vY mtYmadi olaraq toplanmas1 vY emal1 tYlYb olunur. nc prinsip. Monetar orqan pul siyasYti alYtlYrindYn istifadY edYrYk hal-haz1rda daxili bazarda maliyyY stabilliyini daha ox tYhdid edYn sistemli riskin vY maliyyY disbalans1n1n konkret amillYrinin mYhdudla_d1r1lmas1na ynYlYn infrastruktur siyasYti aparmal1d1r. Onun istifadY etdiyi alYtlYr YnYnYvi, lakin maliyyY vasitYilYri tYrYfindYn hYddindYn art1q (sistemli stabillik nqteyi-nYzYrindYn) risklYri gtrmYsini mYhdudla_d1ran prudensial tYlYblYrY sykYnmYlidir. Milli MYrkYzi Banklar1n tYcrbYsinin empirik yrYnilmYsi gstYrdi ki, hal-haz1rda sistemli riks amillYrinin neqativ tYsirini azaltmaa imkan verYn kompleks alYtlYr dYsti art1q vard1r. BelY alYtlYri ya birdYfYlik, ya da zamanda dYyi_Yn _YkildY kklYmYk olar. Makroprudensial tYnzimlYmY orqan1n1n istifadY etdiyi alYtin kklYnmYsi tipindYn as1l1 olmayaraq, onun qabaqlay1c1 tYsiri kifayYt qYdYr sYrt olmal1d1r. Sistemli risklYrin formala_mas1 fazas1nda sYrt tYlYblYrin tYtbiqi, sistemli risklYr hYtta materialla_d1qda belY, _okun milli maliyyY sistemi boyunca yay1ld11 halda daha miqyasl1 tYnzimlYmYyY olan tYlYbat1 azald1r. Drdnc prinsip. Potensial stressin qar_1s1n1 sYmYrYli _YkildY almaq n maonetar orqanlar pul siyasYtinin haz1lar ikYn, intensiv beynYlxalq informasiya mbadilYsi aparmal1d1rlar. Onun intensivliyi, forma vY tezliyi milli maliyyY vasitYilYrinin transsYrhYd YmYliyyatlar1na cYlb edilmY dYrYcYsindYn as1l1d1r. Sistemli riskin xarici amillYrinin vY milli maliyyY vasitYilYrinin transsYrhYd qar_1l1ql1 as1l1l1qlar1n1n dYrki milli tYnzimlYyicilYrin s1x YmYkda_l11n1 tYlYb edir. Buraya tYkcY onlar aras1nda mtYmadi informasiya vY mYlumatlar mbadilYsi deyil, hYminin birgY hYrYkYtlYr proqram1n1n, mYsYlYn, z fYaliyyYtini eyni zamanda bir neY yurisdiksiyalarda hYyata keirYn tYsisatlara birgY tYsir (vY/vY ya sanasiya) planlar1n1n i_lYnmYsi dY daxildir. Bu cr YmYkda_l1q nYzarYt mYlumatlar1 da daxil olmaqla, maliyyY bazar1ndak1 vYziyyYt vY iri maliyyY vasitYilYrinin maliyyY durumu haqq1nda mYlumatlar mbadilYsini nYzYrdY tutur. Be_inci prinsip. Pul siyasYtinin Ysas istiqamYtlYri tYsbit edilir ikYn, MYrkYzi Bank mxtYlif orqanlarlarla, o cmlYdYn. MaliyyY nYzarYt palatas1, maliyyY nazirliyi, iqtisadi inki_af nazirliyinin tYklif vY tvsiyYlYrini nYzYrY almal1d1r. Ancaq, sn sz pul siyasYtini hYyata keirYn orqan kimi MYrkYzi Bank1n olmal1d1r. Alt1nc1 prinsip. Bu yurisdiksiyada seilmi_ institusional modeldYn as1l1 olmayaraq, pul siyasYtinin mYqsYdlYri vY vYzifYlYri qanunvericilikdY dYqiq vY birmYnal1 mYyyYn edilmYli, habelY MYrkYzi Bank1n cYmiyyYt qar_1s1nda hesabatl1l11n1n forma vY tezliyi dY qeyd edilmYlidir. Pul siyasYtinin maliyyY tYhlkYzliyinin tYmin edilmYsindY mandat1n1n dYqiq vY birmYnal1 mYyyYn edildikdY, o, z qYrar1 (sistemli risk amillYrinin tYhlkYliliyinin qiymYtlYndirilmYsi) Ysas1nda qeyri-populyar tYdbirlYr hYyata keirY bilir. BelY olduqda, o, ona byk tYzyiq gstYrildiyi vY prudensial tYdbirlYrin yum_ald1lmas1 vY iqtisadi art1m1n kredit ekspansiyas1 vasitYsilY hYvYslYndirilmYsi tYlYblYrinin say1 artd11 zaman, yYni i_gzar tsiklin YvvYlindY mqavimYti (o cmlYdYn, siyasi) dYf edY bilir. DigYr tYrYfdYn, pul siyasYtinin mYqsYdlYri qanunvericilikdY kifayYt qYdYr geni_ tYsbit olunmal1d1r ki, sistemli risk amillYrinin vY maliyyY vasitYilYrinin biznes modellYrinin tYkamlnY cavab olaraq grlYn tYdbirlYrin zYruri evikliyi mYhdudla_d1r1lmas1n. Monetar orqana geni_ sYlahiyyYtlYrin verilmYsi ilY yana_1 ona qar_1 cYmiyyYt qar_1s1nda yksYk hesabatl1l1q vY mtYmadi kommunikasiyalar qurmaq tYlYblYri dY irYli srlmYlidir. Yeddinci prinsip. Monetar orqan1n cYmiyyYtlY kommunikasiyalar1n1n xarakteri, forma vY tezliyi: milli maliyyY bazar1nda maliyyY stabilliyinin vYziyyYtinin cari qiymYtlYndirilmYsinY uyun gYlmYli; tYtbiq olunan pul siyasYti tYdbirlYrini izah etmYli; cYmiyyYtin gzlYmYlYrini idarY etmYk imkan1n1 vermYlidir. Biz hesab ediri ki, yuxar1da gstYrilYn prinsiplYrY YmYl edilmYsi MYrkYzi Banka pul siyasYtini i_lYyib hYyata keirmYyY, milli iqtisadiyyatda maliyyY tYhlkYzliyini dYstYklYmYyY qadir olan idarYetmY strukturunu formala_d1rmaq imkan1 verYcYkdir. Bununla YlaqYdar AMB Bank1 pul siyasYtinin Ysas istiqamYtlYrinin haz1rlad11 prosesindY a_a1dakilar1 hYyata keirmYlidir: MaliyyY sektorunun q1sa intervallarla (hYr ay vY ya hYtta hYr hYftY) YldY olunan mYlumatlardan istifadY etmYklY mxtYlif indikatorlar dairYsinY Ysaslanan monitorinq sistemininn yarad1lmas1 istiqamYtindY i_lYri davam etdirmYli; Mmkn qYdYr analizlYrY risklYrY, zYif yerlYrY vY banklar1n iqtisadiyyat1n1n digYr seqmentlYri ilY, xsusYn dY dvlYt sektoru, s1orta sektoru, aktivlYrin idarY edilmYsi zrY _irkYtlYrlY, sYhmlYr bazar1, istiqrazlar bazar1, banklararas1 pul bazarlar1 vY valyuta bazarlar1 ilY YlaqYlYrinY toxunan YlavY indikatorlar1 daxil etmYli; Bank tipli mxtYlif mYssisYlYrin (dvlYt banklar1, xsusi kommerisya banklar1, kredit kooperativlYri vY digYr maliyyY idarYlYri) davran1_1na xsusi diqqYt yetirmYli; Iqtisadiyyat1n daha aktual seqmentlYri n maliyyY stabilliyi indikatorlar1 dYstinini i_lYnmYsi istiqamYtindY i_lYri davam etdirmYli. Bununla YlaqYdar iqtisadiyyat1n mxtYlif sektorlar1 aras1nda btn maliyyY YlaqYlYrini YhatY edYn sektorlar balans1 sistemini i_lYyib haz1rlamaq tvsiyY olunur. Bu, xsusYn dY maliyyY sektorunda mvcud olan gizli risklYrin vY zYif yerlYrin a_kar edilmYsi vY aradan qald1r1lmas1 n faydal1 ola bilir. FS0L II. MALIYY THLKZLIYININ TMINATINDA PUL SIYASTIN ROLU: THLIL V QIYMTLNDIRM 2.1.Pul siyasYti dizayn1nda yeni dYyi_ikliklYr vY meyllYr Pul siyasYti dvlYtin milli valyutalar1n sabitliyinin mhkYmlYndirilmYsinY, inflyasiya ilY mbarizYyY, hYminin iqtisadi art1m1n tYnzimlYnmYsi, xalq tYsYrrfat1 proporsiyalar1n1n yax_1la_d1r1lmas1, istehsal1n effektivliyinin art1r1lmas1, mY_ulluun tYmin olunmas1 vY hYr bir lkYnin iqtisadiyyat1 qar_1s1nda duran digYr strateji mYsYlYlYrin hYll edilmYsi mYqsYdilY pul dvriyyYsi vasitYsilY tYkrar istehsal prosesinY tYsir gstYrilmYsinY ynYldilYn, mYrkYzlY_dirilmi_ _YkildY i_lYnib haz1rlanm1_ tYdbirlYr toplusudur. Qeyd etmYk laz1md1r ki, qlobal maliyyY bhran1 (2007-2008) MYrkYzi Banklar n maliyyY stabilliyi zrY laz1m1 tYdbirlYrin hYyata keirmYsi n mnbit _Yrait yaratm1_d1r. Birinci ona grY ki, bhranlar zaman1 btn lkYlYrdY demYk olar ki, MYrkYzi Banklar ilk tYdbir grYn orqan olmu_dur. 0kincisi, MYrkYzi Banklar1n maliyyY sabitliyi ilY YlaqYdar real mYqsYdlYri olmas1d1r. Pul siyasYtinin Ysas mYqsYdi maliyyY sabitliyinin qorunmas1 olduuna grY monetar vY maliyyY stabilliyi siyasYtlYri uzla_d1r1lmal1d1r. ncs isY MYrkYzi Bank1n bu mYqsYdlYri hYyata keirmYsi n kifayYt qYdYr sYlahiyyYti vY iqtisadi alYtlYri olmal1d1r. Yuxar1da qeyd edilYn prinsiplYr Ysas1nda MYrkYzi Banklar vY eyni zamanda hakimiyyYt orqanlar1n1n fYaliyyYtlYri YlaqYlYndirilmYlidir. CYdvYl 7 HYyata keirilYn siyasYtlYr vY maliyyY sabitliyi SiyasYtin YhatY dairYsi sas mYqsYdlYrMaliyyY sabitliyi YrivYsindY mYqsYdiPrudensial tYnzimlYmYFYrdi maliyyY institutlar1n1n fYaliyyYtinY limitlYrSistem risklYrinin mYyyYnlY_dirilmYsi. Monetar QiymYt stabilliyiKredit vY aktiv qiymYtlYrindY bum dnYmlYrindY a_1r1 dYyi_iklYri cilovlamaq. Valyuta kursunun tYnzimlYnmYsi Valyuta kursunun stabilliyiKapital ax1n1ndak1 dYyi_kYnliyi(volatility) azaltmaq. Fiskal siyasYt TYlYbin tsikliliyinin idarY edilmYsiMaliyyY sistemindYki stresslYrY cavab verY bilYn fiskal qoruyucu rolu oynamaq. MYnbY: Towards a Global Financial Stability framework. By Herv Hannoun Deputy General Manager, Bank for International Settlements. February 2010, HYPERLINK "http://www.bis.org/speeches/sp100303.pdf"http://www.bis.org/speeches/sp100303.pdf; zizov Y.S. Monetar tYnzimlYmY. Monoqrafiya. Bak1, 2014, 375s CYdvYldYn dY ayd1n _YkildY grndy kimi hYr bir siyasYtin (prudensial, monetar vY ya fiskal siyasYtin) Ysas mYqsYdi vard1r. Bu siyasYtlYr YrivYsindY istifadY edilYn alYtlYr Ysas mYqsYdin hYyata keirilmYsi n nYzYrdY tutulmu_dur. Bir ox iqtisad1lar da qeyd edirlYr ki, bir alYtlY iki mYqsYdY nail olmaq qeyri mmkndr. Lakin bu o demYk deyildir ki, hYr bir alYt ekskluziv olaraq bir mYqsYd n mYyyYnlY_dirilmYlidir. Bu prespektivdYn 1x1_ edYrYk qeyd edY bilYrik ki, monetar vY fiskal siyasYti ikinci dYrYcYli mYqsYdlYr n birlY_dirmYk mmkndr. Ayr1 ayr1l1qda gtrdkdY yuxar1da qeyd etdiyimiz siyasYtlYr maliyyY stabilliyini tYmin etmYk imkan1nda deyillYr. Bunun n mYslYn prudensial vY monetar siyasYtin fYaliyyYt istiqamYtlYrini uzla_d1rmaq Ysas mYqsYdlYrdYn olmal1d1r. AzYrbaycanda MYrkYzi Bank1 haqq1nda Qanuna uyun olaraq (maddY 28) MYrkYzi Bank qar_1dak1 il n dvlYtin pul siyasYtinin Ysas istiqamYtlYrini oktyabr ay1n1n 1-dYn gec olmayaraq AzYrbaycan Respublikas1 PrezidentinY tYqdim edir vY dekabr ay1n1n 31-dYk ktlYvi informasiya vasitYlYrindY ictimaiyyYtY a1qlay1r. Pul siyasYtinin Ysas istiqamYtlYrini a1qlayarkYn MYrkYzi Bank cari ildY hYyata keirilYn pul siyasYtinin yekunlar1n1, habelY qar_1dak1 il n mYyyYn etdiyi pul siyasYtinin mYqsYd vY vYzifYlYrini, MYrkYzi Bankdan as1l1 olan vY as1l1 olmayan amillYri dY Yks etdirmYklY onlar1n hYyata keirilmYsi yollar1n1 gstYrir. AzYrbaycan MYrkYzi Bank1n1n Pul siyasYtinin Ysas istiqamYtlYrindY -  sYlahiyyYtlYri YrivYsindY qiymYt sabitliyinin tYmin edilmYsi MYrkYzi Bank1n pul siyasYtinin Ysas mYqsYdini tY_kil edir ifadYlYri yer al1r. Lakin, son vaxtlar dnyada pul siyasYti dizayn1nda yeni dYyi_ikliklYr qeydY al1n1r. Son qlobal bhran gstYrdi ki, MYrkYzi Banklar dayan1ql1 iqtisadi inki_af1 yaln1z qiymYt sabitliyi ilY dYstYklYmYklY kifayYtlYnmYmYlidirlYr. Haz1rda dnyada MYrkYzi Banklar1n hYdYf parametrinin (qiymYt sabitliyi ilY yana_1, iqtisadi art1m vY maliyyY sabitliyi) vY alYt arsenal1n1n geni_lYndirilmYsi mYsYlYsi aktualla_m1_d1r. Bhran zaman1 MYrkYzi Banklar1n qeyri-YnYnYvi siyasYt tYdbirlYri (maliyyY sektoruna vY real iqtisadiyyata geni_ miqyasl1 likvidlik dYstYyi, dvlYt qiymYtli ka1zlar1n al1nmas1 vY s.) AB^ vY digYr lkYlYrdY iqtisadi aktivliyin artmas1n1 dYstYklYmYklY yana_1 bir s1ra gzlYnilmYz fYsadlarla da nYticYlYnmi_dir. BelY ki, qeyd olunan tYdbirlYr bYzi inki_af etmYkdY olan lkYlYrY arzuolunmaz kapital ax1n1na vY YmtYY bazarlar1nda qiymYtlYrin artmas1na tYkan vermi_dir. AktivlYrin qiymYtindY hYrarYtlYnmY yaratmaqla yana_1 MYrkYzi Banklar1n bu siyasYti maliyyY bazarlar1 vY MYrkYzi Banklar1n zlYri n tYhlkYlYr yarad1r. DYstYk mYqsYdilY iqtisadiyyata iri hYcmli likvidliyin verilmYsi kredit risklYrinin artmas1 ilY bal1d1r ki, bu da MYrkYzi Banklar1n zYrYrlYrinin artmas1na sYbYb ola bilYr. MYrkYzi Bank1n dYstYyinY Yminlik bazar i_tirak1lar1n1 (maliyyY tYsisatlar1n1) daha riskli qYrarlar1 qYbul etmYyY svq edY, YmYliyyatlar1n riskliliyini art1ra bilYr. DigYr tYrYfdYn, MYrkYzi Bank1n pul bazar1na iri hYcmdY likvidlik tYklif etmYsi bhran zaman1 etimad1n a_a1 olmas1 _YraitindY bazar i_tirak1lar1n1n bir-biri ilY YqdlYrin balanmas1 meylini azalda bilYr. Bu da banklararas1 pul bazarlar1n1n daralmas1na, bazar infrastrukturunun zYiflYmYsinY sYbYb ola bilYr[141,11/145]. AzYrbaycan _YraitindY iqtisadiyyat1n plan-blg modelindYn bazar modelinY keid dvrndY dzgn konsepsiyan1n seilmYsi olduqca Ytin idi. Bir tYrYfdYn, pul ktlYsinin azald1lmas1n1 tYlYb edYn inflyasiya amillYri mvcud idi, bu da, z nvbYsindY kredit restriksiyas1n1n istifadYsini nYzYrdY tuturdu, lakin, digYr tYrYfdYn, lkYdY iqtisadi tYnYzzl m_ahidY olunur vY onun aradan qald1r1lmas1 n sYrmayY laz1m idi, bunun n isY kredit ekspansiyas1 siyasYti apar1lmal1 idi. Btn bunlar dvlYt pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin hYyata keirilmYsi zaman1 mYyyYn ziddiyyYtlYrdY Yks olunurdu, yYni, eyni zamanda hYm kredit ekspansiyas1 alYtlYri, hYm dY kredit restriksiyas1 alYtlYri istifadY olunur vY ox vaxt s1f1r nYticYyY gYtirib 1xar1rd1. 1992-1993-ci illYr YrzindY lkY, bdcY problemlYrini, investisiyalar1n fYalla_d1r1lmas1, kYnd tYsYrrfat1nda irYlilYyi_ problemlYrini mYhdudiyyYtsiz pul tYklifi hesab1na hYll etmYyY al1_1r vY hiperinflyasiya hYddindY idi. 1992-ci ildY inflyasiya sYviyyYsi 1012,3 faizY atm1_d1. YYni, lkYdY qiymYt indeksinY vY bazara nYzarYt tamamilY itmi_di vY maliyyY sistemi demYk olar ki, s1radan 1xm1_d1. AzYrbaycan 1993-c ildY hiperinflyasiya mYrhYlYsinY qYdYm qoymu_ vY bu dvrdY inflyasiya Yn yksYk hYddY, 1763,5 faizY atm1_d1. BdcY kYsirinin mumi daxili mYhsula nisbYti 1991-ci ildYki 0,2 faizdYn 1993-c ildY 15 faizY qYdYr artm1_d1. BdcY kYsiri btvlkdY Milli Bank (indiki MYrkYzi Bank) tYrYfindYn maliyyYlY_dirilirdi. 1992-1994-c illYrdY xarici ticarYt dvriyyYsinin hYcmi 42 faiz azalm1_, 1994-c ilYdYk lkY iqtisadiyyat1na bir manat da olsun belY xarici sYrmayY qoyulmam1_d1. HYmin dvrdY Milli Bank1n tYyin etdiyi uot dYrYcYsi 250 faiz tY_kil edirdi. Qeyd etdiyimiz kimi, sosial bhrana yol aan situasiya Yhalinin a1r maddi vYziyyYtinin yaranmas1na sYbYb olmu_du vY sosial gzYran daha da a1rla_1rd1. 1991-1994-c illYrdY Yhalinin pul gYlirlYri real ifadY ilY 3,5 dYfY, adamba_1na d_Yn pul gYlirlYri orta hesabla 3,7 dYfY a_a1 d_m_d. 1991-ci ildYn ba_layaraq 4 il YrzindY Yhalinin YmYk haqq1 isY 5,7 dYfY azalm1_d1. Btn bunlar hYmin dvrdYki AzYrbaycan iqtisadiyyat1n1n mYnzYrYsini Yks etdirYn makroiqtisadi gstYricilYr idi. YYni, lkY iqtisadiyyat1 idarYolunmaz vYziyyYtY d_m_d. 0nflyasiyan1n da1d1c1l11n1, investisiya qoyulu_unun vY istehsal1 inki_af1n1n mmknszlyn anlad1qdan sonra, AzYrbaycan MYrkYzi Bank1 pul ktlYsinY ciddi nYzarYti nYzYrdY tutan sYrt monetarist siyasYtY kedi. 0qtisadi siyasYtdY Ysas prioritet milli valyutan1n stabilliyinin tYmin edilmYsi olmu_dur ki, bu da istehsal potensial1 ilY uyunla_m1r, pul tYklifinin ixtisar edilmYsi, YmYk haqq1, tYqadlYr vY digYr sosial dYni_lYr zrY gecikmYlYr, habelY dvlYt borcunun hYdsiz artmas1 hesab1na YldY olunurdu. Yetkin bazar iqtisadiyyat1nda, hYminin gcl istehsala malik olmayan lkYlYrdY msbYt nYticYlYr verYn liberal-monetarist modeli AzYrbaycan n (1992-1995) mYhsuldar olmam1_d1r. Btn qeyd edilYn tYdbirlYr milli iqtisadiyyat1n resesiyas1na, istehsal artmas1na gYtirib 1xarmam1_ vY son nYticYdY iqtisadi resesiya yol am1_d1r. Pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin tYtbiqi sisteminin prinsiplYrinin YksYriyyYti iqtisadiyyat1n bazar modelinY malik istYnilYn lkYyY xasd1r, lakin bYzilYri fYrdi ola vY hYr bir lkYnin milli xsusiyyYtlYrini Yks edY bilYr. Bu prinsiplYri AzYrbaycanda pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin tYtbiqi sisteminin timsal1nda nYzYrdYn keirYk. Pul-kredit tYnzimlYmYsi sisteminin mYrkYzlY_dirilmi_ _YkildY idarY edilmYsi prinsipi o demYkdir ki, btn pul-kredit tYnzimlYmYsi sisteminin fYaliyyYti (belY ki, o, vahid mYqsYdY  dvlYtin pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin realla_d1r1lmas1 mYqsYdinY tabedir) vahid mYrkYzdYn  AzYrbaycan1n MYrkYzi Bank1ndan idarY olunur. Pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin vahidliyi prinsipi ondan ibarYtdir ki, pul-kredit tYnzimlYmYsi sisteminin btn subyektlYri, mYrkYzdYn vY ya yerlYrdY yerlY_mYsindYn as1l1 olmayaraq, vahid pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtini rYhbYr tutur. Onlar1n fYaliyyYti lkY YrazisindY icras1 mYcburi olan vahid normativ sYnYdlYrlY tYnzimlYnir. MYrkYzi icra hakimiyyYti orqanlar1na bank1n tabe olmamas1 vY onun qanunverici hakimiyyYt orqanlar1na  parlamentY hesabatl1l11 prinsipi. Bu prinsipin tYtbiqi onunla bal1d1r ki, hakimiyyYt orqanlar1, MYrkYzi Bank kimi dvlYt aparat1n1n bir hissYsi olsa da, MYrkYzi Bank1n ba_l1ca prioritet mYqsYdi  milli valyutan1n sabitliyinin saxlan1lmas1  hakimiyyYtin vY onun orqanlar1n1n cari siyasi mYqsYdlYri ilY st-stY d_mYyY bilYr. Buradan MYrkYzi Bank1n hakimiyyYt orqanlar1na tabe olarsa, znn ba_l1ca strateji mYqsYdinin zYrYr vuraraq, ani, konyunktur mYqsYdlYrin hYllinY cYlb edilY bilYr. Bununla yana_1, cYmiyyYt pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin nY dYrYcYdY effektiv tYsir gstYrmYsi barYdY mYlumatland1r1lmal1d1r. Demokratik lkYlYrdY pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin tYtbiqi sisteminin qiymYtlYndirilmYsi n MYrkYzi Banklar1n parlamentlYrY hesabatl1l11 istifadY olunur. MYrkYzi Bank1n 0darY HeyYtinin sYdri tYrYfindYn ildY iki dYfY MYrkYzi Bank1n Ysas mYqsYd vY funksiyalar1n1n hYyata keirilmYsi barYdY hesabat1n, habelY audit rYyi ilY tYsdiq edilmi_ ilin yekunlar1 zrY maliyyY hesabat1n1n vY hesabat YmYliyyat bdcYsi barYdY hesabat1n AzYrbaycan Respublikas1 PrezidentinY tYqdim edir. BdcY layihYsinin mzakirYsi zaman1 MYrkYzi Bank1n 0darY HeyYtinin sYdri qar_1dak1 il n pul siyasYtinin Ysas istiqamYtlYri barYdY AzYrbaycan Respublikas1 Milli MYclisinY mYlumat verir. AzYrbaycan MYrkYzi Bank qar_1dak1 il n dvlYtin pul siyasYtinin Ysas istiqamYtlYrini oktyabr ay1n1n 1-dYn gec olmayaraq, AzYrbaycan Respublikas1 PrezidentinY tYqdim edir vY dekabr ay1n1n 31-dYk ktlYvi informasiya vasitYlYrindY ictimaiyyYtY a1qlay1r. Pul siyasYtinin Ysas istiqamYtlYrini a1qlayarkYn, MYrkYzi Bank cari ildY hYyata keirilYn pul siyasYtinin yekunlar1n1, habelY qar_1dak1 il n mYyyYn etdiyi pul siyasYtinin mYqsYd vY vYzifYlYrini, MYrkYzi Bankdan as1l1 olan vY as1l1 olmayan amillYri dY Yks etdirmYklY onlar1n hYyata keirilmYsi yollar1n1 gstYrir. Pul siyasYti mexanizmi sistemin elementi kimi pul vY maliyyY sabitliyi siyasYti alYtlYrinin istifadYsi _YrtlYri vY qaydas1, MYrkYzi Banklar1n bu istifadY zrY fYaliyyYtinin tY_kilidir. Bu mexanizm hYr bir lkY n fYrdidir vY MYrkYzi Banklar1n normativ sYnYdlYri ilY nizamlan1r, o cmlYdYn AzYrbaycanda MYrkYzi Bank1n1n qYbul etdiyi normativ xarakterli aktlardan istifadY olunur. Pul siyasYti  MYrkYzi Bank1n lkYdY pul ktlYsinin miqdar1n1n, kredit ax1nlar1n1n vY faiz dYrYcYlYrinin mumi sYviyyYsinin tYnzimlYnmYsinY ynYlYn hYrYkYtlYridir. Praktikada lkYlYrin MYrkYzi Banklar1 pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin apar1lmas1na mxtYlif yana_malardan istifadY edir, lakin onlardan oxunun mumi son mYqsYdi var  inflyasiyan1 cilovlamaq. 0qtisadi art1m, i_sizlik problemlYri dY MYrkYzi Banklar n maraql1d1r. Hans1 mYsYlYlYr prioritetdir sual1na cavab vaxt kedikcY dYyi_ir, lakin uzunmddYtli planda mYrkYzin banklar1n verY bilYcYyi Yn yax_1 thfY qiymYtlYrin sabitliyinin tYmin olunmas1d1r. Makroiqtisadiyyat bax1m1ndan qiymYtlYrin sabitliyi inflyasiya sYviyyYsinin ildY 2-3 % artmas1 demYkdir. Pulun sabit dYyYrinY vY yksYk mY_ulluq sYviyyYsinY eyni anda nail olmaq n iqtisadi prosesin btn i_tirak1lar1n1n raz1la_d1r1lm1_ sabitlY_mY vY inki_af mvqeyinY malik olmal1 vY z tYlYblYrini ictimai tYsYrrfat1n mvcud potensial1na uyunla_d1rmal1d1rlar. MYrkYzi Bank hkumYt vY parlamentlY qar_1l1ql1 YlaqYdY milli pul vahidinin sabitliyinin ke_ikisi rolunu yerinY yetirir, lakin, buna baxmayaraq, onun mYqsYdlYri btvlkdY iqtisadi siyasYtY zidd olmamal1d1r. Milli valyutan1n sabitliyi yaln1z iqtisadiyyat1n pulla tYmin olunmas1 mmkn qYdYr mYhdudla_d1r1ld1qda YldY olunur, buna grY dY MYrkYzi Banklar pul tYklifinin idarY edilmYsi sullar1n1 i_lYyib haz1rlay1r vY bu sullar1n kmYyi ilY pul ktlYsinin art1m1n1 dzgn dozala_d1rmaq vY onu effektiv surYtdY mYhdudla_d1rmaq olar. Pul ktlYsinin hYddindYn art1q artmas1 z-zlyndY mtlYq inflyasiyan1n sYbYbi olmur. sas enerji da_1y1c1lar1n1n dnya qiymYtlYrinin dYyi_mYsi, dnya bhranlar1, YmYlY gYlYn disproporsiyalar nYticYsindY xarici iqtisadi mnasibYtlYrdY milli valyutan1n mYzYnnYsinin dYyi_mYsi btn bunlar daxili qiymYtlYrin dYyi_mYsinY tYkan verY bilYr. Lakin, buna baxmayaraq, pul vY maliyyY sabitliyi siyasYti qiymYtlYrin artmas1n1n hYddini mYyyYn edYn pul ktlYsinin art1m parametrlYrinin mYyyYn edilmYsi Ysas1nda qurulur. BelYliklY, pul emissiyas1n1 nYzarYt alt1nda saxlamaqla, MYrkYzi Bank inflyasiya sahYsindY qar_1ya qoyduu mYqsYdY nail ola bilYr. Pul ktlYsinin art1m1n1n orta tempinin vY inflyasiyan1n sYviyyYsinin qar_1l1ql1 YlaqYsi Amerika iqtisad1lar1 tYrYfindYn 1974-1984-c illYrdY tYdqiq olunub. TYdqiqat1n nYticYlYri a_a1dak1lar1 gstYrib: pul ktlYsinin art1m templYri nY qYdYr yksYkdirsY, inflyasiyan1n indeksi dY o qYdYr yksYkdir; pul ktlYsinin art1m srYtlYri ox yksYkdirsY  tYxminYn 30% vY daha yksYk sYviyyYdY  inflyasiyan1n templYri, bir qayda olaraq, pul ktlYsinin art1m srYti ilY eyni olur[124]. lkYdY inflyasiya sYviyyYsi a_a1 olan zaman valyuta mYzYnnYsi sabitdir, faiz dYrYcYlYri isY kreditorlar vY borcalanlar n Ylveri_lidir, pul siyasYtinin tYtbiqi problemlYri ictimai diqqYti cYlb etmir. Pul siyasYtinin iqtisadi vahidlYrin n YhYmiyyYti pul-kredit vY valyuta sistemindY ba_ verYn dYyi_ikliklYr olduqda ciddi mzakirY mvzusuna cevrilir. Pul-kredit vY valyuta sistemindY ba_ verYn dYyi_ikliklYrinY YsasYn aiddir: inflasiyan1n yksYk templYri, yksYk faiz dYrYcYlYri, milli valyutan1n kYskin devalvasiyas1 vY revalvasiyas1, bank sisteminin vY fond bazar1n1n iflasa uramas1 kimi hadisYlYr vY s. MaliyyY-valyuta bhranlar1 adYtYn siyasi sars1nt1lara, hYtta, Yhalinin qiyam1na sYbYb olur (mYsYlYn, 1988-ci ildY Argentinada maliyyY-valyuta bhran1). AzYrbaycanda pul ktlYsi ilY qiymYtlYrin sYviyyYsi aras1nda as1l1l1q art1q islahatlar1n ilkin mYrhYlYsindY a_kar idi. QiymYtlYrin dYyi_mYsi, inflyasiyan1n ncYdYn grlY bilmYmYsi iqtisadi hYyat1n Yn mxtYlif tYrYflYrinY mYnfi tYsir gstYrmYsi ilY tYhlkYlidir. 0nflyasiya _YraitindY pul znn adi funksiyalar1n1 yerinY yetirmir. Pul, mal1n real dYyYrinin llmYsinin pis alYtidir, iqtisadi vYziyyYtin obyektiv tYhlilini aparmaa imkan vermir. 0stehsal hYcmlYrinin, mYnfYYtin, xYrclYrin sYviyyYsinin, rentabelliyin vY digYr gstYricilYrin mqayisYsi istehsal1n effektivliyinin dYyi_mYsinin tam mYnzYrYsini vermir, belY ki, dYyi_ikliklYr qismYn qiymYt art1m1 ilY bal1d1r. Bazar siqnallar1 tYhrif olunur, hans1 mYhsullar1n istehsal1n1n daha effektiv olduunu vY hans1 fYaliyyYt sahYsinY kapital qoymaq laz1m olduunu qiymYtlYndirmYk Ytindir. Adi vY xsusilY dY yeni fYaliyyYtin mYhdudla_d1r1lmas1na gYtirib 1xaran qeyri-mYyyYnlik yaran1r. Yeni investisiyalardan mYnfYYtin vY ya zYrYrin YldY edilYcYyini ncYdYn ehtimal etmYk mmkn deyil. Pul tYhrif olunmu_ _YkildY hYm tYdavl, hYm dY dYni_ vasitYsi funksiyas1n1 yerinY yetirir. Sabit situasiyada al1c1lar mallar1 yaln1z yksYk keyfiyyYtli, yeni, qiymYtlYrinin mnasib olmas1 _YrtilY YldY edir. 0stehsal1 tYlYbat1 diqqYtlY yrYnmYyY mYcburdur vY belYliklY dY sYmYrYli istehsal strukturu formala_1r. QiymYtlYr artd11 zaman istehlak1, al1_-veri_ini gecikdirmYk qorxusu ilY istYnilYn mal1 YldY etmYyY al1_1r. 0ri al1_-veri_lYrdY bahal1 vY mnasib olmayan mbadilYyY qay1d1r. 0nflyasiya dvrlYrindY pul y11m vYsaiti kimi dY z cYlbediciliyini itirir, belY ki, zaman kedikcY, onunla daha az sayda mal almaq olur. halinin YmanYtlYri kYskin surYtdY azal1r, yeni istehsallar1n inki_af1na investisiya qoyulu_u imkanlar1 mYhdudla_1r. GYlirin kreditordan borcalana YdalYtsiz yenidYn blgs n _Yrait yarad1l1r. DYyYr qiymYti ilY ifadY olunmu_ btn mqavilYlYr vYsaiti alan1 gYlYcYkdY itkilYrY mYruz qoyur. Kredit vY maliyyY bazarlar1n1n fYaliyyYti pozulur. UzunmddYtli vYsait qoyulu_unu hYyata keirYn maliyyY-kredit mYssisYlYri (investisiya fondlar1, s1orta _irkYtlYri, qeyri-dvlYt pensiya fondlar1 vY s.) ox byk itkilYrY mYruz qal1r vY bu, onlar1n mflislY_mYsinY gYtirib 1xara bilYr. gYr mal vY xidmYtlYrY qiymYti YvvYlcYdYn mYyyYn etmYk mmkn deyilsY, iqtisadi agentlYr mqavilY balanmas1ndan yay1nmaa al1_1r, sahibkarlar istehsal1n hYcmini vY fYaliyyYtin nYticYlYrini planla_d1ra bilmir, buna grY dY onlar z aktivliyini minimuma qYdYr mYhdudla_d1r1r. ncYdYn mYyyYn edilmYmY i_gzar mnasibYtlYrdY nizams1zl1a vY sosial gYrginliyY sYbYb olur. Bu zaman qiymYtlYrin YvvYlcYdYn proqnozla_d1r1lan vY zYif art1m1 mqavilYlYrin balanmas1 zaman1 mqavilY mYblYlYrinin inflyasiya sYviyyYsinY indeksasiyas1 yolu ilY itkilYri bir qYdYr azaltmaa imkan verir, lakin hYtta gzlYnilYn qiymYt art1m1 iqtisadi fYaliyyYtY mane olur. Buradan inflyasiyan1n da1d1c1 nYticYlYrY gYtirib 1xard11 mYlum olur. 0nflyasiyan1n ildY 40%-dYn yuxar1 qalxmas1na yol vermYk arzuedilmYzdir. Bu hYddYn sonra: iqtisadiyyata sYrmayY qoyulmur; pul ax1nlar1n1n blgsnn bazar mexanizmlYrinin mvcudluu mmknsz olur; y11mlar1n tYkrar blgsn aparan strukturlar1n mflislY_mYsi ba_ verir. MYrkYzi Bank1n mYqsYdi inflyasiyan1n makroiqtisadi qeyri-stabilliyin Ysas amilinY evrilmYsinY yol vermYmYkdir. 0qtisadiyyatda qiymYtlYrin qeyri-sabitliyinY gYtirib 1xaran, qar_1s1 Ytin al1nan disproporsiyalar artd1qda, bu mYqsYd inflyasiya sYviyyYsinin dYyi_mYlYrinin qar_1s1n1n al1nmas1ndan vY onun dinamikas1n1n YvvYlcYdYn mYyyYn edilmYsinin tYmin olunmas1ndan ibarYt olur. BelY mYlumat iqtisadi agentlYrY onlar1n hYrYkYtlYrinY mvafiq dzYli_ edilmYsi n laz1md1r. Pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin Ysas parametrlYrinin mumi iqtisadi _YraitlY s1x YlaqYdY mYyyYn edilmYsi vacibdir. MYyyYn dvr n pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin son mYqsYdi mYyyYn edildikdYn vY hkumYtlY raz1la_d1r1ld1qdan sonra MYrkYzi Bank qar_1s1nda qar_1da qoyulan mYsYlYni inflyasiyan1n sYviyyYsinY grY necY realla_d1raca1 sual1 durur. Buna MYrkYzi Bank1n iqtisadiyyatda pulun miqdar1na, faiz dYrYcYlYrinin sYviyyYsinY vY xarici valyutaya nisbYtdY milli valyutan1n mYzYnnYsinin dinamikas1na tYnzimlYyici tYsiri ilY nail olunur. Lakin iqtisadi proseslYri monitorinqi apar1lmadan son mYqsYdY nail olmaq mmkn deyil, buna grY dY MYrkYzi Banka Ysas iqtisadi gstYricilYrin tendensiyalar1n1n xarakteri haqq1nda siqnal verYn etibarl1 indikatorlar laz1md1r. AzYrbaycan MYrkYzi Bank1 belY indikator kimi a_a1dak1lardan istifadY edY bilYr: mumdaxili mYhsulun (DM) dinamikas1n1n gstYricilYri; Yn vacib mYhsul nvlYrinin istehsal hYcmlYri; sahYlYr zrY investisiyalar1n hYcmlYri; Yn vacib ehtiyatlar1n qiymYtlYrinin sYviyyYsi; dYni_ balans1n1n xarici iqtisadi fYaliyyYti xarakterizY edYn Ysas mvqelYri (ticarYt balans1n1n vYziyyYti, q1z1l-valyuta ehtiyatlar1n1n sYviyyYsi vY s.); valyuta mYzYnnYsinin, faiz dYrYcYlYrinin dinamikas1n1n gstYricilYri; pul aqreqatlar1, DM-nin monetarla_d1r1lmas1 Ymsal1, pulun tYdavl srYtinin vY pul multiplikatorunun dinamikas1; bank sisteminin vYziyyYtinin gstYricilYri (xalis beynYlxalq ehtiyatlar1n vY xalis daxili aktivlYrin hYcmlYri, kredit tY_kilatlar1n1n MB mxbir hesablar1nda vYsaitlYrinin qal1qlar1n1n dinamikas1); dvlYt bdcYsinin vYziyyYtinin gstYricilYri (gYlirlYr, xYrclYr, kYsir, profisit, borclar, dvlYt borcuna xidmYt gstYrilmYsi xYrclYri); YmanYtlYrin dinamikas1n1n gstYricilYri; ailY tYsYrrfatlar1n1n malik olduu gYlirlYrin mYblYi haqq1nda mYlumatlar; ailY tYsYrrfatlar1n1n xYrclYrinin planla_d1r1lmas1 zrY onlar aras1nda sorular1n mYlumatlar1; lkYdY i_sizlik sYviyyYsi; digYr iqtisadi dYyi_YnlYr. MYrkYzi Bank tYrYfindYn pul tYklifi zrY qYrarlar1n qYbul edilmYsinin dzgnly iqtisadi mYlumat1n dolunluundan vY dYqiqliyindYn as1l1d1r, bu da, z nvbYsindY, pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin son mYqsYdinY nail olmaq n verilmi_ inflyasiya sYviyyYsini saxlamaa imkan verir. MaliyyY bazarlar1n1n inki_af sYviyyYsini nYzYrY alaraq MB 2007-ci ildYn etibarYn pul siyasYtinin beynYlxalq Ytandartlara uyunla_d1r1lmas1 YrivYsindY faiz dYrYcYlYri dYhlizi yana_mas1n1n tYtbiq edir. YeridilYn pul siyasYtinin realla_mas1 mexanizmlYrinin mtYrYqqi formalar1ndan olan faiz dYhlizinin tYtbiqi yeni YmYliyyat strukturunu nYzYrdY tutmaqla MB iqtisadiyyatda pulun dYyYrinY tYsir etmYk imkanlar1n1n geni_lYndirYcYkdir. Bank sisteminin maliyyY sabitliyini qorumaq n hYlY bhran1n tYsirlYri hiss olunmam1_dan ncY bir s1ra qabaqlay1c1 immunizasiya tYdbirlYri - xsusYn, iqtisadi vY kredit bumu dvrndY kontrtsiklik prudensial tYnzimlYmY tYdbirlYri grld. BelY ki, bank aktivlYrinin yksYk templYrlY artd11 bum illYrindY MYrkYzi Bank aktiv dialoq _YraitindY banklar1 ehtiyatl1 kredit siyasYtinY dYvYt etdi, kapitalla_ma vY ehtiyatlanma sYviyyYsinin art1r1lmas1n1 tYmin etdi, prudensial tYnzimlYmY normativlYrini sYrtlY_dirmi_, xarici borclar zrY mYcburi ehtiyatlar tYtbiq etdi. MYrkYzi Bank1n bhrandan YvvYl hYyata keirdiyi  maliyyY immunizasiyas1 tYdbirlYri sayYsindY bank sistemi qlobal bhran1 haz1rl1ql1 qar_1lad1, lkYdY maliyyY sabitliyi qorundu: bank aktivlYrinin yksYk vY risqli art1m templYri MYrkYzi Bank tYrYfindYn mYhdudla_d1r1ld1; xarici borclar1n hYcminin tYnzimlYnmYsi sistemi tYtbiq edildi, ox_ar region lkYlYrindYn fYrqli olaraq AzYrbaycanda xarici borclar banklar1n hdYliklYrinin cYmi 20%-i sYviyyYsindY mYhdudla_d1r1ld1; kapitalla_ma vY maliyyY ehtiyatlanmas1 sYviyyYsi YhYmiyyYtli surYtdY art1r1ld1; prudensial tYnzimlYmY normativlYri vY YrivYsi sYrtlY_dirildi; NYticYdY, AzYrbaycan bank sistemi qlobal bhran1 adekvat kapitalla_ma sYviyyYsi, yksYk maliyyY ehtiyatlanmas1 vY likvidlik gstYricilYri ilY qar_1lad1; banklar1n likvidlik mvqeyi idarYetmYyY al1nm1_, xarici borclar1n yenidYn maliyyYlY_mYsi hYyata keirildi, sistem YhYmiyyYtli institutlara zYruri likvidlik dYstYyi verildi; banklar1n korporativ idarYetmY, xsusilY risqlYrin idarY olunmas1 sistemlYrinY tYlYblYr art1r1ld1; qorunan YmanYtlYrin mYblYi alt1 dYfY art1r1laraq 30 min manata atd1r1ld1; stress-testlYr vasitYsilY banklar1n risq zonalar1n1n davaml1 monitorinqi sistemi yarad1ld1, adekvat korrektiv tYnzimlYmY rejimi mYyyYn edildi; MYrkYzi Bank1n qarantiyas1 ilY banklararas1 pul bazar1 fYaliyyYtY ba_lam1_ vY bu bazar banklar aras1nda izafi likvidliyin hYrYkYtinin yksYk mobilliyini tYmin etdi; hYyata keirilmi_ antibhran proqram1 nYticYsindY bank sektorunun maliyyY dzmlly daha da gclYndi; bank sistemi cari hdYliklYrinin tYqribYn 80%-i sYviyyYsindY likvid aktivlYrY malik oldu ki, bu da minimal normadan ox (30%) idi; sektorun kapital adekvatl1g1 gstYricisi qYbul edilmi_ normadan iki dYfY ox (19%) oldu; kredit portfelinin keyfiyyYti mYqbul sYviyyYdY qorunub saxlan1ld1, vaxt1 kemi_ kreditlYrin mumi portfeldY xsusi Ykisi 3,3% tY_kil etdi; banklar1n maliyyY nYticYlYri msbYt oldu, aktivlYr zrY gYlirlik 2,6%, kapital1n gYlirliyi isY 17,8% tY_kil etdi. Bhran dvrndY isY YlavY tYdbirlYr dY hYyata keirildi: banklara vY s1orta tY_kilatlar1na kapitalizasiya mYqsYdilY vergi gzY_tlYri tYtbiq olundu; s1ortalanan YmanYtlYrin mYblYi 5 dYfY art1r1ld1 (30 min manatadYk), nYticYdY banklara etibar gclYndi; banklar1n xarici borclar1 MYrkYzi Bank tYrYfindYn idarYetmYyY gtrld vY banklara zYruri likvidlik dYstYyi verildi; mmkn itkilYr zrY banklar1n maliyyY ehtiyatlanmas1 daha da art1r1ld1. Antibhran tYdbirlYri YrivYsindY MYrkYzi Bank tYrYfindYn qYbul edilmi_ mhm pul siyasYti vY makro-prudensial idarYetmY qYrarlar1n1 xronoloji bax1mdan a_a1dak1 kimi s1ralamaq olar: MYrkYzi Bank1n yenidYnmaliyyYlY_dirmY YmYliyyatlar1 aktivlY_dirildi vY 2009-cu ildY AMB-nin kredit portfeli 3,5 dYfY artd1. AzYrbaycan Respublikas1n1n Prezidentinin 9 iyul 2009-cu il tarixli FYrman1 ilY MYrkYzi Bank1n pul siyasYti vY bank sisteminin tYnzimlYnmYsi sahYsindYki siyasYtinin evikliyini art1ran  AzYrbaycan Respublikas1n1n Milli Bank1 haqq1nda AzYrbaycan Respublikas1n1n Qanununa dYyi_ikliklYr vY YlavYlYr qvvYyY mindi; yeni qanunverici bazan1 Ysas gtrYrYk AMB-dY 28 iyul 2009-cu il tarixindY  AzYrbaycan Respublikas1n1n MYrkYzi Bank1 tYrYfindYn banklara kreditlYrin verilmYsi qaydalar1 tYsdiq olundu. Daxili maliyyY bazarlar1n1n inki_af1n1n dYstYklYnmYsi istiqamYtindY MYrkYzi Bank1n i_tirak1 ilY MtY_Ykkil Banklararas1 Kredit Bazar1nda tYminat sistemi yarad1ld1; hYm manat, hYm dY xarici valyutada mYcburi ehtiyat normalar1n1n ortalama mddYti 1 ayadYk uzad1ld1; a_a1 hYddi isY 1% mYyyYn edildi (14.10. 2008); uot dYrYcYsi ard1c1l olaraq YvvYlcY 15%-dYn 12%-Y, 10%-Y, 8%-Y, 5%-Y, 3%-Y, 2%-Y; % dYhlizinin yuxar1 hYddi 20%-dYn 17%-Y, 15%-Y, 13%-Y, 10%-Y, 8%-Y, 7%-Y endirildi (01.12.2008-01.02.2009); milli vY xarici valyutada hdYliklYr zrY mYcburi ehtiyat normalar1 12%-dYn 9%-Y, 6%-Y, 3%- Y, 0, 5%-Y banklar1n xarici hdYliklYri zrY mYcburi ehtiyat normas1 5%-dYn 0%-Y endirildi. Bununla bank sisteminY tYkcY 2 ildY 580 mln. manat likvidlik dYstYyi verildi; MYrkYzi Bank tYrYfindYn valyuta svopu YmYliyyatlar1n1n apar1lmas1na ba_lan1ld1 (02. 03. 2009). MYrkYzi Bank1n pul siyasYti lkYdY makroiqtisadi dayan1ql11n qorunmas1nda aktiv rol oynad1. Pul tYklifinin strukturunda msbYt keyfiyyYt dYyi_ikiliklYri davam etdi, iqtisadiyyatda dollarla_ma sYviyyYsi daha da azald1. AzYrbaycanda maliyyY sabitliyinin Ysas mYqsYdlYrinY nail olmaqdan vY Bazel III standartlar1na tam uyunla_maqdan tr prudensial nYzarYtin tYkmillY_dirilmYsi tYdbirlYri davam edir. MYrkYzi Bank uot dYrYcYsini mYyyYnlY_dirYrkYn, lkYdYki mvcud makroiqtisadi durumu vY maliyyY bazar1n1n vYziyyYtini nYzYrY al1r. MYrkYzi Bank z YmYliyyatlar1 zrY faiz dYrYcYlYrini pul bazar1n1n likvidlik vYziyyYtini nYzYrY alaraq znn a1q bazar, yenidYnmaliyyYlY_dirilmY vY depozit YmYliyyatlar1 zrY faiz dYrYcYlYrini tYsbit etmYklY vY ya hYrraclarda tYlYb vY tYklif Ysas1nda mYyyYnlY_dirir. MYrkYzi Bank mYyyYn etdiyi uot dYrYcYsini vY z YmYliyyatlar1 zrY faiz dYrYcYlYrini dYrc etdirir. AzYrbaycan Respublikas1 MYrkYzi Bank1n1n 2016-ci il n pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin Ysas istiqamYtlYri barYdY bYyanat1nda vahid dvlYt pul- siyasYtinin mYqsYdi birmYnal1 olaraq a_a1dak1 kimi mYyYn edilmi_dir: lkY iqtisadiyyat1n1n _axYlYndirilmYsi siyasYtinY uyun olaraq MYrkYzi Bank 2016-ci ildY makroiqtisadi vY maliyyY sabitliyinin qorunmas1na, bank sektorunun maliyyY dYrinliyinin art1r1lmas1na, maliyyY-bank infrastrukturunun inki_af1na ynYlmi_ fYaliyyYtini davam etdirYcYkdir. MYrkYzi Bank pul siyasYti vasitYsilY nvbYti ildY dY inflyasiyan1n a_a1 tYkrYqYmli sYviyyYdY saxlan1lmas1n1 hYdYflYyir. Bunun n ilk nvbYdY manat1n mYzYnnYsinin sabitliyinin qorunmas1 mhm vYzifYlYrdYn biridir. HYminin, yeni qlobal vY makroiqtisadi a1r1_lara uyun olaraq pul siyasYti YrivYsinin tYkmillY_dirilmYsi davam etdirilYcYkdir. 2016-ci ildY mYzYnnY siyasYtini hYyata keirYrkYn MYrkYzi Bank makroiqtisadi sabitliyin tYmin edilmYsi, maliyyY sabitliyinin vY qeyri-neft iqtisadiyyat1n1n rYqabYt qabiliyyYtinin qorunmas1 kimi hYdYflYri Ysas gtrYcYkdir. Manat1n sabit mYzYnnYsi a_a1 tYkrYqYmli inflyasiya hYdYfinY nail olunmas1nda, sosial rifah1n vY investisiya aktivliyinin qorunmas1nda mhm rol oynay1r. Bunu nYzYrY alaraq 2016-ci ildY manat1n mYzYnnYsinin sabitliyi mhm prioritetdir. D_nrk ki, AzYrbaycan iqtisadiyyat1n1n masir durumuna uyun olaraq MYrkYzi Bank sosial rifah1n vY investisiya aktivliyinin qorunmas1nda tYminat1 olaraq manat1n mYzYnnYsinin sabitliyi Ysasl1 oduunu bilir vY fYaliyyYtindY mhm prioritet olaraq qalacaqd1r. AzYrbaycan MYrkYzi Bank1n1n fYaliyyYtindY ikinci mYqsYd bank vY dYni_ sistemlYrinin sabitliyini vY inki_af1n1 tYmin etmYkdir. Bu mYqsYdlY AzYrbaycan MYrkYzi Bank1 bank sektorunun potensial risklYrY qar_1 dayan1ql11n1n yksYldilmYsinY, risklYrin preventiv rejimdY mYhdula_d1r1lmas1na ynYldilmi_ fYaliyyYtini daimi gclYndirmYkdY davam edYcYkdir. Banklarda  mYsuliyyYtli kreditlY_mY fYlsYfYsinin tYtbiqi inki_af etdirilYcYk, girovlar1n realizasiyas1 mexanizminin tYkmillY_dirilmYsinY dair yeni tY_YbbslYr gstYrilYcYkdir. Bank sektorunda riskli art1m1n qar_1s1n1 almaq n nvbYti ildY dY yeni prudensial nYzarYt alYtlYrinin tYtbiqi imkanlar1 ara_d1r1lacaqd1r. Pul siyasYtinY dair gndYlik qYrarlar pul bazas1n1n vY AB^ dollar1n1n mYzYnnYsinin dYyi_imindY dYrhal z Yksini tap1r. Pul bazas1n1n vY manat1n AB^ dollar1na nYzYrYn mYzYnnYsinin dYyi_imi isY pul ktlYsinY vY NEM-Y tYsir gstYrir. Bu da mYyyYn vaxt YrzindY inflyasiya zrY hYdYfY nail olmaa imkan verir. Operativ hYdYflYrdYn as1l1 olaraq pul siyasYti alYtlYrinin kYmiyyYt parametrlYri, o cmlYdYn a1q bazar YmYliyyatlar1n1n hYcmi, valyuta mbadilYsinin mYblYi vY s. mYyyYnlY_dirilir. MYrkYzi Bank1n fYaliyyYtini makroiqtisadi sabitliyY tYsir edYn amillYri nYzarYtdY saxlamaqla vY inflyasiyan1 tYkrYqYmli sYviyyYdY tutmaq, manat1n mYzYnnYsinin sabitliyi, maliyyY sabitliyinin mhkYmlYndirilmYsi kimi hYdYflYrin realizasiyas1na ynYltmYkdYdir. Yeni makroiqtisadi vYziyyYtdY banklar1n daha tYmkinli vY salam aktivliyinin tYmin olunmas1 n zYruri nYzarYt rejimi vY alYtlYri tYtbiq edilmi_dir. MYrkYzi Bankda pul vY maliyyY siyasYti YrivYsinin postkrizis dvrnn a1r1_lar1na uyunla_d1r1lmas1 vY beynYlxalq standartizasiyas1 istiqamYtindY tYkmilllY_dirmY i_lYrini davam etdirir. MYrkYzi Bankda diaqnostika vY tYdqiqat potensial1n1n art1r1lmas1 i_lYri bir neY istiqamYtdY apar1lm1_d1r: maliyyY sabitliyinin qiymYtlYndirilmYsi potensial1n1n art1r1lmas1 mYqsYdilY risklYrin identifikasiyas1 prioritet mYsYlYlYrdYn biri olmu_ vY Stress-testlYr vY maliyyY sabitliyi indikatorlar1 vasitYsilY bank sektorunun davaml11 vY hYssasl11 mtYmadi qiymYtlYndirilmi_dir. BelYliklY, AMB pul siyasYtinin Ysas istiqamYtlYri iqtisadi art1m1n vY inki_af1n ba_l1ca _Yrti olan makroiqtisadi sabitliyin qorunmas1na, bank sektorunda maliyyY sabitliyinin tYmin olunmas1na vY maliyyY vasitYiliyinin dYrinlY_mYsinY ynYldilib. Bu hYdYflYrY nail olmaq n MYrkYzi Bank pul siyasYtinin vY bank nYzarYtinin strateji YrivYsinin davaml1 tYkmillY_dirilmYsini hYyata keirYcYk, habelY makroiqtisadi siyasYtin koordinasiyas1n1n daha da tYkmillY_mYsinY zYruri dYstYk vermYkdYdir. Manat1n mYzYnnYsi makroiqtisadi sabitliyin saxlanmas1nda, maliyyY sabitliyinin idarY olunmas1nda, habelY qeyri-neft sektorunun beynYlxalq rYqabYt qabiliyyYtinin qorunmas1nda YhYmiyyYtli amil olaraq qal1r. Pul tYklifinin art1m templYrinY mmkn tYsiri tYmin etmYk n MYrkYzi Bank pul siyasYti alYtlYrindYn adekvat istifadY etmYkdYdir. Faiz dYhlizinin parametrlYri, o cmlYdYn uot dYrYcYsi iqtisadi tsikldYki vY maliyyY bazarlar1ndak1 vYziyyYtdYn as1l1 olaraq adekvat tYnzimlYnYcYkdir. Bu mYqsYdlYrin YldY edilmYsindY MB pul ktlYsinin tYnzimlYnmYsindYn geni_ istifadY edir. nki, pul ktlYsi qiymYtlYrin sabilliyindY, mumi tYlYb vY tYklifin balansla_d1r1lmas1nda mhm amil hesab edilir. Ba_qa szlY dvriyyYdY arxas1nda real YmtYY dayanmayan pul ktlYsininin artmas1 inflyasiyan1n ba_l1ca sYbYblYrindYndir. mumiyyYtlY, MYrkYzi Bank elY bir optimal qiymYt hYdlYri formala_d1rmaa al1_1r ki, hYm istehsal1n1n vY istehlak1n1n maraqlar1 uzla_s1n, hYm dY iqtisadi art1m ba_ versin. Bunun n MYrkYzi Bank bir rYqYmli inflyasiya sYviyyYsinin formala_d1r1lmas1n1 hYdYflYyir. Masir iqtisadi sistemlYrdY s1f1r inflyasiyal1 iqtisadiyyat yoxdur. nki qiymYtlYr hYddYn a_a1 d_YndY istehsal1 kifayYt qYdYr mYnfYYt YldY edY bilmir vY istehsala mara1 azal1r. 0nki_af etmi_ lkYlYrdY illik 3-4 faizlik inflyasiyadan iqtisadi art1m1 stimulla_d1rmaq n istifadY edilir. Biz hesab edirik ki, MYrkYzi Bank makroiqtisadi vY maliyyY sabitliyinin idarY olunmas1n1, habelY qanunvericiliklY tYsbit olunmu_ mhm funksiyalar1n realizasiyas1n1 tYmin edYn fYaliyyYt YrivYlYrini Ysasl1 masirlY_dimYk vY standartla_d1rmaq YzmindYdir. Manat1n sabit mYzYnnYsi a_a1 tYkrYqYmli inflyasiya hYdYfinY nail olunmas1nda, sosial rifah1n vY investisiya aktivliyinin qorunmas1nda mhm rol oynay1r. Bunu nYzYrY alaraq 2016-ci ildY manat1n mYzYnnYsinin sabitliyi mhm prioritetdir. Pul siyasYti dizayn1nda yeni dYyi_ikliklYr milli pul vahidinin sabitliyinY, inflyasiyan1n a_a1 sYviyyYdY saxlan1lmas1 vY bununla da, iqtisadi yksYli_in tYmin edilmYsi yoluna xidmYt etmYlidir. 2.2. Xarici kredit ekspansiyas1 vY dollarla_ma prosesi maliyyY tYhlkYzliyini tYhdit edYn Ysas amil kimi: xarici tYcrbY vY AzYrbaycan reall11 Qlobal maliyyY bhran1 sonrak1 dvrdY dnya vY milli iqtisadiyyatlar1n inki_af1n1n yeni modelinin qurulmas1 problemi hYm xsusi YdYbiyyatda, hYm dY oxsayl1 iqtisadi forumlarda geni_ mzakirY edilir. MaliyyY bhran1 ilY bal1 elmi nY_rlYrdY yay1nlanan tYdqiqatlar1 xssi qeyd etmYk olar[85]. MaliyyY bhran1 ilY bal1 problemlYrin tYdqiqi sahYsindY iqtisad1 alimlYr, o cmlYdYn Y.Mirkin, L.Krasavina, Tarasevic A.L., A.Seli_ev kimi mYlliflYrin YsYrlYrindY byk yer verilmi_dir. MaliyyY bhran1 ilY bal1 problemlYrin tYdqiqi sahYsindY istYr lkY daxilindY, istYr xarici lkYlYrdY ilY elmi nY_rlYrY malik prof. Z.F.MYmmYdovun xsusilY qeyd etmYk olar[85,86]. Bu YsYrlYrdY bhran1n ilkin _YrtlYri, maliyyY vY dvlYt nYzarYti problemlYri, reytinq agentliklYri rolu, bank tYnzimlYnmYsi, ipoteka sferas1nda vY maliyyY bazar1nda maliyyY innovasiyalar1, onlar1n dYyi_mY sYbYblYri vY s. YhYmiyyYtli amillYr tYfYrrat1 ilY tYhlil edilir. Qeyd etmYk laz1md1r ki, maliyyY sisteminin btn institutlar1 dnya iqtisadiyyat1n1n bhran vYziyyYti _YraitindY maliyyY tYhlkYsizliyinin eyni sYviyyYsinY malik deyil. Milli maliyyY sistemlYrinin bank sektoru btn dnyada Yn zYif oldu, nki mYhz bank sistemi hYm sistemin znn risklYrini, hYm dY bazar mexanizmi vY onun alYtlYrinin natamaml11, dnya iqtisadiyyat1n1n iqtisadi inki_af1n1n dvriliklYri, kapital1n dnya bazar1nda bYrabYr olmayan vY spekulyativ qiymYt dinamikas1, istehsal amillYri ilY bal1 siyasi risklYri zndY toplay1r. Qlobal iqtisadi bhran1n dnya lkYlYri n dourduu mhm fYsadlardan biri dY hYm daxili, hYm dY xarici investisiyalar1n hYcmindY qeydY al1nan azalma ilY bal1 oldu. BYzi lkYlYr n daha kYskin xarakter ald1 vY onlar1n iqtisadi inki_af1n1n gerilYmYsindY Ysas rol oynayan faktora evrildi. Bununla yana_1, o da faktd1r ki, investisyalar1n hYcminY, xsusYn dY, xarici mYnbYlYr hesab1na yat1r1lan sYrmayYlYrY tYsir gstYrYn amillYrdYn biri dY biznes mhitinin Ylveri_liliyi, hYminin yat1r1lan investisiyalar1n mYnfYYtlilik dYrYcYsinin mYqbul sYviyyYdY olmas1d1r. Qlobal maliyyY bhran1 YksYr lkYlYrdY milli valyutalar1n AB^ dollar1na qar_1 dYyYrsizlY_mYsinY, fond birjalar1nda kapitalla_ma sYviyyYsinin a_a1 enmYsinY, banklar1n balanslar1n1n pislY_mYsinY gYtirib 1xard1. 2008 ci ildY global maliyyY sektorunda itkilYr tYxminYn 3 trln. $ vY ya qlobal DM-in 4,3%-i hYcmindY qiymYtlYndirilir. Rusiyada banklar1n struktur yenilYnmYsinY sYrf olan birba_a maliyyY mYsrYflYri 1998-ci ildY DM-un 0,2%-ni tY_kil etdiyi halda, 2009-cu ildY bu gstYrici 21,7% idi. 2007-2008-ci il bhran1ndan sonra AB^ hkmYti banklar1n struktur yenilYnmYsinY sYrf etdiyi birba_a maliyyY mYsrYflYri 5500 mlrd.$ vY ya DM-in 38,7%-i, avrozonada isY 3285 mlrd.$ vY ya 23,4%-i, o cmlYdYn AFR hkmYtin1n antibhran proqram1n1n dYyYri 500 mlrd. Avro, Fransada 360 mlrd. Avro, 0rlandiyada 400 mlrd. avro tY_kil edirdi[87, s.12]. Avropa MYrkYzi Bank1 2008-ci ildYn ba_layaraq,  qeyri-YnYnYvi siyasYt in  kredit institutlar1n1n yenidYn maliyyYlY_dirilmYsinin (enhanced credit support) tYcili byk miqyasl1 geni_lYndirilmYsinY ynYldilmi_ tYdbirlYr kompleksinin hYyata keirilmYsi ba_lan1l1b. Qeyri-YnYnYvi instrumentari YvvYlcY sifari_lYrin tam tYmin olunmas1 ilY sabit dYrYcYlYrlY Ysas yenidYn maliyyYlY_dirmY YmYliyyatlar1n1n keirilmYsi kimi tYqdim olunub. 2011-ci ilin dekabr1nda AMB banklara sabit dYrYcYlYrlY (1%) verilYn resurslar1n mddYtini 3 ilY qYdYr art1rm1_ vY uyun tYminata (xsusilY, qiymYtli ka1zlar1n reytinqinY) qar_1 tYlYblYri yum_altm1_, habelY girov qoyula bilYn bank kreditlYrinin siyah1s1n1 geni_lYndirmi_dir. NYticYdY yeni alYtlYr (LTRO) YrivYsindY q1sa mddYt YrzindY (dekabr 2011  yanvar 2012) tYxminYn 1 trln. avro emissiya edilmi_dir. 2011-ci ildYn ba_layaraq,  QiymYtli ka1zlar bazar1 proqram1 YrivYsindY dvlYt qiymYtli ka1zlar1n1n AMB-nin balans1na al1nmas1 hesab1na likvidliyin art1r1lmas1 zrY fvqYladY alYtlYr paketi tYtbiq olunub. 2011-ci ilin sonuna AMB-nin balans1na al1nan aktivlYrin hYcmi art1q 211,4 mlrd avro tY_kil etmi_dir. NYhayYt, 2011-ci ildYn ba_layaraq,  qeyri-standart pul YmYliyyatlar1 qvvYyY minmi_dir. Onlar1n mahiyyYti AMB-nin balans1na borca xidmYt gstYrilmYsi ilY bal1 kYskin problemlYr ya_ayan avropa lkYlYrinin (0spaniya, 0taliya, Portuqaliya, 0rlandiya) dvlYt istiqrazlar1n1n limitsiz al1nmas1ndan ibarYt idi. DigYr ehtiyat valyutalar1 ilY olduu kimi, AMB-nin yeni emissiya proqramlar1 YrivYsindY yarad1lan resurslar YsasYn sistem yaradan vY bu resurslar1 AB-nin yeni zvlYrindY maliyyY iyninin dYstYklYnmYsi vY geni_lYndirilmYsi n istifadY edYn Avropa banklar1n1n (Unicredit, Raiffasen Deutche Bank, Swenska Handelsbank vY s.) dYstYklYnmYsinY ynYldilirdi. BelYliklY, Avropan1n Yn byk banklar1 AMB-nin qeyd-_Yrtsiz prioritet dYstYyinY arxalanaraq, M^A lkYlYrinin regionun hakim biznes-elitas1ndan maliyyY-kredit as1l1l11n1 dYrinlY_dirmYk n gzY_tli fondla_d1rma imkan1ndan bacar1qla istifadY etmi_lYr. D_nrk ki, Yn byk Avropa banklar1n1n MYrkYzi vY _Yrqi Avropa lkYlYrinin iqtisadi mYkan1nda kredit ekspansiyas1 mexanizmi bir s1ra spesifik xsusiyyYtlYrY malikdir. Birincisi, kreditlYrin Ysas hissYsi M^A-dan olan kreditorlara sYmYrYsiz mYqsYdlYr n verilir. 0stehlak kreditinin geni_lYndirilmYsi sYmYrYsiz istehlak1n art1r1lmas1na (ev tikintisi, avtomobil vY mYi_Yt texnikas1n1n al1nmas1) transformasiya edir, bu da milli bazarlar1n kas1bl11 sYbYbindYn YmtYY idxal1 vY Qarbi Avropa lkYlYri hesab1na doldurularaq, dYni_ balans1n1n ticarYt hesab1n1n dYrin kYsirini dourur. 0kincisi, M^A lkYlYrindYn m_tYrilYrin kreditlY_dirilmYsinin geni_lYndirilmYsi sabit surYtdY daha sYrfYli qiymYt _YrtlYrinY sykYnir. BelY ki, 4-c cYdvYlin mYkumatlar1na YsasYn, AB-nin yeni zvlYrinin milli bazar1nda istehlak kreditlYrinin dYrYcYlYri ilY sistem yaradan Avropa banklar1n1n bYzi lkYlYrdY tYklif etdiyi dYrYcYlYr aras1ndak1 fYrq 10 yar1mbYnddYn yksYkdir. Bu fYrq hYm Birliyin Ysas lkYlYrindY inflyasiyan1n a_a1 templYri ilY, hYm dY onlar1n apard11 aktiv emissiya siyasYti ilY bal1d1r. CYdvYl 8 M^A lkYlYrindY kreditlYr zrY dYrYcYlYrdY fYrq (yar1mbYnd) Milli valyuta ilY kreditlYrAvro ilY kreditlYr Da_1nmaz Ymlak n0stehlakDa_1nmaz Ymlak n0stehlakexiya2,411,6_.Macar1stan5,119,53,28,2Pol_a2,016,62,55,7Estoniya1,214,91,43,4Litva1,64,71,32,0MYnbY: ECB Yaranan _YraitdY milli kredit tY_kilatlar1, praktiki olaraq, rYqabYt qabiliyyYtini itirir, MYrkYzi Banklar isY milli pul-kredit sisteminY nYzarYt etmir. ncs, AB-nin yeni zvlYrinY  kreditlY_dirilmYsi YsasYn avro ilY apar1lm1_d1r, bu da, faktiki olaraq, milli valyutalar1n dvriyyYdYn 1xar1lmas1na gYtirib 1xar1r. CYdvYl 9-dYn grndy kimi, yeni verilYn kreditlYrin 80%-Y qYdYri vahid Avropa valyutas1nda nominalla_d1r1l1b, milli valyutan1n pay1na isY yaln1z daxili hesabla_malara xidmYt gstYrmYk d_r. CYdvYl 9. Bazarlar1 formala_an lkYlYrdY xarici valyuta ilY verilYn kreditlYrin pay1 (%) Pol_a32Bolqar1stan48Macar1stan53Rum1niya55Xorvatiya68Serbiya76Estoniya79in7 MYnbY: ECB Regionun lider lkYlYrinin M^A lkYlYrinY mnasibYtdY apard11 praqmatik monetar siyasYtin Ysas nYticYsi, fikrimizcY, AB-nin yeni zvlYrinin valyuta-maliyyY problemlYrinin tYdricYn dYrinlY_mYsi vY nYticY etibarilY, onlar1n iqtisadi mstYqilliyinin Ysas hissYsinin itirilmYsi olmu_dur. M^A lkYlYrinin iqtisadiyyat1nda valyuta-maliyyY struktur disproporsiyalar1n Ysas1nda cari hesab1n artan disbalans1 vY onlar1n milli pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin apar1lmas1nda mstYqilliklYrinin itirilmYsi durur. Avropan1n Yn byk lkYlYrinin AB-nin yeni zvlYrinY verdiyi gclYnYn kredit iyini idxal1n ixrac1 xroniki qabaqlamas1na vY nYticY etibarilY dYni_ balans1n1n cari hesab1n1n kYsirinin artmas1na stimul vermi_dir. DigYr tYrYfdYn, verilYn ssudalar1n qaytar1lmas1n1n tYkrar istehsal mYnbYlYrinin olmamas1 (onlar1n istehlak xarakterli olmas1 sYbYbindYn) YslindY M^A lkYlYrinin xarici borcunun  kredit piramidas1 na transformasiyas1n1 vY sonradan borcla  klYlY_mYsi ni qabaqcadan mYyyYn etmi_dir. Yaranan _YraitdY AB-nin yeni zvlYri tYkcY YvvYllYr verilmi_ kreditlYrin permanent yenidYn maliyyYlY_dirilmYsi zYrurYti ilY deyil, hYm dY milli iqtisadiyyat1n Ysas aktivlYrinin: banklarda, s1orta _irkYtlYrindY, sYnaye mYssisYlYrindY i_tirak hquqlar1n1n Yn byk Avropa konsernlYrinY vY banklar1na sat1_1 ilY qar_1la_m1_d1r. Bu ssenari MYrkYzi vY ^Yrqi Avropan1n btn Yn byk lkYlYri, onillik YrzindY nYinki milli maliyyY sistemini, hYm dY sYnaye potensial1n1n xeyli hissYsini itirmi_ Macar1stan, Pol_a, exiya, Serbiya n sYciyyYvidir. Sovet dvrndY fYaliyyYt gstYrYn, demYk olar ki, btn Ysas sYnaye konqlomeratlar1 (exiyan1n TATRA zavodu, Macar1stan1n 0KARUS zavodu vY s.) ya alman vY frans1z sYnaye konsernlYrinin xeyrinY kYnara Ykilmi_, yaxud da fYaliyyYtini dayand1rm1_d1r (Latviyan1n VEF, RVR, RAF, Litvan1n ERAS vY s. zavodlar1). Bu tale M^A lkYlYrinin, praktiki olaraq, tamamilY Avropan1n inki_af etmi_ lkYlYrinin maliyyY-sYnaye qruplar1n1n nYzarYti alt1na kemi_ Yn byk milli banklar1, maliyyY vY s1orta _irkYtlYri n dY haz1rlanm1_d1r. 0ri iqtisadi gcY sahib olan avropa lkYlYrinin M^A lkYlYrinY mnasibYtdY apard11 monetar siyasYtin ikinci Yn mhm nYticYsi sonuncular tYrYfindYn pul-kredit mstYqilliyinin itirilmYsi olmu_dur. M^A lkYlYri tYdricYn AMB-nin emissiya gYlirinin YldY edilmYsi vY Avropa TMB-nin faiz arbitraj1 mYnbYyinY evrilmi_lYr. Bu lkYlYrdY avro milli valyutalar1n tYdavln YsasYn s1x1_d1r1b 1xar1b. Eyni zamanda AMB-nin rYhbYr strukturlar1nda AB-nin yeni zvlYri monetar siyasYtin Ysas mYsYlYlYri ilY bal1 sYs hququndan, demYk olar ki, mYhrum olunub vY senyoraj1n blgsndY i_tirak etmir. DeyilYnlYri yekunla_d1raraq, qeyd edYk ki, M^A lkYlYrinY mnasibYtdY apar1lan AMB-nin monetar siyasYtinin vY Avropa TMB-nin kredit siyasYtinin mumi nYticYsi a_a1dak1lar olmu_dur: sonuncular1n sYnaye vY maliyyY potensial1n1n deqradasiyas1, onlar1n Avropa tYkrar istehsal modelindY a_a1 ixtisasl1 toplama-vasitYilik istehsallar1n1n marginal hcrYsinY s1x1_d1r1lmas1, M^A-n1n qorunub saxlanm1_ milli sYnaye kapital1na nYzarYtin Avropan1n hakim biznes-elitalar1n1n xeyrinY kemYsi. Bundan YlavY, AB-nin yeni zvlYri, praktiki olaraq, mstYqil pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtini aparmaq vY milli bank sisteminY nYzarYt etmYk qabiliyyYtini itirib. Bhran zaman1 MYrkYzi Banklar1n qeyri-YnYnYvi siyasYt tYdbirlYri (maliyyY sektoruna vY real iqtisadiyyata geni_ miqyasl1 likvidlik dYstYyi, dvlYt qiymYtli ka1zlar1n al1nmas1 vY s.) AB^ vY digYr lkYlYrdY iqtisadi aktivliyin artmas1n1 dYstYklYmYklY yana_1 bir s1ra gzlYnilmYz fYsadlarla da nYticYlYnmi_dir. BelY ki, qeyd olunan tYdbirlYr bYzi inki_af etmYkdY olan lkYlYrY arzuolunmaz kapital ax1n1na vY YmtYY bazarlar1nda qiymYtlYrin artmas1na tYkan vermi_dir. AktivlYrin qiymYtindY hYrarYtlYnmY yaratmaqla yana_1 MYrkYzi Banklar1n bu siyasYti maliyyY bazarlar1 vY MYrkYzi Banklar1n zlYri n tYhlkYlYr yarad1r. DYstYk mYqsYdilY iqtisadiyyata iri hYcmli likvidliyin verilmYsi kredit risklYrinin artmas1 ilY bal1d1r ki, bu da MYrkYzi Banklar1n zYrYrlYrinin artmas1na sYbYb ola bilYr. MYrkYzi Bank1n dYstYyinY Yminlik bazar i_tirak1lar1n1 (maliyyY tYsisatlar1n1) daha riskli qYrarlar1 qYbul etmYyY svq edY, YmYliyyatlar1n riskliliyini art1ra bilYr. DigYr tYrYfdYn, MYrkYzi Bank1n pul bazar1na iri hYcmdY likvidlik tYklif etmYsi bhran zaman1 etimad1n a_a1 olmas1 _YraitindY bazar i_tirak1lar1n1n bir-biri ilY YqdlYrin balanmas1 meylini azalda bilYr. Bu da banklararas1 pul bazarlar1n1n daralmas1na, bazar infrastrukturunun zYiflYmYsinY sYbYb ola bilYr[141, No. 11/145, June]. 2015 ci ilin I rbndY MYrkYzi Bank mrYkkYb xarici iqtisadi mhit _YraitindY fYaliyyYt gstYrmi_dir. Dnya neft bazar1nda qiymYtlYrin a_a1 d_mYsi vY ticarYt tYrYda_1 olan b1r s1ra lkYlYrdY iqtisadi art1m perspektivlYrinin pislY_mYsi m_ahidY olunmu_dur. Eyni zamanda tYrYfda_ lkYlYrin YksYriyyYtindY milli valyutalar1n ucuzla_mas1 ba_ vermi_dir. Xarici iqtisadi mhitin birba_a vY dolay1 tYsirlYri ilY valyuta bazar1nda xarici valyutaya tYlYb YhYmiyyYtli artm1_d1r. Pul-mYzYnnY siyasYti tYdiyY balans1 vY valyuta bazar1nda yaranm1_ yeni meyillYrY uyun olaraq hYyata keirilmi_dir. MYzYnnY siyasYti zrY lkYnin beynYlxalq dYmY qabiliyyYtinin strateji dayan1ql1mm gclYndirilmYsinY ynYldilmi_ qYrarlar qYbul edilmi_dir vY mYzYnnY siyasYti zrY yeni YmYliyyat YrivYsinin tYtbiqinY ba_lan1lm1_d1r. MYrkYzi Bank mYzYnnY siyasYtini xarici valyutaya tYlYbin YhYmiyyYtli artmas1 _YraitindY hYyata keirmi_dir. 2014-c ilin sonlar1ndan etibarYn qlobal YmtYY bazarlar1nda enerji da_1y1c1lar1n1n qiymYtlYrinin kYskin a_a1 d_mYsi, eyni zamanda lkYmizin Ysas ticarYt tYrYfda_lar1nda devalvasiya meyillYrinin gclYnmYsinin psixoloji tYsiri daxili valyuta bazar1nda xarici valyutalara, xsusilY AB^ dollar1na tYlYbi yksYltmi_dir. AzYrbaycan iqtisadiyyat1 da bir ox ba_qa lkYlYr kimi qismYn dollarla_m1_ iqtisadiyyatlar qrupuna aiddir vY burada dollarla_madan dan1_d1qda hYm pul, hYm dY aktiv YvYzetmYsinin varl11n1 qeyd etmYk laz1md1r. AzYrbaycanda pul YvYzetmYsi _YklindY dollarla_ma yYni alq1 satq1 YmYliyyatlar1nda manat YvYzindY xarici valyutadan istifadY olunmas1 spesifik bazarlarda, xsusilY mYnzil vY avtomobil bazarlar1nda m_ahidY olunur. Aktiv YvYzetmYsi _YklindY dollarla_ma isY maliyyY dollarla_mas1  depozit vY kredit dollarla_mas1 qismindY ortaya 1x1r. Dnyan1n demYk olar ki, btn lkYlYrindY dvriyyYdY olan nad xarici valyuta ilY bal1 informasiyan1n at1_mazl11 mYsYlYsini YvvYldY diqqYtinizY atd1rm1_d1q. Bu sYbYbdYn dY, AzYrbaycan iqtisadiyyat1nda dollarla_man1n llYrinndYn dan1_d1qda shbYtin maliyyY dollarla_mas1ndan gedYcYyini qeyd edYrYk lmYlYrin nYticYlYrini keYk. Depozit dollarla_mas1n1n ls xarici valyuta ilY depozitlYrin geni_ pul ktlYsindY (M3 aqreqat1) pay1 _YklindY ifadY olunmu_dur. 0ndeksin ald11 qiymYtlYrdYki dYyi_ikliklYrY diqqYtlY baxd1qda 2001-2005, 2006-2007 , 2008-2015-cu illYri (2015 -cu fevral 21-dYk) vY 2015  ci 21 fevraldan sonra YhatY edYn drd fYrqli trend nYzYrY arp1r: 1. Onilliyin ilk be_ ilindY dollarla_ma indeksi yksYlmi_ vY 2005-ci ilin sonunda znn onillik zrY Yn yksYk qiymYtinY (0.6) atm1_d1r. Dollarla_madak1 bu yksYlmY bir s1ra sYbYblYrdYn qaynaqlan1rd1. Bu sYbYblYr s1ras1nda dollar1n bahala_mas1, 2004-c ildYn ba_layan fiskal ekspansiyan1n tYsirilY, art1q 1996-c1 ildYn bu yana, demYk olar ki, unudulmu_ olan inflyasiya probleminin tYkrar ba_ qald1r1lmas1, hYlY dY milli valyutaya inam1n zYif olmas1, bum dvrnn astanas1nda olan mYnzil vY avtomobil bazarlar1nda milli valyutadan imtina olunmas1 (bunun znn dY iki sYbYbi var idi: birincisi, ucuzla_maqda olan mant hesablama vahidi kimi Ylveri_siz idi, ikincisi, mYzYnnYsi 0.02 sent Ytraf1nda dYyi_Yn vY Yn byk nominal1 50 min olan manatdan, dvriyyYdY kifayYt qYdYr olsayd1 belY, byk hYcmli alq1-satq1larda istifadY etmYk Ytin idi), gYlirlYrdYki art1mdan as1l1 olaraq y11ma meylliliyin yksYlmYsi daha ox diqqYt YkYnlYri idi. 2. TYhlil olunan dvrn ikinci hissYsindY 2006-2007-ci illYrdY dollarla_mada kYskin azalman1n olduu ayd1n _YkildY grnr. 2007-ci ilin sonunda dollarla_ma indesi znn indiyY qYdYr ald11 Yn a_a1 qiymYtY qYrarla_m1_d1r. Dollarla_man1n belY kYskin azalmas1nda, he _bhYsiz 2006-c1 ildY hYyata keirilmi_ denominasiyan1n xsusi YhYmiyyYti olmu_du. SadY vYtYnda_ n qrur, y11m sahiblYri n isY inam mYnbYyinY evrilYn yeni manat, neft sat1_1ndan lkYyY byk hYcmli xarici valyutan1n daxil olmaa ba_lamas1 ilY dollara qar_1 mhkYmlYnmY trendinY kedi ki, bu da dollarla_man1n azalmas1n1 paralelindY gYtirdi. MYhz bu dvrdYn ba_layaraq manat1n mhkYmlYndirilmYsi hYm dY anti-inflyasiya tYdbirlYrinin vacib elementinY evrilmi_dir. Eyni zamanda, art1q yeni manat hYm y11m sahiblYri n, hYm dY byk hYcmli alq1-satq1larda hesablama vahidi kimi daha Ylveri_li vY daha rahat idi. DeyilYnlYri mumilY_dirsYk, ikinci dvrdY dollarla_madak1 azalman1 denominasiyan1n psixoloji tYsirlYri, denominY nisbYtinin uurlu seilmYsi,manat1n dollara qar_1 bahala_mas1 vY milli valyutaya inam1n artmas1n1n mYntiqi nYticYsi hesab etmYk olar. 3. TYhlilin 2008-ci ildYn 21 fevral 2015 -ci ilYdYk dvr, dollarla_man1n azalma trendinin zYif vY qeyri-stabil art1mla YvYz olunmas1 ilY xarakterikdir. slindY bu dvrn z dY iki hissYdYn ibarYtdir. Birinci hissY 2008-ci illY 2009-cu ilin birinci yar1s1n1 YhatY edir ki, dollarla_ma indeksi bu dvrdY art1m nmayi_ etdirib. Bu art1m1n Ysas sYbYbi isY maliyyY bhran1n1n YhatY dairYsinin geni_lYndirilmYsi vY nYticYdY  isti pullar 1n geri a1r1lmaa ba_lanmas1 idi. MaliyyY vYsaitlYrinin geri ar1lmas1n1n manat1n mYzYnnYsi zrY formala_d1rd11 tYzyiq manat1n dollara qar_1 ucuzla_aca1 gzlYntilYrini yaradaraq y11m sahiblYrinin dollara ynYlmYsinY sYbYb olmu_dur. Eyni zamanda, qon_u lkYlYrdY bir-birinin ard1nca hYyata kerilYn devalvasiyalar1n psixoloji tYsirlYri xsusilY, 2008-ci ilin sonuncu vY 2009-cu ilin ilk rbndY AzYrbaycanda da bYnzYr add1m1n at1lmas1 gzlYntilYrini gclYndirmi_ vY dollarla_man1n artmas1 ilY nYticYlYnmi_dir. Ikinci hissYdY yYni 2009-cu ilin yar1s1ndan bu gnY qYdYr olan dvrdY, valyuta bazar1n1n stabillY_mYsi ilY bYrabYr milli valyutaya inam tYkrar bYrpa olunmu_ vY dollarla_madak1 art1m dayanaraq zYif azalma meyli ilY YvYz olunmu_dur. Ancaq buna baxmayaraq hYlY dY 2007-ci ilin sonundak1 sYviyyYsinY qay1tmam1_d1r. 2009-cu ilin ikinci yar1s1ndan ba_layaraq depozit dollarla_mas1 indeksinin a_a1 d_mYsindY xarici valyuta ilY depozitlYrin nisbi azalmas1 ilY yana_1 manatla pul ktlYsinin srYtlY artmas1 da rol oynam1_d1r. 4. 2015 il aylar1ndan AMB mrYkkYb xarici iqtisadi mhit _YraitindY fYaliyyYt gstYrmi_dir. Dnya neft bazar1nda qiymYtlYrin a_a1 d_mYsi vY ticarYt tYrYda_1 olan b1r s1ra lkYlYrdY iqtisadi art1m perspektivlYrinin pislY_mYsi m_ahidY olunmu_dur. Eyni zamanda tYrYfda_ lkYlYrin YksYriyyYtindY milli valyutalar1n ucuzla_mas1 ba_ vermi_dir. Xarici iqtisadi mhitin birba_a vY dolay1 tYsirlYri ilY valyuta bazar1nda xarici valyutaya tYlYb YhYmiyyYtli artm1_d1r. 2014-c ilin sonlar1ndan etibarYn qlobal YmtYY bazarlar1nda enerji da_1y1c1lar1n1n qiymYtlYrinin kYskin a_a1 d_mYsi, eyni zamanda lkYmizin Ysas ticarYt tYrYfda_lar1nda devalvasiya meyllYrinin gclYnmYsinin psixoloji tYsiri daxili valyuta bazar1nda xarici valyutalara, xsusilY AB^ dollar1na tYlYbi yksYltmi_dir. Xarici valyutaya tYlYbin yksYlmYsi daxili valyuta bazar1n1n hYr iki seqmenti - nad vY qeyri-nad valyuta bazarlar1 zrY m_ahidY olunmu_dur. 2015-ci ildY valyuta bazar1n1n mumi hYcmi tYn ilin mvafiq dvr ilY mqayisYdY 2.4 dYfY artm1_d1r. mYliyyatlar1n 91%-i AB^ dollar1nda, qalan 9%-i isY digYr valyutalarda apar1lml1_d1r. tYn ilin eyni dvrnY nYzYrYn AB^ dollar1 ilY apar1lan valyuta YmYliyyatlar1n1n dvriyyYsinin hYcmi 2.4 dYfY, Avro ilY YmYliyyatlar1n hYcmi isY 2.3 dYfY artm1_d1r. CYdvYl 10. Valyuta bazar1nda dvriyyYnin hYcmi, mln. valyuta vahidi 2014 (I rb)2015 (I rb)art1m, %-lYAB^ dollar1 ilY YmYliyyatlar1n hYcmi, dollarla918721719236Avro ilY YmYliyyatlar1n hYcmi, avro ilY696.51635235 MYnbY: AMB tYn ilin eyni dvrn Yn nYzYrYn AB^ dollar1 ilY apar1lan valyuta YmYliyyatlar1n1n dvriyyYsinin hYcmi 2.4 dYfY, Avro il YmYliyyatlar1n hYcmi is 2.3 dYfY artm1_d1r. Banklar tYrYfindYn YhaliyY xalis sat1lan nad valyutan1n hYcmi 2.1 dYfY artm1_d1r.Valyuta bazar1nda yaranm1_ vY vYziyyYtin YzYrYalaraq, AMB  nin 0darY HeyYtinin qYrar1 ilY 21 fevral 2015 -ci il tarixinY AB^ dollar1n1n manata qar_1 mYzYnnYsi 1.05 AZN sYviyyYsindY mYyyYn edildi. Bu qYrar milli iqtisadiyyat1n _axYlYndirilmYsinY YlavY stimullar yaratmaq, onun beynYlxalq rYqabYt qabiliyyYtini vY ixrac potensial1n1 daha da gclYndirmYk, bu Ysasda tYdiyY balans1n1n vY lkYnin beynYlxalq dYmY qabiliyyYtinin strateji dayan1ql11n1 tYmin etmYk mYqsYdi ilY qYbul edilmi_dir. Bu qYrar1n qYbulu YrYfYsindY manat1n partnyor lkYlYrin valyutalar1na qar_1 bahala_mas1 sYviyyYsi znn pik hYddinY atm1_d1. BelY ki, 2014 c ilin YvvYl YlindYn 2015-ci ilin fevral ay1n1n ortalar1ndYk manat ticarYt tYrYfda_lar1n1n valyutalar1na nYzYrYn orta Ykili hesabla 30% bahala_m1_d1. Bu dvrdY AB^ dollar1na nYzYrYn Rus rublu 86%, Avro 20%, Qazax tYngYsi 20%, trkmYn manat1 22%, Moldova leyi 17%, Belarus rublu 52%, Ukrayna qrivnas1 169%, Turk lirYsi 13%, 0ran real1 12%, Grc larisi 31% dYyYrdYn d_m_d. MYzYnnYnin 33.55% korreksiyas1 manat1n qeyd olunan valyutalara qar_1 ba_ ermi_ orta Ykili bahala_mas1n1 neytralla_d1ra bildi. Valyuta bazar1nda yaranm1_ yeni _Yraiti nYzYrY alaraq MYrkYzi Bank eyni zamanda hesabat dvrndY mYzYnnY siyasYtinin YmYliyyat YrivYsindY dYyi_iklik etmi_dir. BelY ki, mYzYnnY siyasYtinin AB^ dollar1 vY Avronun daxil olduu iki valyutal1 sYbYt mexanizmi Ysas1nda hYyata keirilmYsinY ba_lanm1_d1r. Manat1n real ikitYrYfli mYzYnnYsi AB^ dollar1na qar_1 21.1%, Avroya qar_1 10.7%, TrkiyY lirYsinY qar_1 13.2%, Rus rubluna qar_1 21.1% ucuzla_m1_, Belarusiya rubluna qar_1 isY 2.5% bahala_m1_d1r. Real effektiv mYzYnnYnin ucuzla_mas1 qeyri-neft sektorunun rYqabYt qabiliyyYtinY msbYt tYsir edYn, idxal1 YvYzlYyYn vY ixrac sahYlYrinin inki_af1n1 stimulla_d1ran amildir. Valyuta bazar1nda yaranm1_ vYziyyYti nYzYrY alaraq, AMB-nin 0darY HeyYtinin qYrar1 ilY 21 fevral 2015-ci il tarixinY AB^ dollar1n1n manata qar_1 mYzYnnYsi 1.05 AZN sYviyyYsindY mYyyYn edildi. Bu qYrar milli iqtisadiyyat1n _axYlYndirilmYsinY YlavY stimullar yaratmaq, onun beynYlxalq rYqabYt qabiliyyYtini vY ixrac potensial1n1 daha da gclYndirmYk, bu Ysasda tYdiyY balans1n1n vY lkYnin beynYlxalq dYmY qabiliyyYtinin strateji dayan1ql11n1 tYmin etmYk mYqsYdilY qYbul edilmi_dir. Xarici valyutadaTh ּu[A[3h` hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3h` hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH-hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH+h` hP6CJOJPJQJaJnHtH3h` hP6CJOJPJQJaJmHnHsHtH3h` hP6CJOJPJQJaJmHnHsHtH+h` hP5CJOJPJQJaJnHtH%h&?5CJOJPJQJaJnHtHT   2 4 6 dhgdP$dha$gdPm$ dhgdPm$ $dha$gdP $dha$gdP 2 6   ҸmV: 3h8h85CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH6h8h856CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH-h85CJ(OJPJQJaJmH,nHsH,tH-hP5CJ(OJPJQJaJmH,nHsH,tH3h` hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3h` hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3h` hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH-hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH+h` hP5CJOJPJQJaJmH,sH, J L N f 0n$ S dh`a$gdP$ Sdh^`a$gdP$ & F Sdh^`a$gdPm$$ Sdha$gdPm$$ Sdha$gdP $dha$gd8 $dha$gdP  , 0 2 4 6 8 J L N f h L ηp^O^;'h` hP5CJOJPJQJmH,sH,huLw5CJOJQJmH,sH,#h` hP5CJOJQJmH,sH,%hP5OJPJQJmH,nHsH,tH3h` hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3h` h85CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH-h85CJ(OJPJQJaJmH,nHsH,tH3h8h85CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH-h85CJOJPJQJaJmH,nHsH,tHL  v  .0ɶjVjE3#h` hP5CJOJQJmH,sH, h` hPCJOJQJmH,sH,&huLwCJOJPJQJmH,nHsH,tH,h` hPCJOJPJQJmH,nHsH,tH)h` hPB*CJOJQJmH,phsH,h65CJOJPJQJmH,sH,huLwCJOJPJQJmH,sH,$h` hPCJOJPJQJmH,sH,'h` hP5CJOJPJQJmH,sH,!h655CJOJPJQJmH,sH,!huLw5CJOJPJQJmH,sH,>Pj p$ Sdh7$8$H$`a$gdP$ Sdh1$7$8$H$a$gdP$ Sdh1$`a$gdP$ Sdh1$7$8$H$`a$gdP$ Sdha$gdP$ Sdh`a$gdP >BH<> : NPٹ}}i}U=}U=/h` hP5CJOJPJQJmH,nHsH,tH&h65CJOJPJQJmH,nHsH,tH&h&?CJOJPJQJmH,nHsH,tH,h` hPCJOJPJQJmH,nHsH,tH,h` hPCJOJPJQJmH,nHsH,tHh65CJOJQJmH,sH, h` hPCJOJQJmH,sH,h655CJOJQJmH,sH,#h` hP5CJOJQJmH,sH,'h` hP5CJOJPJQJmH,sH, (fP:p\pNN<<#h` hP5CJOJQJmH,sH,h65CJOJQJmH,sH,&h65CJOJPJQJmH,nHsH,tH,h` hPCJOJPJQJmH,nHsH,tH)h` hPB*CJOJQJmH,phsH, h` hPCJOJQJmH,sH,&h65CJOJPJQJmH,nHsH,tH,h` hPCJOJPJQJmH,nHsH,tH/h` hP5CJOJPJQJmH,nHsH,tHh655CJOJQJmH,sH,Z%2z=?:ADGJ{{{{{{{{$dh`a$gdP$Sdh`Sa$gdP $da$gdr($ Sdha$gdr($ Sdha$gdP$ Sdh`a$gdP$ Sdh7$8$H$`a$gd02X%Z%>(((+++000*;8;:;<;׿{g{WG{WG{WG{7{7hHoCJOJPJQJmH,sH,hxCJOJPJQJmH,sH,h[z~CJOJPJQJmH,sH,' *h` hPCJOJPJQJmH,sH,$h` hPCJOJPJQJmH,sH,,h` hPCJOJPJQJmH,nHsH,tH2h` hP5>*CJOJPJQJmH,nHsH,tH/h` hP5CJOJPJQJmH,nHsH,tH)hP5CJOJPJQJmH,nHsH,tH%hP5OJPJQJmH,nHsH,tH<;;;??`CtCCCCCDDGGGKKMMXNlNNNN@PBPPPPPzi[i[iMizzih[z~CJOJQJmH,sH,h&?CJOJQJmH,sH, h` hPCJOJQJmH,sH,/h` hP5CJOJPJQJmH,nHsH,tH&h;CJOJPJQJmH,nHsH,tH,h` hPCJOJPJQJmH,nHsH,tHhPzCJOJPJQJmH,sH,h&?CJOJPJQJmH,sH,hHoCJOJPJQJmH,sH,$h` hPCJOJPJQJmH,sH,JKP>TlY:\J_N`aab|cNdeeff,g$ & Fdh^`a$gdP$ & Fdh^`a$gd([-$ dh`a$gdP$dh`a$gdPPQQQQ"S>S:\|\N```aHaabbxceeeeeHfdf骚酪n]]F,h` hPCJOJPJQJmH,nHsH,tH h` hPCJOJQJmH,sH,,h` hPCJOJPJQJmH,nHsH,tH)h` hPB*CJOJQJmH,phsH,h@CJOJPJQJmH,sH,$h` hPCJOJPJQJmH,sH,/h` hP5CJOJPJQJmH,nHsH,tH&h&CJOJPJQJmH,nHsH,tH,h` hPCJOJPJQJmH,nHsH,tHdfff,gPhiiihjjVlllm m"mRo ttttuuuwFx|xxxyпЧyпЧfRyЧfпf&h&?CJOJPJQJmH,nHsH,tH$h` hPCJOJPJQJmH,sH,&h[z~CJOJPJQJmH,nHsH,tH2h` hP56CJOJPJQJmH,nHsH,tH/h` hP5CJOJPJQJmH,nHsH,tH h` hPCJOJQJmH,sH,,h` hPCJOJPJQJmH,nHsH,tH/h` hP5CJOJPJQJmH,nHsH,tH,gPhi6klRo8ruxyz{}~LHz$dh`a$gd_>$dh`a$gdP$dh1$`a$gdP$ & Fdh1$^`a$gdPyyz8{}}}V~X~~؂ڃ"b͹͢w`wH7 h` hPCJOJQJmH,sH,/h` hP5CJOJPJQJmH,nHsH,tH,h_>h_>CJOJPJQJmH,nHsH,tH,h_>hPCJOJPJQJmH,nHsH,tH&h_>CJOJPJQJmH,nHsH,tH,h` h_>CJOJPJQJmH,nHsH,tH&h@CJOJPJQJmH,nHsH,tH,h` hPCJOJPJQJmH,nHsH,tH5h` hP56>*䴳ʴϴ,Ա,ٱ(*:<@^dr|~̉Ή$(FH "^վէվu]E]E/h` hPCJOJPJQJ\mH,nHsH,tH/h` hP5CJOJPJQJmH,nHsH,tH/h` hP5CJOJPJQJmH,nHsH,tH2h` hPCJOJPJQJmH,nHsH,tHwh,h` hPCJOJPJQJmH,nHsH,tH,h` hPCJOJPJQJmH,nHsH,tH,h` hPCJOJPJQJmH,nHsH,tH&h&?CJOJPJQJmH,nHsH,tH^rH\Ƒȑ ZēƓȓҽvbNv:&&hPCJOJPJQJmH,nHsH,tH&hCJOJPJQJmH,nHsH,tH&hHCJOJPJQJmH,nHsH,tH&hQTCJOJPJQJmH,nHsH,tH,h` hPCJOJPJQJmH,nHsH,tH/h` hP5CJOJPJQJmH,nHsH,tH/h` hP5CJOJPJQJmH,nHsH,tH)hPCJOJPJQJ\mH,nHsH,tH/h` hPCJOJPJQJ\mH,nHsH,tH)h&?CJOJPJQJ\mH,nHsH,tH zȑƓȓʓΓܘޜ.$7dh`7a$gdPm$$7dh`7a$gdP$dha$gdmm$ & FdhgdT7m$$8dh^8a$gdPm$$dha$gdPm$dgdP$dh`a$gdPȓΓړޓvx&(JL|~<>ϼ妑mVDDDDDD"hBCJOJPJQJaJmH,sH,,jh` hPCJH*OJPJQJUaJ"hxCJOJPJQJaJmH,sH,"h[z~CJOJPJQJaJmH,sH,(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,+h` hm5CJOJPJQJaJmH,sH,%hm5CJOJPJQJaJmH,sH,+h` hP5CJOJPJQJaJmH,sH,%hP5CJOJPJQJaJmH,sH,hPmH,sH,.L* h:d2&J|$ & F7dh^`7a$gdT7m$$  7dh`7a$gdP$ & F7dh^`7a$gdPm$$7dh`7a$gdP|<h̿:h> "$Sdh7$8$H$`Sa$gdP$7dh7$8$H$`7a$gdP$  7dh`7a$gdP$7dh`7a$gdP$ & F7dh^`7a$gdT7m$>̿ο:<hj.Bz$> ƶƶƶƶ띇q[+h]B*CJOJPJQJaJmH,phsH,+hmB*CJOJPJQJaJmH,phsH,+hs3B*CJOJPJQJaJmH,phsH,1h` hPB*CJOJPJQJaJmH,phsH,h&?CJOJQJaJmH,sH,$h` hPCJOJQJaJmH,sH,"hBCJOJPJQJaJmH,sH,(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,"$&(<$dh$7$8$H$Ifa$gdv,l $dh7$8$H$a$gdP$Sdh7$8$H$`Sa$gdP (<P\^`R͵͚x]]]]B4h` hP5B*CJOJPJQJaJmH,phsH,4hv,hm=5B*CJOJPJQJaJmH,phsH,4hv,hm=5B*CJOJPJQJaJmH,phsH, hv,hP4hv,hP5B*CJOJPJQJaJmH,phsH,.h&?5B*CJOJPJQJaJmH,phsH,4hm=hP5B*CJOJPJQJaJmH,phsH,.hg5B*CJOJPJQJaJmH,phsH,G((($dh$7$8$H$Ifa$gdv,l kd$$IfTlru ;N  < t0644 laytv,T,(kd$$IfTlru ;N  < t0644 laytv,T$dh$7$8$H$Ifa$gdv,l ,8DP\$dh$7$8$H$Ifa$gdv,l \^G((($dh$7$8$H$Ifa$gdv,l kd$$IfTlru ;N  < t0644 laytv,T$dh$7$8$H$Ifa$gdv,l RE4#$dh7$8$H$a$gdP$dh7$8$H$a$gdPkd$$IfTlru ;N  < t0644 laytv,TRp(*bfhzL桺{hQhQhQ-h` hPB*CJOJQJaJmH,phsH,$h` hPCJOJQJaJmH,sH,he,CJOJQJaJmH,sH,+he,B*CJOJPJQJaJmH,phsH,1h` h]B*CJOJPJQJaJmH,phsH,+h]B*CJOJPJQJaJmH,phsH,+h&?B*CJOJPJQJaJmH,phsH,1h` hPB*CJOJPJQJaJmH,phsH,RrrTZbTR$7dh`7a$gdd$7dh`7a$gdPm$$7dh^7a$gde,m$$7dh`7a$gdP$7dh7$8$H$`7a$gdPJvTZXZ`bԿԑt[t[tAt[3hltB*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH1h` hPB*CJOJPJQJaJmH,phsH,9h` hPB*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH3he,B*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH'he,B*CJOJQJaJmH,phsH,)h` hPB*CJOJQJmH,phsH,-h` hPB*CJOJQJaJmH,phsH,'hltB*CJOJQJaJmH,phsH,b Z`pX ^ HL,DzDzDzDzDzDzDz|jjX"h&?CJOJPJQJaJmH,sH,"hOCJOJPJQJaJmH,sH,"hxCJOJPJQJaJmH,sH,"h[z~CJOJPJQJaJmH,sH,"hPCJOJPJQJaJmH,sH,(hdhPCJOJPJQJaJmH,sH,"h%CJOJPJQJaJmH,sH,"hhCJOJPJQJaJmH,sH,(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH, ZpP X FHl$ & F7dh^`7a$gdPm$$7dh`7a$gd%m$$7dh`7a$gdPm$$7dh`7a$gdP$7dh`7a$gdd&PRTVٵmT>*hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH+hv,h<2x5CJOJPJQJaJmH,sH, hv,hP+hv,hP5CJOJPJQJaJmH,sH,(h` h CJOJPJQJaJmH,sH,"hPCJOJPJQJaJmH,sH,"h<2xCJOJPJQJaJmH,sH,(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,"hCJOJPJQJaJmH,sH,,$  dh$Ifa$gdv,l $  7dh`7a$gdP$ & F7dh^`7a$gdPm$BPxxxx$  dh$Ifa$gdv,l hkdh$$Ifl$h% t0644 laytv,PRTV^II44$dh7$8$H$`a$gdP$  Sdh`Sa$gdPkd$$Ifl\H$Z Z Z Z t0644 laytv,>NT$dh$7$8$H$Ifa$gdv,l dh7$8$H$gd<2x$dh7$8$H$`a$gdP$dh7$8$H$`a$gdP.0<>NTVjprԺpV=6V=6V=6V=6V= hv,hP0hv,hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3hv,hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3h<2xhP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH-h<2x5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3h` hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tHTVjpee$dh$7$8$H$Ifa$gdv,l {kdz$$Ifl0$#c t0644 laytv,pree$dh$7$8$H$Ifa$gdv,l {kd $$Ifl0$#c t0644 laytv,ee$dh$7$8$H$Ifa$gdv,l {kd$$Ifl0$#c t0644 laytv,ee$dh$7$8$H$Ifa$gdv,l {kd3$$Ifl0$#c t0644 laytv,ee$dh$7$8$H$Ifa$gdv,l {kd$$Ifl0$#c t0644 laytv,      !!!!#b$v$j\jG5"h&?CJOJPJQJaJmH,sH,(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,h&?CJOJPJQJaJ(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,.hhP56CJOJPJQJaJnHtH+hhP5CJOJPJQJaJnHtH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0hv,hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3hv,hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH hv,hPee$dh$7$8$H$Ifa$gdv,l {kdY$$Ifl0$#c t0644 laytv,  ee$dh$7$8$H$Ifa$gdv,l {kd$$Ifl0$#c t0644 laytv,   !#n*oZI4$  7dh`7a$gdP$7dh`7a$gdP$7dh7$8$H$`7a$gdP$dh7$8$H$`a$gdP{kd$$Ifl0$#c t0644 laytv,v$%%**P+R+z++ ,,,,--//889999:$:::;p<r<H=J=>>?jXjXjXj"h9CJOJPJQJaJmH,sH,(hu"0hPCJOJPJQJaJmH,sH,"hPCJOJPJQJaJmH,sH,"hu"0CJOJPJQJaJmH,sH,"h"pQCJOJPJQJaJmH,sH,"h[z~CJOJPJQJaJmH,sH,"hCJOJPJQJaJmH,sH,"h&?CJOJPJQJaJmH,sH,(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,"n*P+ ,,-b-/388::r<J=>?BCFG2H$7dh`7a$gdP$  7dh`7a$gd9$ & F7dh^`7a$gdm$$  7dh`7a$gdP??CCFGGG2H8HHHHHJJpKvK:L@LLL.M4MMM NdRٮnXXXXXXXX*h9CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h9hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH(h9hPCJOJPJQJaJmH,sH,"h9CJOJPJQJaJmH,sH,0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH"h[z~CJOJPJQJaJmH,sH,(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,"h&?CJOJPJQJaJmH,sH,2HHJpK:LL.M NPU|VZftfٵ٣ّiPi0h"pQhP5B*CJ OJQJaJ mH,phsH,+h"pQhP5CJ OJPJQJaJ mH,sH,"h"pQCJOJPJQJaJmH,sH,"hPCJOJPJQJaJmH,sH,"h[z~CJOJPJQJaJmH,sH,"h9CJOJPJQJaJmH,sH,"h&?CJOJPJQJaJmH,sH,(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,"hu"0CJOJPJQJaJmH,sH,tfvfjPnpTty{:~`<"‘b$dh`a$gdP$Sdh`Sa$gdP$Sdh7$8$H$`Sa$gdPm$$  Sdh`Sa$gdP$dh`a$gdPtfvffRgjgi(i jj(jvkk0lHlVllllNnPnnnooppqqr*r®t``—L'h&?B*CJOJQJaJmH,phsH,'hzD&B*CJOJQJaJmH,phsH,$h` hPCJOJQJaJmH,sH,h[z~CJOJQJaJmH,sH,-h` hPB*CJOJQJaJmH,phsH,'h[z~B*CJOJQJaJmH,phsH,(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,"h[z~CJOJPJQJaJmH,sH,+h` h"pQ5CJOJPJQJaJmH,sH,*rssrttv(vxwwzz{{>|V|\|(~*~:~~~~*BڅԬ藅ss`Ph[z~CJOJQJaJmH,sH,$h` hPCJOJQJaJmH,sH,"hxCJOJPJQJaJmH,sH,"h[z~CJOJPJQJaJmH,sH,(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,'hxB*CJOJQJaJmH,phsH,'h@eB*CJOJQJaJmH,phsH,'h[z~B*CJOJQJaJmH,phsH,-h` hPB*CJOJQJaJmH,phsH,ʉ0HNxXp(ʓؗdfݸ}kYH h` hPCJOJPJQJaJ"hgCJOJPJQJaJmH,sH,"h[z~CJOJPJQJaJmH,sH,,jh` hPCJH*OJPJQJUaJ"hxCJOJPJQJaJmH,sH,"h&?CJOJPJQJaJmH,sH,(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,h[z~CJOJQJaJmH,sH,$h` hPCJOJQJaJmH,sH,hxCJOJQJaJmH,sH,b8 $"Ğ8޵B$Sdh`Sa$gdPm$$ & F Sdh^`Sa$gdT7m$$Sdh`Sa$gdP$Sdh7$8$H$`Sa$gdPm$$dh`a$gdP<>Ě 24&:B2(*BRʶʍ{iiWEWWi"h[z~CJOJPJQJaJmH,sH,"h0HCJOJPJQJaJmH,sH,"hxCJOJPJQJaJmH,sH,"hgCJOJPJQJaJmH,sH,(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,'hxB*CJOJQJaJmH,phsH,'h[z~B*CJOJQJaJmH,phsH,-h` hPB*CJOJQJaJmH,phsH, h` hPCJOJPJQJaJhgCJOJPJQJaJRT<LN    $ٱr\F+hv,hP5CJOJPJQJaJmH,sH,+hv,hx5CJOJPJQJaJmH,sH,+hHhP5CJOJPJQJaJmH,sH,%hx5CJOJPJQJaJmH,sH,+hxhP5CJOJPJQJaJmH,sH,+h` hP5CJOJPJQJaJmH,sH,"hxCJOJPJQJaJmH,sH,(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,"hHCJOJPJQJaJmH,sH,B<    "$$dh$If`a$gdv,l $dh$If`a$gdv,l $dha$gdH$Sdh`Sa$gdP$Sdh`Sa$gdP$dha$gdxm$ ܼ޼@XԽؽ "ӽ|j|X||XG6 hv,hPOJPJQJmH,sH, hv,h0HOJPJQJmH,sH,#hv,h0H5OJPJQJmH,sH,#hv,h[z~5OJPJQJmH,sH,#hv,hP5OJPJQJmH,sH,#hv,hzH"5OJPJQJmH,sH,+hv,hzH"5CJOJPJQJaJmH,sH, hv,hP+hv,hP5CJOJPJQJaJmH,sH,+hv,hx5CJOJPJQJaJmH,sH,+hv,h[z~5CJOJPJQJaJmH,sH,ܼ޼aF'$>dh$If`>a$gdv,l $dh$Ifa$gdv,l $Sdh$If`Sa$gdv,l kd $$IfTl40U8%` t044 laytv,T޼ԽN///$dh$If`a$gdv,l kd $$IfTl4FU8% <   t0    44 laytv,T$>dh$If`>a$gdv,l Խֽؽ "$HJLNPfh$>dh$If`>a$gdv,l $dh$If`a$gdv,l $Ifgd0Hl $dh$Ifa$gdv,l "$8HPfh:ʿ̿^l.l"$,BFZ^.0ųŝųŖųųųųųųųŖŖųjųųųŖ+hv,hzH"5CJOJPJQJaJmH,sH,+hv,hzH"5CJOJPJQJaJmH,sH, hv,hP+hv,h0H5CJOJPJQJaJmH,sH,#hv,hzH"5OJPJQJmH,sH,#hv,hP5OJPJQJmH,sH,#hv,h&?5OJPJQJmH,sH,+hv,hzH"5CJ OJPJQJaJ mH,sH,)kd| $$IfTlֈU&8%-k t044 laytv,T$0dh$If`0a$gdv,l ¿Ŀƿȿʿ̿^`bdf$dh$Ifa$gdv,l $Sdh$If`Sa$gdv,l fhjl"$dh$Ifa$gdv,l "$&5$dh$Ifa$gdv,l kd $$IfTlֈU&8%-k t044 laytv,T&(*,*r$dh$Ifa$gdv,l 4$Sdh$If`Sa$gdv,l kd $$IfTl4ֈU&8%`-k t044 laytv,TBDFZ\^r.$dh$Ifa$gdv,l .024$dh$Ifa$gdv,l kd$$IfTl4ֈU&8% -k t044 laytv,T24680DF$Sdh$If`Sa$gdv,l $dh$Ifa$gdv,l $dh$Ifa$gdv,l 08:<^`xzFHJԾxeO+h h 5CJOJPJQJaJnHtH%hP5CJOJPJQJaJnHtH+h hP5CJOJPJQJaJnHtH3h hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH+h hP5CJOJPJQJaJmH,sH,+h` hP5CJOJPJQJaJmH,sH, hv,hP#hv,hP5OJPJQJmH,sH,#hv,hzH"5OJPJQJmH,sH,FHJH777$Sdh`Sa$gdPkdT$$IfTlrU&8%k t044 laytv,T &>>Lfhnp>V gS'h`sB*CJOJQJaJmH,phsH,9jh` hPB*CJH*OJQJUaJmH,phsH,'hntB*CJOJQJaJmH,phsH,'hs3B*CJOJQJaJmH,phsH,'hHB*CJOJQJaJmH,phsH,'hxB*CJOJQJaJmH,phsH,'h[z~B*CJOJQJaJmH,phsH,-h` hPB*CJOJQJaJmH,phsH, *<TJ$Sdh-DM `Sa$gdP$dh7$8$H$a$gd`sm$$Sdh7$8$H$`Sa$gdPm$ nJ^`npJLVZ<    謘{{謘g'h )VB*CJOJQJaJmH,phsH,9jh` hPB*CJH*OJQJUaJmH,phsH,'hxB*CJOJQJaJmH,phsH,'h[z~B*CJOJQJaJmH,phsH,'hs3B*CJOJQJaJmH,phsH,'h`sB*CJOJQJaJmH,phsH,-h` hPB*CJOJQJaJmH,phsH,'  b z 6@br&>D D<>,T(BDԬԬԄԄkUk?k*h )VCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h=CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH'h=B*CJOJQJaJmH,phsH,'hxB*CJOJQJaJmH,phsH,'h )VB*CJOJQJaJmH,phsH,'h[z~B*CJOJQJaJmH,phsH,-h` hPB*CJOJQJaJmH,phsH,'hh B*CJOJQJaJmH,phsH,8n%%%'~''l))))4*L***ѺъzgWgzg>0h` hPB*CJOJQJ\aJmH,phsH,h&?CJOJQJaJmH,sH,$h` hPCJOJQJaJmH,sH,h[z~CJOJQJaJmH,sH,6h` hP56CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH'h[z~B*CJOJQJaJmH,phsH,-h` hPB*CJOJQJaJmH,phsH,0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hs3CJOJPJQJaJmH,nHsH,tHJn%'l)1247BdDrFlGIKLPS$Sdh-DM `Sa$gdP$dh7$8$H$`a$gdP$Sdh7$8$H$`Sa$gdP$Sdh7$8$H$`Sa$gdPm$$ Sdh-DM `Sa$gdP*****+4+L+R,j,:-N-//111223ѽzfO9*h&?CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH-h` hPB*CJOJQJaJmH,phsH,'h[z~B*CJOJQJaJmH,phsH,h=CJOJQJaJmH,sH,h[z~CJOJQJaJmH,sH,h&?CJOJQJaJmH,sH,$h` hPCJOJQJaJmH,sH,'h` hPCJOJQJ\aJmH,sH,0h` hPB*CJOJQJ\aJmH,phsH,*h&?B*CJOJQJ\aJmH,phsH,3,3D3334444525N5f5j57粛mP6P3h[z~B*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH9h` hPB*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH3h&?B*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH'h=B*CJOJQJaJmH,phsH,-h` hPB*CJOJQJaJmH,phsH,<h` hP56CJOJPJQJ\]aJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH777778^999;;:><>BDѻѧwawawG3'h` hPCJOJQJ]aJmH,sH,3h` hP6B*CJOJQJ]aJmH,phsH,*h[z~B*CJOJQJ]aJmH,phsH,0h` hPB*CJOJQJ]aJmH,phsH,-h` hPB*CJOJQJaJmH,phsH,'h` hPCJOJQJ\aJmH,sH,*h[z~B*CJOJQJ\aJmH,phsH,0h` hPB*CJOJQJ\aJmH,phsH,*h&?B*CJOJQJ\aJmH,phsH,DDDErFFFFFGGGGGGIJILI`IbIzI|IԾԨԨԏv`Jv*h[z~B*CJOJQJ\aJmH,phsH,*h&?B*CJOJQJ\aJmH,phsH,0h` hPB*CJOJQJ\aJmH,phsH,0h` hPB*CJOJQJ]aJmH,phsH,*h&?B*CJOJQJ]aJmH,phsH,*h[z~B*CJOJQJ]aJmH,phsH,-h` hPB*CJOJQJaJmH,phsH,'h&?B*CJOJQJaJmH,phsH,|I~IfJ~JJJ.KBKdK|KKKKKLL MMdO|OLPdPκΦΐwawΐwawwκG3h[z~B*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH*h[z~B*CJOJQJ\aJmH,phsH,0h` hPB*CJOJQJ\aJmH,phsH,*h&?B*CJOJQJ\aJmH,phsH,'h&?B*CJOJQJaJmH,phsH,'h[z~B*CJOJQJaJmH,phsH,-h` hPB*CJOJQJaJmH,phsH,3h` hP5B*CJOJQJ\aJmH,phsH,dPjPSS>SVS\SSSS8THVYYR[j[[ `8`\`eȯȕ{{ȯeO5O53h` hPCJOJPJQJ\aJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h,CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3hs3B*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH3h[z~B*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH9h` hPB*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH3hxB*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tHSJVWR[^ `deZjmTq3h h 5CJ OJPJQJaJ mH,nHsH,tH3h hP5CJ OJPJQJaJ mH,nHsH,tH3h hnt5CJ OJPJQJaJ mH,nHsH,tHhntmH,sH,hPmH,sH,0h CJOJPJQJ\]aJmH,nHsH,tH6h` hPCJOJPJQJ\]aJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tHtvxz"$*xƊH$Sdh7$8$H$`Sa$gdP$Sdh`Sa$gdP$  Sdh`Sa$gdP$  dha$gdnt$  dha$gd 7dh`7gdP"$Thjx*HηΝvvavH2HH+h7B*CJOJPJQJaJmH,phsH,1h` hPB*CJOJPJQJaJmH,phsH,(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,"h&?CJOJPJQJaJmH,sH,(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,3hnthnt5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH-h 5CJ OJPJQJaJ mH,nHsH,tH3h hP5CJ OJPJQJaJ mH,nHsH,tH-hH5CJ OJPJQJaJ mH,nHsH,tHPdhjġftxڢܢ (зycycPc>Pccc>>"h5CJOJPJQJaJmH,sH,%h75CJOJPJQJaJmH,sH,+h` hP5CJOJPJQJaJmH,sH,%h55CJOJPJQJaJmH,sH,(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,+h&?B*CJOJPJQJaJmH,phsH,1h` hPB*CJOJPJQJaJmH,phsH,1h` hPB*CJOJPJQJaJmH,phsH,+h7B*CJOJPJQJaJmH,phsH, fڢڦrbiii$  7dh`7a$gdP$  7dh`7a$gd5$ 37dh`7a$gdP  dhgd7$  dha$gd7 $dha$gd5$dh`a$gdP$  Sdh`Sa$gdP ڦަ>drtbΫ>@BحڭٱٞٞوvaN%hP5CJOJPJQJaJmH,sH,(h` h5CJOJPJQJaJmH,sH,"hPCJOJPJQJaJmH,sH,+h5hP5CJOJPJQJaJmH,sH,%h75CJOJPJQJaJmH,sH,"h7CJOJPJQJaJmH,sH,+h` hP5CJOJPJQJaJmH,sH,(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,"h5CJOJPJQJaJmH,sH,bΫ@Bڭ>@\$  dh$Ifa$gdv,l $  dha$gd5$  Sdh`Sa$gdP $dha$gd5$  7dh`7a$gdP ڭ>@\^fhjvxzfhl±Ƴȳʳ̴δдҴܴ޴ԿԸ风ԣԸԸԸԸԣԸԸ风ԣԸԸԸԸԣԸ(hv,h5CJOJPJQJaJmH,sH,(hv,h5CJOJPJQJaJmH,sH, hv,hP(hv,h5CJOJPJQJaJmH,sH,(hv,hPCJOJPJQJaJmH,sH,+hv,hP5CJOJPJQJaJmH,sH,8\^fhjvxz^??????$  dh$Ifa$gdv,l kdb$$Ifl\"! !$ t0644 laytv,zf?kd!$$Ifl\"! !$ t0644 laytv,$  dh$Ifa$gdv,l fhlx\====$  dh$Ifa$gdv,l kd$$Ifl\"! !$ t0644 laytv,^????$  dh$Ifa$gdv,l kd$$Ifl\"! !$ t0644 laytv,±б\=====$  dh$Ifa$gdv,l kdb$$Ifl4\"! !$` t0644 laytv,б=kd)$$Ifl4\"! !$  t0644 laytv,$  dh$Ifa$gdv,l $  dh$Ifa$gdv,l $dh$Ifa$gdv,l \=====$  dh$Ifa$gdv,l kd$$Ifl4\"! !$` t0644 laytv,ƲƳȳʳԳ=kd$$Ifl4\"! !$  t0644 laytv,$  dh$Ifa$gdv,l Գ=kd~$$Ifl4\"! !$  t0644 laytv,$  dh$Ifa$gdv,l ʴ̴=kdE$$Ifl4\"! !$  t0644 laytv,$  dh$Ifa$gdv,l ̴δдҴܴ޴\=====$  dh$Ifa$gdv,l kd $$Ifl4\"! !$` t0644 laytv,=kd$$Ifl4\"! !$  t0644 laytv,$  dh$Ifa$gdv,l ȵԵֵ\====$  dh$Ifa$gdv,l kd$$Ifl4\"! !$  t0644 laytv,ֵصڵ"<>@BDVv¶̶  z|οοkk(hv,h5CJOJPJQJaJmH,sH,+h` hP5CJOJPJQJaJmH,sH,+h5hP5CJOJPJQJaJmH,sH,%h55CJOJPJQJaJmH,sH,hv,hPCJOJPJQJ(hv,hPCJOJPJQJaJmH,sH,+hv,hP5CJOJPJQJaJmH,sH, hv,hP#ֵصڵ\====$  dh$Ifa$gdv,l kda$$Ifl4\"! !$` t0644 laytv,\==$  dh$Ifa$gdv,l kd($$Ifl4\"! !$  t0644 laytv,"$kd$$Ifl\"! !$ t0644 laytv,$  dh$Ifa$gdv,l $dh$Ifa$gdv,l "2>@B$kd$$Ifl\"! !$ t0644 laytv,$dh$Ifa$gdv,l $  dh$Ifa$gdv,l BDv¶T{kdm$$Ifl0!$! t0644 laytv,$  dh$Ifa$gdv,l $  dha$gd5¶zeF$  dh$Ifa$gdv,l {kd$$Ifl0!$! t0644 laytv,$  dh$Ifa$gdv,l z|eF$  dh$Ifa$gdv,l $  dh$Ifa$gdv,l {kd$$Ifl0!$! t0644 laytv,t,s^H6H$  dha$gd5m$$ & F  dha$gdT7m$$  Sdh`Sa$gdP$  dha$gdP{kd&$$Ifl0!$! t0644 laytv,t,BD$<B$:RX 렎렎|렎fT"h]sCJOJPJQJaJmH,sH,+h` hP5CJOJPJQJaJmH,sH,"hs3CJOJPJQJaJmH,sH,"hxCJOJPJQJaJmH,sH,"h[z~CJOJPJQJaJmH,sH,"h$&CJOJPJQJaJmH,sH,"h5CJOJPJQJaJmH,sH,(h5hPCJOJPJQJaJmH,sH,(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH, Dx  "$  dha$gdP$ Hdha$gdP$  Sdh`Sa$gdP$  dha$gd$&m$$  dha$gd5m$$ & F  dha$gdT7m$"046PRTBDFH68@Z^NPRT  ӽvaaaaaaaaa(hv,hPCJOJPJQJaJmH,sH,(hv,h$&CJOJPJQJaJmH,sH,(hv,h$&CJOJPJQJaJmH,sH,+hv,h$&5CJOJPJQJaJmH,sH, hv,hP+hv,hP5CJOJPJQJaJmH,sH,+h` hP5CJOJPJQJaJmH,sH,+hHhP5CJOJPJQJaJmH,sH,&Rkd$$IflF&$H J  t06    44 laytv,$  dh$Ifa$gdv,l .0246fP$dh$Ifa$gdv,l $  dh$Ifa$gdv,l PRTBoPPPP$  dh$Ifa$gdv,l kdb $$Ifl4F&$`H J  t06    44 laytv,BDFH6oPPPPP$  dh$Ifa$gdv,l kd!$$Ifl4F&$ H J  t06    44 laytv,68:<>@XoPPPPP$  dh$Ifa$gdv,l kd!$$Ifl4F&$ H J  t06    44 laytv,XZ\^rN$  dh$Ifa$gdv,l $dh$If`a$gdv,l NPRTvoPPPP$  dh$Ifa$gdv,l kdu"$$Ifl4F&$`H J  t06    44 laytv,  `oPPPPPPP$  dh$Ifa$gdv,l kd&#$$Ifl4F&$ H J  t06    44 laytv,oPPPPP$  dh$Ifa$gdv,l kd#$$Ifl4F&$`H J  t06    44 laytv,oPPPPPPPP$  dh$Ifa$gdv,l kd$$$Ifl4F&$ H J  t06    44 laytv, .FL@B  ͷ͌ww͌waLww(hv,h$&CJOJPJQJaJmH,sH,+hv,h$&5CJOJPJQJaJmH,sH,(hv,hPCJOJPJQJaJmH,sH,(hv,h$&CJOJPJQJaJmH,sH,+hv,hx5CJOJPJQJaJmH,sH,+hv,h[z~5CJOJPJQJaJmH,sH,+hv,hP5CJOJPJQJaJmH,sH,+hv,h$&5CJOJPJQJaJmH,sH, hv,hPNoPPPPPPPP$  dh$Ifa$gdv,l kd9%$$Ifl4F&$`H J  t06    44 laytv, p oPPPPPPP$  dh$Ifa$gdv,l kd%$$Ifl4F&$ H J  t06    44 laytv,  hoP11$  dh$Ifa$gdv,l $  dh$Ifa$gdv,l kd&$$Ifl4F&$`H J  t06    44 laytv,|Vo^QDDDD $dha$gd$& $dha$gdd";$  dha$gdPkdL'$$Ifl4F&$ H J  t06    44 laytv,$|V bvռզզզզt^tHtHt^*h&?CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h$&hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h$&CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hd";CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,VbPPZ<N$7dh`7a$gdP$Sdh`Sa$gdPm$$Sdh`Sa$gdP$ Sdh`Sa$gdP$  Sdh`Sa$gdP$"Zx,2 <\8Pҹs]]C3hx hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h$&CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hxCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3h$&hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tHPNp8P(*28XZhj.&0&(((((瞈wo^J'h` hP5CJOJQJaJmH,sH,!hP5CJOJQJaJmH,sH,hPmH,sH, h` hPCJOJQJmH,sH,+hx B*CJOJPJQJaJmH,phsH,1h` hPB*CJOJPJQJaJmH,phsH,*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3hx hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH`!#J%(((()))) .$Sdh`Sa$gdP$Sdh`Sa$gdP $dha$gdPd 7dh`7gdP$ & F 7dh^`7a$gdT7m$$7dh`7a$gdP()))))))) .f.h...ռի՚cIc/3h[z~B*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH3h]sB*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH9h` hPB*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH3h` hg5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH!hP5CJOJQJaJmH,sH,!hg5CJOJQJaJmH,sH,0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH'h` hP5CJOJQJaJmH,sH,+h` hP5CJOJPJQJaJmH,sH, ../0 0d0|00&2>2T3l3r3 444,44ȮȮȮȮȔz[<<h` hP5B*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH<hHhP5B*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH3h]sB*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH3hPB*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH3h[z~B*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH9h` hPB*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH3hxB*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH .P0 234444444,44444.5$dh$7$8$H$Ifa$gd]s$dh7$8$H$a$gdP$dh7$8$H$a$gdP$Sdh7$8$H$`Sa$gdP444.505\56666*6,6.666ħ᧠eK.9h]sh]sB*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH3h]sB*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH<h]sh]s5B*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH6h]s5B*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH hv,hP9h` hPB*CJOJPJQJaJmHnHphsHtH9hahaB*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH<h]shP5B*CJOJPJQJaJmHnHphsHtH.505\556oYYY$dh$7$8$H$Ifa$gd]skd'$$IfTlwFH c$D  - 0    44 layt]sT6666*6,6.6R66oYYYYYYY$dh$7$8$H$Ifa$gd]skd($$IfTlFH c$D  - 0    44 layt]sT666.707h77oYYYYY$dh$7$8$H$Ifa$gd]skd)$$IfTlFH c$D  - 0    44 layt]sT66.707h7777777888¥ohL-¥h<h]sh]s5B*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH6h]s5B*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH hv,hP1h` hPB*CJOJPJQJaJnHphtH9h` hPB*CJOJPJQJaJmHnHphsHtH9hah]sB*CJ"OJPJQJaJ"mH,nHphsH,tH<h]shP5B*CJOJPJQJaJmHnHphsHtH<h]sh]s5B*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH 777777D88oYYYYYY$dh$7$8$H$Ifa$gd]skd*$$IfTlwFH c$D  - 0    44 layt]sT888f;h;oaTC$Sdh^Sa$gd $dha$gddh7$8$H$gdPkd+$$IfTlFFH c$D  - 0    44 layt]sT89p99::(:*:::::::;f;h;AƪƒƊƊƒrbR91h` hPB*CJOJPJQJaJnHphtHhh5CJOJQJaJhhP5CJOJQJaJ'hhP5CJOJQJaJmH,sH,hjhU.h5B*CJOJPJQJaJnHphtH7hhP5B*CJOJPJQJ\aJnHphtH4hhP5B*CJOJPJQJaJnHphtH<h*ECh5B*CJOJPJQJaJmHnHphsHtHh;AF.H`KVUY4[,`fhjmNo2prfu z"$ & F 7dh7$8$H$^`7a$gdT7$ 7dh`7a$gdP$ 7dh`7a$gd$ 7dh7$8$H$`7a$gdPAAAAA"B$Bzz<{~{{{{\|t|||t~祏}h}h(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,"h[z~CJOJPJQJaJmH,sH,*hxCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h&?CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hs3CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH" z\|P6ʌLԓx: $ & F 7dh7$8$H$^`7a$gdT7$ D7dh7$8$H$`7a$gdP$ 7dh-DM `7a$gdP$ 7dh7$8$H$`7a$gdP t~~ 8NPdf~Nb‚ڂLٮeO*hs3CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH9h` hPB*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h&?CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH"h[z~CJOJPJQJaJmH,sH,(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,"h&?CJOJPJQJaJmH,sH,ΆԆ6JPhȇ "`x~ĉ,2prNflJbdѻѥѕѻѻlѻVѻѻlѻт*h@CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hs3CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH$h` hPCJOJQJaJmH,sH,h[z~CJOJQJaJmH,sH,*h&?CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hxCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH dfDF(*^`*>ʿ ԰ԚkU?)*hs3CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h@CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h,CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h&?CJOJPJQJaJmH,nHsH,tHh@CJOJQJaJmH,sH,'h` hPCJH*OJQJaJmH,sH,$h` hPCJOJQJaJmH,sH,0jh` hPCJH*OJQJUaJmH,sH,nrҪH0|ʿ $ & F 7dh7$8$H$^`7a$gdT7$ & F 7dh^`7a$gdT7$ 7dh7$8$H$`7a$gdP$ 7dh`7a$gdP"pX&*ѻѻѻѥѻѻьvv`v`J*h&?CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h,CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h&?CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hs3CJOJPJQJaJmH,nHsH,tHP:>R@8pXX&$ 77dh`7a$gdP$ 7dh`7a$gdP$ 7dh7$8$H$`7a$gdP $ & F 7dh7$8$H$^`7a$gdT7&r0 %$ & F 7dh1$7$8$H$^`7a$gdT7$ 77dh7$8$H$`7a$gdP#$ & F 7dh1$7$8$H$^`7a$gdT7rv04 ,祏u3h` hPCJOJPJQJ]aJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h*CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h&?CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h,CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH),dp.T$ 7dh`7a$gdP%$ & F 77dh1$7$8$H$^`7a$gdT7m$$ 77dh7$8$H$`7a$gdP%$ & F 7dh1$7$8$H$^`7a$gdT7 ,r "$0$2Jδ崛崛o*h&?CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3h` hPCJOJPJQJ\aJmH,nHsH,tH-h[z~CJOJPJQJ\aJmH,nHsH,tH3h` hPCJOJPJQJ\aJmH,nHsH,tH'h|Tp.϶϶坃lU??*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH-h[z~CJOJPJQJ\aJmH,nHsH,tH-h&?CJOJPJQJ\aJmH,nHsH,tH3h` hPCJOJPJQJ\aJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h&?CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3h` hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH.Tlf~^rfѸkRV\f~06NٱttdQ$h` hPCJOJQJaJmH,sH,h&?CJOJQJaJmH,sH,%h[z~CJOJPJQJ]aJmH,sH,+h` hPCJOJPJQJ]aJmH,sH,'h` hPCJOJQJ]aJmH,sH,*h` hP5CJOJQJ]aJmH,sH,"h[z~CJOJPJQJaJmH,sH,(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,"hxCJOJPJQJaJmH,sH,.B02*,.B,:Rln*D֨ب~x:NȰt&$@BXZݽݽݽݽݽݽݽݽݽݽݽݽݽݫ(h5CJOJPJQJ\aJmH,sH,(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,"hCJOJPJQJaJmH,sH,hCJOJQJaJmH,sH,h&?CJOJQJaJmH,sH,$h` hPCJOJQJaJmH,sH,hTCJOJQJaJmH,sH,1tZ\^x$dh$1$Ifa$gdv,l $dh$1$Ifa$gdv,l $dh1$^a$gdP$dh1$a$gddh1$^gd$ dha$gd XZ\^vxзbLbL&LKhv,hP5B*CJOJPJQJ\]aJfHnHphq tH+hv,hP5CJOJPJQJaJnHtHHhv,hP5B*CJOJPJQJ\aJfHnHphq tH3hv,hPCJOJPJQJ\aJmH,nHsH,tH+h` hPCJOJPJQJ\aJmH,sH,1hhP56CJOJPJQJ\aJmH,sH,.hhP5CJOJPJQJ\aJmH,sH,.h` hP5CJOJPJQJ\aJmH,sH,   (^BBBB$dh$1$Ifa$gdv,l kd?5$$Ifl\7>"  t0644 laytv,  &(*xzжyySyжyySyA#h56CJOJPJQJ\aJKhv,hP6B*CJOJPJQJ\]aJfHnHphq tH.hv,hP56CJOJPJQJaJnHtHHhv,hP6B*CJOJPJQJ\aJfHnHphq tH3hv,hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tHPhv,hP5B*CJOJPJQJ\aJfHmH,nHphq sH,tH hv,hP(*z^BBBB$dh$1$Ifa$gdv,l kd5$$Ifl\7>"  t0644 laytv,^P?)$ Sdh1$`Sa$gdP$Sdh`Sa$gdP$dh1$a$gdkd6$$Ifl\7>"  t0644 laytv,l&( PprtѼ{y{fVfF3$h` hHCJOJQJaJmH,sH,hPCJOJQJaJmH,sH,h/J]CJOJQJaJmH,sH,$h` hPCJOJQJaJmH,sH,U9h` hPB*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH"h[z~CJOJPJQJaJmH,sH,"h/J]CJOJPJQJaJmH,sH,(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,1hhP56CJOJPJQJ\aJmH,sH,)hhP56CJOJPJQJ\aJ depozitlYrin cYmi YmanYt vY depozitlYrdY xsusi Ykisi 2015 I rbnY 57.9% tY_kil etmi_dir. Xarici valyutada YmanYt vY depozitlYrin M3 pul ktlYsindY pay1 isY dvrn sonuna 36% olmu_dur. I rbdY manatla YmanYt vY depozitlYr 30% azalsa da, xarici valyutada YmanYt vY depozitlYr 69.8% artm1_d1r. Dollarla_ma xsusilY dY, maliyyY dollarla_mas1n1n iqtisadiyyatda istifadY oluna bilYcYk maliyyY resurslar1n1 geni_lYndirmYklY maliyyY sisteminin dYrinliyini art1rd11 da bir hYqiqYtdir. Ancaq dollarla_man1n maliyyY dYrinlY_mYsindY yaratd11 bu art1m uzunmddYtli dvrdY, real iqtisadiyyatda yaln1z o zaman faydal1 ola bilYr ki, iqtisadi art1m1n dYstYklYnmYsi ilY maliyyY stabilliyini optimal nqtYdY birlY_dirY bilsin. YYni, maliyyY dollarla_mas1n1n mYqbul sYviyyYsi o sYviyyY hesab olunmal1d1r ki, istifadY oluna bilYcYk maliyyY resurslar1n1 geni_lYndirYrYk iqtisadi art1ma dYstYk vermYklY yana_1, eyni zamanda, maliyyY stabilliyi n tYhlkY yaratmas1n. 2.3. Bank nYzarYt sistemindY maliyyY sabitliyinin tYminat1 n Ysas indikatorlar1n tYhlili MYlumdur ki, bank ictimai tYsisatd1r. Onun dayanaql111nda hYm hquqi, hYm dY fiziki _YxslYr, hYm dvlYt, hYm dY digYr banklar maraql1d1rlar. Bank fYaliyyYti ictimai xarakter da_1y1r vY buna grY dY onun dayanaql11 banklar1n fYaliyyYtinin ictimai tYlYbatlara uyunluu ilY llr. Yaln1z znY i_lYyYn banklar sonda etibar1 itirir, qeyri-dayanaql1 iqtisadi strukturlar kateqoriyas1na keir. Btn bunlar belY qYnaYtY gYlmYyY Ysas verir ki, bank sisteminin dayanaql11 ictimai struktur olan sisemin inki_af1n1n elY bir xsusiyyYtidir ki, o, ictimai tYlYbatlara uyun olaraq onun fYaliyyYtinin tYkrar istehsal1n1n geni_lYnmYsi (YlbYttY, kYmiyyYt vY keyfiyyYt bax1m1ndan) ilY m_ayiYt olunur. Bank sisteminin mYyyYn edilmi_ funksiyalar1ndan 1x1_ etmi_ olsaq, onda, fikrimizcY, onun inki_af1 a_a1dak1 gstYricilYrin kmYyi ilY qiymYtlYndirmYk olar: Pul vahidinin dayanaql11; Pul dvriyyYsinin dayanaql11; DM-nin monetizasiya sYviyyYsi; Inflyasiya sYviyyYsi (mYlum olduu kimi, bir tYrYfdYn inflyasiya bank fYaliyyYtinin obyekti olan pul vYsaitlYrinin artmas1na sYbYb olur, digYr tYrYfdYn dY inflyasiya vaxt1 kemi_ kreditlYrin artmas1na vY hYtta onlar1n tam qaytar1lmamas1na gYtirib 1xara bilYr); Iqtisadiyyat1n pul-kredit tYnzimlYnmYsinin sYmYrYliliyi. Bank sisteminin dayanaql11 haqq1nda YhYmiyyYtli informasiyan1 hYminin a_a1dak1 gstYricilYr verY bilir: Bank sisteminin aktivlYrinin (passivlYrinin) DM-yY nisbYti; Bank sisteminin mYcmu gYlirinin DM-yY nisbYti; Iqtisadiyyat1n real sektoruna tYklif olunan kreditlYrin DM-da vY mYcmu bank aktivlYrindY pay1; Banklar1n YldY etdiklYri qiymYtli ka1zlar1n DM-yY nisbYti; Bank sisteminin rentabelliyi, o cmlYdYn iqtisadiyyat1n digYr sektorlar1n1n rentabellik gstYricilYri ilY mqayisYdY; Bank sistemi resurslar1n1n tYrkibindY Yhalinin pul vYsaitlYrinin DM-yY vY Yhalinin pul gYlirlYrinY nisbYti; Bank sistemi resurslar1n1n tYrkibindY mYssisY vY tY_kilatlar1n pul vYsaitlYrinin DM-yY nisbYti; Bank sistemindY tYmYrkzlY_mY sYviyyYsi. TYYssf ki, kompleks _YkildY tYqdim olunan gstYricilYrdYn dayanaql11n qiymYtlYndirilmYsi n istifadY edilmir. Lakin onlar lkYnin bank sisteminin inki_af1n1n gcl vY zYif tYrYflYrini, habelY onun fYaliyyYtindY bYzi sistmeli risklYri a_kar etmYyY imkan verir. Dinamikada hYmin gstYricilYr bank sferas1nda neqativ hallardan, onun dayanaql11n zYiflYmYsindYn xYbYr verY bilir. Bank sisteminin inki_af1n1 qiymYtlYndirmYk n bank sektorunun inki_af1n1 sYciyyYlYndirYn makroiqtisadi gstYricilYrdYn dY faydalanmaq olar. Bank sektorunun vY onun strukturlar1n1n fYaliyyYtinin makroprudensial gstYricilYrinY a_a1dak1lar aiddir: kapital1n yetYrliliyi; risk sYviyyYsi bax1m1ndan bank1n z vYsaitlYrinin (kapital1n1n) aktivlYrY nisbYti; risk sYviyyYsi bax1m1ndan bank1n Ysas kapital1n1n aktivlYrY nisbYti; kredit riskinin sYviyyYsi bax1m1ndan aktvlYrin mYcmu aktivlYrY nisbYti. Kredit riskinin qiymYtlYndirilmYsi: Ssudalar1n mumi hYcmindY problemli vY midsiz ssudalar1n pay1; Verilmi_ ssudalar1n mumi hYcmindYn faizlY sudalar zrY mmkn itkilYr n formala_d1r1lm1_ rezerv; Iri kredit risklYrin mYcmu lsnn kapitala nisbYti; Kredit tY_kilatlar1 tYrYfindYn sahYlYr zrY tYklif olunan kreditlYr zrY borcun strukturu; TYklif edilmi_ banklararas1 kreditlYrin vY yerlY_dirilmi_ depozitlYrin corafi paylanmas1; Likvidliyin qiymYtlYndirilmYsi: - yksYk likvidli aktivlYrin mYcmu aktivlYrY nisbYti; - likvidli aktivlYrin mYcmu aktivlYrY nisbYti; - yksYk likvidli aktivlYrin tYlYb olunanadYk hdYliklYrinY nisbYti; - likvidli aktivlYrin q1samddYtli hdYliklYrY nisbYti; - m_tYrilYrin vYsaitlYrinin mYcmu ssudalara nisbYti; - bazar riski - valyuta riski; - faiz riski; - fond riski; banklar1n hesabat dvrndY maliyyY nYticYsi: - bank sektorunun aktivlYrinY faizlY; - bank sektoru kapital1na fazilY. Bank sektorunun maliyyY sabitliyinin tYminat1nda hYm makro-, hYm dY mikrosYviyyYdY hYyata keirilir. MikrosYviyyYdY onun mYqsYdi stabilliyi vY bank sisteminin ayr1-ayr1 subyektlYrinin vY onun infrastrukturunun uzunmddYtli balansla_d1r1lm1_ inki_af1n1 tYmin etmYkdirsY, makrosYviyyYdY pul vY maliyyY sabitliyi siyasYti tYdbirlYri sistemi hYyata keirilir ki, bunun da mYqsYdi btvlkdY milli iqtisadiyyat1n inki_af1 n sYmYrYli _Yraitin yarad1lmas1d1r. Bu qlobal vYzifYnin hYlli yollar1n1 mYyyYn etmYk n aral1q (taktiki) mYqsYdlYr sistemindYn istifadY olunur: valyuta hYdYflYnmYsi, faiz stavkalar1n1n hYdYflYnmYsi, son zamanlar isY - inflyasiyan1n hYdYflYnmYsi. nYnYvi olaraq pul-kredit tYnzimlYnmYsinin alYtlYri diskont siyasYti, icbari rezervlYr normas1, habelY a1q bazarda hYyata keirilYn YmYliyyatlar vY remaliyyYlY_dirmYdYn ibarYt olmu_dur. AR MB-n1n bank fYaliyyYtinin dayanaql1 inki_af1 tYmin etmYk n istifadY etdiyi idarYetmY alYtlYri inki_af etmi_ bazar1n olmas1n1 nYzYrdY tutmaqla pul dvriyyYsinin inzibati deyil, iqtisadi tYnzimlYmY formas1n1 tY_kil edir vY bir-biri ilY s1x bal1d1r. Pul-kredit sferas1n1n tYnzimlYnmYsinin konkret alYtlYrinin seilmYsinY gYlincY, qeyd etmYk laz1md1r ki, qiymYtli ka1zlar bazar1n1n zYifliyi, adekvat hquqi vY tYsisat strukturlar1n1n, habelY a1q bazarda YmYliyyatlar1n apar1lmas1 tYcrbYsinin yoxluu _YraitindY RF MB-1 yax1n zamanlarda z siyasYtinin Ysas alYti kimi a1q bazarda hYyata keirilYn YmYliyyatlardan (AB) istifadY edY bilmYyYcYkdir. AzYrbayacan iqtisadi inki_af1n1n tYnzimlYnmYsindY s1rf monetar alYtlYrdYn istifadY edilmYsi maliyyY sferas1nda a_a1dak1 neqativ nYticYlYrY sYbYb ola bilYr: Milli investisiya kapital1n1n xaricY 1xar1lmas1, eyni zamanda milli iqtisadiyyat1n xarici investorlar1n spekulyativ kapital1ndan as1l1l1a d_mYsi; Bizim _irkYtlYrinin investisiya fYaliyyYtinin sYmYrYsizliyi; Inflyasiya sYviyyYsinin yksYk olmas1 vY bunun nYticYsi olaraq faiz stavkalar1 sYviyyYsinin dY yksYk olmas1. Bu isY real sektorun layihYlYrinY investisiyalar1 qeyri-rentabelli edir; MaliyyY resurslar1n1n milli iqtisadiyyat1n prioritet inki_af istiqamYtlYri ilY kifayYt qYdYr uzla_mayan investisiya siyasYtini aparan iri banklarda cYmlY_mYsi. Bank sisteminin dayanaql11 a_a1dak1 amillYr qrupu _YrtlYnir: - pul ktlYsinin milli iqtisadiyyat1n tYlYbatlar1na uyunluu  pul tYklifinin stabilliyi amillYri; - iqtisadi subyektlYr aras1nda pul hesabatlar1n1n apar1lmas1nda fasilYsizlik  likvidlik amillYri; - iqtisadi art1m vY milli iqtisadiyyat1n investisiya aktivliyinin hYvYslYndirilmYsi n sYmYrYli _Yraitin olmas1. 2008-c1 illYrdY qlobal maliyyY bhran1n Ysas indekatorlar1n1n yrYnilmYsinin vacibliyi qYrar1na gYldilYr. Bu ba_ verYcYk bhranlar1n qar_1s1n1 almaa imkan vermYsY belY, onlar1n he olmasa zYiflYdilmYsinY vY lkY iqtisadiyyat1n1n buna haz1rla_mas1na _Yrait yarad1r. CYdvYl 11 Valyuta vY bank bhranlar1n1n ilkin indekatorlar1 GstYriciBank bhran1 n mYnas1 Valyuta bhra-n1 n mYnas1Pul tYklifinin srYtli art1m1++Daxili kreditin DM nisbYtdY oxluu++manYtilYrin vYsaitlYrinin bankdan uzaqla_mas1++Dnya bazarlar1nda oklar nYticYsindY ixrac1n enmYsi++Milli valyutan1n yenidYn qiymYtlYndirilmYsi++A_a1 q1z1l-valyuta ehtiyatlar1++Q1samddYtli hdYliklYrin ehtiyatlarla zYif tYmini ( M2/ehtiyatlar )++Faiz dYrYcYlYrindYki fYrq--+Dnya kapital bazar1nda yksYk faiz dYrYcYlYri++YksYk xarici borc++Kapital1n uzaqla_mas1+--Iqtisadiyyat1n a_a1 inki_af templYri++Milli faiz dYrYcYlYrinin art1m1+--Fond bazar1nda neqativ _oklar++ + indikator mYnal1d1r  -- mYnas1zd1r MYnbY:Kaminsky G.,Lizondo S.,Reinhart C.,Leading indicators of currency crises// 0MF Staff Papers .2008 . number 45. CYdvYldY gstYrilmi_ indekatorlar mxtYlif ncYdYn xYbYrvermY qabiliyyYtlYrinY malikdirlYr. n dYqiq indekatorlardan birini milli valyuta kursunu qeyd etmYk olar. Hans1 ki, valyuta bazar1 vY bank sektorunda vYziyyYti mYyyYn edir. Devalvasiya bank sektorunda qeyri sabitliyY yol a1r, bu da onunla bal1d1r ki, ox banklar m_tYrilYrY milli valyuta ilY kredit verir, ehtiyatlar1 isY xarici valyuta ilY YldY edirlYr. Bundan YlavY xarici mYnbYlYrdYn maliyyYlY_Yn banklar a1q mvqeni dYf edYrYk xarici valyuta ilY dY kredit al1r. Bu zaman valyuta riski borcalan1n zYrinY d_r. Ancaq gzlYnilmYz devalvasiya geri qaytar1lmayan kreditlYrin hYminin artmas1 nYticYsindY bank1n gYlirindY Yks oluna bilYr. Q1z1l valyuta ehtiyatlar1n1n a_a1 sYviyyYsi valyuta bhran1n1n Yn populyar ba_ vermYsini gstYrYn indekatordur. MYrkYzi Bank1n ehtiyatlar1 hesab1na q1sa mddYtli hdYliklYrin rtlmYsinin mmknszly milli valyutaya spekulyativ hcumlar1 q1z1_d1r1r. DvlYt bdcYsinin DM nisbYtdY xarici vY daxili borcunun oxluu, pul tYklifinin srYtli art1m1, lkYnin mal bazarlar1nda neqativ _oklar da valyuta bhran1n1n ba_ vermY ehtimal1n1 art1r1r. HYminin eyni reqionda yerlY_mi_ vY yaxud aktiv ticari kanallar1 olan bir lkYdY ba_ vermi_ valyuta bhran1 digYrindY dY bu ehtimal1 yarad1r. 0EO-in valyuta bazarlar1n1n vYziyyYti beynYlxalq bazarda kapital1n qiymYtinY tYsir edir: 0E-dY faiz dYrYcYsinin art1m1 0EO-dY valyuta bhran1n1n ba_ vermY ehtimal1n1 art1r1r. Kapital1n qa1_1 ilY bank vY valyuta bhranlar1 aras1nda ikili YlaqY vard1r. Bir tYrYfdYn kapital1n qa1_1 banklarda YlavY tYlYb yarad1r, digYr tYrYfdYn isY gzlYnilYn devalvasiya bank depozitlYrinin gYlirini dYyi_dirir. Bank sektoru ilY valyuta bazar1 aras1nda _okun trlmYsinin ba_qa kanal1n1 da tYsYvvr etmYk olar. Vaxt1 tm_ ssudalar1n yksYk sYviyyYsi olan zYif bank sisteminin bank portfelindY faiz dYrYcYlYrinin art1m1na dzmYmYsi vY likvidliyin s1x1lmas1ndan YmYlY gYlYn qorxaql1q, kapital1n uzaqla_mas1 zaman1 dvlYtin mdafiY tYdbirlYrini hYyata keirmYsinY ciddi YngYl ola bilYr. Buna grY dY bank sisteminin zYifliyi spekulyantlat n milli valyutaya hcum siqnal1 ola bilYr. Yuxar1dak1 cYdvYldYn grsYnir ki, milli maliyyY bazar1nda kapital qa1_1 vY real faiz dYrYcYlYrinin art1m1 zaman1 valyuta bhran1ndan fYrqli olaraq bank sektorunda maliyyY panikas1n1n olmas1 tYhlkYsi art1r. Q1samddYtli faiz dYrYcYlYrinin art1m1 bank sektorunun vYziyyYtindY xsusilY kYskin _YkildY Yks olunur ki, bu da onunla bal1d1r ki, belY art1m fondla_d1dman1n qiymYtini art1r1r. ZiddiyyYt ondad1r ki, banklar1n aktivinin byk bir hissYsini uzunmddYtli kreditlYr tY_kil edir ki, bunlar da sabit faiz dYrYcYlYri _YraitindY verilib. Bu da banklara bazar konyukturunun dYyi_mYsinY tez reaksiya vermYyY imkan vermir. BelYliklY q1samddYtli faiz dYrYcYlYrin art1m1 likvidliyin ixtisar1n1n vY bank sektorunda sonrak1 qeyri stabilliyinin Ysas sYbYbidir. Bir ox mYlliflYr kapital1n maliyyY liberalla_mas1 nYticYsindY inki_af etmYkdY olan bazarlara ax1n1 ilY kreditin hYcminin DM-a nisbYtdY geni_lYnmYsi aras1nda birba_a YlaqYnin olmas1n1 qeyd edirlYr. MaliyyY bhranlar1n1n ilkin indekatorlar1 iYrisindY inflyasiya templYrinin art1m1, zYl sektorun kreditlYrinin DM-a nisbYtdY art1m1 vY ixrac bazar1nda _ok, xarici kapital1n ax1n1 ola bilYr. Bank bhran1 YmanYtlYrin s1ortas1 problemlYri ilY s1x bal1d1r: YgYr s1orta dYni_i bank portfelinin tam riskliyini nYzYrY alm1rsa, bu zaman s1ortan1n mvcudluu gYlir YldY etmYk mYqsYdilY banklara risk etmYyY _Yrait yarad1r. Bu problemdYn ancaq hkmYtin vY MYrkYzi Bank1n sYrt nYzarYt vY idarYetmY fYaliyyYti nYticYsindY yaxa qurtarmaq olar. HYrYnd ki, bank fYaliyYtinin monitorinqi sistemi, xsusilY dY liberalla_d1rma zaman1nda YtinliklYrlY doludur. BelY hallarda bank bhran1n1n inki_af etmYsi tYhlkYsi olur. manYtlYrin s1ortas1 ilY bank bhranlar1 aras1nda YlaqYnin analizinY nYzYri yana_ma kifayYt qYdYr birmYnal1 deyil. Bir tYrYfdYn YmanYtlYrin s1orta sisteminin mvcudluu yaranan bhranlar1n mexanizminin ehtimal1n1 azald1r. DigYr tYrYfdYn bank bhran1n1n inki_af tYhlkYsi art1r. BelY ki, banklar1n idarYiliyi daha riskli portfellYr formala_d1r1r. CYdvYl 12 Valyuta vY bank bhranlar1 amillYrinY mumi bax1_. Bhran1n amili  TYsir mexanizmiBank sistemi- nin vYziy- yYtinY tYsiriValyuta bazar1- n1n vYziyyY-tinY tYsirilkY n Ysas idxal vY ixrac bazarlar1nda qiymYtlYrin qeyri qYnaYt-bYx_ dYyi_mYsiIxrac mallar1n1n qiymYtlYrinin kYskin enmYsi vY ya idxal1n qiymYtinin art1m1 lkY n valyuta gYlirlYrinin itkisidir. 0xracat1lar1n gYlirinin enmYsi isY onla-ra xidmYt edYn banklar1n ssudalar1nda itkidir. NYticYdY bank gYlirinin azalmas1 ilY nYticYlYnir. + +TYdiyyY balan-s1n1n cari he-sab1n1n kYsiriCari hesabda kYsir investorlara siqnal-d1r. sas sYbYb idxal1n ixrac1 stYlYmY-sidir.--+BeynYlxalq bazarda boclanma ehtiyatlar1n1n yksYk qiymYtiInki_af etmi_ bazarlarda faiz dYrYcYlY-rinin art1m1 borcun yenidYn maliyyYlY_-mYsinin qiymYtinin art1m1na sYbYb olur vY investorlar1 qoyulmu_ ehtiyatlar1n gYlirini yenidYn qiymYtlYndirmYyY va-dar edir. + +,--Xarici borcun DM-a nisbYt-dY ox olmas1Xarici borcun oxluu investorlar tYrY-findYn dvlYtdY maliyyY qeyri stabilliyi amili kimi qYbul edilir +,--+,--Borcun tYrkibin-dY qisamddYtli hdYliklYrin stnlyQ1samddYtli hdYliklYrin yksYk hYc-mi xarici borcu dYmYk n lkYnin ehtiyatlar1n1n ox olmas1 istiqamYtinin vacibliyini bildirir. Bu isY banklara lik-vidliyin saxlanmas1 bax1m1ndan mYhdudiyyYtlYr yarad1r  + + Pul ktlYsinin q1z1l-valyuta ehtiyatlar1 ilY zYif tYhcizat1M2 aqreqat1na likvid resurslar1n hYcmi kimi baxmaq olar hans1 ki, xarici valyutaya konvertY edilY bilYr. HYm dY valyuta-q1z1l ehtiyatlar1 aktiv likvidlYrin rtlmYsi n dY nYzYrdY tutulur ki, dvlYtin q1sa mddYtli hdYliklYri n s1ortad1r. + + YksYk faizli xYrclYrDaxili borc zrY dYmYlYrin yksYkliyi xarici dYmYlYri ixtisar etmYyY dYvlYti vadar edir. Daxili hdYliklYr zrY bank-lar1n gYlirinin art1m1 bir tYrYfdYn faiz dYrYcYlYrinin art1m1na digYr tYrYfdYn isY YldY edilmi_ qiymYtli ka1zlar1n ba-zar qiymYtinin enmYsinY gYtirir.  +,-- + Yoluxma effektiMilli maliyyY bazar1nda bhran1n ya-ranma sYbYbini investorlar qon_u lkY-lYrdY ba_ verYn bhranlar1n sYbYbi kimi grrlYr. Yoluxma hYm ticari hYm dY maliyyY kanallar1 ilY ba_ verir. +,-- +0stiqrazlar1n qiymYtinin dYyi_mYsiFond bazarlar1nda istiqrazlar1n qiymYt-nin enmYsi investorlara itki gYtirir, bu da onlar1 z ehtiyatlar1n1 ba_qa bazarla-ra yerlY_dirmYyY vadar edir +,-- +,--Iqtisadi art1m1n lYngimYsiIqtisadi art1m templYrinin a_a1 d_mY-si lkYnin vY bank borclular1n1n dYmY qabiliyyYtinin pislY_mYsinY gYtirir++0nflyasiyagYr dvlYt inflyasiyan1 ixtisar edirsY, bank sisteminY zYrbY vurur ++DvlYt bdcYsinin kYsiriDvlYt borcunun dYnilmYsinin vacib-liyi bax1m1ndan ehtiyatlar1n bura isti-qamYtlYnmYsi iqtisadi art1m1 lYngidir+,--+Iqtisadiyyat1n a1ql11Bu bir tYrYfdYn lkYnin xarici kapital YldY etmY imkan1n1 art1r1r, digYr tYrYf-dYn isY xarici _oklardan as1l1 edir.++,-- Mili valyutan1n real bahalanmas1Real olaraq milli valyutan1n yenidYn qiymYtlYnmYsi xalis ixracda ixtisara vY devalvasiya gzlYnmYsinY yol a1r ki bu da YmanYtilYrin depozitlYri geri a1rmas1na gYtirir. + + + yksYk tYsiri  -- zYif tYsir  +,-- qar1_1q siqnal MYnbY: ^prinqel V.K. Principialn1e podxod1 k sozdaniy sistem1 ranney identifikacii finansov1x krizisov\\ sayt: www. bankclub.ru/ seminar-article. Bhranlar1n sYbYbi hYm daxili qeyri stabillik, hYm dY xarici _oklard1r. Bank vY valyuta bhranlar1n1 i_gzar aktivliyin enmYsi, ixracat1n ixtisar1, hYminin real faiz dYrYcYlYrinin art1m1 vY fond bazarlar1n1n d_mYsi mYrhYlYlYri qabaqlay1r. Pul ktlYsinin art1m tempinin gclYnmYsi, laz1m1 qYdYr bank borclanmalar1n1n toplanmas1 hans1 ki, q1z1l valyuta ehtiyatlar1 ilY mhkYmlYndirilmYmi_dir ki, bunlar bunlar1n ham1s1n1 ikiqat bhranlar1n amillYrinY aid etmYk olar. Bundan YlavY bhran vYziyyYtinin formala_mas1na xarici _oklar da kifayYt qYdYr tYsir edir ki, bunlara da ticarYt _Yraitinin pislY_mYsi, dnya kapital bazarlar1nda faiz dYrYcYlYrinin art1m1 vY  yoluxma efekti aiddir. MYlum olduu kimi, MYrkYzi Banklar1n bank tYnzimlYnmYsi vY nYzarYti sistemi YrivYsindY kommersiya banklar1n1n fYaliyyYtinin monitorinqi a_a1dak1 kompleks mYsYlYlYrin hYllinY ynYlmi_dir: lkYnin iqtisadi inki_af1n1n vY kommersiya banklar1 sisteminin fYaliyyYtinin Ysas gstYricilYrini Yks etdirYn informasiyan1n toplanmas1; Bank sisteminin dayanaql1q gstYricilYrinin tYhlili vY proqnozu, bank sisteminin sistemli risklYrinin qiymYtlYndirilmYsi; Banklar1n etibarl1l11n1, bank sisteminin dayanaql11n1 _YrtlYndirYn mxtYlif amillYrin tYsir etmY dYrYcYsinin a_kar edilmYsi vY qiymYtlYndirilmYsi; Bank sisteminin dvlYt tYnzimlYnmYsi YrivYsindY apar1lan tYdbirlYrin sYmYrYliliyinin qiymYtlYndirilmYsi. BelYliklY, hal-haz1rda MYrkYzi Banklar bank sektorunun dayanaql11n1n mxtYlif monitorinq sullar1ndan istifadY edir. Bank fYaliyyYtinin monitoriniqinin Ysas istiqamYtlYrinin sYmYrYliliyinin daha da yksYldilmYsi vY inki_af etdirilmYsi bank sisteminin maliyyY dayanaql11n1n mhkYmlYndirilmYsinY xidmYt edYcYkdir. Bununla belY, hesab edirik ki, MYrkYzi Banklar: Kommersiya banklar1 tYrYfindYn tYqdim olunan maliyyY hesabatlar1n1n mtYbYrliyi zYrindY nYzarYti gclYndirmYli; Auditor _irkYtlYri tYrYfindYn bank hesabatlar1n1n yoxlanmas1n1n gedi_i zYrindY nYzarYti gclYndirmYli; RYhbYrlYrY vY ba_ mhasiblYrY, banklar1n uot-YmYliyyat i_inin tY_kilinY, daxili nYzarYt sisteminY verilYn tYlYblYri art1rmal1; YnYnYvi Ymsallar sisteminY banklar1n z fYaliyyYtindY zlY_diklYri risklYrin kompleks tYhlilini YlavY etmYlidir. Bu, bank fYaliyyYtinin monitorinqinin btn istiqamYtlYrinin inki_af1na _Yrait yaradacaqd1r; kredit risklYri zYrindY nYzarYti gclYndirmYk mYqsYdilY mYrkYzlY_dirilmi_ kredit informasiya sistemini - kredit informasiyas1 brosunu yaratmal1d1r. AzYrbaycan MYrkYzi Bank1n tYdqiqat1 gstYrir ki, qlobal bhran dvrndY AzYrbaycan banklar1 kifayYt qYdYr maliyyY buferinY vY risklYrini absorbsiya etmYk qabliyyYtindYdirlYr. Burada MYrkYzi Bank1n preventiv prudensial siyasYti mhm rol oynamaqdad1r. FSIL III. MAKROIQTISADI AIRI^LARA UYUN OLARAQ MONETAR SIYASTI RIVSININ TKMILL^DIRILMSININ PRIORITET ISTIQAMTLRI 3.1. Monetar siyasYtinin tYtbiqindY _Yffafl11n geni_lYndirilmYsi istiqamYtlYri Son illYr masir iqtisadiyyatda MYrkYzi Bank1n fYaliyyYt mYqsYdlYri haqq1nda mYsYlY AzYrbaycan vY digYr lkYlYrdY hYm elmi dairYlYrdY, hYm dY dvlYt orqan1 vY bank birliyi sYviyyYsindY Yn ox mzakirY olunan mYsYlYlYrdYndir. Bu mYsYlY niyY birdYn-birY belY bir aktuall1q kYsb etmYyY ba_lad1? Dzdr, btn lkYlYrdY MYrkYzi Banklar1n fYaliyyYt mYqsYdlYri kredit tY_kilatlar1 vasitYsilY dvlYtlY iqtisadiyyat aras1nda spesifik vasitYi kimi 1x1_ edYn bu xsusi bir dvlYt orqan1n1n fYaliyyYtini mYyyYnlY_dirYn mvafiq qanunlarda dYqiq mYyyYn edilmi_dir. Qeyd edYk ki, bu, qanunvericilik vY icra hakimiyyYti orqanlar1ndan mYyyYn dYrYcYdY mstYqil olan mYhz xsusi bir dvlYt orqan1d1r. Bazar _YraitnidY bu orqan statusuna grY Yhali ilY, iqtisadiyyat1n real sektorunun digYr iqtisadi subyektlYri ilY  i_lYmir . MYrkYzi Bank1n fYaliyyYt mYqsYdlYri mYsYlYsinin qoyulu_u vY mzakirYsinin aktuall11 bununla _YrtlYnir ki, bu fYaliyyYtin effekti cYmiyyYt tYrYfindYn ox da yksYk qiymYtlYndirilmir. ZYnnimizcY, belY qiymYtlYndirmY hYm MYrkYzi Bank1n fYaliyyYtindYn as1l1 olamayan obyektiv, hYm dY birba_a xsusu hquqi statusa malik bank1 kimi MYrkYzi Bank1n fYaliyyYt ilY bal1 olan bir s1ra subyektiv sYbYblYrdYn irYli gYlir. Obyektiv sYbYblYr bununla bal1d1r ki, MYrkYzi Bank1n fYaliyyYti bir ox hallarda btvlkdY iqtisadiyyat1n vYziyyYtindYn, iqtisadi tsiklin fazas1ndan, maliyyY bazarlar1n1n infrastrukturundan vY tutumluluundan, dvlYt maliyyYsinin durumundan as1l1 olur. MYrkYzi Bank1n iqtisadiyyata tYsir metodlar1 vY alYtlYri spesifikdir vY kifayYt qYdYr mYhduddur, monetar tYnzimlYmYnin YnYnYvi metodlar1 bhran vY ya bhrandan sonrak1 _YraitdY  i_lYmYyY bilir. Bununla belY, MYrkYzi Bank1n fYaliyyYtinin tYnqidi n subyektiv sYbYblYr qismYn onun qar_1s1nda qoyulan mYqsYd, vYzifY vY funksiyalardan vY ya cYmiyyYt tYrYfindYn xsusi statusa malik olan MYrkYzi Bank1n fYaliyyYtinin ax1ra qYdYr dYrk olunmamas1ndan irYli gYlY bilir. z nvbYsindY bu cr d_ncY bir tYrYfdYn MYrkYzi bank1n fYaliyyYtindYki  qeyri-_Yffafl1qdan , digYr tYrYfdYn dY Yhalinin byk bir hissYsinin maliyyY cYhYtdYn savads1zl11ndan irYli gYlir. halinin bu hissYsi inan1r ki, MYrkYzi Bank dorudan da pul buraxma dYzgah1n1 i_Y sal1r, (masir pullar1n tYbiYtini dYrk etmYdYn) bo_, he nY ilY tYmin olunmayan pullar ap edir vY elY bu da inflyasiyaya gYtirib 1xar1r (baxmayaraq ki, inflyasiyan1n sYbYblYri iqtisadiyyat1nn monetar sferas1ndan kYnarda da ola bilir). Qeyd etmYk laz1md1r ki, son illYr AzYrbaycan Bank1 monetar siyasYti sahYsindY fYaliyyYtindYki nYticYlYri haqq1nda cYmiyyYti mYlumatland1rmaqda ciddi irYlilYyi_ etmi_dir. AzYrbaycan MYrkYzi Bank1 HYPERLINK "http://www.cbar.az/assets/324/2002_yekun.pdf"2002-ci ildYn etibarYn pul siyasYtinin icmal1 haqq1nda rblk Ytrafl1 mYruzYlYr dYrc etmYyY ba_lad1. 2002-ci ildYn ba_layaraq z fYaliyyYtinin informasiya _Yffafl11n1 art1rmaq n pul siyasYti zrY dYrc olunmu_ ilk mYruzY yksYk nYzYri vY praktiki mYlumatland1rma sYviyyYsi ilY seilir, hYm daxili, hYm dY xarici makroiqtisadi _Yraiti vY onun risklYrin qiymYtlYndkirilmYsi nqteyi-nYzYrdYn dYyi_mY tendensiyalar1n1 nYzYrY al1r, MB-1n pul tYnzimlYmY sahYsindY qYrarlar1n1n realla_d1r1lmas1 istiqamYtindY hYrYkYtlYrini izah edir. MYrkYzi Bank pul vY maliyyY sabitliyi siyasYti tYdbirlYrinY dair cYmiyyYt qar_1s1nda hesabat1 a1ql1q prinsipi Ysas1nda verir. CYmiyyYtin makroprudensial orqan olan MYrkYzi Bank1n siyasYtinY inam gstYrmYsi n maliyyY stabilliyinin dYstYklYnmYsi ilY bal1 makroprudenisal qYrarlar1n mYzmununun a1qlanmas1n1n vY mvafiq korreksiya tYdbirlYrinin tYtbiqinin Ysasland1r1lmas1n1n byk YhYmiyyYti vard1r. Lakin makroprudensial siyasYtin xsusiyyYti bundad1r ki, tYtbiq edilYn tYdbirlYrin bYzi elementlYrinin cYmiyyYt qar_1s1nda a1qlanmas1 maliyyY bazar1n1n ayr1-ayr1 seqmentlYrinin i_tirak1lar1n1 hYddindYn art1q risklYrY getmYyY tYhrik edY bilYr. Hal-haz1rda maliyyY stabilliyinin dYqiq tYrifi olmad11ndan, bazar _Yraiti vY potensial neqativ _oklar1n tiplYri nYzYrY al1naraq MYrkYzi Bank1n makroprudensial siyasYtin mYsYlYlYrinY dair hesabat vermYsi ilY bal1 tYlYblYr dYyi_Y bilir. 2005-ci ildYn sonra 11 MYrkYzi Bank maliyyY tYhlkYzliyi problemlYrinY grY cavabdeh olan daxili komitYlYr yaratd1. Ayr1-ayr1 MYrkYzi Banklarda (Tailand Bank1 vY Malayziya MYrkYzi Bank1) birdYn art1q komitY yarad1lm1_d1r. Yeni yarad1lm1_ daxili komitYlYrin funksiyalar1 maliyyY stabilliyi zrY _uralar1n funksiyalar1 kimi, informasiya mbadilYsi vY hYrYkYtlYrin koordinasiyas1ndan ibarYtdir. BelY ki, Yeni Zelandiyan1n Rezerv bank1n1n MakromaliyyY KomitYsi MYrkYzi Bank1n rYhbYri n tvsiyYlYr i_lYyib haz1rlay1r. AzYrbaycan MYrkYzi Bank qar_1dak1 il n dvlYtin pul siyasYtinin Ysas istiqamYtlYrini oktyabr ay1n1n 1-dYn gec olmayaraq, AzYrbaycan Respublikas1 PrezidentinY tYqdim edir vY dekabr ay1n1n 31-dYk ktlYvi informasiya vasitYlYrindY ictimaiyyYtY a1qlay1r. Pul siyasYtinin Ysas istiqamYtlYrini a1qlayarkYn, MYrkYzi Bank cari ildY hYyata keirilYn pul siyasYtinin yekunlar1n1, habelY qar_1dak1 il n mYyyYn etdiyi pul siyasYtinin mYqsYd vY vYzifYlYrini, MYrkYzi Bankdan as1l1 olan vY as1l1 olmayan amillYri dY Yks etdirmYklY onlar1n hYyata keirilmYsi yollar1n1 gstYrir. Milli maliyyY sisteminin tYhlkYsizliyinin daha bir YhYmiyyYtli elementi  audit vY auditor fYaliyyYtinY mstYqil maliyyY nYzarYtinin keirilmYsidir. Ham1 AB^-da vY Avropada maliyyY bhran1 amillYrinin formala_mas1nda bYzi byk beynYlxalq auditor _irkYtlYrinin vY reytinq agentliklYrinin mYnfi rolu haqq1nda bilirlYr. Grnr ki, maliyyY sistemlYrinin tYhlkYsizliyi hYminin auditor fYaliyyYtinin effektivliyindYn as1l1d1r. ^Yffafl1q elY bir mhit kimi _Yrh olunur ki, burada siyasYtin mYqsYdlYri, onun hquqi, institusional vY iqtisadi YrivYlYri, siyasYt sahYsindY qYrarlar vY onlar1n Ysasland1r1lmas1, pul vY maliyyY sabitliyi siyasYti ilY bal1 mYlumatlar, hYminin agentliklYrin hesabatl1l11 _YrtlYri ictimaiyyYtY ayd1nl1q, sadYlik vY vaxtl1 vaxt1nda olma Ysas1nda tYqdim olunur[23, s.158]. BeynYlxalq Valyuta Fondu BeynYlxalq Hesabla_malar Bank1 ilY birgY, habelY MYrkYzi Banklar1n, maliyyY agentliklYrinin, digYr mvafiq beynYlxalq vY regional tY_kilatlar1n vY elmi dairYlYrdYn ayr1-ayr1 ekspertlYrin nmayYndY qrupu ilY mYslYhYtlY_mYlYr Ysas1nda i_lYyYrYk,  Pul-kredit vY maliyyY siyasYtindY _Yffafl11n1n tYmin olunmas1 zrY laz1mi tYcrbY kodeksi ni i_lYyib haz1rlam1_d1r[73, ! 83]. Bu KodeksdY _Yffafl11n tYmin olunmas1n1n mYqsYdYuyun praktikas1 tYsbit olunur. Kodeksin YhatY etdiyi _Yffafl11n tYmin olunmas1 praktikas1 a_a1dak1lar1 a1qlay1r: MYrkYzi Banklar1n funksiya, vYzifY vY mYqsYdlYrinin ayd1nl11; MYrkYzi Banklar1n apar1lan pul siyasYtinY dair qYrarlar1n1n qYbul edilmYsi vY ictimaiyyYtin diqqYtinY atd1r1lmas1 proseduralar1; ictimaiyyYtin pul siyasYti haqq1nda mYlumata 1x1_1; MYrkYzi Banklar1n hesabatl1l11 vY vicdanl1l11na zYmanYt. Pul-kredit vY maliyyY sabitliyi siyasYtindY _Yffafl1q zYrurYti iki ba_l1ca _YrtY Ysaslan1r. Birincisi, pul-kredit vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin mYqsYdlYri vY alYtlYri ictimaiyyYtY mYlum olarsa vY YgYr dvlYt idarYetmY orqanlar1 onlara nail olunmas1 zrY etimad douran hdYliklYri z zYrinY gtrY bilYrsY, onlar1n faydas1 art1r1la bilYr. Pul- kredit vY maliyyY siyasYti haqq1nda daha byk hYcmdY mYlumat1n tYqdim olunmas1n1 tYmin etmYklY, laz1mi _Yffafl1q praktikas1 bazarlar1n potensial effektivliklYrinin yksYlmYsinY yard1m edir. 0kincisi, laz1mi idarYetmY MYrkYzi Banklar1n vY maliyyY orqanlar1n1n hesabatl1l11n1 tYlYb edir, xsusilY dY pul-kredit vY maliyyY sahYlYrini idarYetmY orqanlar1 daha yksYk muxtariyyYtY malik olduu yerlYrdY. DvlYt orqanlar1 vY ya bu orqanlar1n daxilindY mbahisY yarand1qda (mYsYlYn, MYrkYzi Bank yaxud maliyyY agentliyi eyni zamanda maliyyY mYssisYsinin mlkiyyYtisi olduu vY ona maliyyY nYzarYtini hYyata keirdiyi hallarda, yaxud pul-kredit vY valyuta siyasYtinin apar1lmas1na grY mYsuliyyYt blndy hallarda) mYqsYdlYrin _Yffafl11 vY agentliklYrin fYaliyyYtindY qaydalar1n vY proseduralar1n ayd1nl11 bu cr mbahisYlYrin tYnzimlYnmYsinY, dvlYt idarYetmYsinin vY hYrYkYtlYrin ard1c1ll11n1n mhkYmlYndirilmYsinY kmYk edY bilYr. CYmiyyYtY pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin mYqsYdlYri haqq1nda mYlumat vermYklY, MYrkYzi Bank z mYqsYdlYrinin dYrk edilmYsinY kmYklik gstYrir vY grlYn tYdbirlYrin kontekstini yaradaraq, pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin effektivliyini art1r1r. Bundan ba_qa, pul vY maliyyY sabitliyi siyasYti sahYsindY qYbul edilYn qYrarlar1n arxas1nda duran mlahizYlYrin zYl sektora dYqiq izah edilmYsi sayYsindY siyasYtin haz1rlanmas1 prosesinin _Yffafl11 qismYn bazar midlYrinin daha effektiv formala_mas1 hesab1na btvlkdY pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin tYsir mexanizminin effektivliyini art1r1r. MYrkYzi Bank ictimaiyyYtY z fYaliyyYti barYdY kifayYt qYdYr mYlumat vermYklY vY znn ictimai bYyanatlar1na uyun tYdbirlYr grmYklY etimad1n mhkYmlYndirilmYsi mexanizmini yarada bilYr. Pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtindY _Yffafl11n art1r1lmas1 bu siyasYtin keirilmYsinin tYsirinY tYhlkY trYdY vY ya bazarlar1n sabitliyinY yaxud maliyyY nYzarYti alt1nda olan tY_kilatlar1n qanuni maraqlar1na ziyan vura bilYcYyi hallarda bu cr _Yffafl11n dYrYcYsinin mYhdudla_d1r1lmas1 mYqsYdYuyun ola bilYr. Pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin istifadY edilmYsi zaman1 informasiyan1n a1qlanmas1na bYzi mYhdudiyyYtlYrin qoyulmas1 zYrurYti qYrarlar1n qYbul edilmYsi vY siyasYtin effektivliyi n mmkn mYnfi nYticYlYrlY bal1d1r. Eyni qaydada, bu vY ya digYr mYlumata 1x1_1n mYhdudla_d1r1lmas1n1n sYbYblYri ox vaxt mYzYnnY siyasYtinin mlahizYlYri ilY bal1 olur, bu da, bir qayda olaraq, tYsbit edilmi_ mbadilY mYzYnnYsi olan lkYlYr n sYciyyYvidir, lakin tYkcY olar n yox. MYsYlYn, pul vY valyuta bazarlar1nda YmYliyyatlar haqq1nda mYlumat1n geni_ _YkildY a1qlanmas1 zrY tYlYblYr bazarlar1n i_ini poza, siyasYti haz1rlayanlar aras1nda azad diskussiyalara vY ya fvqYladY hallar n planlar1n haz1rlanmas1na mane ola bilYr. BelYliklY, MYrkYzi Banklar1n daxili diskussiyalar1n vY sYnYdlYrin, mYyyYn hallarda isY pul vY maliyyY sabitliyi vY valyuta siyasYtinin apar1lmas1nda zlYrinin q1samddYtli taktikas1n1n mYzmununu amas1 yaxud valyuta YmYliyyatlar1 haqq1nda mfYssYl mYlumat vermYsi mYqsYdYuyun deyil. Eyni qaydada, MYrkYzi Bank1n geni_ ictimaiyyYtY fvqYladY hallar n z planlar1, o cmlYdYn mmkn fvqYladY kreditlY_dirmY planlar1 haqq1nda mYlumat vermYmYsinin tutarl1 sYbYblYri ola bilYr. ^Yffafl11n tYmin olunmas1 praktikas1nda fYrqlYr tYkcY mahiyyYtY deyil, hYm dY formaya aiddir. 0ctimaiyyYtin pul-kredit mYssisYlYrinin vY onlar1n siyasYtinin i_i barYdY mYlumatland1r1lmas1na gYldikdY isY, bu sahYdY vacib mYsYlY  belY mYlumat1n a1qlanmas1n1n xarakteridir. XsusilY, pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinY mnasibYtdY mYyyYn olunmal1d1r ki, _Yffafl11n tYmin olunmas1 praktikas1 MYrkYzi Bank haqq1nda qanunda vY ya digYr qanunlarda vY qanunalt1 aktlarda qanuni tYsbitini tapmal1d1r, yoxsa digYr sullarla tYmin olunmal1d1r? MYrkYzi Banklar1n rolu, vYzifYlYri vY mYqsYdlYri mYsYlYlYrinY gYldikdY isY, qanunvericilikdY (mYsYlYn, MYrkYzi Bank haqq1nda qanunda) bu mYsYlYlYrlY bal1 izahlar1 vermYk mYqsYdYuygun olard1. BelY praktikan1n bYzi elementlYrinin qanunvericilikdY tYsbit edilmYsi onlara xsusi Yki verir vY MYrkYzi Banklar1n vY mvafiq maliyyY agentliklYrinin fYaliyyYtinin bu mhm aspektlYrinin xsusi olaraq tez-tez dYyi_dirilmYsinin qar_1s1n1 almaa imkan verir. ^Yffafl11n digYr aspektlYri haqq1nda, xsusilY dY siyasYtin haz1rlanmas1 vY hYyata keirilmYsi proseduras1 haqq1nda vY mYlumat1n tYqdim edilmYsi haqq1nda mYlumat daha evik Ysaslarla tYmin edilmYlidir. Bu zaman belY mYlumat Ylatan olmal1d1r ki, ictimaiyyYtin nmayYndYlYri hYddindYn art1q sYy gstYrmYdYn onu YldY edY vY anlaya bilsin. BYzi hallarda, xsusilY maliyyY sabitliyi siyasYti kontekstindY, bYzi qanunalt1 aktlar1n vY siyasYt tYdbirlYrinin realla_d1r1lmas1 vY ya hYyata keirilmYsi mYqsYdilY hYmin qanunalt1 aktlar1n vY siyasYt tYdbirlYrinin bilavasitY toxunduu _YxslYrY vY tY_kilatlara _amil olunan _Yrh vermYk daha mYqsYdYuyun ola bilYr. MaliyyY sabitliyi siyasYti sahYsindY a_a1dak1 mYsYlYlYrin _Yrh olunmas1na ehtiyac var: Bank nYzarYti zrY Bazel komitYsinin i_lYyib haz1rlad11  Effektiv bank nYzarYtinin Ysas Bazel prinsiplYri ; QiymYtli ka1zlar zrY beynYlxalq komissiyan1n haz1rlad11  QiymYtli ka1zlar1n tYnzimlYnmYsinin mYqsYd vY prinsiplYri ; dYni_ vY hesabla_ma sistemlYri zrY KomitYnin, S1orta fYaliyyYtinY BeynYlxalq NYzarYt Assosiasiyas1n1n vY Mhasibat Uotunun Standartlar1 zrY BeynYlxalq KomitYnin i_lYyib haz1rlad11 standartlar. Eyni zamanda, pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin _Yffafl11n1n stnlklYri nYzarYt olunas1 mYssisYlYrY vY zn tYnzimlYyYn tY_kilatlara mnasibYtdY btvlkdY bazarlarda _Yffafl1a ynYldilYn mvafiq tYdbirlYrlY mhkYmlYndirilmYlidir. Pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin apar1lmas1 vY maliyyY sisteminin fYaliyyYt gstYrmYsi lkYnin dYni_ sisteminin i_indYn as1l1d1r, dYni_ sisteminin strukturu isY sistem sabitliyY dY tYsir gstYrir. bu zaman dYni_ sisteminin tY_kilati-hquqi strukturu ox vaxt pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtindYn vY maliyyY siyasYtinin digYr nvlYrindYn xeyli mrYkkYbdir vY mxtYlif lkYlYrY grY ciddi _YkildY fYrqlYnir. BelYliklY, pul siyasYtinin tYtbiqindY _Yffafl11n tYmin edilmYsi praktikas1 evik _YkildY istifadYyY tYtbiq edilmYlidir. MYrkYzi Banklar1n apard11 pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtindY _Yffafl11n tYmin edilmYsi zrY laz1mi praktika pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin apar1lmas1nda MYrkYzi Banklar1n rollar1n1n, vYzifYlYrinin vY mYqsYdlYrinin mYyyYn dYqiqliyini nYzYrdY tutur. Bu isY, MYrkYzi Bank haqq1nda qanunda son mYqsYdi (mYqsYdlYri) vY pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin tY_kilati-hquqi Ysaslar1n1 dYqiq mYyyYn etmYyY mYcbur edir. Pul-kredit vY maliyyY sahYsindYki YmYliyyatlar aras1nda qar_1l1ql1 tY_kilati-hquqi YlaqYni dYqiq mYyyYn etmYk laz1md1r. BelY ki, ictimaiyyYt a_a1dak1lar barYdY mYlumatland1r1lmal1d1r: MYrkYzi Bank tYrYfindYn hkumYtY kreditlYrin, avanslar1n vY ya overdraftlar1n verilmYsi _YrtlYri haqq1nda; MYrkYzi Bank tYrYfindYn hkumYtY kreditlYrin, avanslar1n vY ya overdraftlar1n mYblYlYri vY _YrtlYri vY hkumYtin MYrkYzi Bankda depozitlYri haqq1nda; dvlYt qiymYtli ka1zlar1n1n ilkin bazarlar1nda, o cmlYdYn tYkrar bazarlar1nda YmYliyyatlarda MYrkYzi Bank1n birba_a i_tirak1 qaydas1 haqq1nda; MYrkYzi Bank1n iqtisadiyyat1n digYr sektorlar1nda i_tirak1 haqq1nda (mYsYlYn, sYhmdar kapitalda i_tirak, _irkYtlYrin idarY heyYtlYrindY zvlk, sat1nalmalar vY ya pullu xidmYtlYrin gstYrilmYsi hesab1na); MYrkYzi Bank1n gYlirlYrinin blgs qaydas1 vY onun kapital1n1n art1r1lmas1 haqq1nda. Bundan YlavY, MYrkYzi Bank1n hkumYtin ad1ndan yerinY yetirdiyi agent funksiyalar1n1 dYqiq mYyyYn etmYk laz1md1r. MYsYlYn, ictimaiyyYti MYrkYzi Bank1n vYzifYlYri haqq1nda mYlumatland1rmaq laz1md1r, YgYr belY vYzifYlYr vard1rsa: 1) daxili vY xarici dvlYt borcunun vY valyuta ehtiyatlar1n1n idarY edilmYsi i_indY, 2) hkumYtin bankiri qismindY; 3) hkumYtin fiskal agenti qismindY, habelY: 4) iqtisadi vY maliyyY siyasYti qismindY vY beynYlxalq YmYkda_l1q sahYsindY. ^Yffafl1q hYm dY pul vY maliyyY sabitliyi siyasYti mYsYlYlYri zrY qYrarlar1n haz1rlanmas1 vY qYbul edilmYsinin a1ql11n1 vY bu qYrarlar haqq1nda mYlumat1n tYqdim olunmas1n1 nYzYrdY tutur. Birincisi, pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin mYqsYdlYrinY nail olmaq n istifadY edilY Ysaslar1, alYtlYri vY istYnilYn mYqsYdli oriyentirlYri ictimaiyyYtY izah etmYk laz1md1r. 0kincisi, pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin i_lYnib-haz1rlanmas1na cavabdeh olan orqan1n tYrkibi, strukturu vY funksiyalar1 haqq1nda mYlumat ictimaiyyYtY a1qlanmal1d1r. ncs, ictimaiyyYtY vaxtl1-vaxt1nda pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin alYtlYrinin parametrlYrindY dYyi_ikliklYr haqq1nda mYlumat verilmYli vY izah edilmYlidir. Drdncs, MYrkYzi Bank pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtindY z mYqsYdinY (mYqsYdlYrinY) nail olman1n gedi_i, habelY vY bu mYqsYdin (mYqsYdlYrin) dYrk edilmYsinin perspektivlYri barYdY dvri ictimai bYyanatlar vermYlidir. Bundan ba_qa, qar_1ya qoyulan mYqsYdlYrin Ysasland1r1lmas1, imkan daxilindY mYqsYdli kYmiyyYt gstYricilYri vY alYtlYri, habelY Yn mhm Ysas _YrtlYr laz1md1r. ^Yffafl1q habelY MYrkYzi Bank1n makroiqtisadi vYziyyYtin inki_af1 vY onun pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin mYqsYdinY nail olmada necY Yks olunaca1 haqq1nda hesabat1n ictimaiyyYtin diqqYtinY atd1r1lmas1n1 da nYzYrdY tutur. Pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtindY _Yffafl1q bu sahYdY i_lYrin vYziyyYti haqq1nda mYlumat1n ictimaiyyYt n a1q olduunu nYzYrdY tutur. Bu o demYkdir ki, MYrkYzi Bank tYrYfindYn mYlumat1n tYqdim olunmas1 vY burax1lmas1 formas1 YhatYsinY, dvriliyinY, vaxtl1 vaxt1nda olmas1na vY ictimaiyyYtY a1ql11na grY standartlara cavab vermYlidir. MYrkYzi Bank YvvYlcYdYn elan etdiyi qrafik zrY vY YvvYlcYdYn mYyyYn olunmu_ mddYt ba_a atd1qdan sonra z balans1n1, bazarda YmYliyyatlar barYdY semY mYcmu mYlumat1 ictimaiyyYtY a1qlamal1d1r. MYrkYzi Bank1n dvlYt sYnYdlYrindY mYyyYn edilmi_ vY Yks olunmu_ mhasibat uotunun standartlar1 Ysas1nda haz1rlanan mfYssYl balanslar1 MYrkYzi Bank tYrYfindYn ictimaiyyYtY Yn az1 ildY bir dYfY a1qlanmal1d1r. 0ctimaiyyYt lkYnin ehtiyat valyuta aktivlYri, pul-kredit orqanlar1n1n aktivlYri vY hdYliklYri haqq1nda mYlumatland1r1lmal1d1r. Pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin _Yffafl11 MYrkYzi Bank1n hesabatl1l11n1 vY vicdanl1l11n tYminat1n1 nYzYrdY tutur. Buraya a_a1dak1lar aiddir: MYrkYzi Bank1n vYzifYli _YxslYri tYrYfindYn pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin apar1lmas1 haqq1nda hesabat1n, z tY_kilatlar1n1n siyasYtinin mYqsYdinin (mYqsYdlYrinin) izah1n1, bu mYqsYdY (mYqsYdlYrY) nail olduqdan sonra i_in tYsvirinin vY mYqsYdYuyundursa, iqtisadiyyatda vYziyyYt vY maliyyY sisteminin vYziyyYti haqq1nda fikir mbadilYsinin sYlahiyyYtli dvlYt orqanlar1na tYqdim edilmYsi; MYrkYzi Bank1n z fYaliyyYti haqq1nda mstYqil auditorlar tYrYfindYn yoxlan1lm1_ maliyyY hesabat1n1n ictimaiyyYtY a1ql11; illik Ysaslarla MYrkYzi Bank1n fYaliyyYti ilY bal1 xYrclYr vY gYlirlYr haqq1nda mYlumat1n a1qlanmas1; ictimaiyyYtin MYrkYzi Bank1n vYzifYli _YxslYrinin vY YmYkda_lar1n1n _Yxsi maliyyY i_lYrini tYnzimlYyYn standartlar vY qanunsuz mYqsYdlYrlY maraqlar1n mnaqi_Ysinin istifadYsinin qar_1s1n1n al1nmas1na ynYldilmi_ qaydalar, o cmlYdYn mumi fidusiar mYsuliyyYt haqq1nda mYlumatland1r1lmas1. 0nflyasiyan1n tYnzimlYnmY rejimindYn istifadYnin hYlledici elementi geni_ ictimaiyyYtin pul-kredit tYnzimlYnmYsini hYyata keirYn orqanlar1n tYhtYlhesab mYblYidir. Bir qayda olaraq, inflyasiyan1n tYnzimlYnmY rejimini tYtbiq edYn, inki_af etmYkdY olan bazarlara malik lkYlYrdY MYrkYzi Banklar blletenlYri mntYzYm _YkildY ap etdirir ki, bu blletenlYrdY pul-kredit tYnzimlYmY orqanlar1n1n inflyasiya amillYrinY, inflyasiya proqnozuna olan nqteyi-nYzYri z Yksini tap1r, elYcY dY pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin grlYn tYdbirlYrinin Ysasland1r1lmas1 verilir. MYrkYzi Bank1n fYaliyyYtinin mYlumat _Yffafl11n1n art1r1lmas1 n digYr YlaqY sullar1ndan da istifadY olunur. MYsYlYn, ili vY Pol_adak1 pul-kredit tYnzimlYmY orqanlar1 xsusi tYdqiqatlar apar1r ki, bu tYdqiqatlarda hYmin lkYlYrdY ba_ verYn iqtisadi proseslYr tYhlil edilir. Bundan ba_qa, MYrkYzi Banklar, gedi_indY pul vY maliyyY sabitliyi siyasYti mYsYlYlYri zrY mzakirYlYrin apar1ld11 konfranslar tY_kil edY bilYr. MYrkYzi Bankda nY_rlYrin, o cmlYdYn illik hesabat1n burax1lmas1 proqram1 olmal1d1r. MYrkYzi Bank1n yuxar1 vYzifYli _YxslYri ictimaiyyYtY z tY_kilatlar1n1n mYqsYdini (mYqsYdlYrini) vY i_in gstYricilYrin izah etmYyY haz1r olmal1, habelY z 1x1_lar1n1n mYtnlYrinin dYrc olunmas1na stnlk vermYlidirlYr. 0ctimaiyyYt MYrkYzi Bank1n dYrc etdiyi normativ aktlara maneYsiz 1x1_1 olmal1d1r. 3.2. MaliyyY tYhlkYzliyinin tYminat1nda sistem YhYmiyyYtli banklar1n fYaliyyYtinin tYnzimlYnmYsi vY institusional modellYr Sistem risklYri maliyyY sisteminin fYaliyyYtinin pislY_mYsi nYticYsindY maliyyY xidmYtlYrinY 1x1_ imkanlar1n1n mYhdudla_d1r1lmas1 vY real sektora neqativ tYsir kimi qiymYtlYndirilir. Sistem risklYrinin qiymYtlYndirilmYsi zaman1 sistem YhYmiyyYtli maliyyY institutlar1 mhm rol oynay1r. MaliyyY institutlar1n1n sistem YhYmiyyYtliyinin mYyyYn edilmYsindY meyar seilir. Meyarlar birba_a vY dolay1 tYsir kanallar1n1 zndY Yks etdirirlYr. Qlobal maliyyY bhran1 gstYrdi ki, mxtYlif yurisdiksiyalar1n YrazisindY z fYaliyyYtini hYyata keirYn iri maliyyY tYsisatlar1n1n biznes modellYri Yn az1 a_a1dak1 sYbYblYr zndYn ciddi sistemli risk mYnbYyi kimi 1x1_ edir. Birincisi, bhrandan YvvYlki dvrdY qlobal aktiv maliyyY tYsisatlar1n1n YksYriyyYti llYrinY, fYaliyyYt miqyas1na vY sistemli YhYmiyyYtinY grY xeyli maddi fayda YldY edirdi. Bu, onda zn gstYrdi ki, onlar dnya maliyyY bazarlar1ndan nisbYtYn a_a1 faiz stavkalar1 ilY fondla_d1rma cYlb edY bilirdilYr. Ikincisi, millYtlYrst planla_d1rman1n olmamas1 onlara tYnzimlYyici arbitraj1n stnlklYrindYn istifadY etmYk, vahid mYrkYzdYn biznes xYtlYri zrY likvidliyi, risklYri vY vergi hdYliklYrini kompleks _YkildY balansla_d1rmaq imkan1 verirdi. ncs, bhrandan sonrak1 beynYlxalq ara_d1rmalar gstYrdi ki, bhrandan YvvYlki dvrdY transsYrhYd maliyyY vasitYilYrinin fYaliyyYtini sYciyyYlYndirYn kiik maliyyY tYsisatlar1 ilY mqayisYdY leverec sYviyyYsinin nisbYtYn yksYk olmas1, risklYrY mYruz qalma dYrYcYsinin yksYk olmas1, balans arxas1 aktivlYrin byk hYcmdY olmas1 vY kapitalla_man1n orta sYviyyYsinin nisbYtYn a_a1 olmas1 idi. Drdncs, bir ox maliyyY qruplar1nda formal vY faktiki idarYetmY strukturlar1 diversifikasiya etmi_dir. NYticYdY hYm ana _irYkYtlYrin qeydiyyat yurisdiksiyas1n1n, hYm dY qYbul edYn yurisdiksiyalar1n nYzarYt orqanlar1nda onlar1n maliyyY davaml1l11, o cmlYdYn, kapital1n yetYrliyi sYviyyYsi vY likvidlik normativlYrinin yerinY yetirilmYsi, onlar1n gtrdklYri risklYrin sYviyyYsi vY xarakteri barYdY yaln1z tYxmini tYsYvvrlYr ola bilYrdi. MaliyyY qrupu YrivYsindY risklYrin blgs barYdY onlar1n he tYsYvvrlYri olmazd1. TYnzimlYmY vY nYzarYtdY bu bo_luu doldurmaq zYrurYti milli orqanlar1n belY tYsisatlara vahid standartlar Ysas1nda YlaqYlYndirilmi_ yana_mas1n1 tYlYb etdi. Qlobal maliyyY bhran1 gstYrdi ki, qlobal YhYmiyyYtli maliyyY tYsisatlar1n stressi vY ard1nca onlar1n nizams1z _YkildY lYv edilmYsi milli vY dnya maliyyY sistemlYrinin mumi stabilliyi n risk kYsb edY bilir. Qlobal maliyyY tYsisatlar1ndan gYlYn risklYri azaltmaq mYqsYdilY Bank nYzarYti zrY Bazel komitYsi qlobal YhYmiyyYtli banklar1n vY 2011-ci ilin noyabr ay1nda onlar1n potensial itkilYri kompensasiya etmYk qabiliyyYti ilY bal1 onlara verilYn YlavY tYlYblYrin qiymYtlYndirilmYsi metodikas1 zrY qaydalar1 (G-S0Bs) bYyan etdi[Basel Committee on Banking Supervision Global systemically important banks: assessment methodology and the additional loss absorbency requirement (November 2011) at http://www.bis.org/publ/bcbs207.htm.] . Qaydalar1n mYtni  Byk 0yirmilYr liderlYri tYrYfindYn onlar1n 2011-ci il noyabr gr_ndY bYyYnilmi_dir. Onlar hYminin Bazel komitYsinY vY maliyyY stabilliyi ^uras1na milli sistem YhYmiyyYtli banklar n dY analoji qaydalar1 i_lYyib haz1rlama1 tap_1rd1lar. Qlobal YhYmiyyYtli banklar1n fYrqlYndirilmYsi n istifadY olunan metodikalar kYmiyyYt yana_maya Ysaslan1r. Bu zaman sistem YhYmiyyYtlilik be_ risk amillYrindYn hYr biri n birdYn Y qYdYr indikatordan istifadY etmYklY hesablan1r. HYr risk amili bank1n sistem YhYmiyyYtliliyinY bYrabYr (20%) thfY verir vY hYr bir indikator kateqoriya YrivYsindY bYrabYr YkiyY malikdir. MaliyyY stabilliyi ^uras1n1n meyarlar1na grY, mYyyYn kYmiyyYt gstYricisi alt1na d_Yn banklar qlobal YhYmiyyYtli bank hesab olunur. Milli tYnzimlYyici orqanlar onlar1n yurisdiksiyas1nda olan bank1n qlobal YhYmiyyYtli bank kimi tan1nmal1 olduunu zYnn edYrlYrsY, onda onlar bank mumi siyah1ya daxil edilmYdikdY belY, bu siyah1ya YlavYlYr edY bilYrlYr. Qlobal YhYmiyyYtli banklar1n siyah1s1 hYr il tYzYlYnir. Qlobal YhYmiyyYtli s1orta1lar1n fYrqlYndirilmYsi n dY buna ox_ar yana_ma tYtbiq olunur. Qlobal YhYmiyyYtli banklar1n qeydY al1nmasi zaman1 tYtbiq olunan yana_madan fYrqli olaraq, bu halda a_a1dak1 iki risk amilinY daha byk Yki verilir: 1) s1orta _irkYtlYrinin qeyri-YnYnYvi biznesY qat1lma dYrYcYsi (45%); 2) onlar1n qar_1l1ql1 bal1l11 (40%). YerdY qalan amilY 5%-lik Yki verilmi_dir. Bu cr seimin Yks etdirdiyi yana_maya grY, digYr s1orta1larla vY ya bank sektorlar1 ilY s1x YlaqYlYri olan vY ya kredit-defolt svopu kimi qeyri-YnYnYvi fYaliyyYtdY tYcili svdYlY_mY yox, ba_qa mYqsYdlYrlY i_tirak edYn vY ya levereclY investisiya strategiyalar1n1 aparan s1orta1lar ox gman ki, digYr s1orta _irkYtlYri ilY mqayisYdY sistemli risk amillYrini daha ox gclYndirir. DigYr fYrq bundan ibarYtdir ki, sistem YhYmiyyYtliliyin fYrqlYndirilmYsi n konkret kYmiyyYt gstYricilYri hYlY ki, mYyyYn edilmYmi_dir. MaliyyY stabilliyi ^uras1 vY milli orqanlar onlar1 vaxta_1r1 olaraq hadisYdYn hadisYyY kvalifikasiya tYsdiqlYri Ysas1nda fYrqlYndirir. CYdvYl 13 Qlobal YhYmiyyYtli banklar n sistemli risk indikatorlar1 Sistemli risk indikatorlar1 (hYr birinin Ykisi 20%) FYrdi indikator 0ndikatorun YkisiBir neY yurisdiksiyada aktivlikTranssYrhYd tYlYblYr TranssYrhYd passivlYr10 10 lBazel 3 zrY leverec sYviyyYsi kimi tYyin edilYn mYcmu riskY mYruz qalma dYrYcYsi20 Qar_1l1ql1 bal1l1qMaliyyY sitemi daxilindYki aktivlYr MaliyyY sistemi daxilindYki passivlYr DvriyyYdY olan qiymYtli ka1zlar 6,67 vYz olunma/maliyyY infrastrukturu tYsisatlar1KonsolidY aktivlYr dYmY-hesab aktivliyi Pay vY borc qiymYtli ka1zlar bazar1nda anderraytinq svdYlY_mYlYri6,67 6,67 6,67 KomplekslilikOTC derivativlYrinin hYcmi 3-c sYviyyYli aktivlYr TicarYt portfelinin qiymYtli ka1zlar16,67 6,67 6,67 MYnbY: Basel Committee on Banking Supervision Global systemically important banks: assessment methodology and the additional loss absorbency requirement (November 2011) Qlobal sistem YhYmiyyYtli maliyyY tYsisatlar1 barYsindY siyasi tYdbirlYrin grlmYsi n Ysas onlar1n yaratd1qlar1  mYnfi eksternalilYr (yYni neqativ kYnar effektlYr) idi, nki, qlobal maliyyY bhran1n1n gstYrdiyi kimi, onlar1n fYaliyyYti milli prudensial tYnzimlYmYnin tYlYblYrinin tYsiri alt1na tam olaraq d_mrd. z xsusi faydalar1n maksimalla_d1rmaqla, ayr1-ayr1 qlobal YhYmiyyYtli maliyyY tYsisatlar1 milli maliyyY sistemi sYviyyYsindY qeyri-optimal olan hYrYkYtlYri seY bilYrlYr, nki onlar biznes strategiyalar1n1n kYnar nYticYlYrini nYzYrY alm1rlar. Bu cr mYnfi eksternalilYrY _oklar1 dnya maliyyY sistemi boyunca trmYyY qabil olan iri, bir-biri ilY qar_1l1ql1 bal1 olan maliyyY tYsisatlar1n1n mflisliyinin nYticYlYri aiddir. BelY maliyyY tYsisatlar1n1n mflis olmas1 a_a1dak1lar vasitYsilY maliyyY stabilliyini sars1da bilYr: 1. Kontr tYrYfda_1n birba_a riski: mflislY_Yn tYsisat z maliyyY hdYliklYrini icra edY bilmir; 2. Likvidlik risklYri vY tYcili sat1_lar1n aktivlYr bazar1na tYsiri: stress _YraitindY tYsisat likvidliyi YldY etmYk n aktivlYri satmaq mYcburiyyYtindY olur ki, bu da aktivlYrin qiymYtinY daha da byk tYzyiq gstYrir vY kreditin s1x1lmas1na apar1r 1xar1r; 3. Yoluxma riski: bir tYsisat1n mflisliyinin yaratd11 tYla_ maliyyY sisteminin digYr elementlYrinY dY yay1l1r. Bundan ba_qa, sistem YhYmiyyYtli maliyyY tYsisatlar1na gstYrilYn birba_a dYstYk vY dolay1 dvlYt zYmanYtlYri ilY bal1 xeyli mYnYvi risklYr dY vard1r: bu dYstYk vY zYmanYtlYr onlar1 z zYrlYrinY hYddindYn art1q byk risklYr gtrmYyY, bazar nizam-intizam1n1 zYiflYtmYyY, YdalYtli rYqabYti sars1tmaa hYvYslYndirir. Butn bunlar gYlYcYk stresslYr ehtimal1n1 da yksYldir. NYticYdY mYnYvi riskin dourduu fYsadlar sistem YhYmiyyYtli maliyyY tYsisatlar1na dYstYk gstYrilmYsinY YkilYn bdcY xYrclYrini art1r1r, bunun ykn isY vergi dYyicilYri YkirlYr. Bank nYzarYti zrY Bazel komitYsi tYrYfindYn i_lYnmi_ prinsiplYr milli tYnzimlYyicilYrY milli maliyyY sisteminin struktur gstYricilYrini fYrqlYndirmYk, sistem YhYmiyyYtli tYsisatlar1 qeyd etmYk vY onlar n minimal prudensial standartlar1 a_an vY milli maliyyY sisteminin xsusiyyYtlYrini nYzYrY alan YlavY tYlYblYri mYyyYn etmYk imkan1 verir. Bank nYzarYti zrY Bazel komitYsi tYrYfindYn i_lYnmi_ prinsiplYrdY diqqYt sistem YhYmiyyYtli tYsisatlar1n gzlYnilmYyYn itkilYrin xeyli hYcmini absorbsiya etmYk qabiliyyYtinin art1r1lmas1 tYlYbi zYrindY cYmlY_ir. Bank nYzarYti zrY Bazel komitYsi hesab edir ki, digYr alYtlYr, o cmlYdYn daha intensiv nYzarYt dY sistem YhYmiyyYtli tYsisatlar1n fYaliyyYtinin tYnzimlYnmYsindY mhm rol oynaya bilYr. PrinsiplYr konsolidasiya etmi_ maliyyY qruplar1 ilY bal1 i_lYnirdi, lakin Bank nYzarYti zrY Bazel komitYsinin ekspertlYrinin fikirlYrinY grY, milli tYnzimlYyicilYr bu prinsiplYri onlar1n yurisdikasiyas1nda olan transsYrhYd maliyyY vasitYilYri barYsindY dY tYtbiq edY bilYrlYr. Bank nYzarYti zrY Bazel komitYsinin prinsiplYrinin tYtbiqi prosesindY makroprudensial tYnzimlYyicilYrin qabaqc1l tYcrbYsi mumilY_dirildikcY, dYyi_ikliklYr vY YlavYlYr edilYcYkdir. Bank nYzarYti zrY Bazel komitYsi Bazel 3 tYnzimlYyici standartlar1na milli sistem YhYmiyyYtli tYsisatlar1n tYnzimlYnmYsi qaydalar1n1 da YlavY etmYk niyyYtindYdir. Bunu nYzYrY alaraq, Bank nYzarYti zrY Bazel komitYsi hesab edir ki, milli tYnzimlYyicilYr onlar1n yurisdiksiyas1nda olan sistem YhYmiyyYtli maliyyY tYsisatlar1ndan 01 yanvar 2016-c1 il tarixi n hYmin prinsiplYrY uyun gYlmYlYrini tYlYb edYcYklYr. HYlY qlobal maliyyY bhran1ndan YvvYl apar1lan oxsayl1 empirik tYdqiqatlar gstYrdi ki, iri maliyyY tYsisatlar1 milli maliyyY sistemlYri n ciddi tYhlkY kYsb edY bilir. Sistem YhYmiyyYtli tYsisatlara aid olan maliyyY tYsisatlar1n1n fYaliyyYtinin tYnzimlYnmYsini mumi planda Yks etdirir. Bank nYzarYti zrY Bazel komitYsi 12 tYnzimlYyici prinsip i_lYmi_dir. mumi planda onlar1 iki qrupa ay1rmaq olar: 1) birinci qrup (1-7-ci prinsiplYr) diqqYti YsasYn milli sosial YhYmiyyYtli tYsisatlar1n qiymYtlYndirilmYsi metodlar1 zYrindY; 2) ikinci qrup (8-12-ci prinsiplYr) onlar1n byk hYmcdY itkilYri absorbsiya etmYk qabiliyyYtindY cYmlY_dirir. QiymYtlYndirmY metodlar1: 1. Milli orqanlar banklar1n milli maliyyY sistemi n nY dYrYcYdY sistem YhYmiyyYtli olmalar1n1n qiymYtlYndirilmYsi metodikas1n1 i_lYmYlYdirlYr. 2. Sistem YhYmiyyYtli tYsisatlar1n qiymYtlYndirmY metodikas1 belY bank1n mflis olmas1n1n btvlkdY maliyyY sisteminY mmkn tYsirini Yks etdirmYlidir. 3. Sistem YhYmiyyYtli banklar1n mflisliyinin tYsiri qiymYtlYndirilYrkYn milli iqtisadiyyat1n _YrtlYrindYn 1x1_ edilmYlidir. 4. Milli orqanlar banklar1 konsolidasiya etmi_ qrup sYviyyYsindY sistem YhYmiyyYtliliyi nqteyi-nYzYrdYn qiymYtlYndirmYli, qYbul edYn lkYnin tYnzimlYyicilYri isY z yurisdiksiyalar1ndak1 filiallar1 onlar1n YhYmiyyYtlilik dYrYcYsini nYzYrY almaqla qiymYtlYndirmYlidirlYr. 5. Milli sistem YhYmiyyYtli bank1n daxili iqtisadiyyata tYsirinin qiymYtlYndirilmYsi zaman1 a_a1dak1 amillYr nYzYrY al1nmal1d1r: MaliyyY tYsisat1n1n ls; DigYr maliyyY vasitYilYri ilY qar_1l1ql1 bal1l11; YvYz olunma/maliyyY infrastrukturu (o cmlYdYn, bank sektorunun tYmYrkzlY_mY dYrYcYsi ilY bal1 olan mYsYlYlYr); komplekslilik (o cmlYdYn, transsYrhYd aktivlikdYn yaranan YlavY komplekslilik). lavY olaraq milli orqanlar milli iqtisadiyyat1n llYri nYzYrY al1nmaqla bank1n YhYmiyyYtlilik gstYricilYrinY grY digYr tYdbirlYri/mYlumatlar1 da nYzYrY almal1d1rlar. 6. Milli orqanlar onlar1n qiymYtlYndirmYlYrinin maliyyY sisteminin cari _Yraitini Yks etdirdiyinY Ymin olmaq n mtYmadi olaraq z yurisdiksiyas1nda olan banklar1n sistem YhYmiyyYtliliyini qiymYtlYndirmYlidirlYr. Milli sistem YhYmiyyYtli banklar1n qiymYtlYndirmYlYri aras1nda intervallar qlobal YhYmiyyYtli banklar1n qiymYtlYndirmYlYri aras1nda olan intervallardan ox olmamal1d1r. 7. Milli orqanlar z yurisdiksiyas1nda olan sistem YhYmiyyYtli milli banklar1n qiymYtlYndirilmYsi zaman1 tYtbiq olunan metodlar haqq1nda informasiyan1 ictimaiyyYt qar_1s1nda onlayn rejimindY a1qlamal1d1rlar. 8. Milli orqanlar sistem YhYmiyyYtli bank1n itkilYri absorbsiya etmYk sYviyyYsinin kklYnmYsi zaman1 nYzYrY al1nan metod vY mlahizYlYri, yYni milli sistem YhYmiyyYtli banklara verilYn tYlYblYri sYnYdlY_dirmYlidirlYr. Milli sistem YhYmiyyYtli tYsisatlar n itkilYri absorbsiya etmYk qabiliyyYtinin gstYricisinin kklYnmYsi kYmiyyYt amillYrini (YgYr bu, mmkndrsY) vY lkYlYr zrY amillYri ehtiva etmYlidir. 9. 5-ci prinsipdY gstYrildiyi kimi, banka itkilYri absorbsiya etmYk qabiliyyYti ilY bal1 verilYn tYlYb onun sistem YhYmiyyYtlilik dYrYcYsinY mtYnasib olmal1d1r. 10. Milli orqanlar Ymin olmal1d1rlar ki, qlobal vY milli YhYmiyyYtli banklara tYnzimlYnmYnin tYtbiq edilmYsi onlar1n sYlahiyyYtlYri ilY mqayisY olunand1r. Banklar1n qeydiyyat1n1 aparan orqanlar ya ana _irkYt sYviyyYsindY vY/vY ya konsolidasiya edilmi_ sYviyyYdY, qYbul edYn lkY orqanlar1 isY - blmYlYr sYviyyYsindY - kklYndiklYri itkilYri absorbsiya etmYk qabiliyyYti ilY bal1 tYlYblYr irYli srmYlidirlYr. Banklar1n qeydiyyat1n1 aparan orqanlar itkilYri absorbsiya etmYk qabiliyyYti haqq1nda tYlYbin qlobal vY ya milli YhYmiyyYtli banklara da aid olduu hallar da daxil olmaqla, mstYqil Ysaslarla ba_ _irkYtin kapitalla_d1r1lmas1n1n adekvatl11n1 yoxlamal1d1rlar. Banklar1n qeydiyyat1n1 aparan orqanlar qlobal vY ya milli YhYmiyyYtli banklara bank qrupunun qlobal vY ya milli YhYmiyyYtli qrupa aid olduu hallarda itkilYri absorbsiya etmYk qabiliyyYti ilY bal1 daha yksYk tYlYblYr irYli srmYlidirlYr. 11. Bank blmYsinin qYbul edYn lkYdY milli YhYmiyyYtli hesab olunduu hallarda hYm qeydiyyat lkYsinin, hYm dY qYbul edYn lkYnin nYzarYt orqanlar1 qYbul edYn lkYdY qanunvericilik mYhdudiyyYtlYrini nYzYrY almaqla itkilYrin absorbsiyas1 ilY bal1 mvafiq tYlYblYr zrY koordinasiya vY kooperasiya n sazi_lYr balamal1d1rlar. 12. ItkilYrin absorbsiyas1 ilY bal1 tYlYblYr 1-ci sYviyyYli kapital1n tYlYblYrinY tam uyun olmal1d1r. lavY olaraq milli tYnzimlYyici orqanlar istYnilYn YlavY tYlYblYri irYli srY vY milli YhYmiyyYtli banklar1n dourduu risklYrY uyun gYlYn digYr siyasi tYdbirlYri hYyata keirY bilYrlYr. Biz hesab edirik ki, bu cr tYsisatlarla bal1 Yn mhm preventiv tYdbirlYr kimi tYnzimlYyici orqanlara a_a1dak1lardan istifadY etmYyi tYklif edirik: 1) TranssYrhYd YmYliyyatlar1 aparan maliyyY vasitYilYrinin 1x1_ imkanlar1n1n olduu tY_kilati-hquqi formalar1n dYqiq mYyyYnlY_dirilmYsi; 2) NYzarYt orqan1na mtYmadi olaraq situativ sanasiya planlar1n1n (antitibhran proqramlar1n1n) tYqdim edilmYsi. 0ri maliyyY qruplar1 tYrYfindYn icbari qaydada tYrtib olunan vY mtYmadi olaraq yenilY_dirilYn (yar1m ildY bir dYfYdYn az olmamaqla) vY nYzarYt orqan1 tYrYfindYn tYsdiq olunan,  living wills adlanan bu planlar bhranl1 situasiyalar1n qar_1s1n1n al1nmas1nda sYmYrYli vasitY ola bilYr; 3) Bhranl1 hallar1n (virusun) bank sistemi boyunca zYncirvari yay1lma reaksiyas1n1n qar_1s1n1 almaq n maliyyY infrastrukturunun vY bazarlar1n mhkYmlYndirilmYsi. Bu kimi tYdbirlYrY a_a1dak1lar aiddir: kontragentlYr aras1nda mYrkYzlY_dirilmi_ klirinqin inki_af etdirilmYsi (CCC); BeynYlxalq hesabla_malar Bank1 nYzdindYki dYmY vY Hesabla_ma SistemlYri KomitYsinin (CPSS) vY QiymYtli Ka1zlar zrY BeynYlxalq Komissiyalar TY_kilat1n1n (0OSCO) vY maliyyY bazar1 infrastrukturunun tYsisatlar1 zrY yeni standartlar1; tYrYfli REPO bazar1nda YmYliyyatlar1n apar1lmas1 praktikas1n1n tYkmillY_dirilmYsi; m_tYri aktivlYrinin mdafiYsinin yax_1la_d1r1lmas1; 4) TranssYrhYd maliyyY tYsisatlar1n1n fYaliyyYt gstYrdiklYri yurisdiksiyalar1n tYnzimlYyicilYri aras1nda  raz1l1q sazi_lYri nin balanmas1; Kredit riskinin bir neY yurisdiksiyaya _amil olunduu banklar kapital1n milli vY beynYlxalq biznesin orta Ykili pay1n1 Yks etdirYn daha byk kontrtsiklik buferini formala_d1rmal1d1rlar. Bu ehtiyatdan istifadYnin mmknly haqq1nda qYrar qYbul edYn tYnzimlYyici orqanlar (yYni, riskin inki_af etdiyi yurisdiksiyan1n nYzarYt orqan1) tYrYfindYn aktivlY_dirilmYlidir. 3.3.Qlobal vY makroiqtisadi a1r1_lara uyun olaraq pul siyasYti YrivYsinin tYkmillY_dirilmYsi MYrkYzi Bank1n fYaliyyYtinin Ysas mYqsYdi z sYlahiyyYtlYri daxilindY qiymYtlYrin sabitliyininin tYmin edilmYsidir. Qeyd etmYk laz1md1r ki, qoyulmu_ mYqsYdlYrY MYrkYzi Bank z funksiyalar1n1 yerinY yetirmYklY nail olur. Birinci mYqsYdY, z sYlahiyyYtlYri daxilindY qiymYtlYrin sabitliyininin tYminat1, pul siyasYtinin bYyan edilmi_ mYqsYdlYri YrivYsindY qiymYtlYrin sabitliyinini dYstYklYmYklY nail olunur. AzYrbaycan Respublikas1 MYrkYzi Bank1 znn pul siyasYtini qlobal iqtisadi bhran1n lkY iqtisadiyyat1na tYsirinin azald1lmas1 _YraitindY hYyata keirdi, btvlkdY grlYn tYdbirlYr makroiqtisadi vY maliyyY sabitliyinin qorunmas1na, iqtisadi art1m1n vY iqtisadiyyatda likvidliyin tYmin edilmYsinY, sistem YhYmiyyYtli banklar1n vY mYssisYlYrin fYaliyyYtinin dYstYklYnmYsinY ynYldildi. Bank sisteminin maliyyY sabitliyini qorumaq n hYlY bhran1n tYsirlYri hiss olunmam1_dan ncY bir s1ra qabaqlay1c1 immunizasiya tYdbirlYri - xsusYn, iqtisadi vY kredit bumu dvrndY kontrtsiklik prudensial tYnzimlYmY tYdbirlYri grld. BelY ki, bank aktivlYrinin yksYk templYrlY artd11 bum illYrindY MYrkYzi Bank aktiv dialoq _YraitindY banklar1 ehtiyatl1 kredit siyasYtinY dYvYt etdi, kapitalla_ma vY ehtiyatlanma sYviyyYsinin art1r1lmas1n1 tYmin etdi, prudensial tYnzimlYmY normativlYrini sYrtlY_dirmi_, xarici borclar zrY mYcburi ehtiyatlar tYtbiq etdi. MYrkYzi Bank1n bhrandan YvvYl hYyata keirdiyi  maliyyY immunizasiyas1 tYdbirlYri sayYsindY bank sistemi qlobal bhran1 haz1rl1ql1 qar_1lad1, lkYdY maliyyY sabitliyi qorundu: bank aktivlYrinin yksYk vY risqli art1m templYri MYrkYzi Bank tYrYfindYn mYhdudla_d1r1ld1; xarici borclar1n hYcminin tYnzimlYnmYsi sistemi tYtbiq edildi, ox_ar region lkYlYrindYn fYrqli olaraq AzYrbaycanda xarici borclar banklar1n hdYliklYrinin cYmi 20%-i sYviyyYsindY mYhdudla_d1r1ld1; kapitalla_ma vY maliyyY ehtiyatlanmas1 sYviyyYsi YhYmiyyYtli surYtdY art1r1ld1; prudensial tYnzimlYmY normativlYri vY YrivYsi sYrtlY_dirildi, NYticYdY, AzYrbaycan bank sistemi qlobal bhran1 adekvat kapitalla_ma sYviyyYsi, yksYk maliyyY ehtiyatlanmas1 vY likvidlik gstYricilYri ilY qar_1lad1; banklar1n likvidlik mvqeyi idarYetmYyY al1nm1_, xarici borclar1n yenidYn maliyyYlY_mYsi hYyata keirildi, sistem YhYmiyyYtli institutlara zYruri likvidlik dYstYyi verildi; banklar1n korporativ idarYetmY, xsusilY risqlYrin idarY olunmas1 sistemlYrinY tYlYblYr art1r1ld1; manYtlYrin tam s1ortalanmas1 haqq1nda AzYrbaycan Respublikas1n1n Qanunu qYbul edildi; stress-testlYr vasitYsilY banklar1n risq zonalar1n1n davaml1 monitorinqi sistemi yarad1ld1, adekvat korrektiv tYnzimlYmY rejimi mYyyYn edildi; MYrkYzi Bank1n qarantiyas1 ilY banklararas1 pul bazar1 fYaliyyYtY ba_lam1_ vY bu bazar banklar aras1nda izafi likvidliyin hYrYkYtinin yksYk mobilliyini tYmin etdi; hYyata keirilmi_ antibhran proqram1 nYticYsindY bank sektorunun maliyyY dzmlly daha da gclYndi; bank sistemi cari hdYliklYrinin tYqribYn 80%-i sYviyyYsindY likvid aktivlYrY malik oldu ki, bu da minimal normadan ox (30%) idi; sektorun kapital adekvatl1g1 gstYricisi qYbul edilmi_ normadan iki dYfY ox (19%) oldu; kredit portfelinin keyfiyyYti mYqbul sYviyyYdY qorunub saxlan1ld1, vaxt1 kemi_ kreditlYrin mumi portfeldY xsusi Ykisi 3,3% tY_kil etdi; banklar1n maliyyY nYticYlYri msbYt oldu, aktivlYr zrY gYlirlik 2,6%, kapital1n gYlirliyi isY 17,8% tY_kil etdi. Bhran dvrndY isY YlavY tYdbirlYr dY hYyata keirildi: banklara vY s1orta tY_kilatlar1na kapitalizasiya mYqsYdilY vergi gzY_tlYri tYtbiq olundu; s1ortalanan YmanYtlYrin mYblYi tam kompensiya olundu, nYticYdY banklara etibar gclYndi; banklar1n xarici borclar1 MYrkYzi Bank tYrYfindYn idarYetmYyY gtrld vY banklara zYruri likvidlik dYstYyi verildi; mmkn itkilYr zrY banklar1n maliyyY ehtiyatlanmas1 daha da art1r1ld1. AzYrbaycan Respublikas1 MYrkYzi Bank1n1n 2016-ci il n pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin Ysas istiqamYtlYri barYdY adl1 sYnYddY vahid dvlYt pul siyasYtinin mYqsYdi birmYnal1 olaraq a_a1dak1 kimi mYyYn edilmi_dir: iqtisadi art1m vY inflasiya risklYri balans1n1n qiymYtlYndirilmYsi Ysas1nda qYbul edilYcYkdir. Biz hesab edirik ki, lkY iqtisadiyyat1n1n _axYlYndirilmYsi siyasYtinY uyun olaraq MYrkYzi Bank makroiqtisadi vY maliyyY sabitliyinin qorunmas1na, bank sektorunun maliyyY dYrinliyinin art1r1lmas1na, maliyyY-bank infrastrukturunun inki_af1na ynYlmi_ fYaliyyYtini dY nYzYrdYn qa1rmamal1d1r. TYbii ki, MYrkYzi Bank pul siyasYti vasitYsilY nvbYti ildY dY inflyasiyan1n a_a1 tYkrYqYmli sYviyyYdY saxlan1lmas1n1 hYdYflYyir. Bunun n ilk nvbYdY manat1n mYzYnnYsinin sabitliyinin qorunmas1 mhm mYsYlYlYrdYn biridir. ksYr lkYlYrdY MYrkYzi Banklar tYtbiq etdiklYri pul siyasYti alYtlYrinin diapazonunu geni_lYndirmYk mYcburiyyYtindY oldular. Bu zaman qaytarmamaq _YrtilY yksYk keyfiyytYli aktivlYrin YldY edilmYsi, bankalr1n art1q ehtiyatlar1n1n art1r1lmas1, kredit bazar1nda birba_a intervensiyalar1n hesab1na  kYmiyyYt yum_altmalar1 tYdbirlYri dY grld. Bu, ayr1-ayr1 borcalanlar qrupu (YsasYn korporativ borc hdYliklYri emitentrlYri) n maliyyYlY_dirmY _YrtlYrinin yax_1la_d1r1lmas1n1 nYzYrdY tutur. BelYliklY, btn lkYlYr faktiki olaraq  keyfiyyYt (faiz stavkas1) mYqsYdindYn  kYmiyyYt mYqsYdinY - ilk nvbYdY bank sektoruna likvildiyin tYklif edilmYsinY keid etdi vY yaln1z bu yolla onu dYstYklYyY bildi. 0qtisadiyyata dYstYyin bu cr kYmiyyYt tYdbilYri bu gn dY davam edir, nki YksYr lkYlYrdY iqtisadiyyat1n bYrpa edilmYk qabiliyyYti YvvYl proqnozla_d1r1lan sYviyyYdYn a_a1 oldu. AMB fYaliyyYtindY bank sisteminin inki_af1 vY mhkYmlYndirilmYsinY diqqYti art1rmal1d1r, baxmayaraq ki, bu mYqsYdlYrin hYyata keirilmYsi yeni qanuna uygun olaraq maliyyY nYzarYt palatas1n1n sYlahiyyYtlYrinY daxil edilmi_dir. Bu mYqsYdY AMB bank sektorunun, maliyyY sektorunun digYr seqmentlYrinin sistemli risklYrinin vaxt1nda identifikasiya1 vY qiymYtlYndirilmYsinY, erkYn mYrhYlYdY problemlYrin a_kar edilmYsi vY qar_1s1n1n al1nmas1 mYqsYdilY onlar1n fYaliyyYtinin transparentliyinin tYmin edilmYsindY kYnarda qalmamal1d1r. BizcY, AMB Bank1n1n fYaliyyYt mYqsYdlYrini deyil, vahid dvlYt pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin mYqsYdlYrini dYyi_dirmYk mYqsYdY mvafiqdir. AMB AZRBAYCAN HkumYti ilY birgY vahid dvlYt pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtini formala_d1r1b hYyata keirir vY iqtisadi art1m1n, AzYrbaycan iqtisadiyyat1n1n modernlY_dirilmYsinin tYmin edilmYsi mYsYlYlYrinin hYllinY grY MYrkYzi Bank1n vY HkumYtin mYhz bu istiqamYtdY mYsuliyyYtini gclYndirir. Bununla YlaqYdar dvlYt pul-kredit vY maliyyY siyasYtinin daha s1x YlaqYlYndirilmYsi mYsYlYsi aktuall1q kYsb edir. Monetar sferas1n1n tYnzimlYnmYsinY dair daha uurlu add1mlar elY mYhz maliyyY vY pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin qar_1l1ql1 s1x tYsirlYri ilY bal1d1r. NY vergi-bdcY, nY dY pul vY maliyyY sabitliyi siyasYti makroiqtisadi mYqsYdlYr bax1mdan gzY arpan nYticYlYr vermirsY, onda bunlar1n  struktur siyasYti ilY bir araya gYtirilmYsi hesab1na effekt YldY etmYk mmkndr. Bu siyasYtY bank sisteminin, onun strukturunun modernlY_dirilmYsi aiddir. Bu kontekstdY masir maliyyY vY pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin mYqsYdlYri kimi maliyyY stabilliyinin gstYricilYrindYn istifadY edilmYsi mYsYlYsini nYzYrdYn keirmYk mYqsYdY mvafiq olar. MYhz maliyyY stabilliyinY nail olmaqla siyasYtin znn keyfiyyYti vY sYmYrYliliyi haq1qnda qYrar vermYk olar. Dnyada gedYn siyasi vY iqtisadi proseslYr lkY iqtisadiyyat1n1n rYqabYt qabiliyyYtini art1rmaq, idxaldan as1l1l11 azaltmaq, ixracynml qeyri-neft iqtisadiyyat1n1n Ysasl1 inki_af1n1 tYmin etmYk etmYk mYqsYdi ilY, AzYrbaycan maliyyY vY pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin prioritetlYri dvlYtin ard1c1l vY stabil iqtisadi inki_af1 n _Yraitin tYmin edilmYsinY, yeni maliyyY bhranlar1n qar_1s1n1nn al1nmas1na ynYlmYlidir. DemYli, prioritetlYr aras1nda maliyyY davam1l11n1n dYstYklYnmYsi mYsYlYsi dY yer almal1d1r. YslindY deyilYn priorotetlYr bir-bii ilY qar_1l1ql1 bal1d1r, nki maliyyY davaml1l11n1n dYstYklYnmYsi lkYnin iqitsadi inki_af1n1n zYruri _Yrtidir. Bu cr tYklifY bax1lmas1 makrosYviyyYdY maliyyY stabilliyinin vY davaml1l11n1n meyar vY gstYricilYrinin i_lYnmYsini tYlYb edir. Lakin bu meyarlar AzYrbaycan iqtisadiyyat1na uyunla_d1r1lmal1d1r vY onun inki_af mYqsYdlYrinY adekvat olmal1d1r. BelYliklY, maliyyY stabilliyinY nail olmaq n vY onu dYstYklYmYk pul-kredit vY maliyyY siyasYtinin subyektlYrinin son mYqsYdi olmal1d1r. Btn digYr mYqsYdlYr buna tabe etdirilmYlidir. Son maliyyY bhran1na cavab olaraq bir ox lkYlYr maliyyY sabitliyinin tYmin edilmYsi mYqsYdi ilY qorunan YmanYtlYrin s1ortalanmas1 sistemindY tYkmillY_dirilmYsi istiqamYtdY komleks tYdbirlYr hYyata keirilir. Mvzunun YhYmiyyYtini nYzYrY alaraq, Dnya Bank1n1n mtYxYssislYri 96 lkYnin timsal1nda YmanYtlYrin s1ortalanmas1n1n maliyyY sabitliyinY tYsirini tYhlil etmi_dir. manYtlYrin s1ortalanmas1 ilY maliyyY sabitliyi aras1nda YlaqYyY iki mxtYlif prizmadan baxmaq olar.  Moral hazard (MYnYvi mYsuliyyYtsizlik) hipotezinY YsasYn YmanYtlYrin s1ortalanmas1 bank menecerlYrinin riskli aktivlYrY investisiya etmYsini stimulla_d1r1r. BelY ki, qorunan YmanYtilYrin banklar1n fYaliyyYtinY zYif nYzarYt etmYsi, elYcY dY YmanYtlYrin s1ortalanmas1 n banklar1n risk sYviyyYsindYn as1l1 olmayaraq tYqvim haqq1 dYmYsi banklar1n daha riskli portfel seimini _YrtlYndirir. Bunun YksinY, stabillY_dirici hipotezY YsasYn YmanYtlYrin s1ortalanmas1 xsusilY bhran dvrlYrindY Yhalinin banklara olan inam1n1 art1raraq sistem riskinY azald1c1 tYsir gstYrir. AzYrbaycanda 01 mart 2016 tarixindY  manYtlYrin tam s1ortalanmas1 haqq1nda AzYrbaycan Respublikas1n1n Qanunu qYbul edildi. Bu Qanunun mYqsYdi qlobal iqtisadiyyatda ba_ verYn proseslYr fonunda lkYdY maliyyY sabitliyini qorumaq, bank sisteminin dayan1ql11n1 tYmin etmYk, YmanYtilYrin bank sisteminY etibar1n1 gclYndirmYkdir. Qanunun 3-c maddYsinY grY, faizlYri manYtlYrin S1ortalanmas1 Fondunun HimayYilik ^uras1nda YmanYtlYr zrY mYyyYn edilmi_ illik faiz dYrYcYsi hYddindY olan btn qorunan YmanYtlYr mYblYindYn as1l1 olmayaraq 3 il mddYtindY tam s1ortalan1r. 4-c maddYdY qeyd olunur ki, qorunan YmanYtilYrin YmanYtlYri zrY illik faiz dYrYcYlYri manYtlYrin S1ortalanmas1 Fondunun HimayYilik ^uras1n1n mYyyYn etdiyi illik faiz dYrYcYsi hYddindYn yuxar1 olduqda, hYmin YmanYtilYr YmanYtlYri zrY tam s1orta tYminat1 YldY etmYk istYdikdY onlar1n mraciYti Ysas1nda mddYti qurtarmam1_ YmanYt mqavilYlYrindY qanunun 3-c maddYsinY uyun olaraq mvafiq dYyi_ikliklYr edilmYlidir. MddYti qurtarmam1_ YmanYt mqavilYlYrindY dYyi_ikliklYr edildikdY dYyi_ikliklYr edildiyi gnY qvvYdY olan mqavilYnin _YrtlYrinY uyun olaraq faizlYr tam mYblYdY hesablan1b dYnilir. Respublikam1zda manYt S1orta Sisteminin gYlYcYk inki_af1 YmanYt sahiblYrinin bank sisteminY olan inam1n1n artmas1na vY YmanYtlYrin bank1l1q sistemindYn kYnarda qalmas1n1n vY ya sistem kYnar1na 1xar1lmas1n1n, hYminin YmanYtlYrini mYcmu vY ani olaraq banklardan gtrlmYsi durumunda belY, bu sektorda ya_ana bilYcYk bhranlar1n da qar_1s1n1n al1nmas1na vY ya ola bilYcYk mYnfi tYsirlYri minimuma endirilmYsinY YhYmiyyYtli tYsir edYcYkdir. Biz hesasb edirik ki, bu qYrar YmanYtilYrin banklara inam1n1n daha da gclYnmYsinY tYkan verYcYkdir. GrlYn bu tYdbir nYticYsindY banklara maliyyY vYsaitlYrinin cYlb edilmYsi ilY bal1 durumu daha da yax_1la_acaq. Bu qanunun qYbulu AzYrbaycan bank sistemindY dnya maliyyY bhran1 sonra yaranan axna_ma ilY YlaqYdar xeyli hYcmdY YmanYtlYrin gtrlmYsinin qar_1s1n1 alacaqd1r. MYrkYzi Bank1n pul siyasYti lkYdY makroiqtisadi dayan1ql11n qorunmas1nda aktiv rol oynad1. Pul tYklifinin strukturunda msbYt keyfiyyYt dYyi_ikiliklYri davam etdi, iqtisadiyyatda dollarla_ma sYviyyYsi daha da azald1. AzYrbaycanda maliyyY sabitliyinin Ysas mYqsYdlYrinY nail olmaqdan vY Bazel III standartlar1na tam uyunla_maqdan tr prudensial nYzarYtin tYkmillY_dirilmYsi tYdbirlYri davam edir. MYrkYzi Bank z fYaliyyYtini inflyasiyan1n a_a1 tYkrYqYmli sYviyyYdY saxlan1lmas1, manat1n mYzYnnYsinin vY bank sektorunda maliyyY sabitliyinin qorunmas1, banklar1n iqtisadi inki_afda rolunun art1r1lmas1na ynYltmi_dir. Qlobal iqtisadi mhitdYn irYli gYlYn risklYrY baxmayaraq, btn bu mYqsYdlYrY nail olunmu_dur. Makroiqtisadi sabitlik qorunmu_, manat bir daha zn sabit valyuta kimi tYsdiq etmi_dir. 0l YrzindY dayan1ql1 maliyyY sabitliyi tYmin olunmu_, bank sektorunun iqtisadi art1mda vY investisiya fYall11n1n dYstYklYnmYsindY rolu daha da artm1_, maliyyY xidmYtlYrinY vY resurslar1na 1x1_ imkanlar1 geni_lYnmi_dir. MYrkYzi Bank pul siyasYti vasitYsilY nvbYti ildY dY inflyasiyan1n a_a1 tYkrYqYmli sYviyyYdY saxlan1lmas1n1 hYdYflYyir. Bunun n ilk nvbYdY manat1n mYzYnnYsinin sabitliyinin qorunmas1 mhm mYsYlYlYrdYn biridir. HYminin, yeni qlobal vY makroiqtisadi a1r1_lara uyun olaraq pul siyasYti YrivYsinin tYkmillY_dirilmYsi davam etdirilYcYkdir. AzYrbaycan1n Bank-maliyyY sektoru uurla hYyata keirilYn inki_af vY modernizasiya strategiyas1, hYminin bhranqaba1 preventiv idarYetmY vY  maliyyY immunizasiyas1 tYdbirlYri nYticYsindY 2008-ci ildYn ba_layan qlobal bhranla qar_1durmada kifayYt qYdYr dayan1ql1l1q nmayi_ etdirYrYk z mvazinYtini itirmYdi. Bhran1n kYskinlY_diyi dvrdY isY realla_m1_ YlavY tYdbirlYr nYticYsindY bu haz1rl11n daha da gclYnmYsi lkYdY maliyyY sabitliyinin etibarl1 qorunmas1na _Yrait yaratd1. MYzYnnY siyasYti makroiqtisadi vY maliyyY sabitliyi, habelY qeyri-neft sektorunun rYqabYt qabiliyyYtinin qorunmas1 hYdYflYri nYzYrY al1nmaqla hYyata keirilmi_dir. MYrkYzi Bank1n zYrinY makroprudensial tYnzimlYmYyY grY mYsuliyyYtin qoyulmas1 onun YmYliyyat mstYqilliyinin dYrYcYsinY vY MYrkYzi Bank1n idarYetmY orqanlar1n1n strukturuna tYsir gstYrir, onun milli maliyyY sisteminY dYstYk gstYrmY imkanlar1na dYyi_ikliklYr gYtirir. IdarYetmY orqanlar1n1n strukturunda ba_ verYn dYyi_ikliklYrY ehtiyac, bir tYrYfdYn, MYrkYzi Bank1n sYmYrYli vY ard1c1l _YkildY pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtini hYyata keirY bilmYsi, digYr tYrYfdYn isY, milli maliyyY sistemindY stabilliyi dYstYklYmYk iqtidar1nda ola bilmYsi ilY bal1d1r. Pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin mYqsYdlYri ilY makroprudensial siyasYtin mYqsYdlYrinin bir-biri ilY ziddiyyYt tY_kil etdiyi _YraitdY bu, xsusi YhYmiyyYtY malikdir. MYsYlYn, inflyasiya templYrini lYngitmYk n (bu, pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin mYqsYdidir) MYrkYzi Bank pul bazar1ndan nisbi art1q likvidliyin bir hissYsini 1xarmal1, banklararas1 bazar1n fasilYsiz fYaliyyYtini tYmin etmYk n (bu, makroprudensial siyasYtin mYqsYdidir) isY, YksinY, onu doldurmal1d1r. Praktikada milli MYrkYzi Banklar miqyas1na, funksiyalar1na vY fYaliyyYtinin iqtisadi vY siyasi _YraitinY grY bir-birindYn fYrqlYnir. Bu sYbYbdYn MYrkYzi Banklar1n makroprudensial siyasYtY qo_ulmas1n1n mxtYlif institusional modellYri mmkndr. MaliyyY tYhlkYzliyi siyasYtin apar1lmas1 sahYsindY empirik tYcrbYnin mumilY_dirilmYsi ilY bal1 hYyata keirilYn tYdqiqatdan a_a1dak1 nYticYlYr YldY edY bilYrik : 1. MaliyyY tYhlkYzliyi siyasYtinin hYyata keirilmYsinY MYrkYzi Bank cYlb olunduqda, sYmYrYli ola bilYr; 2. MaliyyY tYhlkYzliyi siyasYtinY grY mYsuliyyYti MYrkYzi Bank1n zYrinY qoymaqla yana_1, onun monetar siyasYti hYyata keirmYk hdYliyi dY nYzYrdY tutulmal1d1r; 3. MaliyyY tYhlkYzliyi tYmin edYn orqan kimi MYrkYzi Bank1n sYrYncam1nda mfaviq alYtlYr olmal1d1r; 4. MaliyyY tYhlkYzliyi prosesindY i_tirak edYn btn orqanlar mmkn siyasi tYzyiqdYn vY ya sahYvi lobbizmdYn mdafiY olunmal1d1r; 5. zYruri MaliyyY tYhlkYzliyi qYrarlar1n sYmYrYli _YkildY vY tezliklY hYyata keirilmYsi n onun formulirovkas1nda, hYyata keirilmYsindY, cYmiyyYtlY YlaqYlYrindY i_triak edYn btn orqanlar aras1nda rol vY sYlahiyyYtlYr dYqiq bl_drlmYlidir; Btn siyasi mYqsYdlYrY (mYsYlYn, pul-kredit, mikro- vY makroprudensial siyasYtin mYqsYdlYrinY) atmaa imkan verYn, hYm dY istYnilYn konkret hallarda tYtbiq oluna bilYn sadY institusional strukturu qura_d1rmaq mmkn deyil. MaliyyY tYhlkYzliyi siyasYt kompleks xarakter da_1d11ndan vY oxlu sayda qeyri-mYyyYnliliklYrlY bal1 olduundan, onun hYyata keirilmYsinY cYlb edilYn orqanlar isY z xsusi maraqlar1n1 gdY bildiyindYn, makroprudensial orqan1n institusional modellYri xeyli variasiyalar edY bilir. Milli MYrkYzi Banklar Yn az1 sYbYbdYn MaliyyY tYhlkYzliyi siyasYt orqan1n1n strukturunda apar1c1 rol oynamal1 vY ya bu sYlahiyyYtY malik olmal1d1rlar: Birincisi, maliyyY stabilliyi (vY ya qeyri-stabilliyi) real sektorda iqtisadi aktivliyY, qiymYtlYrin dinamikas1na vY pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin transmissiya mexanizminY tYsir gstYrir. Ikincisi, MYrkYzi Bank milli iqtisadiyyat n likvidliyin Yn mhm mYnbYyidir, likvidliyin tYklifi isY maliyyY stabilliyinin determinantlar1ndan biridir. ncs, pul-kredit tYnzimlYmY orqanlar1 kimi mYhz MYrkYzi Banklar makroiqtisadi proseslYrin, maliyyY bazarlar1n1n durumu, tYhlili sahYsindY byk tYcrbY topla_m1_d1rlar. Onlar hYminin kredit tY_kilatlar1ndak1 vY maliyyY infrastrukturu tYsisatlar1ndak1 real maliyyY durumu, yYni makroprudensial siyasYtin hYyata keirilmYsi n laz1m olanlar barYdY informasiyaya malikdirlYr. MYrkYzi Banka makromaliyyY stabilliyinY grY mYsuliyyYtin verilmYsi a_a1dak1lara grY zYruridir: 1) cYmiyyYtin gzlYmYlYri ilY MYrkYzi Bank1n imkanlar1 aras1nda uurum riskinin azald1lmas1 n; 2) he bir idarYetmY orqan1 sYrYncam1nda mvafiq alYtlYr olmadan dYqiq mYyyYn olunmayan vY ya qeyri-mYyyYn mYqsYdlYrY nail olmaya grY cavadeh olmaq iqtidar1nda deyil; 3) maliyyY stabilliyinin dYstYklYnmYsinY grY mumi mYsuliyyYt formal olaraq MYrkYzi Banka verildikdY, maliyyY stabilliyinin dYqiq tYsviri olmad1qda belY, o, maliyyY stabilliyi strategiyas1n1 a1q _YkildY bYyan edY, makroprudensial siaysYtin hYyata keirilmYsindY z i_tirak1n1 mYyyYnlY_dirY vY cYmiyyYtY grlYn tYdbirlYri izah edY bilYr. Bir qayda olaraq, belY yana_madan MYrkYzi Banklar milli qanunvericilik tYrYfindYn onun fYaliyyYt mYqsYdlYri dYqiq mYyyYn olunmad11 hallarda istifadY edir; 4) MYrkYzi Bank makroprudensial siyasYtin i_lYnmYsinY vY hYyata keirilmYsinY qat1larsa, onda o, onun sYrYncam1nda olan makroprudensial alYtlYri makromaliyyY tYnzimlYmY mYqsYdlYri istiqamYtindY kklYyY bilYr; 5) MYrkYzi Bank digYr dvlYt idarYetmY orqanlar1ndan onlar1n normativ sYnYdlYrindY korreksiyalar etmYyi tYlYb edY bilYr. Makrorpudensial stabilliyi dYstYklYmYk n MYrkYzi Bank1n nYzarYt mYlumatlar1 da daxil olmaqla, geni_ mYlumatlar dairYsinY 1x1_1 olmal1d1r. Bu mYlumatlar Yn az1 a_a1dak1lar1 xarakterizY etmYlidir: btn tip maliyyY vasitYilYrinin cari maliyyY durumunu; likvidliklY mYrkYzlY_dirilmi_ yard1m alan (ilk nvbYdY qeyri-bazar _YrtlYri ilY) kredit tY_kilatlar1 vY mYssisYlYrinin davaml1l11n1; sistem YhYmiyyYtli maliyyY tYsisatlar1ndak1 vYziyyYti; maliyyY tYsisatlar1, bazarlar vY sistemlYr aras1ndak1 qar_1l1ql1 YlaqYlYri; maliyyY tYsisatlar1 tYrYfindYn ayr1lan kreditlYr zrY qYbul edilYn tYminatlar1n keyfiyyYt dinamikas1n1; adamba_1na d_Yn orta gYlirin dinamikas1n1 vY s. Bu, mxtYlif dvlYt idarYetmY orqanlar1 aras1nda intensiv (YasYn real vaxt rejimindY) informasiya mbadilYsini tYlYb edir. Eyni zamanda MYrkYzi Bank1n birba_a maliyyY vasitYilYrindYn dY mYlumatlar YldY etmYk hququ olmal1d1r. DigYr dvlYt idarYetmY orqanlar1 ilY YmYkda_l11n dYrYcYsi vY mYzmunu tYnzimlYnmYyY (hYminin nYzarYtY) grY mYsuliyyYtin necY bl_drlmYsi ilY; banklar1n vY digYr maliyyY vasitYilYrinin salamla_d1r1lmas1 vY/vY ya lYv edilmYsi ilY; depozitlYrin s1ortalanmas1 sisteminin fYaliyyYti ilY; bdcY zYmanYtlYrinin tYklif edilmYsi prosedurlar1 ilY; maliyyY bazar1n1n mxtYlif seqmentlYrindY YdalYtli rYqabYtin dYstYklYnmYsi ilY; maliyyY xidmYtlYri istehlak1lar1n1n hquqlar1n1n mdafiYsi vY s.-lY tYyin olunur. Hans1 dvlYt idarYetmY orqan1n1n nYyY grY, o cmlYdYn stress _YraitindY nYyY grY cavabdeh olmas1n1n formalla_d1r1lm1_ sazi_lYrdY mYyyYn edilmYsi makroprudensial qYrarlar1n operativ _YkildY qYbul edilmYsi n laz1md1r. Ba_qa szlY, makroprudensial tYnzimlYmYyY cYlb olunan btn orqanlar mtYmadi olaraq informasiya mbadilYsi aparmal1, mYslYhYtlY_mYlYr keirmYli vY kollektiv qYrarlar qYbul etmYlidirlYr. Eyni zamanda qYrarlar1n qYbul edilmYsi n formalla_d1r1lm1_ sYsvermYdYn istifadY olunursa, MYrkYzi Bank1n veto hququ olmal1d1r. MaliyyY tYhlkYzliyi siyasYtinin apar1lmas1na cYlb olunan idarYetmY orqanlar1 aras1nda funksiyalar a_a1dak1 4 Ysas konfiqurasiyada bl_drlY bilYr (onlar1n hYr birinin z stnlklYri vY at1_mamazl1qlar1 var): Birinci variant, MaliyyY tYhlkYzliyi siyasYtY grY mYsuliyyYti bir neY idarY da_1y1r. MYsYlYyY belY yana_d1qda, i_tirak edYn mxtYlif idarYlYrin i_ini koordinasiya etmYk n lkYdY makroprudensial siyasYt vY ya sistemli risk zrY _ura formala_d1r1l1r. Bu variant seildikdY, _uraya nY kimi sYlahiyyYtlYrin (_ura sadYcY birgY tYhlil vY i_tirak1 idarYlYrY tYzyiq gstYrmY yerimi olacaq yoxsa ona siyasi qYrarlar1 qYbul etmYk hququ verilYcYkdir; i_tirak1 orqanlar zlYrinin qanuni sYlahiyyYtlYri YrivYsindY muxtariyyat1n1 saxlayacaqlarm1 yoxsa onlara nY kimi siyasYt yrtmYli olduqlar1n1 _ura gstYri_ edYcYkdir) verilmYsinin ox byk YhYmiyyYti olur. Sistemli risk zrY Avropa ^uras1 (European Systemic Risk Board, ESRB) 2011-ci ilin YvvYllYrindY i_Y ba_lam1_d1r. Ona tvsiyYlYri i_lYmYk vY ya YhYmiyyYtli sistemli risk tYhlkYlYri barYdY birba_a Avropa nYzarYt orqanlar1na vY zv lkYlYrY siqnal vermYk sYlahiyyYtlYri verilmi_dir. Sistemli risk zrY Avropa ^uras1n1n tvsiyYlYrinin vY ya siqnallar1n1n dYrci zv lkYlYr tYrYfindYn siyasi qYrarlar qYbul edilYrkYn nYzYrY al1nmal1d1r. AB^-da 2010-cu ildY yarad1lan maliyyY stabilliyi zrY NYzarYt KomitYsinY (Financial Stability Oversight Council, FSOC) qYrarlar1n qYbul edilmYsindY bYzi hquqlar1 vard1r. KomitY maliyyY xidmYtlYri vY tYsisatlar1n1n zYrinY daha yksYk prudensial standartlara YmYl etmYk hdYliyini qoya, habelY Ysas sahYvi tYnzimlYyicilYr n onlar1n hans1 prudensial tYlYblYri tYtbiq etmYli olduqlar1 barYdY tvsiyYlYri buraxa bilYr. MaliyyY tYhlkYzliyi siyasYtY grY mYsuliyyYt MYrkYzi Banklara verilir, lakin ayr1-ayr1 digYr mikroprudensial tYnzimlYyicilYr dY mvcuddur. 0kinci yana_ma mxtYlif variantlarda Yaponiya vY 0svedY qYbul olunmu_dur. Bu yana_maya grY, makroprudensial siyasYtY grY mYsuliyyYt birba_a MYrkYzi Banka verilmi_dir. MYrkYzi Bankla mikroprudensial tYnzimlYyici orqanlar aras1nda qar_1l1ql1 mnasibYtlYr MYrkYzi Bank1n makroprudensial funksiyalar1ndan as1l1d1r. gYr pul vY maliyyY sabitliyi siyasYti tYdbirlYri vasitYsilY yaln1z MYrkYzi Bank kontrtsiklik tYnzimlYmYni aparmal1d1rsa, onda MYrkYzi Bank1n digYr tYnzimlYyicilYrlY qar_1l1ql1 tYsirlYrY o qYdYr dY ehtiyac1 olmayacaqd1r. gYr makropridensial tYnzimlYyici kimi MYrkYzi Banka tYnzimlYyici tYdbirlYri tYtbiq etmYk (lYv etmYk), mYsYlYn, kapital tYlYblYri vY ya likvidlik zrY tYlYblYri sYrtlY_dirmYk (yum_altmaq) hququ verilirsY, onda MYrkYzi Bank meqatYnzimlYyiciyY evrilir, mikroprudensial orqanlar isY onun tYrYfindYn formulY edilmi_ siyasYtin hYyata keirilmYsinY grY cavabdeh olurlar. Bu kimi institusional tY_kilat idarYlYr aras1nda rYqabYtY tYkan verY vY mikroprudenisal tYnzimlYyicilYrin sYlahiyyYtlYri YrivYsindY onlar1n fYaliyyYtini mrYkkYblY_dirY bilYr. Praktikada mikroprudensial tYnzimlYyicilYr nadir hallarda ba_qa orqanlar tYrYfindYn tYyin olunan siyasYti hYyata keirmYyY haz1r olurlar. nc variant bu yax1nlarda Byk Britaniyada tYtbiq edilmi_dir. Bu variant makro- vY mikroprudensial siyasYtin MYrkYzi Bank1n funksiyalar1na inteqrasiyas1n1 nYzYrdY tutur. PrinsipcY bu, makroprudensial tYnzimlYmY tYdbirlYrinin grlmYsi n laz1m olan informasiyaya vY onun tYhlilinin nYticYlYrinY 1x1_1 asanla_d1rmaq imkan1 verir. Lakin institusional modelin potensial faydalar1 vY hYqiqi stnlklYri he dY hYmi_Y st-stY d_mr. MYrkYzi Bank daxilindY sYnYd dvriyyYsinin tY_kili vY sYlahiyyYtlYr aralar1nda kommunikasiyalar1n olmad11 departamentlYr zrY bl_drlY bilYr. DepartamentlYr aras1nda manelYri dYf etmYk bYzYn idarYlYr aras1nda maneYlYri dYf etmYkdYn Ytin olur (mYsYlYn, kommersiya sirri olan informasiya mbadilYsi vY ya planla_d1r1lan siyasi tYdbirlYr haqq1nda mYlumatlar1n mbadilYsi). Bu kimi problemlYrin hYlli mYsYlYsi hYlY ki, a1q olaraq qalmaqdad1r. Byk Britaniyada maliyyY stabilliyi siyasYtinY cYlb olunan mxtYlif orqanlar aras1nda sYlahiyyYtlYr ayd1n _YkildY bl_drlm_dr. Cari vYziyyYtin analizi koordinasiya edilmYklY cYlb olunan btn idarYlYrin nmayYndYlYri komitY vY altkomitYlYrdY i_tirak edir. Lakin qYrarlar1n qYbulu monetar siyasYt komitYsinin rolu vY mstYqilliyini sars1da bilYn btn hallar1 istisna edYn tYdbirlYrlY mYhdudla_1r. Byk Britaniyada tYtbiq olunan yana_man1n ayr1-ayr1 elementlYri art1q Fransada da qYbul edilmi_dir. 2010-cu ildY ba_lanan islahatlar ayr1-ayr1 tYnzimlYyicilYri Fransa Bank1nda yerlY_Yn mstYqil bir meqatYnzimlYmY orqan1nda - Prudensial NYzarYt Orqan1nda (Prudensial Supervisory Authority, PSA) birlY_dirdi. Prudensial NYzarYt Orqan1 maliyyY stabilliyinin dYstYklYnmYsinY grY mYsuliyyYt da_1y1r. Istehlak1lar1n mdafiYsin1n mhkYmlYndirilmYsi zrY tYdbirlYri hYminin MaliyyY Bazarlar1 Orqan1 (Financial Markets Authority) hYyata keirY bilYr. Bu orqan mstYqilliyini qoruyub saxlasa da, Prudensial NYzarYt Orqan1 ilY s1x koopersiyada i_lYmYlidir. MaliyyY tYhlkYzliyinY siyasYtY grY mYsuliyyYti ayr1ca bir makroprudensial orqan da_1i1r, lakin siyasYtin hYyata keirilmYsi idarYlYr aras1nda bl_drlr. Drdnc variant mstYsna olaraq makroprudensial siyasYtY grY mYsul olan xsusi bir orqan1n yarad1lmas1n1 nYzYrdY tutur. Bu cr institusional forman1n mhm stnlklYri vard1r. O, i_tirak edYn idarYlYr aras1nda sYlahiyyYtlYrin dYqiq blgsn vY tez bir zamanda qYrarlar1 qYbul etmYk imkan1n1 nYzYrdY tutur. Lakin makroprudensial siyasYt alYtlYri ba_qa orqanlar1n sYrYncam1nda olur vY ya ba_qa mYqsYdlYr n nYzYrdY tutulur. AB^ bu variant1n mzakirY edilib rYdd edildiyi yeganY lkYdir. Makroprudensial siyasYtin apar1lmas1 zaman1 mxtYlif tYnzimlYmY orqanlar1n fYaliyyYtinin koordinasiyas1 informasiya mbadilYsini, cYmiyyYtlY kommunikasiyalar1n sul vY vasitYlYrinin i_lYnmYsini, siyasYtin hYyata keirilmYsi prosedurlar1n1n yarad1lmas1n1 YhatY edir. Bir qayda olaraq, sYlahiyyYtlYrin, mYsuliyyYt sahYlYrinin blgs vY maliyyY stabilliyinin dYstYklYnmYsi zrY fYaliyyYtin koordinasiyas1 mexanizmlYri xsusi memorandumlarda tYsbit olunur . Makroprudensial qYrar1n qYbulu prosedurunda mtlYq i_tirak edYn iki Ysas orqandan biri MYrkYzi Bank (pul-kredit tYnzimlYmY orqan1 kimi), digYri isY - bank tYnzimlYyicisidir. Bu halda MYrkYzi Bank dedikdY, pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinY vY likvidliyin tYklif edilmYsinY grY mYsul olan orqan ba_a d_lr. Lakin YksYr lkYlYrdY (ayr1-ayr1 inki_af etmi_ lkYlYr istisna olmaqla) MYrkYzi Bank adYtYn hYm pul-kredit tYnzimlYmY orqan1, hYm dY bank tYnzimlYyicisi kimi 1x1_ edir. Buna grY dY praktiki mYqsYdlYrdY pul-kredit tYnzimlYmY orqan1n1 vY bank tYnzimlYyicisini (bunlar hYtta bir MYrkYzi Bank1n departamentlYri olduqda belY) mxtYlif orqanlar kimi nYzYrdYn keirmYk laz1md1r. MYrkYzi Bank makroiqtisadi nYzarYtdY vY sistemli riskin aqreqasiya edilmi_ amillYrinin tYhlili zaman1 YldY edilYn nYticYlYrin _YrhindY apar1c1 rol oynay1r, nki z fYaliyyYtinin spesifikas1 zndYn daima mxtYlif mYlumatlar1 vY informasiyan1 toplay1r vY sistemli analizin apar1lmas1 sahYsindY tYcrbYyY malikdir. Lakin MYrkYzi Bank1n makroprudensial alYtlYri mYhduddur, laz1m olan alYtlYrin byk hissYsi bank vY sahYvi tYnzimlYyicilYrin ixtiyar1ndad1r. MYrkYzi Bank1n ixtiyar1nda olan alYtlYr hYm mikro-, hYm dY makroprudensial tYnzimlYmY mYqsYdlYrindY istifadY oluna bilYr. Buna grY dY iki tip siyasYti bir-birindYn birmYnal1 _YkildY ay1rmaq Ytindir  hYr _ey MYrkYzi Bank1n apard11 tYcavzlYrin vaxt1 vY mahiyyYtindYn as1l1d1r. orqan (MYrkYzi Bank, bank tYnzimlYyicisi, bazar tYnzimlYyicilYri) - makroprudensial qYrarlar1n qYbulu n laz1m olan informasiyan1n Ysas mYnbYlYridir. MYrkYzi Bank bazar dinamikas1n1n vY proqnozlar1n makroprudensial tYhlili zrY  a1r informasiyan1 (mYsYlYn, makroprudensial tYhlilin mYlumatlar1n1) vY  yum_aq mYlumatlar1 tYqdim edir. Bank tYnzimlYyicisinin informasiya thfYsi  a1r mYlumatlardan, mYsYlYn, banklar1n kapitalla_d1r1lmas1 vY maliyyY likvidliyinin sYviyyYsi haqq1nda  a1r mYlumatlardan vY maliyyY tYsisatlar1 tYrYfindYn tYtbiq olunan biznes modellYrinY vY risk menecmenti strategiyalar1na bYnzYr  yum_aq informasiyadan ibarYtdir. MaliyyY bazar1n1n konkret seqmentlYri zYrindY nYzarYtY grY mYsul olan bazar tYnzimlYyicilYri maliyyY kontraktlar1n1n yeni variasiyalar1, risklYrin transformasiyas1, pul, kapital vY derivativlYr bazarlar1ndak1 vYziyyYtin dinamikas1 haqq1nda mYlumatlar1n tYklif edilmYsindY mhm rol oynaya bilir. Makroprudensial nYzarYtdY mhm rol oynaya bilYn digYr orqanlara xYzinYdarl1q (maliyyY nazirliyi) vY s1orta sahYsinin tYnzimlYyicisi aiddir. Bank tYnzimlYyicisi makroprudensial qYrarlar1n hYm YvvYlindY (informasiya), hYm dY sonunda (hYyata keirmY) dayand11ndan, o, qYrarlar1n qYbulunda hYlledici rol oynamamal1d1r. Onun sYrYncam1nda zYruri mYlumatlar vY sYviyyYli makromaliyyY tYhlili aparmaq qabiliyyYtinY malik olan mtYxYssislYr yoxdur. Buna grY dY o, btvlkdY makroprudensial siyasYti hYyata keirY bilmYz. Bununla belY hYm makroprudensial siyasYti, hYm dY pul-kredit siysYtini sYmYrYli vY mstYqil _YkildY yeritmYk n MYrkYzi Bank z balans hesblar1na nYzarYt etmYlidir. Stress _YraitindY maliyyY stabilliyinin dYstYklYnmYsi n MYrkYzi Bankdan nY qYdYr miqyasl1 tYdbirlYr tYlYb olunarsa, MYrkYzi Bank1n z zYrinY risk gtrmYk imkanlar1 da bir o qYdYr geni_ olmal1 vY/vY ya potensial maliyyY itkilYrinin xYzinYdarl1a verilmYsi mexanizmlYri dYqiq gstYrilmYlidir. Bu, MYrkYzi Bankla xYzinYdarl1q aras1nda maliyyY risklYrinY grY mYsuliyyYtin hdudlar1n1n dYqiq mYyyYnlY_dirilmYsini tYlYb edir. Makroprudensial tYnzimlYmYnin tY_kilinin institusional modelindYn as1l1 olmayaraq, makroprudensial siyasYtin apar1lmas1 bir s1ra a_a1dak1 problemlYrlY zlY_ir: TYnzimlYyici sistemli riskY maliyyY bazar1 i_tirak1lar1 n bYlli olanacan reaksiya vermYlidir; TYnzimlYyici n sistemli riskin ikinci nYticYlYrini izlYyib dYqiq qiymYtlYndirmYk Ytindir, nki onlar mYyyYn zaman interval1ndan sonra zn bruzY verY bilir; Makroprudensial tYdbirlYrin tYtbiqini cYmiyyYtY izah etmYk Ytindir, nki cYmiyyYtin kemi_in bhranl1 hadisYlYri haqq1nda yadda_1 tez silinir, vY ya sistemli risk iqtisadi vY maliyyY sistemlYrinY birdYn-birY bir neY istiqamYtdY tYsir gstYrir; Mal1yyY sistemi ilY iqtisadiyyat1n real sektoru aras1ndak1 qar_1l1ql1 YlaqYlYr mrYkkYb olduundan, sistem zYifliklYrini a_kar edib qiymYtlYndirmYk Ytindir; Sistemli riski bir neY amil _YrtlYndirir ki, onlar1n da bir hissYsini potensial bhran haqq1nda erkYn siqnal indikatorlar1 he dY hYmi_Y a_kar edY bilmir. Btn bunlar makroprudensial siyasYtin i_lYnmYsi vY hYyata keirilmYsi prosesini mrYkkYblY_dirir. Bu sYbYbdYn dY tYnzimlYyici tYlYblYrin mhafizYkar YhYmiyyYtinY sykYnYn sYmYrYli prudensial nYzarYtin tY_kili sistemli bhranlar1n ehtimal1n1n azald1lmas1na ynYlYn makroprudensial siyasYtin zYruri Ysas1 kimi 1x1_ edir. AzYrbaycanda devalvasiyadan sonra yaranan ajiotaj1 psixoloji faktorla izah etmYk olar. Son aylarda volatilliyin daha da artmas1 nYzYrY al1nmaqla 2014-c ilin YvvYlindYn bir s1ra tYrYfda_ lkYlYrin milli valyutalar1n1n dYyYrsizlY_mYsi 100%-i tm_dr. Btn bunlar xarici valyutaya tYlYbat1 art1rmaqla manat1n mYzYnnYsinY gcl tYzyiq yaratm1_, manat1n mYzYnnYsinin dYyi_mYsi gzlYntilYrini yksYltmi_dir. Bu proseslYrin tYsiri alt1nda valyuta bazar1nda kYskin dizbalans yaranm1_d1r. MYrkYzi Bank1n valyuta bazar1nda sat1_lar1 8 mlrd. AB^ dollar1n1 tm_, valyuta ehtiyatlar1 isY 5 mlrd.AB^ dollar1nadYk d_m_dr. Bununla da MYrkYzi Bank neftin yksYk qiymYtlYrindY iqtisadiyyatdan toplad11 xarici valyutan1 yenidYn iqtisadiyyata qaytarm1_, nYticYdY iqtisadi subyektlYrin balanslar1n1n valyuta strukturu dYyi_mi_dir. halinin xarici valyutada YmanYtlYri (AB^ dollar1 ifadYsindY) ilin YvvYlindYn bYri 50%-dYn ox artaraq 5 mlrd.AB^ dollar1n1 tm_dr. Yaranm1_ _Yrait valyuta bazar1n1n vY manat1n mYzYnnYsinin yeni neft qiymYtlYrinY uyunla_mas1n1 zYruri etmi_dir. Bunu nYzYrY alaraq MYrkYzi Bank1n 0darY HeyYti 21 dekabr 2015-ci il tarixindY  zYn mYzYnnY rejiminY keilmYsi barYdY qYrar qYbul etmi_dir. NYticYdY manat1n btn tYrYfda_ lkYlYrin valyutalar1na nYzYrYn nominal ikitYrYfli mYzYnnYsi YhYmiyyYtli ucuzla_m1_, onun nominal effektiv mYzYnnYsi 40%-dYn ox ucuzla_m1_d1r. Effektiv mYzYnnYnin ucuzla_mas1 idxal1 YvYzlYyYn vY ixrac sahYlYrinin inki_af1n1 stimulla_d1ran amildir. AzYrbaycan Respublikas1n1n MaliyyY Bazarlar1na NYzarYt Palatas1publik hquqi _Yxsin yarad1lmas1 haqq1nda AR Prezidentinin 03 fevral 2016-ci il FYrman1na YsasYn AzYrbaycan Respublikas1n1n qiymYtli ka1zlar bazar1, investisiya fondlar1, s1orta, kredit tY_kilatlar1 (bank, bank olmayan kredit tY_kilatlar1 vY pot rabitYsinin operatoru) vY dYni_ sistemlYri fYaliyyYtinin lisenziyala_d1r1lmas1, tYnzimlYnmYsi vY nYzarYti, habelY cinayYt yolu ilY YldY edilmi_ pul vYsaitlYrinin vY ya digYr Ymlak1n leqalla_d1r1lmas1 vY terroruluun maliyyYlY_dirilmYsinin qar_1s1n1n al1nmas1 sahYsindY nYzarYt sisteminin tYkmillY_dirilmYsini, hYminin bu sahYlYr zrY nYzarYt sisteminin _Yffafl11n1 vY evikliyini tYmin etmYk mYqsYdi gdr. AzYrbaycan1n sYmYrYli pul siyasYtinin nYticYsi milli pul vahidinin sabitliyi, monetar siyasYtin isY inflyasiyan1n nisbYtYn a_a1 sYviyyYdY saxlan1lmas1 vY bununla da, iqtisadi yksYli_in tYmin edilmYsi yoludur. NYticY vY tYkliflYr BelYliklY, bhran1n yay1lmas1n1 qabaqlamaqdan tr lkYnin maliyyY sisteminin vYziyyYtinin, hYminin onun stabilliyini mntYzYm Ysaslarla analiz etmYyY imkan verYn bYzi indikator y11m1 zrY monitorinq sistemi yaratmaq laz1md1r. lkYnin tYhlkYsizliyinY qar_1 tYhdidlYr, ilkin olaraq qon_u lkYlYrdY vY yaxud digYr kontinentlYrdY yaranaraq, mYsYlYn, maliyyY bhran1 kimi, bir ox hallarda istYr xaricdYn, istYrsY dY daxildYn ba_ qald1r1rlar. Bunun n dY maliyyY tYhlkYsizlik gstYrici-indikatorlar1n1 mntYzYm olaraq izlYmYk vY kompleks analiz aparmaqla lkYnin maliyyY bazarlar1nda maliyyY bhran1n1 yaranmas1 mmknlyn mYyyYn etmYk laz1md1r, xsusYn dY YgYr bhranl1 lkYlYrlY qar_1l1ql1 xarici iqtisadi vY xarici ticarYt YlaqYlYri vard1rsa. Bank sistemindY maliyyY tYhlkYzliyinin tYmin edilmYsindY pul siyasYtinin xsusi rolunu _YrtlYndirir. 2008-ci ildY ba_lanm1_ dnya maliyyY bhran1, btn lkYlYrin, hYminin dY AzYrbaycan hkmYtini bhrandan 1xma1n yeni mexanizmlYrini axtarmaa vadar edir. AzYrbaycan iqtisadiyyat1n1n masir inki_af cizgilYri, bir tYrYfdYn, dnya bazar1nda yaranm1_ tYbii ehtiyatlar1n konyukturas1 _YraitindY milli iqtisadiyyat1n yeni keyfiyyYt xsusiyyYtlYrinin YldY etmYsinY, bununla belY, qlobal bhran vY onun fYsadlar1 masir iqtisadi arxitekturada mtlYq depressiv ssenarilYrY qar_1 qoruyucu mexanizmlYrin yarad1lmas1n1 vY gclYndirilmYsini gndYmY gYtirir. nYnYvi xilas tYyinatl1 maliyyY fondlar1 ilY yana_1, bu s1rada iqtisadiyyat1n dvlYt tYnzimlYmYsindY istifadY olunacaq antibhran xarakterli xsusi tYdbirlYr, hYminin milli iqtisadiyyat1n strukturunun _axYlYndirilmi_ olmas1 vY yeni _YraitY evik uyunla_maq qabiliyyYti xsusi YhYmiyyYt kYsb edir. Bank sistemi tYhlkYszilyinin drd mYrhYlY _YklindY mYrhYlYli nailiyyYt prosesini tYfsir etmYyY _Yrait yarad1r: Qanunvericiliyin vY MYrkYzi Bank1n normativ aktlar1n1n normativ tYlYblYrinY riayYt olunmas1; Bank sisteminindY maliyyY sabitliyinin realla_d1r1lmas1; Bank sisteminin investisiya tipli fYaliyyYtinin realla_d1rlmas1; halinin bank sisteminY inam1n1 gclYndirmYk. Bank sisteminin maliyyY tYhlkYsizliyin analizi n gstYricilYr siyah1s1, pul-kredit nizamlanmas1n1n, bank YmYliyyatlar1n1n hquqi nizamlanmas1n1n, bank nYzarYtinin effektivliyininn vY yetYrliliyinin vY dYni_ sisteminin i_lYmY effektivliyinin tY_kil edilmYsini xarakterizY edYn indikatorlar1 daxil etmYlidir. VerilYn gstYricilYr indikator sistemini tYmsil edir, nki onlar bank fYaliyyYtinin Ysas sahYlYrini YhatY edYrYk, bir biri ilY qar_1l1ql1 YlaqYyY girirlYr. Ad1 YkilYn gstYricilYr hYm YlahiddY bank n, hYm dY btvlkdY bank sistemi n qurula bilYr, mxtYlif iyerarxiya sYviyyYlYrinY YsasYn, bu da onlar1n mYyyYn sistemY aidiyyat1ndan bYhs edir. NYticYdY bank sisteminin maliyyY tYhlkYsizliyinin mahiyyYti meyarlar vY gstYricilYr sistemindY hYyata keirilir. Bank sistemi tYhlkYsizliyinin meyarlar1  bank sisteminin vYziyyYtinin iqtisadi tYhlkYsizliyinin mahiyyYtini Yks etdirYn mhm proseslYr bax1m1ndan qiymYtlYndirilmYsi demYkdir. TYhlkYsizliyinin kriterial qiymYtlYndirilmYsi ehtiyat potensial1n1n vY onun inki_af imkanlar1n1n, ehtiyatlar1n istifadY effektivliyinin sYviyyYsinin qiymYtlYndirilmYsindYn ibarYtdir. Bank sistemi tYhlkYsizliyinin qiymYtlYndirilmYsinY kompleks yana_ma a_a1dak1 tYlYblYrY mvafiq olmal1d1r: bank bhranlar1na qar_1 durmaq; fYaliyyYti geni_lYndirmYk, inki_af etdirmYk imkan1n1 qiymYtlYndirmYk; inki_af1n1 lkYnin iqtisadiyyat1nda cYmlY_dirYrYk, bank sisteminin tYhlkYsizliyini qiymYtlYndirmYk;  bank tYhlkYsizliyi anlay1_1n1n oxcYhYtliliyini vY dinamikliyini nYzYrY alaraq, inki_af1n Ysas oriyentirlYrini gstYrYn vektor istiqamYtlYnmYsini mYyyYn etmYk; gstYricilYr sisteminin kmYyilY bank tYhlkYsizliyinin vYziyyYtinin mntYzYm monitorinqini keirmYk. BelYliklY, biz hesab edirik ki, MYrkYzi Bank1n maliyyY tYhlkYzliyi siyasYti - onun makroiqtisadi hYdYflYrY nail olmaq n yrtdy monetar siyasYt vY ayr1-ayr1 maliyyY institutlar1n1n sabitliyini tYmin etmYk, onlar1n kreditorlar, m_tYrilYr vY investorlar qar_1s1nda hdYliklYrinin icras1na nYzarYt mYqsYdilY hYyata keirilYn tYdbirlYr mYcmuas1d1r. Dnya maliyyY sistemindY ba_ verYn dYyi_ikliklYr, dnyan1n bir ox lkYsindY qeyri-sabit vYziyyYtin mvcudluu iqtisadi sistemlYrin, onlar1 destabillY_dirYn amillYrin vYziyyYtinin daimi monitorinqinY vY parametrlYrinin analizinY (hYdYlYrin, onlar1n indikatorlar1n1n ayd1nla_d1r1lmas1 vY risklYrin qiymYtlYndirilmYsi) kompleks yana_ma tYlYb etdi. Bhran zaman1 MYrkYzi Banklar1n qeyri-YnYnYvi siyasYt tYdbirlYri (maliyyY sektoruna vY real iqtisadiyyata geni_ miqyasl1 likvidlik dYstYyi, dvlYt qiymYtli ka1zlar1n al1nmas1 vY s.) AB^ vY digYr lkYlYrdY iqtisadi aktivliyin artmas1n1 dYstYklYmYklY yana_1 bir s1ra gzlYnilmYz fYsadlarla da nYticYlYnmi_dir. BelY ki, qeyd olunan tYdbirlYr bYzi inki_af etmYkdY olan lkYlYrY arzuolunmaz kapital ax1n1na vY YmtYY bazarlar1nda qiymYtlYrin artmas1na tYkan vermi_dir. 0nki_af etmi_ lkYlYrin vY inki_af etmYkdY olan bazara malik lkYlYrin YksYriyyYtindY MYrkYzi Bankalr1n fYaliyyYtindY Ysas mYqsYd qiymYt stabilliyinin nYticYsi kimi pul vahidinin davaml1l11n1n tYmin edilmYsidir. Bu mYqsYd prioritet kimi sYciyyYlYndirilir. MYrkYzi Bank1n fYaliyyYtinin mYqsYd vY vYzifYlYri milli iqtisadiyyat1n mumi inki_af kontekstinY uyun olaraq mYyyYn edilir. Qeyd etmYk laz1md1r ki, son illYr AzYrbaycan MYrkYzi Bank1 pul siyasYti sahYsindY fYaliyyYtindYki nYticYlYri haqq1nda cYmiyyYti mYlumatland1rmaqda ciddi irYlilYyi_ etmi_dir. MYrkYzi Banklar pul siyasYtinin hYyata keirilmYsi istiqamYtindY mYyyYn etdiklYri hYdYf vY mYqsYdlYrY atmaq n mxtYlif vasitYlYrdYn istifadY edirlYr. Ancaq bu vasitYlYrin tYsirlYri isY lkYdYn lkYyY vY Yn Ysas1 da lkYlYrin iqtisadi sYviyyYlYrinY vY struktur zYlliklYrinY bal1 olaraq nYmli fYrqliliklYr gstYrmYkdYdir. Pul siyasYtinin ba_l1ca istiqamYtlYrindY lkYnin makroiqtisadi vY makromaliyyY vYziyyYti tYhlil edilir vY bank sisteminin inki_af1n1n Ysas istiqamYtlYri Yks etdirilir. Bank sektorunda dayan1ql11n vY sabitliyin qorunmas1, bank aktivliyinin optimalla_mas1, sektorun tarazl1 vY salam inki_af1 maliyyY sabitliyi siyasYtinin Ysas imperativlYridir. MYrkYzi Bank1n fYaliyyYtini makroiqtisadi sabitliyY tYsir edYn amillYri nYzarYtdY saxlamaqla vY inflyasiyan1 tYkrYqYmli sYviyyYdY tutmaq, manat1n mYzYnnYsinin sabitliyi, maliyyY sabitliyinin mhkYmlYndirilmYsi kimi hYdYflYrin realizasiyas1na ynYltmYkdYdir. Yeni makroiqtisadi vYziyyYtdY banklar1n daha tYmkinli vY salam aktivliyinin tYmin olunmas1 n zYruri nYzarYt rejimi vY alYtlYri tYtbiq edilmi_dir. BelYliklY, AMB pul siyasYtinin Ysas istiqamYtlYri iqtisadi art1m1n vY inki_af1n ba_l1ca _Yrti olan makroiqtisadi sabitliyin qorunmas1na, bank sektorunda maliyyY sabitliyinin tYmin olunmas1na vY maliyyY vasitYiliyinin dYrinlY_mYsinY ynYldilib. Bu hYdYflYrY nail olmaq n MYrkYzi Bank pul siyasYtinin vY bank nYzarYtinin strateji YrivYsinin davaml1 tYkmillY_dirilmYsini hYyata keirYcYk, habelY makroiqtisadi siyasYtin koordinasiyas1n1n daha da tYkmillY_mYsinY zYruri dYstYk vermYkdYdir. Manat1n mYzYnnYsi makroiqtisadi sabitliyin saxlanmas1nda, maliyyY sabitliyinin idarY olunmas1nda, habelY qeyri-neft sektorunun beynYlxalq rYqabYt qabiliyyYtinin qorunmas1nda YhYmiyyYtli amil olaraq qal1r. Pul tYklifinin art1m templYrinY mmkn tYsiri tYmin etmYk n MYrkYzi Bank pul siyasYti alYtlYrindYn adekvat istifadY etmYkdYdir. Faiz dYhlizinin parametrlYri, o cmlYdYn uot dYrYcYsi iqtisadi tsikldYki vY maliyyY bazarlar1ndak1 vYziyyYtdYn as1l1 olaraq adekvat tYnzimlYnYcYkdir. Bu mYqsYdlYrin YldY edilmYsindY MB pul ktlYsinin tYnzimlYnmYsindYn geni_ istifadY edir. nki, pul ktlYsi qiymYtlYrin sabilliyindY, mumi tYlYb vY tYklifin balansla_d1r1lmas1nda mhm amil hesab edilir. Ba_qa szlY dvriyyYdY arxas1nda real YmtYY dayanmayan pul ktlYsininin artmas1 inflyasiyan1n ba_l1ca sYbYblYrindYndir. mumiyyYtlY, MYrkYzi Bank elY bir optimal qiymYt hYdlYri formala_d1rmaa al1_1r ki, hYm istehsal1n1n vY istehlak1n1n maraqlar1 uzla_s1n, hYm dY iqtisadi art1m ba_ versin. Bunun n MYrkYzi Bank bir rYqYmli inflyasiya sYviyyYsinin formala_d1r1lmas1n1 hYdYflYyir. Masir iqtisadi sistemlYrdY s1f1r inflyasiyal1 iqtisadiyyat yoxdur. nki qiymYtlYr hYddYn a_a1 d_YndY istehsal1 kifayYt qYdYr mYnfYYt YldY edY bilmir vY istehsala mara1 azal1r. 0nki_af etmi_ lkYlYrdY illik 3-4 faizlik inflyasiyadan iqtisadi art1m1 stimulla_d1rmaq n istifadY edilir. Biz hesab edirik ki, MYrkYzi Bank makroiqtisadi vY maliyyY sabitliyinin idarY olunmas1n1, habelY qanunvericiliklY tYsbit olunmu_ mhm funksiyalar1n realizasiyas1n1 tYmin edYn fYaliyyYt YrivYlYrini Ysasl1 masirlY_dimYk vY standartla_d1rmaq YzmindYdir. BelYliklY, Pul siyasYti  lkYnin MYrkYzi Bank1n1n qiymYtlYrin sabitliyinin, milli valyutan1n dayan1ql11n1n qorunub saxlan1lmas1 vY lkYdY iqtisadi art1m1n stimulla_d1r1lmas1 n pul ktlYsi vY pulun dYyYrinin idarY olunmas1 zrY hYyata keirdiyi tYdbirlYr kompleksidir. Pul siyasYtinin mYqsYdlYri: pul vahidinin sabitliyi, inflyasiyan1n a_a1 sal1nmas1; i_gzar fYall11n tYnzimlYnmYsi, iqtisadi art1ma tYsir gstYrilmYsi; bank sisteminin sabitliyinin vY maliyyY bazarlar1n1n inki_af1n1n sabitliyinin tYmin olunmas1; lkYnin tYdiyyY balans1n1n sabitliyi. AzYrbaycanda pul siyasYtinin sYmYrYliliyini vY mumilikdY bank sisteminin tYnzimlYnmYsi sahYsindYki operativliyi gclYndirYn tYdbirlYr hYyata keirilmi_, o cmlYdYn AzYrbaycan Respublikas1 MYrkYzi Bank1 haqq1nda Qanundak1 dYyi_ikliklYr vY YlavYlYr buna xidmYt etmi_dir. Dnya tYcrbYsinY Ysaslanaraq, maliyyY tYhlkYzliyinin tYminat1 YrivY-sindY pul siyasYti i_lYyib hYyata keirYrkYn a_a1dak1 prinsiplYri rYhbYr tutma1 mYqsYdYuyun hesab edirik: Birinci prinsip. Sistemli riskin diaqnostikas1 nYzarYt nYticYsindY YldY olunan mYlumatlara, bazar gstYricilYrinY vY sistemli riskin aqreqasiya edilmi_ indikatorlar1na Ysaslanmal1d1r. Ikinci prinsip. Pul siyasYti haz1rlanarkYn, milli maliyyY bazar1n1n btn seqmentlYri ilY maliyyY tYsisatlar1 aras1ndak1 qar_1l1ql1 YlaqYlYrin dinamikas1n1n monitorinqini aparmal1, hYm dY milli maliyyY vasitYilYrinin transsYrhYd YlaqYlYrini dYrk etmYlidir. nc prinsip. Monetar orqan pul siyasYti alYtlYrindYn istifadY edYrYk hal-haz1rda daxili bazarda maliyyY stabilliyini daha ox tYhdid edYn sistemli riskin vY maliyyY disbalans1n1n konkret amillYrinin mYhdudla_d1r1lmas1na ynYlYn infrastruktur siyasYti aparmal1d1r. Onun istifadY etdiyi alYtlYr YnYnYvi, lakin maliyyY vasitYilYri tYrYfindYn hYddindYn art1q (sistemli stabillik nqteyi-nYzYrindYn) risklYri gtrmYsini mYhdudla_d1ran prudensial tYlYblYrY sykYnmYlidir. Drdnc prinsip. Potensial stressin qar_1s1n1 sYmYrYli _YkildY almaq n monetar orqanlar pul siyasYtini haz1larkYn, intensiv beynYlxalq informasiya mbadilYsi aparmal1d1rlar. Bu cr YmYkda_l1q nYzarYt mYlumatlar1 da daxil olmaqla, maliyyY bazar1ndak1 vYziyyYt vY iri maliyyY vasitYilYrinin maliyyY durumu haqq1nda mYlumatlar mbadilYsini nYzYrdY tutur. Be_inci prinsip. Pul siyasYtinin Ysas istiqamYtlYri tYsbit edilir ikYn, MYrkYzi Bank mxtYlif orqanlarlarla, o cmlYdYn. MaliyyY NYzarYt Palatas1, MaliyyY Nazirliyi, 0qtisadi 0nki_af Nazirliyinin tYklif vY tvsiyYlYrini nYzYrY almal1d1r. Alt1nc1 prinsip. institusional modeldYn as1l1 olmayaraq, pul siyasYtinin mYqsYdlYri vY vYzifYlYri qanunvericilikdY dYqiq vY birmYnal1 mYyyYn edilmYli, habelY MYrkYzi Bank1n cYmiyyYt qar_1s1nda hesabatl1l11n1n forma vY tezliyi dY qeyd edilmYlidir. Yeddinci prinsip. Monetar orqan1n cYmiyyYtlY kommunikasiyalar1n1n xarakteri, forma vY tezliyi: milli maliyyY bazar1nda maliyyY stabilliyinin vYziyyYtinin cari qiymYtlYndirilmYsinY uyun gYlmYli; tYtbiq olunan pul siyasYti tYdbirlYrini izah etmYli; cYmiyyYtin gzlYmYlYrini idarY etmYk imkan1n1 vermYlidir. Biz hesab ediri ki, yuxar1da gstYrilYn prinsiplYrY YmYl edilmYsi MYrkYzi Banka pul siyasYtini i_lYyib hYyata keirmYyY, milli iqtisadiyyatda maliyyY tYhlkYzliyini dYstYklYmYyY qadir olan idarYetmY strukturunu formala_d1rmaq imkan1 verYcYkdir. Lakin, son vaxtlar dnyada pul siyasYti dizayn1nda yeni dYyi_ikliklYr qeydY al1n1r. Son qlobal bhran gstYrdi ki, MYrkYzi Banklar dayan1ql1 iqtisadi inki_af1 yaln1z qiymYt sabitliyi ilY dYstYklYmYklY kifayYtlYnmYmYlidirlYr. Haz1rda dnyada MYrkYzi Banklar1n hYdYf parametrinin (qiymYt sabitliyi ilY yana_1, iqtisadi art1m vY maliyyY sabitliyi) vY alYt arsenal1n1n geni_lYndirilmYsi mYsYlYsi aktualla_m1_d1r. MaliyyY bazarlar1n1n inki_af sYviyyYsini nYzYrY alaraq MB 2007-ci ildYn etibarYn pul siyasYtinin beynYlxalq Ytandartlara uyunla_d1r1lmas1 YrivYsindY faiz dYrYcYlYri dYhlizi yana_mas1n1n tYtbiqini nYzYrdY tutur. YeridilYn pul siyasYtinin realla_mas1 mexanizmlYrinin mtYrYqqi formalar1ndan olan faiz dYhlizinin tYtbiqi yeni YmYliyyat strukturunu nYzYrdY tutmaqla MB iqtisadiyyatda pulun dYyYrinY tYsir etmYk imkanlar1n1n geni_lYndirYcYkdir. AzYrbaycanda maliyyY sabitliyinin Ysas mYqsYdlYrinY nail olmaqdan vY Bazel III standartlar1na tam uyunla_maqdan tr prudensial nYzarYtin tYkmillY_dirilmYsi tYdbirlYri davam edir. D_nrk ki, AzYrbaycan iqtisadiyyat1n1n masir durumuna uyun olaraq MYrkYzi Bank sosial rifah1n vY investisiya aktivliyinin qorunmas1nda tYminat1 olaraq manat1n mYzYnnYsinin sabitliyi Ysasl1 oduunu bilir vY fYaliyyYtindY mhm prioritet olaraq qalacaqd1r. MYrkYzi Bank1n fYaliyyYtini makroiqtisadi sabitliyY tYsir edYn amillYri nYzarYtdY saxlamaqla vY inflyasiyan1 tYkrYqYmli sYviyyYdY tutmaq, manat1n mYzYnnYsinin sabitliyi, maliyyY sabitliyinin mhkYmlYndirilmYsi kimi hYdYflYrin realizasiyas1na ynYltmYkdYdir. Yeni makroiqtisadi vYziyyYtdY banklar1n daha tYmkinli vY salam aktivliyinin tYmin olunmas1 n zYruri nYzarYt rejimi vY alYtlYri tYtbiq edilmi_dir. MYrkYzi Bankda pul vY maliyyY siyasYti YrivYsinin postkrizis dvrnn a1r1_lar1na uyunla_d1r1lmas1 vY beynYlxalq standartizasiyas1 istiqamYtindY tYkmilllY_dirmY i_lYrini davam etdirir. Pul siyasYti dizayn1nda yeni dYyi_ikliklYr milli pul vahidinin sabitliyinY, inflyasiyan1n a_a1 sYviyyYdY saxlan1lmas1 vY bununla da, iqtisadi yksYli_in tYmin edilmYsi yoluna xidmYt etmYlidir. Lakin, 2014-c ilin sonlar1ndan etibarYn qlobal YmtYY bazarlar1nda enerji da_1y1c1lar1n1n qiymYtlYrinin kYskin a_a1 d_mYsi, eyni zamanda lkYmizin Ysas ticarYt tYrYfda_lar1nda devalvasiya meyillYrinin gclYnmYsinin psixoloji tYsiri daxili valyuta bazar1nda xarici valyutalara, xsusilY AB^ dollar1na tYlYbi yksYltmi_dir. AzYrbaycan iqtisadiyyat1 da bir ox ba_qa lkYlYr kimi qismYn dollarla_m1_ iqtisadiyyatlar qrupuna aiddir vY burada dollarla_madan dan1_d1qda hYm pul, hYm dY aktiv YvYzetmYsinin varl11n1 qeyd etmYk laz1md1r. Dollarla_ma xsusilY dY, maliyyY dollarla_mas1n1n iqtisadiyyatda istifadY oluna bilYcYk maliyyY resurslar1n1 geni_lYndirmYklY maliyyY sisteminin dYrinliyini art1rd11 da bir hYqiqYtdir. Ancaq dollarla_man1n maliyyY dYrinlY_mYsindY yaratd11 bu art1m uzunmddYtli dvrdY, real iqtisadiyyatda yaln1z o zaman faydal1 ola bilYr ki, iqtisadi art1m1n dYstYklYnmYsi ilY maliyyY stabilliyini optimal nqtYdY birlY_dirY bilsin. YYni, maliyyY dollarla_mas1n1n mYqbul sYviyyYsi o sYviyyY hesab olunmal1d1r ki, istifadY oluna bilYcYk maliyyY resurslar1n1 geni_lYndirYrYk iqtisadi art1ma dYstYk vermYklY yana_1, eyni zamanda, maliyyY stabilliyi n tYhlkY yaratmas1n. MYrkYzi Bank pul vY maliyyY sabitliyi siyasYti tYdbirlYrinY dair cYmiyyYt qar_1s1nda hesabat1 a1ql1q prinsipi Ysas1nda verir. CYmiyyYtin makroprudensial orqan olan MYrkYzi Bank1n siyasYtinY inam gstYrmYsi n maliyyY stabilliyinin dYstYklYnmYsi ilY bal1 makroprudenisal qYrarlar1n mYzmununun a1qlanmas1n1n vY mvafiq korreksiya tYdbirlYrinin tYtbiqinin Ysasland1r1lmas1n1n byk YhYmiyyYti vard1r. Lakin makroprudensial siyasYtin xsusiyyYti bundad1r ki, tYtbiq edilYn tYdbirlYrin bYzi elementlYrinin cYmiyyYt qar_1s1nda a1qlanmas1 maliyyY bazar1n1n ayr1-ayr1 seqmentlYrinin i_tirak1lar1n1 hYddindYn art1q risklYrY getmYyY tYhrik edY bilYr. Hal-haz1rda maliyyY stabilliyinin dYqiq tYrifi olmad11ndan, bazar _Yraiti vY potensial neqativ _oklar1n tiplYri nYzYrY al1naraq MYrkYzi Bank1n makroprudensial siyasYtin mYsYlYlYrinY dair hesabat vermYsi ilY bal1 tYlYblYr dYyi_Y bilir. ^Yffafl1q elY bir mhit kimi _Yrh olunur ki, burada siyasYtin mYqsYdlYri, onun hquqi, institusional vY iqtisadi YrivYlYri, siyasYt sahYsindY qYrarlar vY onlar1n Ysasland1r1lmas1, pul vY maliyyY sabitliyi siyasYti ilY bal1 mYlumatlar, hYminin agentliklYrin hesabatl1l11 _YrtlYri ictimaiyyYtY ayd1nl1q, sadYlik vY vaxtl1 vaxt1nda olma Ysas1nda tYqdim olunur. Pul-kredit vY maliyyY sabitliyi siyasYtindY _Yffafl1q zYrurYti iki ba_l1ca _YrtY Ysaslan1r. Birincisi, pul-kredit vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin mYqsYdlYri vY alYtlYri ictimaiyyYtY mYlum olarsa vY YgYr dvlYt idarYetmY orqanlar1 onlara nail olunmas1 zrY etimad douran hdYliklYri z zYrinY gtrY bilYrsY, onlar1n faydas1 art1r1la bilYr. Pul vY maliyyY sabitliyi siyasYti haqq1nda daha byk hYcmdY mYlumat1n tYqdim olunmas1n1 tYmin etmYklY, laz1mi _Yffafl1q praktikas1 bazarlar1n potensial effektivliklYrinin yksYlmYsinY yard1m edir. 0kincisi, laz1mi idarYetmY MYrkYzi Banklar1n vY maliyyY orqanlar1n1n hesabatl1l11n1 tYlYb edir, xsusilY dY pul-kredit vY maliyyY sahYlYrini idarYetmY orqanlar1 daha yksYk muxtariyyYtY malik olduu yerlYrdY. DvlYt orqanlar1 vY ya bu orqanlar1n daxilindY mbahisY yarand1qda (mYsYlYn, MYrkYzi Bank yaxud maliyyY agentliyi eyni zamanda maliyyY mYssisYsinin mlkiyyYtisi olduu vY ona maliyyY nYzarYtini hYyata keirdiyi hallarda, yaxud pul vY maliyyY sabitliyi vY valyuta siyasYtinin apar1lmas1na grY mYsuliyyYt blndy hallarda) mYqsYdlYrin _Yffafl11 vY agentliklYrin fYaliyyYtindY qaydalar1n vY proseduralar1n ayd1nl11 bu cr mbahisYlYrin tYnzimlYnmYsinY, dvlYt idarYetmYsinin vY hYrYkYtlYrin ard1c1ll11n1n mhkYmlYndirilmYsinY kmYk edY bilYr. Pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtindY _Yffafl11n art1r1lmas1 bu siyasYtin keirilmYsinin tYsirinY tYhlkY trYdY vY ya bazarlar1n sabitliyinY yaxud maliyyY nYzarYti alt1nda olan tY_kilatlar1n qanuni maraqlar1na ziyan vura bilYcYyi hallarda bu cr _Yffafl11n dYrYcYsinin mYhdudla_d1r1lmas1 mYqsYdYuyun ola bilYr. MYrkYzi Banklar1n rolu, vYzifYlYri vY mYqsYdlYri mYsYlYlYrinY gYldikdY isY, qanunvericilikdY (mYsYlYn, MYrkYzi Bank haqq1nda qanunda) bu mYsYlYlYrlY bal1 izahlar1 vermYk mYqsYdYuygun olard1. ^Yffafl11n digYr aspektlYri haqq1nda, xsusilY dY siyasYtin haz1rlanmas1 vY hYyata keirilmYsi proseduras1 haqq1nda vY mYlumat1n tYqdim edilmYsi haqq1nda mYlumat daha evik Ysaslarla tYmin edilmYlidir. Bu zaman belY mYlumat Ylatan olmal1d1r ki, ictimaiyyYtin nmayYndYlYri hYddindYn art1q sYy gstYrmYdYn onu YldY edY vY anlaya bilsin. MaliyyY sabitliyi siyasYti sahYsindY a_a1dak1 mYsYlYlYrin _Yrh olunmas1na ehtiyac var: Bank nYzarYti zrY Bazel komitYsinin i_lYyib haz1rlad11  Effektiv bank nYzarYtinin Ysas Bazel prinsiplYri ; QiymYtli ka1zlar zrY BeynYlxalq Komissiyan1n haz1rlad11  QiymYtli ka1zlar1n tYnzimlYnmYsinin mYqsYd vY prinsiplYri ; dYni_ vY hesabla_ma sistemlYri zrY KomitYnin, S1orta fYaliyyYtinY BeynYlxalq NYzarYt Assosiasiyas1n1n vY Mhasibat Uotunun standartlar1 zrY BeynYlxalq KomitYnin i_lYyib haz1rlad11 standartlar. Eyni zamanda, pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin _Yffafl11n1n stnlklYri nYzarYt olunas1 mYssisYlYrY vY zn tYnzimlYyYn tY_kilatlara mnasibYtdY btvlkdY bazarlarda _Yffafl1a ynYldilYn mvafiq tYdbirlYrlY mhkYmlYn-dirilmYlidir. BelYliklY, pul siyasYtinin tYtbiqindY _Yffafl11n tYmin edilmYsi praktikas1 evik _YkildY istifadYyY tYtbiq edilmYlidir. MYrkYzi Banklar1n apard11 pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtindY _Yffafl11n tYmin edilmYsi zrY laz1mi praktika pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin apar1lmas1nda MYrkYzi Banklar1n rollar1n1n, vYzifYlY-rinin vY mYqsYdlYrinin mYyyYn dYqiqliyini nYzYrdY tutur. Bu isY, MYrkYzi Bank haqq1nda qanunda son mYqsYdi (mYqsYdlYri) vY pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin tY_kilati-hquqi Ysaslar1n1 dYqiq mYyyYn etmYyY mYcbur edir. Pul-kredit vY maliyyY sahYsindYki YmYliyyatlar aras1nda qar_1l1ql1 tY_kilati-hquqi YlaqYni dYqiq mYyyYn etmYk laz1md1r. BelY ki, ictimaiyyYt a_a1dak1lar barYdY mYlumatland1r1lmal1d1r: MYrkYzi Bank tYrYfindYn hkumYtY kreditlYrin, avanslar1n vY ya overdraftlar1n verilmYsi _YrtlYri haqq1nda; MYrkYzi Bank tYrYfindYn hkumYtY kreditlYrin, avanslar1n vY ya overdraftlar1n mYblYlYri vY _YrtlYri vY hkumYtin MYrkYzi Bankda depozitlYri haqq1nda; dvlYt qiymYtli ka1zlar1n1n ilkin bazarlar1nda, o cmlYdYn tYkrar bazarlar1nda YmYliyyatlarda MYrkYzi Bank1n birba_a i_tirak1 qaydas1 haqq1nda; MYrkYzi Bank1n iqtisadiyyat1n digYr sektorlar1nda i_tirak1 haqq1nda (mYsYlYn, sYhmdar kapitalda i_tirak, _irkYtlYrin idarY heyYtlYrindY zvlk, sat1nalmalar vY ya pullu xidmYtlYrin gstYrilmYsi hesab1na); MYrkYzi Bank1n gYlirlYrinin blgs qaydas1 vY onun kapital1n1n art1r1lmas1 haqq1nda. Qlobal maliyyY bhran1 gstYrdi ki, qlobal YhYmiyyYtli maliyyY tYsisatlar1n stressi vY ard1nca onlar1n nizams1z _YkildY lYv edilmYsi milli vY dnya maliyyY sistemlYrinin mumi stabilliyi n risk kYsb edY bilir. Bank nYzarYti zrY Bazel komitYsi tYrYfindYn i_lYnmi_ prinsiplYr milli tYnzimlYyicilYrY milli maliyyY sisteminin struktur gstYricilYrini fYrqlYndirmYk, sistem YhYmiyyYtli tYsisatlar1 qeyd etmYk vY onlar n minimal prudensial standartlar1 a_an vY milli maliyyY sisteminin xsusiyyYtlYrini nYzYrY alan YlavY tYlYblYri mYyyYn etmYk imkan1 verir. Bank nYzarYti zrY Bazel komitYsi Bazel 3 tYnzimlYyici standartlar1na milli sistem YhYmiyyYtli tYsisatlar1n tYnzimlYnmYsi qaydalar1n1 da YlavY etmYk niyyYtindYdir. Bunu nYzYrY alaraq, Bank nYzarYti zrY Bazel komitYsi hesab edir ki, milli tYnzimlYyicilYr onlar1n yurisdiksiyas1nda olan sistem YhYmiyyYtli maliyyY tYsisatlar1ndan 01 yanvar 2016-c1 il tarixi n hYmin prinsiplYrY uyun gYlmYlYrini tYlYb edYcYklYr. HYlY qlobal maliyyY bhran1ndan YvvYl apar1lan oxsayl1 empirik tYdqiqatlar gstYrdi ki, iri maliyyY tYsisatlar1 milli maliyyY sistemlYri n ciddi tYhlkY kYsb edY bilir. Sistem YhYmiyyYtli tYsisatlara aid olan maliyyY tYsisatlar1n1n fYaliyyYtinin tYnzimlYnmYsini mumi planda Yks etdirir. Biz hesab edirik ki, Bu cr tYsisatlarla bal1 Yn mhm preventiv tYdbirlYr kimi tYnzimlYyici orqanlara a_a1dak1lardan istifadY etmYyi tYklif edirik: TranssYrhYd YmYliyyatlar1 aparan maliyyY vasitYilYrinin 1x1_ imkan-lar1n1n olduu tY_kilati-hquqi formalar1n dYqiq mYyyYnlY_dirilmYsi; NYzarYt orqan1na mtYmadi olaraq situativ sanasiya planlar1n1n (antitibhran proqramlar1n1n) tYqdim edilmYsi. 0ri maliyyY qruplar1 tYrYfindYn icbari qaydada tYrtib olunan vY mtYmadi olaraq yenilY_dirilYn (yar1m ildY bir dYfYdYn az olmamaqla) vY nYzarYt orqan1 tYrYfindYn tYsdiq olunan,  living wills adlanan bu planlar bhranl1 situasiyalar1n qar_1s1n1n al1nmas1nda sYmYrYli vasitY ola bilYr; Bhranl1 hallar1n (virusun) bank sistemi boyunca zYncirvari yay1lma reaksiyas1n1n qar_1s1n1 almaq n maliyyY infrastrukturunun vY bazarlar1n mhkYmlYndirilmYsi. Bu kimi tYdbirlYrY a_a1dak1lar aiddir: kontragentlYr aras1nda mYrkYzlY_dirilmi_ klirinqin inki_af etdirilmYsi (CCC); BeynYlxalq hesabla_malar Bank1 nYzdindYki dYmY vY Hesabla_ma sistemlYri KomitYsinin (CPSS) vY QiymYtli Ka1zlar zrY BeynYlxalq Komissiyalar TY_kilat1n1n (0OSCO) vY maliyyY bazar1 infrastrukturunun tYsisatlar1 zrY yeni standartlar1; tYrYfli REPO bazar1nda YmYliyyatlar1n apar1lmas1 praktikas1n1n tYkmillY_dirilmYsi; m_tYri aktivlYrinin mdafiYsinin yax_1la_d1r1lmas1; TranssYrhYd maliyyY tYsisatlar1n1n fYaliyyYt gstYrdiklYri yurisdiksiyalar1n tYnzimlYyicilYri aras1nda  raz1l1q sazi_lYri nin balanmas1; Kredit riskinin bir neY yurisdiksiyaya _amil olunduu banklar kapital1n milli vY beynYlxalq biznesin orta Ykili pay1n1 Yks etdirYn daha byk kontrtsiklik buferini formala_d1rmal1d1rlar. Bu ehtiyatdan istifadYnin mmknly haqq1nda qYrar qYbul edYn tYnzimlYyici orqanlar (yYni, riskin inki_af etdiyi yurisdiksiyan1n nYzarYt orqan1) tYrYfindYn aktivlY_dirilmYlidir. MaliyyY tYhlkYzliyi siyasYtin apar1lmas1 sahYsindY empirik tYcrbYnin mumilY_dirilmYsi ilY bal1 hYyata keirilYn tYdqiqatdan a_a1dak1 nYticYlYr YldY edY bilYrik : MaliyyY tYhlkYzliyi siyasYtinin hYyata keirilmYsinY milli MYrkYzi Bank cYlb olunduqda, sYmYrYli ola bilYr; MaliyyY tYhlkYzliyi siyasYtinY grY mYsuliyyYti MYrkYzi Bank1n zYrinY qoymaqla yana_1, onun monetar siyasYti hYyata keirmYk hdYliyi dY nYzYrdY tutulmal1d1r; MaliyyY tYhlkYzliyi tYmin edYn orqan kimi MYrkYzi Bank1n sYrYncam1nda mfaviq alYtlYr olmal1d1r; MaliyyY tYhlkYzliyi prosesindY i_tirak edYn btn orqanlar mmkn siyasi tYzyiqdYn vY ya sahYvi lobbizmdYn mdafiY olunmal1d1r; ZYruri MaliyyY tYhlkYzliyi qYrarlar1n sYmYrYli _YkildY vY tezliklY hYyata keirilmYsi n onun formulirovkas1nda, hYyata keirilmYsindY, cYmiyyYtlY YlaqYlYrindY i_tirak edYn btn orqanlar aras1nda rol vY sYlahiyyYtlYr dYqiq bl_drlmYlidir; HYm btn siyasi mYqsYdlYrY (mYsYlYn, pul-kredit, mikro vY makroprudensial siyasYtin mYqsYdlYrinY) atmaa imkan verYn, hYm dY istYnilYn konkret hallarda tYtbiq oluna bilYn sadY institusional strukturu qura_d1rmaq mmkn deyil. Milli MYrkYzi Banklar Yn az1 sYbYbdYn MaliyyY tYhlkYzliyi siyasYt orqan1n1n strukturunda apar1c1 rol oynamal1 vY ya bu sYlahiyyYtY malik olmal1d1rlar: Birincisi, maliyyY stabilliyi (vY ya qeyri-stabilliyi) real sektorda iqtisadi aktivliyY, qiymYtlYrin dinamikas1na vY pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin transmissiya mexanizminY tYsir gstYrir. Ikincisi, MYrkYzi Bank milli iqtisadiyyat n likvidliyin Yn mhm mYnbYyidir, likvidliyin tYklifi isY maliyyY stabilliyinin determinantlar1ndan biridir. ncs, pul-kredit tYnzimlYmY orqanlar1 kimi mYhz MYrkYzi Banklar makroiqtisadi proseslYrin, maliyyY bazarlar1n1n durumu, tYhlili sahYsindY byk tYcrbY topla_m1_d1rlar. Onlar hYminin kredit tY_kilatlar1ndak1 vY maliyyY infrastrukturu tYsisatlar1ndak1 real maliyyY durumu, yYni makroprudensial siyasYtin hYyata keirilmYsi n laz1m olanlar barYdY informasiyaya malikdirlYr. Makroprudensial tYnzimlYmYnin tY_kilinin institusional modelindYn as1l1 olmayaraq, makroprudensial siyasYtin apar1lmas1 bir s1ra a_a1dak1 problemlYrlY zlY_ir: TYnzimlYyici sistemli riskY maliyyY bazar1 i_tirak1lar1 n bYlli olanacan reaksiya vermYlidir; TYnzimlYyici n sistemli riskin ikinci nYticYlYrini izlYyib dYqiq qiymYtlYndirmYk Ytindir, nki onlar mYyyYn zaman interval1ndan sonra zn bruzY verY bilir; Makroprudensial tYdbirlYrin tYtbiqini cYmiyyYtY izah etmYk Ytindir, nki cYmiyyYtin kemi_in bhranl1 hadisYlYri haqq1nda yadda_1 tez silinir, vY ya sistemli risk iqtisadi vY maliyyY sistemlYrinY birdYn-birY bir neY istiqamYtdY tYsir gstYrir; MaliyyY sistemi ilY iqtisadiyyat1n real sektoru aras1ndak1 qar_1l1ql1 YlaqYlYr mrYkkYb olduundan, sistem zYifliklYrini a_kar edib qiymYtlYndirmYk Ytindir; Sistemli riski bir neY amil _YrtlYndirir ki, onlar1n da bir hissYsini potensial bhran haqq1nda erkYn siqnal indikatorlar1 he dY hYmi_Y a_kar edY bilmir. Btn bunlar makroprudensial siyasYtin i_lYnmYsi vY hYyata keirilmYsi prosesini mrYkkYblY_dirir. Bu sYbYbdYn dY tYnzimlYyici tYlYblYrin mhafizYkar YhYmiyyYtinY sykYnYn sYmYrYli prudensial nYzarYtin tY_kili sistemli bhranlar1n ehtimal1n1n azald1lmas1na ynYlYn makroprudensial siyasYtin zYruri Ysas1 kimi 1x1_ edir. Son maliyyY bhran1na cavab olaraq bir ox lkYlYr maliyyY sabitliyinin tYmin edilmYsi mYqsYdi ilY qorunan YmanYtlYrin s1ortalanmas1 sistemindY tYkmillY_dirilmYsi istiqamYtdY kompleks tYdbirlYr hYyata keirilir. Mvzunun YhYmiyyYtini nYzYrY alaraq, Dnya Bank1n1n mtYxYssislYri 96 lkYnin timsal1nda YmanYtlYrin s1ortalanmas1n1n maliyyY sabitliyinY tYsirini tYhlil etmi_dir. manYtlYrin s1ortalanmas1 ilY maliyyY sabitliyi aras1nda YlaqYyY iki mxtYlif prizmadan baxmaq olar.  Moral hazard (MYnYvi mYsuliyyYtsizlik) hipotezinY YsasYn YmanYtlYrin s1ortalanmas1 bank menecerlYrinin riskli aktivlYrY investisiya etmYsini stimulla_d1r1r. BelY ki, qorunan YmanYtilYrin banklar1n fYaliyyYtinY zYif nYzarYt etmYsi, elYcY dY YmanYtlYrin s1ortalanmas1 n banklar1n risk sYviyyYsindYn as1l1 olmayaraq tYqvim haqq1 dYmYsi banklar1n daha riskli portfel seimini _YrtlYndirir. Bunun YksinY, stabillY_dirici hipotezY YsasYn YmanYtlYrin s1ortalanmas1 xsusilY bhran dvrlYrindY Yhalinin banklara olan inam1n1 art1raraq sistem riskinY azald1c1 tYsir gstYrir. AzYrbaycanda 01 mart 2016 tarixindY  manYtlYrin tam s1ortalanmas1 haqq1nda AzYrbaycan Respublikas1n1n Qanunu qYbul edildi. Bu Qanunun mYqsYdi qlobal iqtisadiyyatda ba_ verYn proseslYr fonunda lkYdY maliyyY sabitliyini qorumaq, bank sisteminin dayan1ql11n1 tYmin etmYk, YmanYtilYrin bank sisteminY etibar1n1 gclYndirmYkdir. Respublikam1zda manYt S1orta Sisteminin gYlYcYk inki_af1 YmanYt sahiblYrinin bank sisteminY olan inam1n1n artmas1na vY YmanYtlYrin bank1l1q sistemindYn kYnarda qalmas1n1n vY ya sistem kYnar1na 1xar1lmas1n1n, hYminin YmanYtlYrini mYcmu vY ani olaraq banklardan gtrlmYsi durumunda belY, bu sektorda ya_ana bilYcYk bhranlar1n da qar_1s1n1n al1nmas1na vY ya ola bilYcYk mYnfi tYsirlYri minimuma endirilmYsinY YhYmiyyYtli tYsir edYcYkdir. Biz hesasb edirik ki, bu qYrar YmanYtilYrin banklara inam1n1n daha da gclYnmYsinY tYkan verYcYkdir. GrlYn bu tYdbir nYticYsindY banklara maliyyY vYsaitlYrinin cYlb edilmYsi ilY bal1 durumu daha da yax_1la_acaq. Bu qanunun qYbulu AzYrbaycan bank sistemindY dnya maliyyY bhran1 sonra yaranan axna_ma ilY YlaqYdar xeyli hYcmdY YmanYtlYrin gtrlmYsinin qar_1s1n1 alacaqd1r. MYrkYzi Bank1n pul siyasYti lkYdY makroiqtisadi dayan1ql11n qorunmas1nda aktiv rol oynad1. Pul tYklifinin strukturunda msbYt keyfiyyYt dYyi_ikiliklYri davam etdi, iqtisadiyyatda dollarla_ma sYviyyYsi daha da azald1. AzYrbaycanda maliyyY sabitliyinin Ysas mYqsYdlYrinY nail olmaqdan vY Bazel III standartlar1na tam uyunla_maqdan tr prudensial nYzarYtin tYkmillY_dirilmYsi tYdbirlYri davam edir. MYrkYzi Bank z fYaliyyYtini inflyasiyan1n a_a1 tYkrYqYmli sYviyyYdY saxlan1lmas1, manat1n mYzYnnYsinin vY bank sektorunda maliyyY sabitliyinin qorunmas1, banklar1n iqtisadi inki_afda rolunun art1r1lmas1na ynYltmi_dir. Qlobal iqtisadi mhitdYn irYli gYlYn risklYrY baxmayaraq, btn bu mYqsYdlYrY nail olunmu_dur. Makroiqtisadi sabitlik qorunmu_, manat bir daha zn sabit valyuta kimi tYsdiq etmi_dir. 0l YrzindY dayan1ql1 maliyyY sabitliyi tYmin olunmu_, bank sektorunun iqtisadi art1mda vY investisiya fYall11n1n dYstYklYnmYsindY rolu daha da artm1_, maliyyY xidmYtlYrinY vY resurslar1na 1x1_ imkanlar1 geni_lYnmi_dir. MYrkYzi Bank pul siyasYti vasitYsilY nvbYti illYrdY dY inflyasiyan1n a_a1 tYkrYqYmli sYviyyYdY saxlan1lmas1n1 hYdYflYyir. Bunun n ilk nvbYdY manat1n mYzYnnYsinin sabitliyinin qorunmas1 mhm mYsYlYlYrdYn biridir. HYminin, yeni qlobal vY makroiqtisadi a1r1_lara uyun olaraq pul siyasYti YrivYsinin tYkmillY_dirilmYsi davam etdirilYcYkdir. 2020-ci ildY AzYrbaycan iqtisadi vY siyasi cYhYtdYn inki_af etmi_, rYqabYtYdavaml1 lkY olacaqd1r. MYzYnnY siyasYti makroiqtisadi vY maliyyY sabitliyi, habelY qeyri-neft sektorunun rYqabYt qabiliyyYtinin qorunmas1 hYdYflYri nYzYrY al1nmaqla hYyata keirilmYlidir. AzYrbaycan1n sYmYrYli pul siyasYtinin nYticYsi milli pul vahidinin sabitliyi, monetar siyasYtin isY inflyasiyan1n nisbYtYn a_a1 sYviyyYdY saxlan1lmas1 vY bununla da, iqtisadi yksYli_in tYmin edilmYsi yoludur. Dnya tYcrbYsi gstYrir ki, maliyyY-iqtisadi bhran1ndan 1xma1n ilkin _Yrti - makroiqtisadi sabitliyin yarad1lmas1, onun Ysas gstYricilYri olan inflyasiya tempinin a_a1 sal1nmas1 vY milli valyutan1n mhkYmlYndirilmYsidir. Bu mYqsYdlYrY nail olunmas1 isY pul-kredit siyasYtinin bazar iqtisadiyyat1n1n tYlYblYrinY uyun olaraq yenidYn qurulmas1n1 vY xsusi olaraq sYrtlY_dirilmYsini tYlYb edir. Pul vY maliyyY sabitliyi siyasYti ba_l1ca olaraq, dYyYr amillYri vasitYsilY makroiqtisadi parametrlYrY: iqtisadi art1ma, mY_ullua, qiymYtY, tYdiyyY balans1na tYsir gstYrilmYsini zndY Yks etdirir. Onun ba_l1ca mYqsYdi kredit verilmYsinY vY pul tYdavlnY tYsir etmYkdYn, o cmlYdYn inflyasiya ilY fYal mbarizY vasitYsilY iqtisadi kYmiyyYti tYnzimlYmYkdYn ibarYtdir. Pul vY maliyyY sabitliyi siyasYti a_a1dak1 mhm vYzifYlYri dY yerinY yetirir: qiymYtlYrin sYviyyYsinin sabitlY_dirilmYsi; inflyasiyan1n qar_1s1n1n al1nmas1; daxili vY xarici bazarda milli valyutan1n kursunun vY al1c1l1q qabiliyyYtinin sabitlY_dirilmYsi; pul tYdavlnn sabitliyinin tYmin edilmYsi; bank sistemi vasitYsilY pula olan tYlYb-tYklifin tYnzimlYnmYsi. Biz hesab edirik ki, qar_1dak1 dvrdY MYrkYzi Bank1n fYaliyyYtindY prioritet mYsYlY makromaliyyY sabitliyinin vY ya tYhlkYsizliyinin tYminat1 (maliyyY tYnzimlYnmYsinY makroprudensial yana_ma) olmal1d1r. MYrkYzi Bank1n maliyyY tYhlkYsizliyi siyasYtin drd sYciyyYvi xsusiyyYti YhatY etmYlidir: maliyyY sisteminin mumilikdY dayan1ql11na grY mYsuliyyYt; sistem risklYrinin minimalla_d1r1lmas1; spesifik alYtlYr toplusunun istifadYsi vY digYr dvlYt qurumlar1 ilY qar_1l1ql1 YmYkda_l1q. MaliyyY tYhlkYsizliyi siyasYtin obyekti kimi maliyyY vasitYilYri, bazarlar, maliyyY bazar1n1n infrastrukturu, elYcY dY maliyyY sistemi vY real iqtisadiyyat aras1nda qar_1l1ql1 YlaqYlYr 1x1_ edir. Monetar siyasYtin maliyyY tYhlkYsizliyinin tYminat1nda Ysas mYqsYdlYri: " tYnYzzl vY xarici _oklar1 da nYzYrY almaqla maliyyY sisteminin mYcmu _oklara qar_1 dayan1ql11n1n dYstYklYmYsi; " maliyyY sisteminin btvlkdY zYrinY gtrdy risklYrin mYhdudla_d1r1lmas1; " maliyyY tsiklinin hamarla_d1r1lmas1: maliyyY sisteminin sabitliyi vY ya iqtisadiyyat n potensial tYhlkY ola bilYcYk  kpklYrin yaranmas1n1n qar_1s1n1n al1nmas1. MaliyyY tYhlkYsizliyi siyasYtY grY mYsuliyyYti MYrkYzi Bank1n zYrinY qoymaqla yana_1, onun monetar siyasYti hYyata keirmYk hdYliyi dY nYzYrdY tutulmal1d1r; 1. MaliyyY tYhlkYsizliyi tYmin edYn orqan kimi MYrkYzi Bank1n sYrYncam1nda mvafiq alYtlYr olmal1d1r; 2. MaliyyY tYhlkYsizliyi prosesindY i_tirak edYn btn orqanlar mmkn siyasi tYzyiqdYn vY ya sahYvi lobbizmdYn mdafiY olunmal1d1r; 3. ZYruri maliyyY tYhlkYsizliyi qYrarlar1n sYmYrYli _YkildY vY tezliklY hYyata keirilmYsi n onun formulirovkas1nda, hYyata keirilmYsindY, cYmiyyYtlY YlaqYlYrindY i_triak edYn btn orqanlar aras1nda rol vY sYlahiyyYtlYr dYqiq bl_drlmYlidir; Valyuta bazar1nda yaranm1_ qeyri-sabit vYziyyYti nYzYrY alaraq AMB 1n idarY heyYtinin qYrar1 ilY 21 fevral 2015-ci il tarixindY AB^ dollar1 manata qar_1 mYzYnnYsini 1.05 manat mYyyYn etdi. QYrar1n al1nmas1nda Ysas mYqsYd: Milli iqtisadiyyat1na _axYlYnmYsinY YlavY avantajlarla tYmin etmYk; Milli iqtisadiyyat1n beynYlxalq rYqabYt qabiliyyYtliyini tYmin etmYk vY milli iqtisadiyyat1n ixrac potensial1n1 gclYndirmYk olaraq mYyyYn olundu. AzYrbaycanda devalvasiyadan sonra yaranan ajiotaj1 psixoloji faktorla izah etmYk olar. Son aylarda volatilliyin daha da artmas1 nYzYrY al1nmaqla 2014-c ilin YvvYlindYn bir s1ra tYrYfda_ lkYlYrin milli valyutalar1n1n dYyYrsizlY_mYsi 100%-i tm_dr. Btn bunlar xarici valyutaya tYlYbat1 art1rmaqla manat1n mYzYnnYsinY gcl tYzyiq yaratm1_, manat1n mYzYnnYsinin dYyi_mYsi gzlYntilYrini yksYltmi_dir. Bu proseslYrin tYsiri alt1nda valyuta bazar1nda kYskin dizbalans yaranm1_d1r. MYrkYzi Bank1n valyuta bazar1nda sat1_lar1 8 mlrd. AB^ dollar1n1 tm_, valyuta ehtiyatlar1 isY 5 mlrd.AB^ dollar1nadYk d_m_dr. Bununla da, MYrkYzi Bank neftin yksYk qiymYtlYrindY iqtisadiyyatdan toplad11 xarici valyutan1 yenidYn iqtisadiyyata qaytarm1_, nYticYdY iqtisadi subyektlYrin balanslar1n1n valyuta strukturu dYyi_mi_dir. halinin xarici valyutada YmanYtlYri (AB^ dollar1 ifadYsindY) ilin YvvYlindYn bYri 50%-dYn ox artaraq 5 mlrd.AB^ dollar1n1 tm_dr. Yaranm1_ _Yrait valyuta bazar1n1n vY manat1n mYzYnnYsinin yeni neft qiymYtlYrinY uyunla_mas1n1 zYruri etmi_dir. Bunu nYzYrY alaraq MYrkYzi Bank1n 0darY HeyYti 21 dekabr 2015-ci il tarixindY  zYn mYzYnnY rejiminY keilmYsi barYdY qYrar qYbul etmi_dir. NYticYdY manat1n btn tYrYfda_ lkYlYrin valyutalar1na nYzYrYn nominal ikitYrYfli mYzYnnYsi YhYmiyyYtli ucuzla_m1_, onun nominal effektiv mYzYnnYsi 40%-dYn ox ucuzla_m1_d1r. Effektiv mYzYnnYnin ucuzla_mas1 idxal1 YvYzlYyYn vY ixrac sahYlYrinin inki_af1n1 stimulla_d1ran amildir. AzYrbaycan Respublikas1n1n MaliyyY Bazarlar1na NYzarYt Palatas1publik hquqi _Yxsin yarad1lmas1 haqq1nda AR Prezidentinin 03 fevral 2016-ci il FYrman1na YsasYn AzYrbaycan Respublikas1n1n qiymYtli ka1zlar bazar1, investisiya fondlar1, s1orta, kredit tY_kilatlar1 (bank, bank olmayan kredit tY_kilatlar1 vY pot rabitYsinin operatoru) vY dYni_ sistemlYri fYaliyyYtinin lisenziyala_d1r1lmas1, tYnzimlYnmYsi vY nYzarYti, habelY cinayYt yolu ilY YldY edilmi_ pul vYsaitlYrinin vY ya digYr Ymlak1n leqalla_d1r1lmas1 vY terroruluun maliyyYlY_dirilmYsinin qar_1s1n1n al1nmas1 sahYsindY nYzarYt sisteminin tYkmillY_dirilmYsini, hYminin bu sahYlYr zrY nYzarYt sisteminin _Yffafl11n1 vY evikliyini tYmin etmYk mYqsYdi gdr. AzYrbaycan MYrkYzi Bank1 pul siyasYtinin Ysas istiqamYtlYrinin haz1rlad11 prosesindY a_a1dak1lar1 hYyata keirmYlidir: - MaliyyY sektorunun q1sa intervallarla (hYr ay vY ya hYtta hYr hYftY) YldY olunan mYlumatlardan istifadY etmYklY mxtYlif indikatorlar dairYsinY Ysaslanan monitorinq sistemininn yarad1lmas1 istiqamYtindY i_lYri davam etdirmYli; - Mmkn qYdYr analizlYrY risklYrY, zYif yerlYrY vY banklar1n iqtisadiyyat1n1n digYr seqmentlYri ilY, xsusYn dY dvlYt sektoru, s1orta sektoru, aktivlYrin idarY edilmYsi zrY _irkYtlYrlY, sYhmlYr bazar1, istiqrazlar bazar1, banklararas1 pul bazarlar1 vY valyuta bazarlar1 ilY YlaqYlYrinY toxunan YlavY indikatorlar1 daxil etmYli; - Bank tipli mxtYlif mYssisYlYrin (dvlYt banklar1, xsusi kommerisya banklar1, kredit kooperativlYri vY digYr maliyyY idarYlYri) davran1_1na xsusi diqqYt yetirmYli; - 0qtisadiyyat1n daha aktual seqmentlYri n maliyyY stabilliyi indikatorlar1 dYstinini i_lYnmYsi istiqamYtindY i_lYri davam etdirmYli. Bununla YlaqYdar iqtisadiyyat1n mxtYlif sektorlar1 aras1nda btn maliyyY YlaqYlYrini YhatY edYn sektorlar balans1 sistemini i_lYyib haz1rlamaq tvsiyY olunur. Bu, xsusYn dY maliyyY sektorunda mvcud olan gizli risklYrin vY zYif yerlYrin a_kar edilmYsi vY aradan qald1r1lmas1 n faydal1 ola bilir. Bank sektorunda konsolidasiya tYdbirlYri vY struktur islahatlar1 davam etdirilmYli, rYqabYtin stimulla_d1r1lmas1, bank-maliyyY xidmYtlYrinin keyfiyyYtinin yksYldilmYsi, o cmlYdYn elektron dYni_ sistemlYri infrastrukturunun tYkmillY_dirilmYsi vY onun YhatY dairYsinin geni_lYndirilmYsi diqqYt mYrkYzindY saxlan1lmal1d1r. Bank sisteminin kapitalla_mas1 davam etdirilmYli, regionlar zrY bank _YbYkYsinin geni_lYnmYsi tY_viq olunaraq, tikinti-YmanYt banklar1n1n yarad1lmas1 dYstYklYnmYli, ipoteka kreditlY_dirilmYsi mexanizmi tYkmillY_dirilmYlidir. Elektron dYni_, pot-YmanYt sistemlYri inki_af etdirilYrYk, bank xidmYtlYri istehlak1lar1n1n hquqlar1n1n mdafiYsi gclYndirilmYlidir. Masir, beynYlxalq standartlara uyun, iqtisadiyyata geni_ kapitalizasiya imkanlar1 tYqdim edYn vY risklYrin etibarl1 idarY edilmYsini tYmin edYn, yksYk sYmYrY ilY fYaliyyYt gstYrYn qiymYtli ka1zlar bazar1n1n formala_d1r1lmas1 istiqamYtindY mhm add1mlar at1lmal1d1r ki, qiymYtli ka1zlar zrY qeyri-mtY_Ykkil bazar1n mYhdudla_d1r1lmas1, bazar1n investorlar n cYlbediciliyinin art1r1lmas1 mYqsYdi ilY sistemli tYdbirlYr hYyata keirilmYli, bazar1n pe_Ykar i_tirak1lar1n1n fYaliyyYtini vY onlara nYzarYt mexanizmlYrini tYnzimlYyYn qanunvericilik tYkmillY_dirilmYlidir. AzYrbaycan1n sYmYrYli pul siyasYtinin nYticYsi milli pul vahidinin sabitliyi, monetar siyasYtin isY inflyasiyan1n nisbYtYn a_a1 sYviyyYdY saxlan1lmas1 vY bununla da, iqtisadi yksYli_in tYmin edilmYsi yoludur. AzYrbaycan pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin Ysas istiqamYtlYrinin mYqsYdi birmYnal1 olaraq - lkY iqtisadiyyat1n1n _axYlYndirilmYsi siyasYtinY uyun olaraq makroiqtisadi vY maliyyY tYhlkYsizliyinin qorunmas1na, bank sektorunun maliyyY dYrinliyinin art1r1lmas1na, maliyyY-bank infrastrukturunun inki_af1na ynYldilmYlidir. AzYrbaycan 2020: GYlYcYyY bax1_ 0nki_af Konsepsiyas1nda AzYrbaycan1n qar_1s1nda duran Ysas mYsYlY dnya lkYlYrinin inki_af srYti ilY mqayisYdY geriliyY yol vermYmYkdir. Bu isY ilk nvbYdY iqtisadiyyatda karbohidrogen ehtiyatlar1n ixrac1ndan mvcud as1l1l11 aradan qald1rmaqla orta vY uzunmddYtli perspektivdY dnya iqtisadiyyat1n1n xammal YlavYsinY vY texnoloji  autsayderY evrilmYk tYhlkYsinin qar_1s1n1 almaq kimi mhm mYsYlYnin daim diqqYt mYrkYzindY saxlan1lmas1n1 tYlYb edir. nYnYvi xilas tYyinatl1 maliyyY fondlar1 ilY yana_1, bu s1rada iqtisadiyyat1n dvlYt tYnzimlYmYsindY istifadY olunacaq antibhran xarakterli xsusi tYdbirlYr, hYminin milli iqtisadiyyat1n strukturunun _axYlYndirilmi_ olmas1 vY yeni _YraitY evik uyunla_maq qabiliyyYti xsusi YhYmiyyYt kYsb edir. Biz devalvasiya mYsYlYsinY kkl yana_mal1y1q, idxal1n strukturunu yrYnmYliyik vY valyutaya tYlYb yaradan bYzi mallar1n, mYsYlYn lks avtomobillYrin, yaxtalar1n, bahal1 siqar vY spirtli ikilYrin lkYyY gYtirilmYsini yksYk aksiz vergisi tYtbiq etmYklY azaltmal1y1q. Ilk nvbYdY, AzYrbaycanda valyutan1n sabitliyinin tYminat1 n  Valyuta ^uras1n1n yarad1lmas1 vacibdir. BtvlkdY valyuta vY maliyyY tYhlkYsizliyini tYmin etmYk n mvcud disproporsiyalar1 aradan qald1rmaq, AB^ dollar1na nisbYtdY manat1n mvqeyini mhkYmlYndirmYk laz1md1r. Buna isY xammal vY enerji da_1y1c1lar1n qiymYtindYn as1l1 olmayaraq, yksYk texnoloji vY elm tutumlu sYnaye mYhsullar1n1n istehsal1 vY ixrac1n1n art1r1lmas1 yolu ilY nail olmaq mmkndr. Biz hesab edirik ki, MYrkYzi Bank pul siyasYtinin Ysas istiqamYtlYrini haz1rlamadan ncY, xarici vY daxili iqtisadi mhit, maliyyY bazarlann1n durumu vY pul siyasYtinin trclk qabiliyyYtinin xsusiyyYtlYrini tYhlilini hYrtYrYfli qiymYtlYndirmY apard1qdan sonra nYzYrY almal1d1r. MYrkYzi Bank valyuta ehtiyatlar1n1 idarY edYrkYn tYhlkYsizlik vY likvidlik prinsiplYrinY sadiqlik nmayi_ etmYlidir. D_nrk ki, AzYrbaycan iqtisadiyyat1n1n masir durumuna uyun olaraq MYrkYzi Bank sosial rifah1n vY investisiya aktivliyinin qorunmas1nda tYminat1 olaraq manat1n mYzYnnYsinin sabitliyi Ysasl1 oduunu bilir vY fYaliyyYtindY mhm prioritet olaraq qalacaqd1r. Dissertasiya i_inY YlavYlYr: Sxem 1. Bank sektorunun makro gstYricilYrinin dinamikas1 120%102%60.0%105%50.0%90%74%72%76%82%75%68%63%63%68%40.0%30.0%60%45%20.0%30%10.0%15%0%0.0%-15%-10.0%12/31/200812/31/200912/31/201012/31/201112/31/201212/31/201312/31/2014I rb2014I rb2015AktivlYr/Qeyri-neft DM, sol _kalaQeyri-neft DM-n art1m tempiMYnbY: AMBAktivlYrin real art1m tempiAktivlYrin nominal art1m tempi Sxem 2. Bank sektorunda sYmYrYlilik 504030201002008200920102011201220132014I rbI rbmYk haqq1 xYrclYri/Qeyri-faiz xYrclYr, %20142015MYnbY: AMBXYrclYr/GYlirlYr, % Sxem 3. Bank sektorunun likvidliyinY tYsir edYn amillYrin dinamikas1 I rb 2015I rb 20141/1/20151/1/20141/1/20131/1/2012-20%0%20%40%DepozitlYrin art1m tempi, %KreditlYrin art1m tempi, %Likvid aktivlYrin art1m tempi, % MYnbY: AMB  CYdvYl 14. Likvid aktivlYrin strukturu 4,000 DvlYt qiymYtli ka1zlar1 3,500 3,000 2,500Nostro hesablar12,0001,500AMB-dYki hesablar1,0005000Nad vYsaitlYr20092010201120122013201420150l YrzindY likvidI rbaktivlYrin orta gnlkMYnbY: AMBqal11 ^Ykil 2. 2015-ci ildY AMB-nin valyuta bazar1nda sat1_lar1, xalis, mlrd. $  3,90 1.51 1,97 1,04 I rb II rb III rb IV rb MYnbY: AMB CYdvYl 15: Pul aqreqatlar1, mln. manat 01.01.201401.01.201501.01.2016M010459101534776M112737128306897M216435174368613M3192892156621319 MYnbY: AMB dYbiyyat AzYrbaycan Respublikas1n1n  MYrkYzi Bank haqq1nda Qanunu (10. XII. 2004-c il). AzYrbaycan Respublikas1n1n  Banklar haqq1nda Qanunu (16.I.2004-c il).  AzYrbaycan 2020: gYlYcYyY bax1_ inki_af konsepsiyas1. AzYrbaycan Respublikas1 Prezidentinin 2012-ci il 29 dekabr tarixli FYrman1 ilY tYsdiq edilmi_dir. MYrkYzi Bank1n illik hesabatlar1. 2000-2015-ci illYr // HYPERLINK "http://www.cbar.az"www.cbar.az AzYrbaycan Respublikas1 MYrkYzi Bank1n 2010-2015-cu il n Pul SiyasYtinin sas 0stiqamYtlYri barYdY bYyanat1 // http://www.cbar.az Banklar haqq1nda normativ-hquqi aktlar toplusu.  Bak1: Qanun, 2009.  1092 s. HYPERLINK "http://library.unec.edu.az/2014-05-07-15-29-39/ui2?view=author&id=21:c-lil-oglu-k-rimov" Aayev A. Q. HYPERLINK "http://library.unec.edu.az/2014-05-07-15-29-39/ui2/27-doevl-t-borcu-v-onun-idar-edilm-si"DvlYt borcu vY onun idarY edilmYsi.  Bak1, 2012. BYrxudarov M. 0qtisadi tYhlkYzlik. Bak1,1999. Ba1rov M. Bank i_i. Bak1, 2003. HYPERLINK "http://library.unec.edu.az/2014-05-07-15-29-39/2014-05-08-16-48-42?view=author&id=16:dam-t-bag-rov" Ba1rov D. A. HYPERLINK "http://library.unec.edu.az/2014-05-07-15-29-39/2014-05-08-16-48-42?view=author&id=153:mir-l-m-h-s-nli"MirYlYm H. HYPERLINK "http://library.unec.edu.az/2014-05-07-15-29-39/2014-05-08-16-48-42/17-maliyy"MaliyyY. Bak1, 2012.  VYliyev E.N.. Qlobal Bhran DvrndY AzYrbaycanda Milli 0nnovasiya Sisteminin mvcud vYziyyYtinin tYhlili //  0qtisadiyyat1n innovasiyal1 inki_af1n1n sosial-iqtisadi problemlYri mvzusunda beynYlxalq elmi-praktiki konfrans.  27-29 oktyabr 2009. - sYh. 117-121. VYliyev E.N.  Qlobal bhran vY AzYrbaycanda antibhran pul siyasYti //  GYnc tYdqiqat1lar1n mumrespublika elmi konfrans1 materiallar1 - 06-07 may 2010 - sYh.159-161. VYliyev E.N.  Qlobal bank bhran1n1n hYllindY dvlYtin rolu vY onun antibhran proqram modellYri // Magistrantlar1n X Respublika Elmi konfrans  27 may 2010. - sYh. 201-204. VYliyev E.N.  DvlYt idarYetmY sistemindY antibhran tYdbirlYr paketinin tYhlili //  Qlobal MaliyyY Bhran1 vY dvlYt idarYetmY sistemindY antibhran siyasYt: Dnya tYcrbYsi vY AzYrbaycan modeli beynYlxalq elmi-praktiki konfrans - 4 iyun 2010. - sYh. 255-258. VYliyev E.N.  Qlobal bank bhran1: dnya tYcrbYsi vY AzYrbaycan reall11 // AzYrbaycan iqtisadiyyat1nda Keid dvrnn ba_a atmas1: tYhlil vY nYticYlYr. Milli inki_af modelinin formala_mas1 problemlYri mvzusundak1 beynYlxalq elmi-praktiki konfrans. - 24-26 iyun 2010. - sYh. 673-675. VYliyev E.N.  CYnubi Qafqaz vY MYrkYzi Asiya lkYlYrinin mumAvropa tYhsil vY elm mYkanina inteqrasiya proseslYri: modernlY_mYnin tYlYblYri kontekstindY //  Qloballa_ma prosesindY Qafqaz vY MYrkYzi Asiya III BeynYlxalq Konqresi.  15-17 oktyabr 2010.  sYh. 225-226. VYliyev E.N. Qlobal maliyyY bhran1 _YraitindY AzYrbaycan Regionlar1n1n sosial-iqtisadi vYziyyYtinin qiymYtlYndirilmYsi //  AzYrbaycan Regionlar1n1n sosial-iqtisadi inki_af1: problemlYr, inki_af meyllYri elmi-praktiki konfrans1.  10 noyabr 2010. - sYh. 133-135. VYliyev E.N. Qlobal maliyyY bhran1 vY dvlYt idarYetmY sistemindY dayan1ql1 ekoloji inki_af1n tYmin edilmYsi // Materials of international scientific-practical conference  Youth for Ecological Progress .  11-12 noyabr 2010. - sYh. 20-23. VYliyev E.N. Kresel krizin etkilerine kar_1 Azerbaycanda uygulanan mcadele tedbirleri //  Kriz Sonras1 Srete Finans Sektr-Reel Sektr 0li_kisi mvzusundak1 Uluslararas1 Finans Sempozyomu.  10 aral1k 2010. - sYh. 247-252. VYliyev E.N. Qlobal bhran konteksindY DvlYt idarYetmY sistemindY antibhran siyasYt //  AzYrbaycan inki_af etmi_ cYmiyyYtY doru: realliqlar, perspektivlYr mvzusunda mumrespublika elmi-praktik konfrans1. - 2-3 fevral 2011. - sYh. 34-35. VYliyev E.N. AzYrbaycan1n milli dvlYt modelinin formala_d1r1lmas1 zYruriliyi //  AzYrbaycan inki_af etmi_ cYmiyyYtY doru: realliqlar, perspektivlYr mumrespublika elmi-praktik konfrans1. 2-3 fevral 2011. - sYh. 68-70. VYliyev E.N. Qlobal bhran konteksindY AzYrbaycan1n bank sektorunda tYtbiq olunan modernlY_mY xYtti  AzYrbaycanda milli iqtisadiyyat1n modernlY_mY problemlYri: mvcud vYziyyYt vY gYlYcYk perspektivlYr Respublika konfrans1.  11 mart 2011. - sYh. 63-65. VYliyev E.N. ^Yffavl11n tYmin olunmas1nda maliyyY nYzarYtinin rolu //  GYnc alimlYrin I Elm festival1 elmi konfans1. - 13-15 iyul 2011.  sYh. 157-160. VYliyev.  AzYrbaycanda Bank sektorunda maliyyY sabitliyinin tYminat1: tYhlil vY qiymYtlYndirmY // MaliyyY vY Uot jurnal1.  2014 IV burax1l1_1 - sYh. 33-38. VYliyev. Bank sektorunda maliyyY sabitliyinin tYminat1 problemlYri // Doktorantlar1n vY gYnc tYdqiqat1lar1n XIX Respublika elmi konfrans1. - 7-8 aprel 2015. - sYh 175-179. VYliyev E.N. AMEA 0qtisadiyyat 0nstitutu, Iqtisadiyyat xYbYrlYri jurnal1, V burax1l1_ 2015, MaliyyY tYhlkYsizliyinin tYminat1nda monetar siyasYtin prioritet istiqamYtlYri zizov Y.S. Monetar tYnzimlYmY. Monoqrafiya. Bak1, 2014, 375s MYmmYdov Z.F. Pul , kredit vY banklar. DYrslik . Bak1, 2010. MYmmYdov Z.F. Azerbaycan Respublikasinda Pul-kredit siyasYtinin ba_l1ca istiqametleri//Pul-kredit munasibetlerinin tekmillesdirilmesinin elmi-praktiki problemleri. - Baki, Az.D00. - Noyabr 24-25, 1999. 1 ?.;. MYmmYdov Z.F. Dunya tecrubesi kontekstinde Ymanet sigorta sistemi // Az.MEA RH.elmi-praktiki semiraninin materiallari. - Baki: DQM, 25-26 may, 2006. !. 177- 181. MYmmYdov Z.F. Qlobal maliyyY bhran1 vY dvlYt idarYilik sistemindY antibhran siyasYt: mmi problemlYr vY fYrqli yana_malar// Qlobal maliyyY bhran1 vY dvlYt idarYilik sistemindY antibhran siyasYti: dnya tYcrbYsi vY AzYrbaycan modeli. AzYrbaycan Respublikas1n1n Prezidenti yan1nda DvlYt 0darYilik Akademiyas1, 04 iyun 2010. Muradov .C. Qlobal maliyyY-iqtisadi bhran1: bazar iqtisadiyyat1n1n uursuzluqlar1 yoxsa bazar iqtisadiyyat1n1n uyunla_mas1 Qlobal maliyyY bhrani vY dvlYt idarYetmY sistemindY antibhran siyasYt: dnya tYcrbYsi vY AzYrbaycan modeli. BeynYlxalq elmi-praktiki konfransin materiallar1. 04 iyun 2010, Bak1  AzYrbaycan. Bak1,  2010. S. 151-158. 10;:8= .. -:>=><8G5A:0O 157>?0A=>ABL >AA88: C3@>7K 8 8E >B@065=85// >?@>AK M:>=><8:8.- 1994.- ! 12. 30?>20 ". ., !5@538=0 !. $. 0:@>M:>=><8:0. .: !, 2005. ;153>20 . . >AC40@AB25==0O M:>=><8G5A:0O ?>;8B8:0. - .: !, 1998. @A5=BL52 . -:>=><8G5A:0O 157>?0A=>ABL // 1>7@520B5;L. 1998. - !5. @E8?>2 . -:>=><8G5A:0O 157>?0A=>ABL: >F5=:8, ?@>1;5<K, A?>A>1K >15A?5G5=8O// >?@>AK M:>=><8:8.- 1994. ! 12, E<5B>2 .., 8=>3@04>2 .. @548B=>-45=56=0O ?>;8B8:0 >AA88 2 :>=F5?F88 M:>=><8:8 7=0=89. CB52>48B5;L ?@54?@8=8<0B5;O. 2015. ! 25. !. 42-50. A0;852 A.M. 0:@>M:>=><8:0: ?>:070B5;8 M:>=><8G5A:>9 157>?0A=>AB8 8 8E ?>@>3>2K5 7=0G5=8O. .: -:>=><8:0 8 D8=0=AK: =D>@<.-874. D8@<0 ""@8040", 2002. D>=F52 !. . 0F8>=0;L=0O M:>=><8G5A:0O 157>?0A=>ABL: =0 ?CB8 : B5>@5B8G5A:><C :>=A5=ACAC//8@>20O M:>=><8:0 8 <564C=0@>4=K5 >B=>H5=8O. 2002.-! 10. 018G520 ..., >AB>20O .. >AA89A:85 10=:8: ?@>1;5<K @>AB0 8 @53C;8@>20=8O. .: -:>=><8:0, 2006. 0=:>2A:>5 45;> 8 D8=0=A8@>20=85 8=25AB8F89 / >4 @54. . @C:0. ". 1. -4.1. - -  A5<8@=K9 10=:, 1995. 57>?0A=>ABL >AA88. @02>2K5, A>F80;L=>-M:>=><8G5A:85 8 =0CG=>-B5E=8G5A:85 0A?5:BK / !;>20@L B5@<8=>2 8 >?@545;5=89. 74. 2-5, 4>?. .: $ =0=85, 1999. ;8=>2 ., >:0@52 ., @0H5=8==8:>2 . 1 >15A?5G5=88 M:>=><8G5A:>9 157>?0A=>AB8 >AA88 // -:>=><8AB. 1996. ! 4 C@F52 .. A=>2=K5 CA;>28O 3>AC40@AB25==>9 D8=0=A>2>9 157>?0A=>AB8 //-:>=><8AB.- 2001.-!9. C@F52 .. $0:B>@K D8=0=A>2>9 157>?0A=>AB8 >AA88 //5=546<5=B 2 >AA88 8 70 @C156><.- 2001,- !1. CE20;L4 . 0:@>0A?5:BK M:>=><8G5A:>9 157>?0A=>AB8: D0:B>@K, :@8B5@88, ?>:070B5;8//>?@>AK M:>=><8:8,- 1994.-! 12. C@;0G:>2 .. -2>;NF8O 45=56=>3> <5E0=87<0 8 MDD5:B82=>ABL ?>;8B8:8 10=:0 >AA88. -:>=><8AB. 2015. ! 5. !. 76-80. 0;852. -.   =B8:@878A=0O ?>;8B8:0 &5=B@0;L=>3> 10=:0 75@109460=0 // >;L D8=0=A>2>-:@548B=>9 A8AB5<K 2 @50;870F88 ?@8>@8B5B=KE 7040G @0728B8O M:>=><8:8.4(15).17-18 D52@0;L 2011.A. 113-116. 0;852. -. .  15A?5G5=85 CAB>9G82>AB8 8 157>?0A=>AB8 10=:>2A:>9 A8AB5<K 75@109460=0 2 CA;>280x 3;>10;870F88 // !>2@><5==K5 D8=0=A>2K5 @K=:8: AB@0B5388 @0728B8O !1>@=8: <0B5@80;>2 IV 564C=0@>4=>9 =0CG=>-?@0:B8G5A:>9 :>=D5@5=F88. - 18-19.04.2013. - cB@. 237-239. 0;852 -. ..  15A?5G5=85 CAB>9G82>AB8 8 157>?0A=>AB8 =0F8>=0;L=>9 ?;0B56=>9 A8AB5<K 75@109460=0 // 5AB=8: (V) 2014. - cB@. 40-46. 8=>3@04>2 .. >=F5?BC0;L=K5 ?>4E>4K : D>@<8@>20=8N =>2>9 :@548B=>-45=56=>9 ?>;8B8:8 A>2@5<5==>9 >AA88. 5AB=8: 5;3>@>4A:>3> C=825@A8B5B0 :>>?5@0F88, M:>=><8:8 8 ?@020. 2014. ! 4 (52). !. 312-318. 54CB0 .. -:>=><8G5A:0O 157>?0A=>ABL >AA89A:>9 $545@0F88. .: 74. >AC40@AB25==>9 4C<K, 1997. 5G:0=>2 !. . -:>=><8G5A:0O 157>?0A=>ABL. !1.: 5:B>@, 2005. 5?@8:>20 ... >;8G5AB25==K5 >@85=B8@K 45=56=>-:@548B=>9 ?>;8B8:8, 45=56=0O ?@>3@0<<0. -:>=><8:0 8 A>F8C<. 2014. ! 4-2 (13). !. 97-99. OG8=0 .. A=>2=K5 8=AB@C<5=BK :@548B=> - 45=56=>9 ?>;8B8:8 &5=B@0;L=>3> 10=:0 // >20O =0C:0: !B@0B5388 8 25:B>@K @0728B8O. 2015. ! 6-1. !. 75-78. 8==8:>2 .!. 0=: >AA88 8 10=:>2A:0O 157>?0A=>ABL // 538>=. 1997. ! 2 ;048<8@>2 ..., 02;>2 .!. =5H=5M:>=><8G5A:89 0A?5:B M:>=><8G5A:>9 157>?0A=>AB8 >AA89A:>9 $545@0F88//57>?0A=>ABL.- 1994.- !3. >;0= -.. 5=56=>- :@548B=0O ?>;8B8:0. !.2001. 0940@ .". =><0;88 M:>=><8G5A:>3> @>AB0. .: 740B5;LAB2> 2@078O, 1997. >;>20=>2 .. "5=520O M:>=><8:0 8 ;530;870F8O ?@5ABC?=KE 4>E>4>2. !1.: 8B5@, 2003. >@>45F:89 . >?@>AK 157>?0A=>AB8 M:>=><8:8 >AA88 // -:>=><8AB. 1995,-!10. >@N=>20 .., 8=0:8@ .. $8=0=A>2K5 :@878AK =0 @072820NI8EAO @K=:0E. .: 0C:0, 2006. 0=8;52A:89 .. . ;8O=85 3;>10;870F88 =0 M:>=><8:C 8 D8=0=AK. // $8=0=AK,- 2003.- ! 5. 02K4>2 ... 5=56=0O ?>;8B8:0 04<8=8AB@0F88 10<K. !( 8 0=040: M:>=><8:0, ?>;8B8:0, :C;LBC@0. 2014. ! 9 (537). !. 3-20. 0CB0;8520 .. !>2@5<5==K5 B5=45=F88 2 8AA;54>20=88 <0:@>M:>=><8G5A:>3> 2;8O=8O :@548B=>-45=56=>9 ?>;8B8:8. ==>20F8>==0O M:>=><8:0. 2015. ! 2 (3). !. 4. >;65=:>20 .. @878AK 8 @5D>@<K. - .: >3>A, 2004. @H>2 .. -:>=><8G5A:89 AC25@5=8B5B >AA88 2 3;>10;L=>9 M:>=><8:5. .: -:>=><8:0, 2005. 20=>2 .. -:>=><8G5A:0O 157>?0A=>ABL 2 10=:>2A:>9 AD5@5. -. >23>@>4: 74-2> !, 2002. ;;0@8>=>2 . . 0: 1K; >@30=87>20= @>AA89A:89 D8=0=A>2K9 :@878A // >?@>AK M:>=><8:8. 1998. ! 11-12; ??>;8B>2 . -:>=><8G5A:0O 157>?0A=>ABL: AB@0B538O 2>7@>645=8O >AA88. - .: !, 1996. Key=A C.M. HYPERLINK "https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D0%B1%D1%89%D0%B0%D1%8F_%D1%82%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D1%8F%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8,_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0_%D0%B8_%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B3" \o "1I0O B5>@8O 70=OB>AB8, ?@>F5=B0 8 45=53"1I0O B5>@8O 70=OB>AB8, ?@>F5=B0 8 45=53. >A:20, 1991. >45:A =04;560I59 ?@0:B8:8 ?> >15A?5G5=8N ?@>7@0G=>AB8 2 45=56=>-:@548B=>9 8 D8=0=A>2>9 ?>;8B8:5: 5:;0@0F8O ?@8=F8?>2 // 564C=0@>4=K9 20;NB=K9 D>=4// 5AB=8: 0=:0 >AA88. 1999. ! 83. >;>A>2 .. -:>=><8G5A:0O 157>?0A=>ABL. .: $8=AB0B8=D>@<, 1999. >20;520 .. 5=56=0O ?>;8B8:0 2 >AA88: ACI=>ABL 8 B5=45=F88 @0728B8O. >@>159=8:>2 .. @>1;5<K B@0=A<8AA88 45=56=KE 8 :@548B=KE @5AC@A>2 2 :>=B5:AB5 ?@>2545=8O 45=56=>-:@548B=>9 ?>;8B8:8. 725AB8O 86=52>;6A:>3> 3@> C=825@A8B5BA:>3> :><?;5:A0: 0C:0 8 2KAH55 ?@>D5AA8>=0;L=>5 >1@07>20=85. 2015. ! 2 (38). !. 246-251. >=AB0=B8=>2 ..., ;L8=A:89 .. $8=0=A>2K9 :@878A: ?@8G8=K 8 ?@54;>65=8O-.: $8=AB0B8=D>@<, 1999. >@=8;>2 . /. -:>=><8G5A:0O 157>?0A=>ABL >AA88: >A=>2K B5>@88 8 <5B>4>;>388 8AA;54>20=8O. .: 740B5;LAB2> !, 2005. 02@CH8= .. 5=L38, :@548B, 10=:8. , 2016. 070@5=:> .. $C=:F8>=8@>20=85 =57028A8<>9 45=56=>9 ?>;8B8:8 2 2@>?5 2 ?>A;54=85 3>4K. -:>=><8:0 8 C?@02;5=85: 0=0;87 B5=45=F89 8 ?5@A?5:B82 @0728B8O. 2014. ! 13. !. 17-25. 528=0 . .  2>?@>AC > A>>B=>H5=88 @50;L=>3> 8 D8=0=A>2>3> A5:B>@>2 //>?@>AK M:>=><8:8, 2006. ! 9. K:H8= !. 0728B85 M:>=><8:8 >AA88 8 55 @5AB@C:BC@870F8O :0: 30@0=B8O M:>=><8G5A:>9 157>?0A=>AB8 // >?@>AK M:>=><8:8. -1994.-!12. N18<F52 .., >328=0 . >=F5?F8O D8=0=A>2>9 157>?0A=>AB8 //-:>=><8AB.-1998.- ! 3. N18<F52 ... $8=0=A>20O ?>;8B8:0: @>AA89A:89 ?CBL. .: 740B5;LAB2> !, 2005. 0<54>2 .$. $8=0=A>2K9 :@878A 8 0=B8:@878A=0O ?>;8B8:0.- Palmarium Academic Publishing. - 5@<0=8O, 2013. -141 A. 0<54>2 . $. 0=:>2A:89 :@878A :0: :0B0;870B>@ ?@>F5AA0 @5D>@<8@>20=8O 10=:>2A:>9 A8AB5<K: <8@>2K5 B5=45=F88 8 @>AA89A:0O ?@0:B8:0: 48AA5@B0F8O 4>:B>@0 M:>=><8G5A:8E =0C:: 08.00.10 / !1-$. - !0=:B-5B5@1C@3, 2006. 0<54>2 .$. =B8:@878A=0O ?>;8B8:0 2 10=:>2A:>9 AD5@5: "C@F8O, >AA89A:0O $545@0F8O 8 75@109460=0 (A@02=8B5;L=K9 0=0;87) // -:>=><8:0 8 C?@02;5=85. - 2010. - ! 9. 0:A0:>2 ... !>F80;L=>-M:>=><8G5A:89 0=0;87 <5E0=87<0 >15A?5G5=8O M:>=><8G5A:>9 157>?0A=>AB8 >AA88. !1.: 74-2> !. -5B5@1. 3>A. C=-B0 M:>=><8:8 8 D8=0=A>2, 2003. 8H:8= $. -:>=><8G5A:0O B5>@8O 45=53, 10=:>2A:>3> 45;0 8 D8=0=A>2KE @K=:>2 /5@. A 0=3;. .. 8=>3@04>20. >4 @54. .. >@>H5=:>. ., 1999. >8A552 !. . 5=56=>-:@548B=0O ?>;8B8:0: B5>@8O 8 ?@0:B8:0. .: -:>=><8AB0, 2005. >8A552 !. . !>2@5<5==0O 8=B5@?@5B0F8O ?>;5<8:8 45=56=>9 8 10=:>2A:>9 H:>;: :>=:C@5=F8O, :>=25@B8@C5<>ABL 8 M<8AA8>==0O ?>;8B8:0. 5=L38 8 :@548B. 2014. ! 6. !. 60-64. >=B5A .$., >?>2 . . 780BA:89 28@CA 8;8 "3>;;0=4A:0O 1>;57=L"? .: 5;>, 1999. C@KG52 . 0=:>2A:89 =047>@ 8 D8=0=A>20O AB018;L=>ABL. >AA8O 2 :>=B5:AB5 >1I5<8@>2KE AB0=40@B>2//0=:>2A:>5 45;> 2 >A:25.- 2005.- ! 9. C@K;52 !.., "@C=8= .. !C25@5==K5 D>=4K 1;03>A>AB>O=8O 8 45=56=0O ?>;8B8:0 >AA88. 0CG=>-8AA;54>20B5;LA:89 D8=0=A>2K9 8=AB8BCB. $8=0=A>2K9 6C@=0;. 2015. ! 3 (25). !. 26-34. C@HC4;8 $.$. 0=:>2A:>5 >1A;C6820=85 2=5H=5M:>=><8G5A:>9 45OB5;L=>AB8 75@109460=0 2 CA;>28OE D8=0=A>2>9 3;>10;870F88. 0:C: 740B5;LA:89 >< ^Yrq-QYrb, 2013. 416 c. A=>2K M:>=><8G5A:>9 157>?0A=>AB8. >4 @54. .. ;59=8:>20. .:  "87=5A-H:>;0 "=B5;1. !8=B57", 1997.125.0AB@59:>25:89 . . "5>@8O A8AB5<. .: KAH0O H:>;0, 1997. 0460= . 0: A45@60BL A>@52=>20B5;L=>5 A<O3G5=85 :@548B=>-45=56=>9 ?>;8B8:8. 8@ ?5@5<5=. 2014. ! 3. !. 118-121. C<O=F520 .. =AB8BCF8>=0;L=0O A0<>>@30=870F8O CG0AB=8:>2 45=56=>9 A8AB5<K 8 D>@<8@>20=85 45=56=>9 ?>;8B8:8 5A?C1;8:8 5;0@CAL. 5;>@CAA:89 M:>=><8G5A:89 6C@=0;. 2014. ! 2 (67). !. 61-73. CAB0<>2 -. -:>=><8G5A:0O <>45@=870F8O 75@109460=0: 2K7>2K 8 @5H5=8O. >A:20: -:>=><-=D>@<, 2010.  367 A. 0H:>2A:89 B.C. 5D>@<0F8O 45=56=KE >B=>H5=89 8 55 2>7459AB285 =0 1N465B. // $8=0=AK.-1998.-! 12. >B0?>2 !.., '5B0520 .. @548B=>-45=56=0O ?>;8B8:0 & $ 2 A>2@5<5==KE CA;>28OE. -:>=><8:0 8 A>F8C<. 2015. ! 2-3 (15). !5@385=:> .. ;8O=85 :@548B=>-45=56=>9 ?>;8B8:8 3>AC40@AB20 =0 <0;K9 187=5A. 0CG=>5 <=5=85. 2015. ! 5-3. !. 58-63. !>;>2L52 ..!. >7<>6=>AB8 ?@8<5=5=8O 0=B8:@878A=>3> 8=AB@C<5=B0@8O :@548B=>-45=56=>9 ?>;8B8:8 8=4CAB@80;L=> @0728BKE 3>AC40@AB2. -:>=><8:0 8 ?@54?@. 2015. ! 8-2 (61-2). !. 174-179. !5=G03>2 ..  ACI=>AB8 8 >A=>20E AB@0B5388 M:>=><8G5A:>9 157>?0A=>AB8// >?@>AK M:>=><8:8.- 1995.- ! 1. !5=G03>2 .. @>1;5<K D8=0=A>2>9 8 45=56=>-:@548B=>9 ?>;8B8:8 A ?>78F89 AB@0B5388 M:>=><8G5A:>9 157>?0A=>AB8 // 5=L38 8 :@548B.- 1996.-! 9. !5=G03>2 .. -:>=><8G5A:0O 157>?0A=>ABL: 3;>10;870F8O, A0<>A>E@0=5=85 8 @0728B85 (:=830 G5B25@B0O). .: $8=AB0B8=D>@<, 2002. !<8@=>2 .. >AC40@AB25==0O ?>;8B8:0 >15A?5G5=8O M:>=><8G5A:>9 157>?0A=>AB8. !1.: 74-2> !.-5B5@1. >A. C=825@A8B5B0 M:>=><8:8 8 D8=0=A>2, 2002. !>@>A 6.  3;>10;870F88. .: -:A<>, 2004. !B83;8F 6. ;>10;870F8O: B@52>6=K5 B5=45=F88. .: KA;L, 2003. !B83;8F 6. C40 254CB @5D>@<K? // >?@>AK M:>=><8:8.- 1999.- ! 7. !CE0@52 .!. 0:@>M:>=><8G5A:0O ?5@A?5:B820: 45=56=0O ?>;8B8:0, 4520;L20F8O 8 AB@C:BC@=K5 ?@>1;5<K. $8=0=A>20O 0=0;8B8:0: ?@>1;5<K 8 @5H5=8O. 2014. ! 13. !. 2-10. "0;LO=F52 !.. F5=:0 8 @53C;8@>20=85 45OB5;L=>AB8 8=>AB@0==KE 10=:>2 2 >AA88. //2B>@5D5@0B 48AA. :.M.=. ., 2005. "0<1>2F52 . 1J5:B M:>=><8G5A:>9 157>?0A=>AB8 >AA88// >?@>AK M:>=><8:8.- 1994,-! 12; #A>A:8= .. "5>@88 45=53. 740B5;LAB2>: KA;L, 1976 #A>A:8= .. !>2@5<5==K9 :><<5@G5A:89 10=:: C?@02;5=85 8 >?5@0F88, & "070@-$5@@>", 1994. 320 A. $5B8A>2 .. >=5B0@=0O ?>;8B8:0 8 @0728B85 45=56=>-:@548B=>9 A8AB5<K >AA88 2 CA;>28OE 3;>10;870F88: =0F8>=0;L=K9 8 @538>=0;L=K9 0A?5:BK. .: -:>=><8:0, 2006. $5B8A>2 .. #AB>9G82>ABL 10=:>2A:>9 A8AB5<K 8 <5B>4>;>38O 5Q >F5=:8. - .: -:>=><8:0, 2003. $8=0=A>2> :@548B=K9 M=F8:;>?548G5A:89 A;>20@L / >4 @54. .. @O7=>2>9. - .: $8=0=AK 8 AB0B8AB8:0, 2002. $8=0=AK, 45=56=>5 >1@0I5=85 8 :@548B. #G51=8:/ >4 @54. .. !5=G03>20, .. @E8?>20-.: @>A?5:B, 2014. $@>;>2 .. 0@C156=K9 >?KB @0728B8O <5E0=87<0 45=56=>9 B@0=A<8AA88 2 :>=B5:AB5 @07;8G=KE B8?>2 <>=5B0@=>9 ?>;8B8:8. @>1;5<K A>2@5<5==>9 M:>=><8:8. 2014. ! 3 (51). !. 332-335. $@84<5= . >;8G5AB25==0O B5>@8O 45=53. .: HYPERLINK "https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%94%D0%B5%D0%BB%D0%BE_%28%D0%B8%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%29&action=edit&redlink=1" \o "5;> (8740B5;LAB2>) (AB@0=8F0 >BACBAB2C5B)"5;>, 1996. $@84<5= . A;8 1K 45=L38 703>2>@8;8. .: HYPERLINK "https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%94%D0%B5%D0%BB%D0%BE_%28%D0%B8%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%29&action=edit&redlink=1" \o "5;> (8740B5;LAB2>) (AB@0=8F0 >BACBAB2C5B)"5;>, 1998. $545@0;L=K9 70:>= >B 23 8N;O 2013 3. N 251-$ " 2=5A5=88 87<5=5=89 2 >B45;L=K5 70:>=>40B5;L=K5 0:BK >AA89A:>9 $545@0F88 2 A2O78 A ?5@540G59 &5=B@0;L=><C 10=:C >AA89A:>9 $545@0F88 ?>;=><>G89 ?> @53C;8@>20=8N :>=B@>;N 8 =047>@C 2 AD5@5 D8=0=A>2KE @K=:>2". $8H5@ !, >@=1CH . -:>=><8:0: 5@. A 0=3;. . 1993. -:>=><8G5A:0O 157>?0A=>ABL >AA88. 1I89 :C@A / >4 @54. .. !5=G03>20.-.: 5;>, 2005. -:>=><8G5A:0O 157>?0A=>ABL >AA89A:>9 $545@0F88/>4 @54. !.. !B5?0H8=0. !1.: 0=L, 2001. -:>=><8G5A:0O 157>?0A=>ABL. @>872>4AB2>. $8=0=AK. 0=:8 />4 @54. .. !5=G03>20. - .: $8=AB0B8=D>@<, 1998. -:>=><8G5A:0O 8 =0F8>=0;L=0O 157>?0A=>ABL. #G51=8: />4 @54. . . ;59=8:>20. .: 740B5;LAB2> -:70<5=, 2005. .48=0 . $8=0=A>20O =5AB018;L=>ABL 8 =>2K5 2K7>2K 4;O @072820NI8EAO AB@0=. >=>3@0D8O. 0@=0C;: 74-2> ;B09A:>3> 3>AC40@AB25==>3> C=825@A8B5B0, 2005. /2;8=A:89 .. 5@A?5:B82K >AA88. -:>=><8G5A:89 8 ?>;8B8G5A:89 273;O4. .: 0;;5O - @8=B, 2006. Bundesbank Monthly Report  Report on the Stability of the German Financial System , December, 2003. Allen W., Wood G.  Defining and Achieving Financial Stability//Journal of Financial Stability, 2006, Issue 2. Central Bank ggovernance and financial stability. A report from a Study Group of the Central Bank Governance Group.  Bank for 0nternational Settlements, 2011. Changing role of central banks / C A E Goodhart / BIS working papers. phttp://www2.lse.ac.uk/fmg/workingPapers/specialPapers/SP197.pdf Jenneau S. Financial stability objectives and arrangements  what`s new? The role of central banks in macroeconomic and financial stability //B0S Rapers, 2014, !76, p.60. Foreign Banks: Trends, Impact and Financial Stability. Table I cont-d  Percentage of Foreign Banks among Total Banks, by Country. IMF Working Paper. WP/12/10. IMF. 2012. January. Favara G., Ratnovski L. Market Failures and Macroprudential Policy//0MF Research Blletin, 2012, vol.13, ! 4, p.2. Ferguson, R.  Should Financial Stability Be an Explicit Central Bank Objective? , 2002. Financial Stability Review, Norges Bank. February, 2003. Kaminsky G.,Lizondo S.,Reinhart C.,Leading indicators of currency crises// 0MF Staff Papers .2008 . number 45. Mark Stone, Kenji Fujita, and Kotaro Ishi, 2011, "Should Unconventional Balance Sheet Policies be Added to the Central Bank Toolkit? A Review of the Experience So Far , IMF Working Paper No. 11/145, June Macroprudential policy tools and frameworks. - Basel Committee on Banking Supervision, 2011, 14. February. Radoa-Schioppa, T. Central Banks and Financial Stability: Exploring the Land In Between.- in The Transformation of the European Financial System, ed. By V. Gaspar and others.- 2003, ECB. Roles and objectives of modern central banks / BIS publication / D. Archer. 568< 4>ABC?0: HYPERLINK "http://www.bis.org/publ/othp04_2.pdf"http://www.bis.org/publ/othp04_2.pdf The Role of Macroprudential Policy//Bank of England Discussion Paper, 2009. November. Towards a Global Financial Stability framework. By Herv Hannoun Deputy General Manager, Bank for International Settlements. February 2010, HYPERLINK "http://www.bis.org/speeches/sp100303.pdf"http://www.bis.org/speeches/sp100303.pdf  BeynYlxalq maliyyY tY_kilatlar1n1n hesabatlar1nda maliyyY xidmYtlYri dedikdY - maliyyY vasitYiliyi xidmYtlYri, risklYrin idarY edilmYsi, dYni_ vY hesabla_ma xidmYtlYri vY s. nYzYrdY tutulur.  Dnyan1n maliyyY sisteminY daha ox inteqrasiya etmi_ vY bhrana da daha ox mYruz qalm1_ valyutalar kimi Rusiya rublu vY Ukrayna qrivnas1 xsusilY byk miqyasl1 devalvasiyaya mYruz qald1 (btn ehtiyatlar1n Rusiya  34%, Ukrayna  35%).  Bu termin 1920-1930-cu illYrin depressiyas1n1 tYhlil edYn C.M.Keyns vY D.Hiks tYrYfindYn daxil edilmi_dir.  Likvid tYlYsi dedikdY, iqtisadiyyatda elY bir vYziyyYt ba_a d_lr ki, bu zaman pul vYsaitlYrinin hYddindYn art1q artmas1 nYticYsindY (bhran _YraitindY likvidliyin at1_mamazl11na reaksiya kimi pul tYklifinin artmas1) faizin bYrabYrYkili stavkas1 minimal sYviyyYyY qYdYr enir vY bundan sonra tYnzimlYyicilYr tYrYfindYn faiz siyasYti sahYsindY grlYn tYdbirlYrY reaksiya vermYdYn art1q enmir, pul vY maliyyY sabitliyi siyasYtinin daimi alYtlYri i_lYmir.  1990-cu illYrin sonunda Yaponiyada kYsir maliyyYlY_dirilmYsi lkY DM-nin tYxminYn 3-4%-ni tY_kil edirdi. Bu kimi kYsir ildYn ilY buna gYtirib 1xard1 ki, dvlYt borcu ilY DM-nin nisbYti 1990-cu ildY 60%-dYn 2000-ci ildY 130%-Y qYdYr artd1.  Keyns deyirdi ki, hYtta faydas1z xYrclYr, mYsYlYn, insanlara quyu qazd1qlar1na vY sonra da onu doldurduqlar1na grY dYmYlYr iqtisadiyyatda tYlYb yaratmaa kmYklik edYcYkdir, nki bu cr dvlYt proqramlar1nda i_tirak edYn insanlar z maa_lar1n1 xYrclYyYcYklYr. Bu fYlsYfY Franklin Ruzvelti msbYt nYticYlYr verYn  yeni svdYlY_mY (New Deal) ideyas1na ruhland1rd1.  16 fevral 2015, Bak1: MYrkYzi Bank1n 0darY HeyYti 16 fevral 2015-ci il tarixindYn etibarYn mYzYnnY siyasYtindY ikitYrYfli mYzYnnYnin hYdYflYnmYsindYn valyuta sYbYti dYyYrinin hYdYflYnmYsinY keid ictimaiyytdY indiyYdYk mzakirY mvzusudur.  l vY YvYzetmY dYrYcYsindY birba_a tYsir, dolay1 tYsir qar_1l1ql1 YlaqYdY zn gstYrir. Bu meyarlar a_a1dak1lard1r: 1.l. MaliyyY institutlar1n1n gstYrdiklYri xidmYtlYrin maliyyY sistemindY xsusi Ykisi sistem YhYmiyyYtini Yks etdirYn amillYrdYn biridir. MaliyyY institutlar1n apard1qlar1 YmYliyyatlar1n xsusi Ykisinin yksYk olmas1 onun bazarda sistem YhYmiyyYtli olmas1n1n gstYricisidir. 2.vYzetmY. BYzi maliyyY institutlar1 iqtisadiyyatda vacib rol oynay1rlar. Onlar byk hYcmY vY ya digYr institutlarla YlaqYdY olduqlar1 n deyil, bu institutlar xsusi xidmYtlYr gstYrdiklYri n sistem YhYmiyyYti da_1y1rlar. BelY institutlara dYni_ vY klirinq sistemlYri, kastodial xidmYtlYr vY s. aid etmYk olar. 3.Qar_1l1ql1 YlaqY. MaliyyY sisteminin komponentlYri aras1nda qar_1l1ql1 YlaqY nYticYsindY fYrdi maliyyYinstitutunda yaranan problemlYrin maliyyY sistemY yay1lmas1d1r.  AB^-da FRS  bir neY bank tYnzimlYyicisindYn yaln1z biridir. Yaponiya, 0sverY, Avstraliya vY Kanadada mYrkYzi bankla bank tYnzimlYyicisinin funksiyalar1 ayr1-ayr1d1r. HYtta Byk Britaniyada belY bank tYnzimlYyicisi 0ngiltYrY Bank1n1n YmYliyyat bax1m1ndan mstYqil blmYsi olaraq qal1r. Avro zonas1nda Avropa MYrkYzi Bank1   MYrkYzi Bank d1r, milli MYrkYzi Banklar vY digYr orqanlar isY  bank tYnzimlYyicilYri dirlYr.      PAGE \* MERGEFORMAT 171 Prt,.HZpppp$ & F S7dh^`7a$gdT7m$$ Sj 7dh`7a$gdPm$$ Sj 7dh`7a$gdP$dh1$`a$gdP$dh1$a$gdP$Sdh`Sa$gdP$Sdh1$`Sa$gdP t,. RLު άBVX̳nTTT>>*h*ECCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3h` hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0hP6CJOJPJQJ\aJmH,nHsH,tH*htCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hK'CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3h,hP5CJ OJPJQJaJ mH,nHsH,tHl̡Τު$ & F S7dh^`7a$gdT7m$$ Sj 7dh`7a$gdPm$ S7dh`7gdP$ & F S7dh^`7a$gdT7m$ު <άbЮBTTIJ$$ Sj 7dh`7a$gdPm$$ & F Sj 7dh^`7a$gdT7m$$ & F Sj 7dh^`7a$gdT7m$XZIJȲʲ  (*BjTr\r4ɳɳɳɄɳjɳɳɄɄT*hs3CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3h|bhP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h1CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h|bhPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h*ECCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH9h` hPB*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH $B2ηzRl2$ & F Sj 7dh^`7a$gdT7m$$ & F Sj 7dh^`7a$gdT7m$$ Sj 7dh`7a$gdPm$46BD|~JRTѸngM4gM4g0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3h!hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH hv,hP3h!h!5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3h` hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h!CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h!hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h' nCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH46J|~$dh$1$Ifa$gd!$dh$1$Ifa$gdP$dh1$a$gdP$dh1$a$gdP$ Sj 7dh`7a$gd!m$qaNN$dh$1$Ifa$gdPdh$1$IfgdPkdO7$$IflF$8# t06    44 laytPJNRqaNN$dh$1$Ifa$gdPdh$1$IfgdPkd7$$IflF$8# t06    44 laytPRTqaNN$dh$1$Ifa$gdPdh$1$IfgdPkd8$$IflF$8# t06    44 laytPTV(02hpr@HJv"$`hjεεεεεεεεεεεεή~*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3h!hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH hv,hP0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3h!hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH-h!5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH+(,0qaNN$dh$1$Ifa$gdPdh$1$IfgdPkdJ9$$IflF$8# t06    44 laytP02qaNN$dh$1$Ifa$gdPdh$1$IfgdPkd9$$IflF$8# t06    44 laytPqaNN$dh$1$Ifa$gdPdh$1$IfgdPkd:$$IflF$8# t06    44 laytPhlpqaNN$dh$1$Ifa$gdPdh$1$IfgdPkdE;$$IflF$8# t06    44 laytPprqaNN$dh$1$Ifa$gdPdh$1$IfgdPkd;$$IflF$8# t06    44 laytPqaNN$dh$1$Ifa$gdPdh$1$IfgdPkd<$$IflF$8# t06    44 laytP@DHqaNN$dh$1$Ifa$gdPdh$1$IfgdPkd@=$$IflF$8# t06    44 laytPHJvzqaNN$dh$1$Ifa$gdPdh$1$IfgdPkd=$$IflF$8# t06    44 laytPqaNN$dh$1$Ifa$gdPdh$1$IfgdPkd>$$IflF$8# t06    44 laytP"qaNN$dh$1$Ifa$gdPdh$1$IfgdPkd;?$$IflF$8# t06    44 laytP"$`dhqaNN$dh$1$Ifa$gdPdh$1$IfgdPkd?$$IflF$8# t06    44 laytPhjqaadh$1$IfgdPkd@$$IflF$8# t06    44 laytPt"$n$dh1$`a$gdPhkd6A$$Ifl$c% t0644 laytPPbd\^瞄jSSL6*h!CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH hv,hP-h!5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3h` hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3h!hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3h!hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tHPd0FVd$dh$1$Ifa$gdP$dh$1$Ifa$gd!$dh1$a$gdP$dh1$`a$gdP$dh1$`a$gdP\^`^K8%$dh$1$Ifa$gdP$dh$1$Ifa$gd!$dh$1$Ifa$gd!kdA$$Ifl\$(HS t0644 laytP`bfhjnpKkdrB$$Ifl\$(HS t0644 laytP$dh$1$Ifa$gdP^npr|~BpNV\lntī~īīī~dī~ī~d3h!h!5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH-h!5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h!CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3h!hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH hv,hP3h` hP5CJOJPJQJaJ(mH,nHsH,tH'prx|$dh$1$Ifa$gdP$dh$1$Ifa$gdP$dh$1$Ifa$gd!|~^KK8$dh$1$Ifa$gdP$dh$1$Ifa$gd!kd1C$$Ifl\$(HS t0644 laytPK8$dh$1$Ifa$gd!kdC$$Ifl\$(HS t0644 laytP$dh$1$Ifa$gdP8kdD$$Ifl\$(HS t0644 laytP$dh$1$Ifa$gdP$dh$1$Ifa$gdPB$dh$1$Ifa$gdP$dh$1$Ifa$gdP$dh$1$Ifa$gd!p\^KKK8$dh$1$Ifa$gd!$dh$1$Ifa$gd!kdnE$$Ifl\$(HS t0644 laytP\^`dfhlnKkd-F$$Ifl\$(HS t0644 laytP$dh$1$Ifa$gdPnprt$dh$1$Ifa$gdP$dh$1$Ifa$gdP$dh$1$Ifa$gd! l^KKK8$dh$1$Ifa$gdP$dh$1$Ifa$gd!kdF$$Ifl\$(HS t0644 laytPl~\^ @$,.D . $ & ( j    F ̲̲̲̲̲̲̕̕̕~̲d3hx>hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH-h!5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hx>CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH hv,hP3h` hP5CJOJPJQJaJ(mH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3h!hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH$lnxz~K8$dh$1$Ifa$gd!kdG$$Ifl\$(HS t0644 laytP$dh$1$Ifa$gdP 8kdjH$$Ifl\$(HS t0644 laytP$dh$1$Ifa$gdP$dh$1$Ifa$gdP @$(,$dh$1$Ifa$gdP$dh$1$Ifa$gdP$dh$1$Ifa$gd!,.D^K8%$dh$1$Ifa$gdP$dh$1$Ifa$gdP$dh$1$Ifa$gd!kd)I$$Ifl\$(HS t0644 laytP K8%$dh$1$Ifa$gdP$dh$1$Ifa$gd!kdI$$Ifl\$(HS t0644 laytP$dh$1$Ifa$gdP.K8$dh$1$Ifa$gd!kdJ$$Ifl\$(HS t0644 laytP$dh$1$Ifa$gdP.  $ & 8kdfK$$Ifl\$(HS t0644 laytP$dh$1$Ifa$gdP$dh$1$Ifa$gdP& ( j      $dh$1$Ifa$gdP$dh$1$Ifa$gdP$dh$1$Ifa$gd!  < b d ^SS==$ 7dh1$`7a$gdP dh1$gdPkd%L$$Ifl\$(HS t0644 laytPF z     b d     02θpZDp.*hx>CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hxCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hx>CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3hx>hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH-hx>5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH8J@nL"t!"$ Sdh1$7$8$H$a$gdP$ 7dh`7a$gdP$ j 7dh`7a$gdP$ & F j 7dh^`7a$gdT7m$$ j 7dh`7a$gdPm$2Lxz"@ T !4!!"ĴԴqYqqYqE'h*EChP5CJ OJQJaJ mH,sH,.h[z~CJOJPJQJ^JaJmH,nHsH,tH4h` hPCJOJPJQJ^JaJmH,nHsH,tH.h&?CJOJPJQJ^JaJmH,nHsH,tHhxCJOJQJaJmH,sH,h[z~CJOJQJaJmH,sH,hx>CJOJQJaJmH,sH,$h` hPCJOJQJaJmH,sH,0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH"""""##J#L#### $%%%))f+ɯmYmEmY1mYm'hxB*CJOJQJaJmH,phsH,'h&?B*CJOJQJaJmH,phsH,'h[z~B*CJOJQJaJmH,phsH,-h` hPB*CJOJQJaJmH,phsH,'hPB*CJOJQJaJmH,phsH,-hj5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3h*EChP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH6h` hP6CJOJPJQJ\aJmH,nHsH,tH3h*EChP5CJ OJPJQJaJ mH,nHsH,tH""J#L#),.267<CGdLrr$ 7dh-DM `7a$gdP$ 7dh`7a$gdPm$$ 7dh7$8$H$`7a$gdPm$$7dh7$8$H$`7a$gdPm$$dh7$8$H$a$gdP$Sdh7$8$H$`Sa$gdP f+~+@,X,8-P-. /000022222 3\4t46678.80888899l9n9ԬԘԄԄ|x|e|eT h` hPCJOJQJmH,sH,$h` hPCJOJQJaJmH,sH,hjhU'h&?B*CJOJQJaJmH,phsH,'hG>B*CJOJQJaJmH,phsH,'hjB*CJOJQJaJmH,phsH,'hf?B*CJOJQJaJmH,phsH,-h` hPB*CJOJQJaJmH,phsH,'h[z~B*CJOJQJaJmH,phsH, n9<<<<<*=>0>BBCDDDDE,ENGfGGGGGHH8JPJ辥yiVFViVFh[z~CJOJQJaJmH,sH,$h` hPCJOJQJaJmH,sH,h&?CJOJQJaJmH,sH,*hxCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hs3CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH'hG>B*CJOJQJaJmH,phsH,-h` hPB*CJOJQJaJmH,phsH,PJlKKdL0QrQRRRRRRSSFS^SdSUUUW4W:WWWWĮĘĘĘĘĂlWBĂlĂl(h` hP0J@CJPJaJmH,sH,(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,*hxCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h/CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hs3CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tHh[z~CJOJQJaJmH,sH,$h` hPCJOJQJaJmH,sH,dLORUWWX YY]ciHlpuz{}4^"$ & F 7dh7$8$H$^`7a$gdT7$ 7dh7$8$H$`7a$gdP$ 7dh1$7$8$H$`7a$gdPW Y$Y*Y] ^^_`cc:dRdeXeeeggThlhHllr0r6rrrZtrtxBxxxzz"zzzJ|b|h|΅܅ޅѻѻѻѻѻyyy*hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hs3CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hxCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH/^8,ދԌ&xʔf:$ 7dh7$8$H$`7a$gd} $ & F 7dh7$8$H$^`7a$gdT7$ 7dh7$8$H$`7a$gdP $ & F 7dh7$8$H$^`7a$gdT7*,NPdf؆Ԍ L28^x\tf~ʔf~0H&>ޚ Pd祏祏*hxCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hs3CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH/dNf~  p$ZTlȧRjjJh6NЭLdf~2JZѻѻѥѻѥѻѻѥѥѥѥѻѥѥѻяѥѥѥv0h}hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hCVCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hs3CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h}CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH-Nȧ6LFZʸ($ 7dh`7a$gd}$ & F 7dh^`7a$gdT7m$ $ & F 7dh7$8$H$^`7a$gdT7$ 7dh7$8$H$`7a$gdP bʸ,2J6εmWmAm+*h}CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hs3CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hxCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h}hs3CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h}hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h}hxCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h}h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH 6ȼ&(*|~"$&(*绪}}c}S@-$h` hPCJOJQJaJmH,sH,$h` h8CJOJQJaJmH,sH,hPCJOJQJaJmH,sH,3h` hP5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hP5B*CJOJQJaJmH,phsH,'h` hP5CJOJQJaJmH,sH, h` h}CJOJQJmH,sH,*hPCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h}CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` h}CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH(*&(*jtB Lx$7dh`7a$gdP$Sdh`Sa$gdP$dh`a$gdP$7dh`7a$gdP 7dh`7gdP<Bv .0ԽԒnZFn'h` hP5CJOJQJaJmH,sH,'hq%hP5CJOJQJaJmH,sH,$h` hPCJOJQJaJmH,sH, h` hPCJOJQJmH,sH,#h` hPCJOJQJ\mH,sH,0h` hP5B*CJOJQJaJmH,phsH,-h` hPB*CJOJQJaJmH,phsH,$h` hPCJOJQJaJmH,sH,0jh` hPCJH*OJQJUaJmH,sH,.0$d$Ifa$gdv,l $7dh`7a$gdP$7dh`7a$gdP$7dh`7a$gdP0(DFJLtLPR\^`bӡӡ鷌wӡ^1hv,hPB*CJOJPJQJaJmH,phsH,(hv,hq%CJOJPJQJaJmH,sH,(hv,hq%CJOJPJQJaJmH,sH,+hv,hq%5CJOJPJQJaJmH,sH,(hv,hPCJOJPJQJaJmH,sH, hv,hP+hv,hq%5CJOJPJQJaJmH,sH,+hv,hP5CJOJPJQJaJmH,sH, (R~qVVVVV$d$Ifa$gdv,l kdL$$IflF $v v w t06    44 laytv,>DqVVVVV$d$Ifa$gdv,l kdM$$IflF $v v w t06    44 laytv,DFHJLtLNqVVVVVVVV$d$Ifa$gdv,l kdN$$IflF $v v w t06    44 laytv, NPR\^`bVkdN$$IflF $v v w t06    44 laytv,$d$Ifa$gdv,l VkdPO$$IflF $v v w t06    44 laytv,$d$Ifa$gdv,l F$d$Ifa$gdv,l q`SA` S7dh`7gdP $dha$gdP$7dh`7a$gdPkdO$$IflF $v v w t06    44 laytv,$&> x~  ϻ}hVCh}Ch}hVh}$hH1hPCJOJQJaJmH,sH,"h8CJOJPJQJaJmH,sH,(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,"hH1CJOJPJQJaJmH,sH,$h` hPCJOJQJaJmH,sH,0hP6CJOJPJQJ\aJmH,nHsH,tH'h8hP5CJOJQJaJmH,sH,h8hP5CJOJQJh8hP5CJOJQJ\$h` hPCJOJQJaJmH,sH,xf|*F  :>v$ & F 7dh^`7a$gdT7m$$7dh`7a$gdH1m$$7dh`7a$gdPm$$7dh`7a$gdH1$ :@bh""##+ +--/ 0 011*1&2(2.2l4n4ı|jU(h_/hPCJOJPJQJaJmH,sH,"hPCJOJPJQJaJmH,sH,$h_/hPCJOJQJaJmH,sH,"h_/CJOJPJQJaJmH,sH,h_/CJOJQJaJmH,sH,$h` hPCJOJQJaJmH,sH,(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,"hH1CJOJPJQJaJmH,sH,(hH1hPCJOJPJQJaJmH,sH,!fb"#+-/1(2D5f:;`>$ S7dh`7a$gdP$7dh`7a$gd_/$7dh`7a$gdP$7dh`7a$gdH1m$$7dh`7a$gdPm$$ & F 7dh^`7a$gdT7m$n4D5J577f:l:^>`>b>d>f>>>(?*?,?D?ǮxxfO9+h[z~B*CJOJPJQJaJmH,phsH,-h` hB*CJOJQJaJmH,phsH,#h` h5CJOJQJmH,sH,'h` h5CJOJQJaJmH,sH,!hH15CJOJQJaJmH,sH,!hx5CJOJQJaJmH,sH,0hP6CJOJPJQJ\aJmH,nHsH,tH"hPCJOJPJQJaJmH,sH,"h_/CJOJPJQJaJmH,sH,(h` hPCJOJPJQJaJmH,sH,`>b>d>f>>*?,?@lBzEFKKM,NO8Q"$ & F 7dh1$7$8$H$^`7a$gdT7$ 77dh`7a$gd$7dh7$8$H$`7a$gdm$ $dha$gdx dhgdx S7dh`7gdPD?@p@@@ AAA4BrBBBBGGIIKKLL,NNϹϠϠϊq[q[q[q[qqB0hBshCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h&?CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH1h` hB*CJOJPJQJaJmH,phsH,+h[z~B*CJOJPJQJaJmH,phsH,-h` hB*CJOJQJaJmH,phsH,1h` hB*CJOJPJQJaJmH,phsH,NNNNOQNRbRRSSYZ[[\]θΟxbHb2*h&?CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3h` hCJOJPJQJ]aJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH"h&?CJOJPJQJaJmH,sH,(h` hCJOJPJQJaJmH,sH,0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h&?CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0hBshCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0hBshBsCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH8QQRSUUVWXYZZ[l\\_$7dh7$8$H$`7a$gdm$#$ & F 7dh1$7$8$H$^`7a$gdT7$ 77dh7$8$H$`7a$gd"$ & F 7dh1$7$8$H$^`7a$gdT7],]D]]]_*`B`aaccccffhh:o|oooԊ 藅rbrbrbrh&?CJOJQJaJmH,sH,$h` hCJOJQJaJmH,sH,"h&?CJOJPJQJaJmH,sH,(h` hCJOJPJQJaJmH,sH,'hs3B*CJOJQJaJmH,phsH,'h[z~B*CJOJQJaJmH,phsH,'h&?B*CJOJQJaJmH,phsH,-h` hB*CJOJQJaJmH,phsH,$l̘ޙét[E//*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h&?CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nH,sH,tH,0h&?CJOJPJQJ\]aJmH,nHsH,tH6h` hCJOJPJQJ\]aJmH,nHsH,tH3h` h5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH$h` hCJOJQJaJmH,sH, h` hCJOJQJmH,sH,jг <Ƽ:z$7dh`7a$gdm$$7dh`7a$gd&?m$$7dh`7a$gd[m$$7dh`7a$gdʩĪxά\ԯ6N"$ &\t<BǮǮǮǮǂǂlǮlǮlǮll*h[CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hxCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hs3CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH$h` hCJOJQJaJmH,sH,h&?CJOJQJaJmH,sH,&(.$f`x~  zhTZrLN\^fh8:ѻяѻѻѻyѻyyѻѻyyѻyyyyyy*h[CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hs3CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hxCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h&?CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH/zTHL\f8>`F$7dh`7a$gdm$$ & F 7dh^`7a$gdT7m$$7dh`7a$gd$7dh`7a$gd[m$LdFh`pLd.F*B":    ( @    V r ѻѡuѡѡu*hs3CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hxCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3h` h6CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH)Fl. z  J  &" % ) + + - . :0 t1 3 $ & F 7dh^`7a$gdT7m$$7dh`7a$gd$7dh`7a$gdm$$7dh`7a$gd[r t x   ,   V n d |       % & & & T' l' ( ( 3 >E @E TE F ȲȲȲȲȲȲȲȲȲȲȲȲșg0hRTh&?CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0hRThCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0hRThRTCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH<jh` hCJH*OJPJQJUaJmH,nHsH,tH3 >E F F F G G H L jT n$ Sdh7$8$H$`Sa$gd!$  Sdh`Sa$gd!$  Sdh`Sa$gd$ dha$gdRTd S7dh`7gdP$7dh`7a$gdH$7dh`7a$gdRT F F G G G G L M M \N pN O O rU U e "e Dj ѻѥwaOO=="h[z~CJOJPJQJaJmH,sH,"h&?CJOJPJQJaJmH,sH,+h!B*CJOJPJQJaJmH,phsH,1h` hB*CJOJPJQJaJmH,phsH,(h` hCJOJPJQJaJmH,sH,+h` hRT5CJOJPJQJaJmH,sH,+hRThRT5CJ OJPJQJaJ mH,sH,+hRTh5CJ OJPJQJaJ mH,sH,0h6CJOJPJQJ\aJmH,nHsH,tHjT JU V vV V TW \ F` d g Dj m o p ^r $ Sdh7$8$H$`Sa$gdm$$ Sdh`Sa$gd$  Sdh`Sa$gd $ & F OSdh^`Sa$gdT7m$$  Sdh`Sa$gdDj `j xj ~j m n n o p >q @q Tq Vq nq pq rq ^r s]C3h` h5B*CJOJQJ\aJmH,phsH,*h[z~B*CJOJQJ\aJmH,phsH,*h&?B*CJOJQJ\aJmH,phsH,0h` hB*CJOJQJ\aJmH,phsH,'h[z~B*CJOJQJaJmH,phsH,-h` hB*CJOJQJaJmH,phsH,hxCJOJQJaJmH,sH,h[z~CJOJQJaJmH,sH,$h` hCJOJQJaJmH,sH,^r vr |r u u rv w w x (} @}  P h ։ ֋ ˮeO*hoGCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH3h` hCJOJPJQJ\aJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH9h` hB*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH3hxB*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH3h[z~B*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH^r u rv w { ~  ~ p N B $ Sdh`Sa$gdm$$ Sdh`Sa$gd$ Sdh`Sa$gdoG$ Sdh`Sa$gd$ Sdh-DM `Sa$gd  < P l   r t Ξ , D z ѻѢv`````vvM$h` hCJOJQJaJmH,sH,*hRMCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hoGCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h&?CJOJPJQJaJmH,nHsH,tHB ƨ 2 8 ĸ f $ zSdh1$`Sa$gd$ Sdh7$8$H$`Sa$gdm$$ Sdh`Sa$gd$ Sdh`Sa$gd$ Sdh`Sa$gd z v ƨ  $  8 2 ʹs]G-3h` hCJOJPJQJ\aJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~B*CJOJQJ]aJmH,phsH,'h&?B*CJOJQJaJmH,phsH,-h` hB*CJOJQJaJmH,phsH,*h&?CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH$h` hCJOJQJaJmH,sH,hxCJOJQJaJmH,sH,h[z~CJOJQJaJmH,sH,2 J P 6 8 ĸ ظ Ȯ{bQ<,{h&?CJOJQJaJmH,sH,(h` hCJOJPJQJaJmH,sH, h` hCJOJQJmH,sH,0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH$h` hCJOJQJaJmH,sH,?h` h5B* CJOJPJQJ\aJmH,nHph9\sH,tH3h` hCJOJPJQJ\aJmH,nHsH,tH9h` hB*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH3h[z~B*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH t " , ǮǮǮiS=*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hHlCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hs3CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hs3CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH$h` hCJOJQJaJmH,sH,hHlCJOJQJaJmH,sH, t L v l  $  N $ & F Sdh7$8$H$^`Sa$gdT7$ Sdh`Sa$gd$ Sdh7$8$H$`Sa$gd$ Sdh-DM `Sa$gd &   6 D F $ @   0 ѻѥѻѻщsssssщWsѻ6h5hs356CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH6h5h56CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hxCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH 0 r  @ X ^  * N  8 , ѻяѻsѻѻѻѻѻѻ`K(h` hCJOJPJQJaJmH,sH,$h` hCJOJQJaJmH,sH,6h5h56CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hxCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hs3CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH 8 $ T l   $ & F Sdh^`Sa$gdT7m$$ Sdh`Sa$gdm$$ Sdh`Sa$gd $ & F Sdh7$8$H$^`Sa$gdT7, . $ T     ^ v " : X p    ٱٛٱfPfPfPf:f*h^ACJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH6h5h56CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH+h` h6CJOJPJQJaJmH,sH,"h^ACJOJPJQJaJmH,sH,*h5h56CJOJQJaJmH,sH,(h` hCJOJPJQJaJmH,sH,"h5CJOJPJQJaJmH,sH,     ~ : r l  r    $ & F Sdh^`Sa$gdT7m$$ Sdh`Sa$gd$ Sdh`Sa$gdm$$ Sdh`Sa$gd^Am$$ & F Sdh^`Sa$gdT7m$    $ | ~   N ѻѥmQ;*hs3CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH6h5hx56CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH6h5h[z~56CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH6h5h56CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h^ACJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hPxCJOJPJQJaJmH,nHsH,tHN f    l       % & & џщtbtJ2.h5h56CJOJPJQJaJmH,sH,.h5h&?56CJOJPJQJaJmH,sH,"hPxCJOJPJQJaJmH,sH,(h` hCJOJPJQJaJmH,sH,*hPxCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH6h5h56CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*hxCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH "  R % ( + . 0 2 7 9 : ; $ Sdh`Sa$gd$ 7Sdh7$8$H$`Sa$gd$ 7Sdh`Sa$gd$ Sdh`Sa$gd$ & F Sdh^`Sa$gdT7m$ & & & & ( + + - - . 0 0 2 rYr@**h&?CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nH,sH,tH,0h&?CJOJPJQJ\]aJmH,nHsH,tH6h` hCJOJPJQJ\]aJmH,nHsH,tH3h` h5CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH$h` hCJOJQJaJmH,sH,*h5h&?56CJOJQJaJmH,sH,*h5h56CJOJQJaJmH,sH, 2 22 7 7 ^7 d7 8 9 9 : ; ; t= x= ѵjU@U+(h*bhdCJOJPJQJaJmH,sH,(h*bh&?CJOJPJQJaJmH,sH,(h*bhCJOJPJQJaJmH,sH,*h&?CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h556CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH6h5h56CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH6h5h[z~56CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH ; x= C bF BJ dL RM M LO P \Q hR ^T Xi Jj l n 2p s y }   $ Sdh`Sa$gde5$ Sdh`Sa$gd*bx= > > @ @ C C C D bF G BJ J LO P P \Q bQ hR nR ^T T Xi ҽxccKcK9c9c9cKc"hCgCJOJPJQJaJmH,sH,.hCghd56CJOJPJQJaJmH,sH,(he5hdCJOJPJQJaJmH,sH,.he5hZ-56CJOJPJQJaJmH,sH,.he5hd56CJOJPJQJaJmH,sH,(h*bhZ-CJOJPJQJaJmH,sH,(h*bhdCJOJPJQJaJmH,sH,+h*bhd5CJOJPJQJaJmH,sH,.h*bhd56CJOJPJQJaJmH,sH,Xi Jj Nj l l n n 2p 6p s Rt y 8z } }  V  v t   > B | p^H*hPzhuT5CJ OJQJ\aJ mH,sH,"h> fCJOJQJ^JaJmH,sH,"huTCJOJPJQJaJmH,sH,"hdCJOJPJQJaJmH,sH,(huT56CJOJPJQJaJmH,sH,.huThd56CJOJPJQJaJmH,sH,(he5hdCJOJPJQJaJmH,sH,"hCgCJOJPJQJaJmH,sH,.hCghd56CJOJPJQJaJmH,sH, " $ & ( * , . 0 2 4 6 8 : < > @ B | ~ d1$7$8$H$gduT$d1$7$8$H$a$gduTd1$7$8$H$gdQ<$ Sdh`Sa$gde5| " $ , . B J L N X Z \ x z Ծn_Pn_Pn_I:In_:n_hv,hQ<CJOJQJaJ hv,hQ<hv,hQ<CJ OJQJaJ hv,hQ<CJOJQJaJ hv,hQ<CJOJQJ^JaJ$hPzhQ<CJOJQJaJmH,sH,*hPzhQ<5CJOJQJ\aJmH,sH,*huThuT5CJOJQJ\aJmH,sH,*hPzhyfq5CJOJQJ\aJmH,sH,*hPzhz995CJOJQJ\aJmH,sH,*hPzhuT5CJOJQJ\aJmH,sH, $ . 0 2 4 6 8 : < > @ B L N Z \ FfQd$1$7$8$H$If^gdQ<$d$1$7$8$H$Ifa$gdQ<d$1$7$8$H$IfgdQ<$Td$1$7$8$H$If]Ta$gdQ<d1$7$8$H$gdQ<\ ^ ` b d f h j l n p r t v x z $TdJ$1$7$8$H$If]Ta$gdQ<FfAWd$1$7$8$H$IfgdQ< Ĕ Ɣ Ȕ ʔ $d$1$7$8$H$If]a$gdQ<$d$1$7$8$H$Ifa$gdQ<$TdA$1$7$8$H$If]Ta$gdQ<Ff]d$1$7$8$H$If^gdQ<d$1$7$8$H$IfgdQ< ” Ĕ ʔ Д Ҕ ؔ ڔ     " $ & @ J L N T V p r x z • ĕ ޕ ٻٻٻَٝhv,hQ<CJ OJQJaJ hv,hQ<CJOJQJaJhv,hQ<CJOJQJaJhv,hQ<CJOJQJaJhv,hQ<CJOJQJaJhv,hQ<CJOJQJaJ hv,hQ<CJOJQJ^JaJ hv,hQ<6ʔ Ҕ ڔ ܔ ޔ g$d)$1$7$8$H$If]a$gdQ<$d$1$7$8$H$Ifa$gdQ<$Td$1$7$8$H$If]Ta$gdQ<Ffcd$1$7$8$H$IfgdQ<$dA$1$7$8$H$Ifa$gdQ<$jd$1$7$8$H$If]ja$gdQ<        $ & ( * , . 0 2 4 6 Ffid3$1$7$8$H$If^gdQ<d$1$7$8$H$IfgdQ<$d$1$7$8$H$If]a$gdQ<$d)$1$7$8$H$If]a$gdQ<6 8 : < > @ L N V X Z \ ^ ` b d f h j l n $Td3$1$7$8$H$If]Ta$gdQ<Ffod$1$7$8$H$If^gdQ<d$1$7$8$H$IfgdQ<n p r z | ~ Ff|d$1$7$8$H$If^gdQ<$Td$1$7$8$H$If]Ta$gdQ<Ff9vd$1$7$8$H$IfgdQ< • ĕ ƕ ȕ ʕ ̕ Ε Е ҕ ԕ ֕ ؕ ڕ ܕ ޕ Ffd$1$7$8$H$IfgdQ<ޕ       FfǏd$1$7$8$H$IfgdQ<$Td-$1$7$8$H$If]Ta$gdQ<Fffd$1$7$8$H$If^gdQ<     . 6 8 : V X ` b z Ζ Ж   & ( * ʻʝ{{ʎh{{{{ʎ$hv,hQ<CJOJQJRHP^JaJ$hv,hQ<CJOJQJRHV^JaJhv,hQ<CJOJQJaJhv,hQ<CJ OJQJaJ hv,hQ<CJOJQJaJhv,hQ<CJOJQJaJhv,hQ<CJOJQJaJ hv,hQ<CJOJQJ^JaJ hv,hQ<hv,hQ<CJOJQJaJ!      " $ & ( * , . 8 : < > @ B D Ff6dZ$1$7$8$H$If^gdQ<d$1$7$8$H$IfgdQ<$Td$1$7$8$H$If]Ta$gdQ<D F H J L N P R T V X b d f h j l n p r t v x z $Td$1$7$8$H$If]Ta$gdQ<Ffd$1$7$8$H$IfgdQ<z Ж nV&d$1$7$8$H$If]&gdQ<*d$1$7$8$H$If]*gdQ<.d$1$7$8$H$If].gdQ<d$1$7$8$H$If]gdQ<d$1$7$8$H$If]gdQ<d$1$7$8$H$IfgdQ<Ffd$1$7$8$H$If^gdQ<  ( * > R T V X Z \ ^ ` b d f h j l n p r Ff5d$1$7$8$H$IfgdQ<d$1$7$8$H$If]gdQ<$d$1$7$8$H$If]$gdQ<* < > P R V X t v B D L N b d ȹȪުȊ{j{UEhv,hQ<5CJOJQJaJ)hv,hQ<56CJ OJQJ]^JaJ hv,hQ<CJOJQJ^JaJhv,hQ<CJ OJQJaJ hv,hQ<CJOJQJaJ hv,hQ<CJ OJQJ^JaJ hv,hQ<CJOJQJaJhv,hQ<CJOJQJaJ hv,hQ<hv,hQ<CJOJQJaJhv,hQ<CJOJQJaJ$hv,hQ<CJOJQJRHZ^JaJr t v x z | ~ (dz$1$7$8$H$If^(gdQ<FfeFf*d$1$7$8$H$IfgdQ< FfId$1$7$8$H$IfgdQ<  -d$1$7$8$H$IfgdQ<kdb$$If4H (l$hDT <  $$$$4a(ytQ<    D F H J L (df$1$7$8$H$If^(gdQ<d$1$7$8$H$IfgdQ< L N kdo$$If (l$hDT$  ((((4a(ytQ<N d f h j (d@$1$7$8$H$If^(gdQ<d$1$7$8$H$IfgdQ< d j   0 2 : < > @ ʻѻʬʞ~jXFX"h:hyfq5CJOJQJ\aJ"h:huT5CJOJQJ\aJ&h:h> f5CJOJQJ\^JaJ h> f5CJOJQJ\^JaJh> j䴳ϴ,Ա,<CJOJQJaJhv,hQ<CJ OJQJaJ hv,hQ<hv,hQ<CJOJQJaJ hv,hQ<CJOJQJ^JaJhv,hQ<CJOJQJaJ kd$$If4 ($h`TH ((((4a(ytQ< (d3$1$7$8$H$If^(gdQ<d$1$7$8$H$IfgdQ< -d$1$7$8$H$IfgdQ<kd$$If4 ($h T`$  $$$$4a(ytQ<        d$1$7$8$H$IfgdQ<   kdۺ$$If4L (l$hDT $  ((((4a(ytQ<      " $ & ( * , . 0 2 < > @ ҙ , (d1$7$8$H$^(gdsyd1$7$8$H$gdjd1$7$8$H$gd> ڳ$1$7$8$$< ™ Й ҙ ܙ * , . 2 4 D ͻpaUD5&hv,hsyCJOJQJaJhv,hsyCJOJQJaJ hv,hsyCJOJQJ^JaJhsyCJOJQJaJh:hsyCJOJQJaJ"h:hsy5CJOJQJ\aJ h:5CJOJQJ\^JaJ&h:hyfq5CJOJQJ\^JaJ&h:huT5CJOJQJ\^JaJ"h:h> f5CJOJQJ\aJ"h:hyfq5CJOJQJ\aJ"h:huT5CJOJQJ\aJh:5CJOJQJ\aJ, . 4 6 8 : < > @ B D F d$1$7$8$H$IfgdL$Wd$1$7$8$H$If]Wa$gdLdr1$7$8$H$gdsy D F H L ^ ` b f x z | Ě ƚ Ț К Қ ښ ܚ      $ & ( * , ~ ʷʕ$hv,hsyCJOJQJRH]^JaJhv,hsyCJOJQJaJ$hv,hsyCJOJQJRHW^JaJhv,hsyCJOJQJaJ hv,hsyCJOJQJ^JaJ hv,hsyhv,hsyCJOJQJaJ3F H kd$$If xt | p t,X((((4aytLH N P R T V X Z \ ^ ` d$1$7$8$H$IfgdL$Wd$1$7$8$H$If]Wa$gdL ` b kd$$If xt | p t,X((((4aytLb h j l n p r t v x z d$1$7$8$H$IfgdL$Wd$1$7$8$H$If]Wa$gdL z | kd$$If xt | p t,X((((4aytL| d$1$7$8$H$IfgdL$Wd$1$7$8$H$If]Wa$gdL kd $$If xt | p t,X((((4aytL d$1$7$8$H$IfgdL$Wd$1$7$8$H$If]Wa$gdL kd@$$If xt | p t,X((((4aytL š Ě ƚ d$1$7$8$H$IfgdL$Wd$1$7$8$H$If]Wa$gdL ƚ Ț kd`$$If xt | p t,X((((4aytLȚ Қ ܚ    & gPd$1$7$8$H$If^PgdLd$1$7$8$H$If^gdL$d$1$7$8$H$If]a$gdL$d$1$7$8$H$If]a$gdL$d$1$7$8$H$Ifa$gdL$d$1$7$8$H$If]a$gdL & ( d$1$7$8$H$IfgdL( * kd$$If) xt | p t,X((((4aytL* , Pd#$1$7$8$H$If^PgdLd#$1$7$8$H$If^gdL,d#$1$7$8$H$If^,gdLd$1$7$8$H$IfgdL ֛ ؛ ڛ {`H44d$1$7$8$H$IfgdL,d#$1$7$8$H$If^,gdL$OdD$1$7$8$H$If]Oa$gdLkd$$Ifrt, X4aytL ԛ ֛ ޛ  " $ ǸseseYMAYhjxHCJOJQJaJhJ0CJOJQJaJhjCJOJQJaJjhv,UmHnHu jhhUmHnHuhv,hsyCJOJQJaJ hv,hsyhv,hsyCJOJQJaJhv,hsyCJOJQJaJhv,hsyCJOJQJaJ hv,hsyCJOJQJ^JaJhv,hsy5CJOJQJaJ-hv,hsy56CJOJQJRH]]^JaJڛ ܛ ޛ ?kdR$$If4֞| p t,`X4aytLd$1$7$8$H$IfgdL d$1$7$8$H$IfgdL kd8$$If4C xt | p t, X((((4aytL              " $ f h d1$7$8$H$gdjxHd1$7$8$H$gdjxHd1$7$8$H$gdJ0d81$7$8$H$gdj$ ڜ d f h | ~ ͻ}n_nPI:PIhv,hjxHCJOJQJaJ hv,hjxHhv,hjxHCJOJQJaJhv,hjxHCJ OJQJaJ hv,hjxHCJOJQJaJ hv,hjxHCJOJQJ^JaJhjxHCJOJQJaJh:hjxHCJOJQJaJ"h:hjxH5CJOJQJ\aJ"h:hyfq5CJOJQJ\aJh:5CJOJQJ\aJ"h:hz995CJOJQJ\aJ"h:h:5CJOJQJ\aJh ~ Ff$d$1$7$8$H$Ifa$gdLdd$1$7$8$H$If^dgdLxd$1$7$8$H$If^xgdLd$1$7$8$H$If^gdLd$1$7$8$H$IfgdL  d$1$7$8$H$If^gdLFfd$1$7$8$H$IfgdL  ĝ ؝    " < > @ P f h j z Ξ Ҟ Ԟ ֞     2 4 ̻̬̝̻̻̻̻̎phv,hjxHCJ OJQJaJ hv,hjxHCJ OJQJaJ hv,hjxHCJOJQJaJhv,hjxHCJOJQJaJhv,hjxHCJOJQJaJ hv,hjxHCJOJQJ^JaJ hv,hjxHhv,hjxHCJOJQJaJhv,hjxHCJOJQJaJhv,hjxHCJ OJQJaJ , ĝ ڝ -d$1$7$8$H$IfgdLkd$$If4r Tp0 $$ dX`$$$$4aytLڝ ܝ ޝ d$1$7$8$H$IfgdL -d$1$7$8$H$IfgdLkd$$If4! Tp0 $$`dX $$$$4aytL        Ff$d$1$7$8$H$Ifa$gdLdd$1$7$8$H$If^dgdLd$1$7$8$H$If^gdLd$1$7$8$H$IfgdL       " $ & ( * , . 0 2 4 6 8 : < $d$1$7$8$H$Ifa$gdLd$1$7$8$H$If^gdLFfd$1$7$8$H$IfgdL< > @ R T V X Z \ ^ ` b d f h $d$1$7$8$H$Ifa$gdL$d$1$7$8$H$Ifa$gdLd$1$7$8$H$If^gdL$Sd$1$7$8$H$If]Sa$gdLFfd$1$7$8$H$IfgdLh j | ~ dd$1$7$8$H$If^dgdLd$1$7$8$H$If^gdLd$1$7$8$H$If^gdLd$1$7$8$H$IfgdL$Sd$1$7$8$H$If]Sa$gdLFf ž Ffhd$1$7$8$H$If^gdL$Sd$1$7$8$H$If]Sa$gdLFfd$1$7$8$H$IfgdL$d$1$7$8$H$Ifa$gdLž Ğ ƞ Ȟ ʞ ̞ Ξ О Ҟ Ԟ ֞ $Sd$1$7$8$H$If]Sa$gdLFf$d$1$7$8$H$Ifa$gdLd$1$7$8$H$If^gdLd$1$7$8$H$IfgdL            Ff$d$1$7$8$H$Ifa$gdL$d$1$7$8$H$Ifa$gdLd$1$7$8$H$If^gdLFfrd$1$7$8$H$IfgdL   " $ & ( * , . 0 2 4 6 8 : < > @ B D F H J L N Ffd$1$7$8$H$IfgdL4 6 P R T \ ^ b d j l r z | ~    & ( * . n p ~ ʻʻʻʻʻʻʻthjxHCJOJQJaJjhv,UmHnHuhv,hjxHCJ OJQJaJ hv,hjxHCJOJQJaJhv,hjxHCJOJQJaJhv,hjxHCJOJQJaJ hv,hjxHCJOJQJ^JaJhv,hjxHCJOJQJaJhv,hjxHCJOJQJaJ hv,hjxH,N P R T ^ d l t v x zbdd$1$7$8$H$If^dgdL$d$1$7$8$H$If]a$gdL$Cd$1$7$8$H$If]Ca$gdL$\d$1$7$8$H$If]\a$gdL$d$1$7$8$H$If]a$gdLFfd$1$7$8$H$IfgdL x z | d$1$7$8$H$IfgdL$d$1$7$8$H$Ifa$gdL| ~ B..d$1$7$8$H$IfgdLkd`$$IfvִT0 $$      4aytL q$d$1$7$8$H$Ifa$gdLhd$1$7$8$H$If^hgdLd$1$7$8$H$If^gdL$d$1$7$8$H$If]a$gdLd$1$7$8$H$IfgdL(d$1$7$8$H$If^(gdL kd]$$If4A @0 $"$$d` d````l((((4aytL              " $ & ( FfHd$1$7$8$H$IfgdL( * kdq$$If46 @0 $"$$d  d    l((((4aytL* , . p r t v x z | ~ Ff (d$1$7$8$H$If^(gdLd$1$7$8$H$IfgdL Р Ҡ Ԡ  d$1$7$8$H$If^ gdLd1$7$8$H$gdjxHFfd$1$7$8$H$IfgdLFf  Π Р Ҡ Ԡ ֠ ܠ x z | Ρ С ҡ ܡ ޡ ˼m[[L>hjxHCJOJQJ^JaJh:hjxHCJOJQJaJ"h:hjxH5CJOJQJ\aJ"h:h:5CJOJQJ\aJh:5CJOJQJ\aJhjxHCJOJQJaJhv,hjxHCJ OJQJaJ hjCJOJQJaJ hv,hjxHhv,hjxHCJOJQJaJhv,hjxHCJOJQJaJhv,hjxH5CJOJQJaJ)hv,hjxH56CJ OJQJ]^JaJ Ԡ ֠ ؠ ڠ ܠ ޠ ttd$1$7$8$H$IfgdL $IfgdLd81$7$8$H$gdj^kdU$$IfF\  L    4aytL z С ҡ ޡ  q]I$d1$5$7$8$H$a$gdjxHd1$7$8$H$^gdjxHd1$7$8$H$gdjxHdU1$7$8$H$gdjxHd1$7$8$H$gdjxH^kd$$IfF\  L    4aytLޡ    $ . 2 < > P p r t v ǹի՘ziZSDZS5Zhv,hjxHCJOJQJaJhv,hjxHCJ OJQJaJ hv,hjxHhv,hjxHCJOJQJaJ hv,hjxHCJOJQJ^JaJhv,hjxHCJOJQJaJhv,hjxHCJOJQJaJ$hv,hjxHCJOJQJRHX^JaJhjxHCJOJQJ^JaJhjxHCJOJQJ^JaJjhv,UmHnHuhjxHCJOJQJaJhjxHCJ OJQJ^JaJ jhhUmHnHu " $ 0 2 > @ B D F H J L N P d$1$7$8$H$IfgdL$Jd$1$7$8$H$If]Ja$gdLd1$7$8$H$gdjxHd1$7$8$H$^gdjxHd1$7$8$H$gdjxHd1$7$8$H$^gdjxHP r t v x z | ~ FfFfd$1$7$8$H$IfgdL<d$1$7$8$H$If^<gdL ¢ Ģ Ƣ Ȣ ʢ ̢ ΢ ڢ ܢ ޢ Ff$Jd$1$7$8$H$If]Ja$gdLFfad$1$7$8$H$IfgdL ʢ ̢ ΢ آ ڢ      4 6 8 N P R h j l r £ ģ ڣ ܣ ޣ ȹ׮׹׎p׹׎׹ahv,hjxHCJOJQJaJhv,hjxHCJ OJQJaJ hv,hjxHCJOJQJaJhv,hjxHCJOJQJaJ hv,hjxHCJOJQJ^JaJhv,hjxHOJQJhv,hjxHCJOJQJaJhv,hjxHCJOJQJaJhv,hjxHCJOJQJaJ$hv,hjxHCJOJQJRHX^JaJ hv,hjxH&    " $ & ( * , . 0 2 4 $Jd$1$7$8$H$If]Ja$gdLFf"<d$1$7$8$H$If^<gdLd$1$7$8$H$IfgdL4 6 8 : < > @ B D F H J L N P R T V X Z \ ^ ` b d f h Ff*Ffi&d$1$7$8$H$IfgdLh j l t v x z | ~ Fft1$Jd$1$7$8$H$If]Ja$gdLFf.d$1$7$8$H$IfgdL £ ģ ƣ ȣ ʣ ̣ Σ У ң ԣ ֣ أ ڣ ܣ ޣ Ff9Ff4<d$1$7$8$H$If^<gdLd$1$7$8$H$IfgdL   d$1$7$8$H$If]gdLd$1$7$8$H$If]gdLd$1$7$8$H$If]gdLRd$1$7$8$H$If]RgdLFf=d$1$7$8$H$IfgdL ޣ     ( * 2 4 < B d f h j x Τ Ф Ҥ Ԥ ȹȹȹȹȹȹȹۙwd$hv,hjxHCJOJQJRH[^JaJhv,hjxHCJOJQJaJ$hv,hjxHCJOJQJRH]^JaJhv,hjxHCJOJQJaJ hv,hjxHCJOJQJ^JaJhv,hjxHCJOJQJaJ$hv,hjxHCJOJQJRHc^JaJ hv,hjxHhv,hjxHCJOJQJaJhv,hjxHCJOJQJaJ * 4 > @ B f h j l n p r t v x Ff`A<d$1$7$8$H$If^<gdLd$1$7$8$H$IfgdLbd$1$7$8$H$If^bgdLd$1$7$8$H$If]gdLd$1$7$8$H$If]gdLx Ф Ҥ Ԥ Ff H<d$1$7$8$H$If^<gdLFfDd$1$7$8$H$IfgdLbd$1$7$8$H$If^bgdLԤ     n Υ & ˺{lZH6HlH#hQThK5CJOJPJQJaJ#hQTh`5CJOJPJQJaJ#hQThQT5CJOJPJQJaJhQT5CJOJPJQJaJhjxHCJOJQJaJjhv,UmHnHu hv,hjxHhv,hjxHCJOJQJaJhv,hjxHCJOJQJaJ hv,hjxHCJOJQJ^JaJhv,hjxHCJOJQJaJhv,hjxH5CJOJQJaJ)hv,hjxH56CJOJQJRH_]aJԤ    d1$7$8$H$gdjxHd81$7$8$H$gdjxHFf^K<d$1$7$8$H$If^<gdLd$1$7$8$H$IfgdL$dD$1$7$8$H$If]a$gdL   Х & F H : < > v w xt p d^gd`dgd`dgd`dgdK 0 Pd8gdK  d^ gd` 0 d8gdKdgdQT d^gdQTd1$7$8$H$gdjxH$d1$5$7$8$H$a$gdjxH & ( < D F H | ~ 8 : > H J V X f h v ܧ ޴޴޴oeXKh g:5CJOJPJQJhyfq5CJOJPJQJhKOJPJQJhQTh`56OJPJQJh.h`CJOJPJQJh.h`OJPJQJh.h`CJOJPJQJh`OJPJQJh`CJOJPJQJhKh`CJOJPJQJhKhKCJOJPJQJhKCJOJPJQJ*jhv,CJOJPJQJUmHnHuv ܧ ާ $Pd$If]Pa$gdL$d$If]a$gdL$d$If]a$gdL d$IfgdLdgd g:d>gd g:dgd`ܧ ާ " * , 2 J T V ^ ` f ~ ƨ Ȩ Ψ   & ( ܱܣ}g+h:h> f5CJOJPJQJaJmH,sH,h:OJPJQJh g:OJPJQJ"hQTh g:56CJOJPJQJhQTh g:5OJPJQJhv,h g:CJOJPJQJhv,h g:OJPJQJRHchv,h g:OJPJQJ hv,h g:hv,h g:5OJPJQJhv,h g:CJOJPJQJ" " $ & ( * xllll d$IfgdLkdIM$$Ife\X DX((4a p(ytL* , 2 > J T xhUB3$d$Ifa$gdL$@d$If]@a$gdL$Td$If]Ta$gdLxd$If^xgdLkdN$$If\X DX((4a p(ytLT V X Z \ ^ ]QQQQ d$IfgdLkdN$$IfP\X DX(( (4a p(ytL^ ` f r ~ ]M:'$@d$If]@a$gdL$Td$If]Ta$gdLxd$If^xgdLkdO$$If \X DX(( (4a p(ytL~ i]]]] d$IfgdLkdP$$IfP\X DX((4a p(ytL$d$Ifa$gdL xhUB3$d$Ifa$gdL$@d$If]@a$gdL$Td$If]Ta$gdLxd$If^xgdLkdQ$$If\X DX((4a p(ytL ¨ Ĩ ƨ ]QQQQ d$IfgdLkdR$$IfP\X DX(( (4a p(ytLƨ Ȩ Ψ ڨ ]M:'$@d$If]@a$gdL$Td$If]Ta$gdLxd$If^xgdLkdS$$If\X DX(( (4a p(ytL i]]]] d$IfgdLkdT$$If[\X DX((4a p(ytL$d$Ifa$gdL      " $ & xph````````d8gd g:dgd g:dgd g:kd[U$$If\X DX((4a p(ytL ( 8 : < P t ީ n r   {bLbLb6b.jhU*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h&?CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h&?CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH+h:h:5CJOJPJQJaJmH,sH,%h5CJOJPJQJaJmH,sH,+h:h5CJOJPJQJaJmHsH& : < ީ n n |  < ij ص , $ & F Sdh^`Sa$gdT7$ & F 8Sdh^`Sa$gdT7$ & FSdh^`Sa$gdT7$ & FSdh^`Sa$gdT7 $dha$gd: R T j l n p Ȭ | ~    ү ԯ " : < ¬–o^O^oO^h` hCJOJQJaJ h` hCJOJPJQJaJ#h` h>*CJOJPJQJaJ(h` hCJOJPJQJaJnHtH*h[z~CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH*h&?CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tHjhUh ± ı Ա ֱ ر Ȳ ʲ ܲ ޲ ³ ij Գ س  &  * ֽxx_O_Oh&?CJOJQJaJmH,sH,0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH h` hCJOJPJQJaJ$h` hCJOJQJaJmH,sH,(h` hCJOJPJQJaJmH,sH,hjhU1h` hB*CJOJPJQJaJmH,phsH,)h` hB*CJOJPJQJaJph(h` hCJOJPJQJaJnHtH* : >    : N  Z n   z T h x | 8 L    & J +h B*CJOJPJQJaJmH,phsH,1h` hB*CJOJPJQJaJmH,phsH,h` hCJOJQJaJh&?CJOJQJaJmH,sH,0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH$h` hCJOJQJaJmH,sH,1  j j @  J $ & F Sdh^`Sa$gdT7$ & F Sdh^`Sa$gdT7$ & FSdh^`Sa$gdT7$ & F Sdh^`Sa$gdT7J f X l 6 0  pWAWAW0 h` hCJOJPJQJaJ*h&?CJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH6h` hCJOJPJQJ\]aJmH,nHsH,tH<h` hB*CJOJPJQJ\aJmH,nHphsH,tH3h&?B*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tH9h` hB*CJOJPJQJaJmHnHphsHtH9h` hB*CJOJPJQJaJmH,nHphsH,tHJ 6 H f F l n {$ & FSdh^`Sa$gdT7$ & FSdh^`Sa$gdT7m$$ & FSdh^`Sa$gdT7$ & F Sdh^`Sa$gdT7$ & F Sdh^`Sa$gdT7 F  l ~  T V $ l  & " šw`wXTXhjhU-h` hB*CJOJQJaJmHphsH-h` hB*CJOJQJaJmH,phsH,$h` hJCJOJQJaJmH,sH,$hJhJCJOJQJaJmH,sH, h` hCJOJPJQJaJ$h` hCJOJQJaJmH,sH,$h` hCJOJQJaJmHsH(h` hCJOJPJQJaJmHsH L  j & l ~ @ H F D $ & F Sdh^`Sa$gdT7m$$ & FSdh^`Sa$gdT7$ & FSdh^`Sa$gdT7m$D $ F  h f     h 6 @  ! & FSdh1$^`SgdT7$ & FSdh^`Sa$gdT7$ & FSdh^`Sa$gdT7m$ F H f h f   f  < F V p r t v & ( @ B Ű~dOOO~<$h` hCJOJQJaJmHsH(h` hCJOJPJQJaJnHtH3h` hCJOJPJQJ\aJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH0h` hCJOJPJQJaJmHnHsHtH(h` hCJOJPJQJaJmHsHh` h0JCJaJ$h` hCJOJQJaJmH,sH,jhU$h` hCJOJQJaJmHsH v ( x        T       $ & FSdh1$^`Sa$gdT7m$$ & FSdh^`Sa$gdT7m$$ & F Sdh^`Sa$gdT7$ & FSdh^`Sa$gdT7B R ^ b n p x      R T  J L     ƳnO=h` hB*CJOJPJ QJ_HaJmHnHphsHtH9h` hB*CJOJQJ_HaJmHnHphsHtH(h` hCJOJPJQJaJmHsH$h` hCJOJQJaJmH,sH,$h` hCJOJQJaJmHsH(h:hCJOJPJQJaJmHsHhPzh5PJ\mHsH(h` hCJOJPJQJaJmHsH   " `          " " r# |$ % `' z' u`K(h:hCJOJPJQJaJmHsH(h` hCJOJPJQJaJmH,sH,$h` hCJOJQJaJmH,sH, h` hCJOJPJQJaJ(h` hCJOJPJQJaJmHsH$h` hCJOJQJaJmHsH'h` hCJOJQJ\aJmHsH*h` h6CJOJQJ]aJmHsH'h` hCJOJQJ]aJmHsH    ! # r# # |$ % & `' ' ( ) * j+ @, - / $ & FSdh@&^`Sa$gdT7m$$ & FSdh^`Sa$gdT7m$$ & FSdh^`Sa$gdT7z' |' ' ' ' ' R( ( ( 6, <, @, - - - - - - . ҿ蘿nX@/ h` hCJOJPJQJaJ.h` h6CJOJPJQJ]aJmHsH+h` hCJOJPJQJ]aJmHsH(h` hCJOJPJQJaJmH,sH,(h` hCJOJPJQJaJmHsH/h` hCJKH$OJPJQJ\aJmHsHh` hCJOJQJaJ$h` hCJOJQJaJmHsH+h` hCJOJPJQJ\aJmHsH.h` h5CJOJPJQJ\aJmHsH. . / / / / / / / / 20 40 @0 B0 2 2 2 2 &2 <2 >2 H2 J2 N2 P2 T2 V2 ^2 `2 h2 p2 r2 t2 z2 |2 2 3 3 ~3 3 $4 Ȱޟދxxxxxxixxxxxh` hCJOJQJaJ$h` hCJOJQJaJmHsH'h` hCJOJQJ\aJmHsH h` hCJOJPJQJaJ.h` h6CJOJPJQJ]aJmHsH+h` hCJOJPJQJ]aJmHsH(h` hCJOJPJQJaJmHsHhjhU(/ &2 (4 4 F5 5 6 7 8 9 : ^; < = ? j@ PA B tB RC $ & Fdh^`a$gdT7$ & Fdha$gdT7$ & FSdh^`Sa$gdT7$ & FSdh^`Sa$gdT7m$$4 (4 N4 P4 4 4 9 9 9 9 9 : : : : : : : : : : : : : : ^; l; n; v; x; ׿rrbSbSbSbSbSbSbSbSbSh` hCJOJQJaJh` hCJOJQJ\aJ h` hCJOJPJQJaJ#h` hCJOJPJQJ\aJ(h` hCJOJPJQJaJmH,sH,(h` hCJOJPJQJaJmHsH.h` h6CJOJPJQJ]aJmHsH+h` hCJOJPJQJ]aJmHsH$h` hCJOJQJaJmH,sH,x; z; ; ; ; ; 6< 8< B< = :> > ? j@ v@ x@ z@ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ @ PA `A dA fA lA xA zA A B B ̷tb#h` hCJOJPJQJ\aJ(h` hCJOJPJQJaJnHtH(h` hCJOJPJQJaJnHtH0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH(h` hCJOJPJQJaJmH,sH,h` hCJOJQJaJh` hCJOJQJ\aJ'h` hCJOJQJ\aJmH,sH,%B B (B *B 6B rB tB RC D D D E HE RE TE fE E E E E E E F F F F F F 0F 4F FF F F 6G Dzucucucucucucucucu#h` hCJPJ\aJmH sH  h` hCJPJaJmH sH $h` hCJOJQJaJmH,sH,0h` hCJOJPJQJaJmH,nHsH,tH(h` hCJOJPJQJaJmH,sH,+h` hCJOJPJQJ\aJmH,sH,#h` hCJOJPJQJ\aJ h` hCJOJPJQJaJ!RC D E 6G H LI (K L N ,S U X Y ` ` ~gdP$d`a$gdP7`7gdP$a$gdP$ & Fdh^`a$gdVA$ & Fdh^`a$gdT7$ & FSdh^`Sa$gdT7$ & FSdh^`Sa$gdT76G G G G G G G NH PH H H H H 6I JI LI I I JJ hJ jJ J J $K &K (K Ƶl[[C.h:h6CJPJ\aJmH,nHsH,tH h:hCJPJaJnHtH+huLwhCJPJ\aJmH nHsH tH(huLwhCJPJaJmH nHsH tH h` hCJPJaJmH,sH,h` hCJPJaJ h` hCJPJaJmH sH h` hCJmH sH  h:hhjhUh` hCJaJh` hCJaJmH sH (K *K ,K L L L L N N N N rO Q R R $S *S ,S ð~kXHX9.hhk mH,sH,h%hk OJQJmH,sH,hk B*OJQJmH,phsH,%h%hk B*OJQJmH,phsH,%hEX.hk B*OJQJmH,phsH,hEX.hk OJQJmH,sH,hEX.hk mH,sH,jhEX.hk 0JUhHr~hk mH,sH,$hHr~hk OJQJmH,nHsH,tHh-(hk mH,sH,jhk 0JUhdhk OJQJmH,sH,hdhk mH,sH,jhdhk 0JU,S .S U U X X X 8X :X RX Y Y Y Z Z _ _ ` ` ` 4a >a a a a οzjzjz_N???hvhhk OJQJmH,sH,!jhvhhk 0JOJQJUh4@hk mH,sH,hk CJOJQJaJmH,sH,$h4@hk CJOJQJaJmH,sH,h*hk mH,sH,jhk 0JUhk OJQJmH,sH, hLhk 0JOJQJmH,sH,hLhk OJQJmH,sH,!jhLhk 0JOJQJUh&Nhk OJQJmH,sH,!jh&Nhk 0JOJQJUa a 0b :b Bb Fb ~b b b b c c :c >c jc c c c c c c c Hd Ld Nd Pd Rd Vd Xd \d ^d bd dd hd jd d d d d d d d ¸.h:h6CJPJ\aJmH,nHsH,tHhk jhU*hv,mHnHu*hjhUjhdUhdhvhhk OJQJmH,sH,hk OJQJmH,sH,)` Nd Pd Td Vd Zd \d `d bd fd hd d d d d d $ & Fdh^`a$gdVA$a$ dgdP$a$gd30/ =!"#$m%0 $D 00/ =!"#$m% P0 ,,p 9 0&P 1h:pP. A!"S#n$n% FSԚkw GJFIFC    $.' ",#(7),01444'9=82<.342C  2!!22222222222222222222222222222222222222222222222222o" }!1AQa"q2#BR$3br %&'()*456789:CDEFGHIJSTUVWXYZcdefghijstuvwxyz w!1AQaq"2B #3Rbr $4%&'()*56789:CDEFGHIJSTUVWXYZcdefghijstuvwxyz ?( ( (<^>?e?a~6KO'v_oQ /YkUqQz_ާsϵ*YzX߷⫍P;,g}?UxCKku FXQݏ-wVUS95JUfgQE䞐QEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQ_DxEPEP]O?ѿ46/1ףiXb?#ZGQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQ_DxEPEP]O?ѿ46/1ףiXb?#ZGQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQ_DxEPEP]O?ѿ46/1ףiXb?#ZGQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQ_DxEPEP]O?ѿ46/1ףiXb?#ZGQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQ_DxEPEP]O?ѿ46/1ףiXb?#ZGQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQ_DxEPEP]O?ѿ46/1ףiXb?#ZGQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQ_DxEPEP]O?ѿ46/1ףiXb?#ZGQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQ_DxEPEP]O?ѿ46/1ףiXb?#ZGQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEZz}έF=SgWCG/QTHQEV#_qbG@K1S?EWϞQEQEQEQEQEQ_DxEPEP]O?ѿ46/1ףiXb?#ZGQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQT]NLdh۸FnHdZe~!JsWIѿG,}U_Wz}ʊe~^>?>WCvTW /FkUoiQzޟsxdt6 1} lr4QE# ( ( ( (<+_T3YգǪܿ|(0* ( ?c/ Vuh1*g#h ( ( ( ( (>y+((+i#z7eF;o + GkCJ(C ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( (9țlb׍WDgj\ߩb5QEvEPEP.>WuS $QEsQ@Q@Q@Q@Ǫܿc?_ u}>Qمϰ1+:t3YϷϰϰϰϰϰ?e?a~UZzoQ /YkUR03(+ϵ*+L{&@II/@YA8*'I'"֍Gh((((s"mы^5^oZp?~נQErQ@Q@bgC<]1_cס׋3=L7QEnQEQEQEQExV#_rfG_T3YQKaEUQEǥ_?c/ TeGGEQEQEQEQEQE|EW QEQEWeF;o +wVHևQExQEQEQEQEcE޽R_v^ yϊE`QEQEW.i+«t4@bv`&hEEPEPEPEP=oZ_țlb׍W<_ƽ(Ӕ((??=zy\_a(sp((((µOC5Z:z}ߏ_ ((F=/gV#_qb *?=֊(=((((((((/1ףi\mv_ ?cFҰ F?T+=`((((+#z/cE޺_|W6(\((@sKH^^ȹפ_ 3F(0 ( ( ( (9țlb׍WDgj\ߩb5QEvEPEP.>WuS $QEsQ@Q@Q@Q@Ǫܿc?_ u}>Qمϰ1+:t3YϷϰϰϰϰϰhyӳҖ4ɳ9;ͨé?-<m7FNjˠ)[tMv{Hw_ym-hig>hyoG4{Hw_x{9=w^^eR~pyV?Wm NA(Z1M:æz+#PSJֹ͍z+#PSJր5J=hş))%@VG%:hC?kYP:z}έ dsP#9.dtaЂăT|v!ʵG(K6w4yoU!}s6w4yoGuaǥ_[t}sOS8cwcS:zZEdSJ֏Jt? Cׄz NA(Z?)%@VG%:izF/(/çʳ  㨭oZϴ?QEbhأVQ@ح(C~P+_>k>߱E}}bZϴ?QEbhأVQ@ح(C~P+_>k>߱E}}bZϴ?QEbhج2&E ".Ϧ(5k>߱Gح(Zϴ?Q+_(V}}b(C~bhآ>k>߱Gح(Zϴ?Q+_(V}}b(C~bhآ>k>߱Gح(3:;¶1 kclp+[BXF(&C~bhآ>k>߱Gح(Zϴ?Q+_(V}}b(C~bhآ>k>߱Gح(Zϴ?Q+_(V}}b(C~bhآɷ"_^Lah*bk>߱E}}bZϴ?QEbhأVQ@ح(C~P+_>k>߱E}}bZϴ?QEbhأVQ@ح(C~P+_>k>߱E}}bYΆrywm٠FmWWφ] YL;@SJFIFC    $.' ",#(7),01444'9=82<.342C  2!!22222222222222222222222222222222222222222222222222" }!1AQa"q2#BR$3br %&'()*456789:CDEFGHIJSTUVWXYZcdefghijstuvwxyz w!1AQaq"2B #3Rbr $4%&'()*56789:CDEFGHIJSTUVWXYZcdefghijstuvwxyz ?e^iXK;¨I+x AbͲ+ DZeʧIOԼG*:9g^# %̓6jiQI|-䋵0$a8v!IX(٠F5,lMs$_WtdJFIFC    $.' ",#(7),01444'9=82<.342C  2!!22222222222222222222222222222222222222222222222222A" }!1AQa"q2#BR$3br %&'()*456789:CDEFGHIJSTUVWXYZcdefghijstuvwxyz w!1AQaq"2B #3Rbr $4%&'()*56789:CDEFGHIJSTUVWXYZcdefghijstuvwxyz ?( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( λt RL+˿11=O8d7|kk;}JeM迩<|uM{{;Os3ny?vpLjŪO:2n>.W%컯1wV[]9]_Jjǚ'tk-z>wAEVxB5sB5s?QVIQEyg`QEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEW˸h+҅NndrjJ.xҋH/a4&C1#j*0M:Gf>;'VGGϥxX8: {nNޛ3Ec[QI x1Yw?Up4Wv.F )_s<Wu;._Ɖo~ݐ G* "mэ] ySiw ((((((((((((((((((((((cFw`%jikirSSO_G?ƎWWE*?ƏM?]袊C 澆k}qc>(N(| "mэ] s6Ʈė=_ (,((((((((((((((((((((("?k̫uO^MyvafwAYۖڟonϯ?}߷ק\R%-m[pPuM5˲zk vV얟p}߿ׯM^ 85`+`+]QEp+yG_Ō?0+8B(e7F5t5xDik^)| (̰((((((((((((((((((((( 2J֟е 16=p{svbcZ<>`GH= Iy>[͞ǭz;j_} |=qr2o58h]ϥɸX.eΒ|?/.n@kQՑNZwQª0PncSY֭+y/#袊 ypkXϳ ((_țam?cWC\M1%b( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( (35O@5UzK 81 (0(j(t¾ypkXϳ ((_țam?cWC\M1%b( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( (1K}sk'`\$ڿ4 |c Zj*6 6? ?IiEmϚ]oIiMCO(pzQ^iQEQEQEQEgk.j/k«u5O@5U>pc>$QEwaEPQE||_CW5>8gQEz'QE6Ʈțam?cWC^ oK՞/zQYQEQEQEQEQEV7ot:9md{+WZŒEfzj(WWibzj+GC5b'ܻg OaIВWE[?N[Y<3'h<`J&!WCE]WeTaQ- oIiMCO+og|kMCO!'mbr<Ȭ<{V [/e]B#mQEyQxAqqAqq݇jQEEPQE坁EWIm'Gm#~RMEdMCm#~?g>sZHG$G7 =4{QEAFv"^*_sTI^^g3AEWyQE} EWΞW55|^|S~aEWpQ@ol?jk7F5t5$YRQEaEPEPEPEPEP=E]WoE]Wv9AEekzZL{?̌ݸqܸ?>^,eT[idʸG=եuVak[?0[GGQEg=E]WoE]Wv9AEekzZL{?̌M &6ؕOc2N'z|KN>iu*ޗ!{/oKwOWTg=6(09"/?"ψ7OiA$aI7J>o^j~GkAwGj2/꺬M)?kW:_9mL;Gz9Zės_m# lZϯf{/w;E.o~ǭ#Xd09z^Y%L h=HϾ"aRUγ4xЌԔ^u=֊(4c Zc Z5_+*i&$;d lsX>#}tJz z:^J4K}S^ۋWo7_޷Es>]%|wWB+Nf etzQ\"35O@5UzK 81 (0(j(t¾y?ס8dEVC-hEFfZ>EXțam?cWC\߀=OJ^ (̰((((([谼MŒvyv$68%~Kr@z0ԩݜ5Z̒~=tVű#pj俛> {׃_%X;`x RHʺ&鑍FaTw5RoGciW ]r-Sv*b|Cʗ3QEy'iA{M # IQYBbT^/E_A:Z~"rMjܵvcǿګMuk[>wXK?(xZX僼_^޾VpPsR:r{._X,S`>pw*g?ohĚHQ{~tCpT]O8$Z(c~%ȹo_k=y]zĿ-+_#x# ?>tNC"{:SZjN7k8 Nї7Q]G} EWΞxAqq|HeN?s?f,-7*w8Q^ Hnm[A >>DVt-c{ҺߵĿ٨n^Y6}A\5)ۿLhJH/' &N$VĿ٣w?/kЧ(CD1U]jgQEyY/5o@5}/5o@5z8/XQErQ@JQEWu|]8}((ȑO54iZj^i (̰((((("}u\|7@+ #m\t^趬^җƽOd+=s"}u\|7@+ ?c/ Vuh1*g#h8߉.[^W^/E_q_ (`(j(t7_ות|Kr@z+=J?kqQ]QE#N1k$iF5t$YQEaEPEPEPEPEP/E_>%ȹo_k=y]z?n+EWYxG+iڹ #mY/zEWz/E_>%ȹo_k=y]z?n+EWYǥ_?c/ TeGGEq\KkݹcΏߥz?n+T~t(]W9(QGҋUQ_<{G/E_Ծ'8O ۓ^=yGѫn+T_hOF tsؖ }=]Q_<{FoXտoϵXտoϵqbAEWiQE})EW{_5ҕ]w~ (0("Fm?cWK\׀?HӿjkūIzէ/@+2Š([ĺZCO9#oIio? p9'5&!Q 6? ?¹Mo[Irq{o b0񪨻\eG}եuMCO k$WS!,޹ |!yЖ;#̄2袊:N7_ות|Kr@z_)W*,GZ߯x/y[qӓ$v{[{YujO69#ֻ'11?ƕeF;o +%KUq uTTTGQE/E_>(O 8?l__bkKÿ3?*g#*(38,[^E^OEo_ȫ ? (L((O`>)ȱm_=yz?-"W 3(0 (>+=7_,j7k _,j7kp_ 8[+ (>+=J?kqQ]QE#N1k$iF5t$YQEaEPKCzk#z/׷O&QEWeF;o +wVHևQExqXwבWbQEttN-;EgWreשQExqXwבWbQEtixwF}'!f֗g TeGGTQExgqXwבWbQEtQ@JQE|Sb@z*ߊ,[^E^g QE`QE})EW{oXտoϵ&SX_7סv8J4Vur4Vus)-Q^|?ˉ;GoΛEw~tyP|9$M$uzkq"mkS^=_?QPXQEcE޸)m^kpayUzEmgbv_ ?cFҼ3כiXiE~EWzOEo_ȫ~)ȱm_=yzOv'EWIWKiڹ|#m?[Vu/F]?zEWzOEo_ȫ~)ȱm_=yzOv'EWIVg VmixwF}'!LT~$}EWzOEo_ȫ~)ȱm_=yzOv'EWIQEQ^ G?-"Y!֤c?Ps׍L#[}MхnZ>EYOEo5@5}}!o5@5}wrbwAEWaQE}KEWz_-WԵv (P(>ȅ_-D-3׮z= (()m^kp|SCz١4yŠ(L3כi\=w ?g6Ҳ6iG(c8,[^E^OEo_ȫ ? (L_OWKiڳ9z2k(S8_/lN=xSѫ>.ȩk_I^1^/|j>ҞU( "SѫOw( #ZG1S'GQExp^؜?zW|\R@b<+^o)}=Q]7fEQjEad}KEWzsEK_OJ*ZWWȊ((Z(C2M"^3oRw ?g6Ҽ]Ff],O ?Xff+=#Bbؒjq|u?T$O vpb_'WO1)O]/S}8m\]u??}?zܗ.QExǦp??T$g"'%xzX_8(1 z?Cʭ_ ף?Q^1-? ++.ȩk_I^1^g# (LB(hP~.ȩk_I^1^sEK_OJ8qQEbQE}KEWzWT?o􇉿T?o߃YɉQ]0QE-Q^!|_RUۃ_#(9B(|q"mkS\Ïk^oi(Š(#]x%p5|\SC u_QZ|#_Cu^/YW.Əg+="'%x{?-? ++ |aEWIWSG3觮Z>E=gW~SQEyp??T$g"'%xzX_8(1 z?Cʭ_ ף?Q^1-? ++.ȩk_I^1^g# (LB(hP~.ȩk_I^1^sEK_OJ8qQEbQE}KEWzWT?o􇉿T?o߃YɉQ]0QE-Q^!|_RUۃ_#(9B(|q"mkS\Ïk^oi(Š(#]x%p5|\SC u_QZ|#_Cu^/YW.Əg+="'%x{?-? ++ |aEWIWSG3觮Z>E=gW~SQEyp??T$g"'%xzX_8(1 z?Cʭ_ ף?Q^1-? ++.ȩk_I^1^g# (LB(hP~.ȩk_I^1^sEK_OJ8qQEbQE}KEWzWT?o􇉿T?o߃YɉQ]0QE-Q^!|_RUۃ_#(9B(|q"mkS\Ïk^oi(Š(#]x%p4Q^Ϋ񰢊+R5׋qEe_l_=($NQ^g# (LB>E=Vu~U?EWzGsEK_OJ(K 3Q]&!ZG1E2X>+=3"'%xWȊ((Z(C8*ZWQEzX_8(1 (>+=C+*k7k(LN(9(hP+(EWqQE{Ïk^(OF(,(٠F1`|!"_"7[JFIFC    $.' ",#(7),01444'9=82<.342C  2!!22222222222222222222222222222222222222222222222222" }!1AQa"q2#BR$3br %&'()*456789:CDEFGHIJSTUVWXYZcdefghijstuvwxyz w!1AQaq"2B #3Rbr $4%&'()*56789:CDEFGHIJSTUVWXYZcdefghijstuvwxyz ?( ( ( ( ( ( (1?Ə{EW_${̿qȿ#4kr/PHf_׸_??ƨQG${3/kr/܋?T(=?Ə{EQ܋?G" (`f4)*lִMk~z (,(((((((((((((((((((((?Ko獷UoSx}Ko獷UoaO{Y7-6T[gx-Q m[(s{m|G%o*hS}Ko獷UnST]%X 1C(Op|;o +E(FZQ'Q&@N Ug,2F?\osI-(0(((((((((((((((((((((Io?%P'kQ -?G$cQG<*6%P'hyA|j(pF$(?5EyA|[Ʊ]ÕG5/wv00pۃ >c^RB{Yn3Ay7_o?2:ju}=8r[P+ ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( ( (9U ?L ə=Oy®ofo.U ?L_E֧?=;#]]@=Ox{8vG! ə?Wx737]}{ZpCw3t®ofo.(?:/t=ޕay3?#If#ENN픒Z ) (((((((((((((((((((((((_{E^~GkOe"=6_{E^~GhRh+^~Gh׸_=#jd.d78('J}fXQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQ\g%o*Ko獷UzUyX\g%o*Bm{9+,#pwϥeVGEӚ +k"c(ȷ 6lmʥƂ8pusQE((((((((((((((((((((((((Z+yA|[ƾDWx/E+iyyA|Ki:tVPZiY7'OgɌ:0>'OJRti_O.T;~ݨ ?ҿԟ]|G>ZW=ڊ]>#-+I ߩ?>P>ݨ ?ҿԟ]|G>ZW=ڊ]>#-+I ߩ?>P>ݨ>.kXMgW7QB#0V`2ygR7iBEVeQ@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@!Q^ [ß?Kxsu_^W4W–?"RWQayE{)oc(-E[W4W–?"RWQayE{)oc(-E[W4W–?"RWQayE{)oc(-E[W>C1kZtzy4$HʖRW&&j4tPŠ(cp(((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((?Ə{E=ڢ?Ə{EH=6_{E^~GhRh+^~Gh׸_=#j׸_??Əe ڢ?Ə{EH=6_{E^~GhRh+^~Gh׸_=#j׸_??Əe ڢ?Ə{EH=6_{E^~GhRh+^~Gh׸_=#j׸_Ry' G`֢+2Š(((((((((((((((Z?-6T[{?4~k.kdG%#U?ƏK}iv>Z0j' g`2ORZ]h, I4Y?5_ h֗cZ+K.kdG%#U?ƏK}iv>Z0j' g`2ORZ]h, I4Y?5_ h֗cZ+K.?!֯{[]kulDdtfmN (4 ( ( ( ( ( (>BOß/_Q?_ҿ?Gq}U>ZOß/_Q?_ҿ?U}ϖ W'({_s+_D9Bqs+ >?пG"8ǰ>ZOß/_Q?_ҿ?U}ϖ W'({_s+_D9Bqs+ >?пG"8ǰ>ZOß/_Q?_ҿ?U}ϖ W'({_s+_D9Bqs+ >?пG"8ǰ>ZOß/_Q?_ҿ?U}ϖ W'({_s+_D9Bqs+ >?пG"8ǰ>ZOß/_Q?_ҿ?U}ϖ W'({_s+_D9Bqs+ >?пG"8ǰ<'wm+藯6-\h}靲lˑGҮJUI]F((((((((((((((((((((((((((((((((((((q=iflk_yGn?缿٨.~q=if %M4}{},7_/j*( _yGn?缿٨.~q=if %M5fy5i] #5kMjd+[7袊:((((((((((((((((((((UG$z5 ˢC$z5 ?#!V]{(vA'UG$z5 ˢe=(UYtQsS=W~+.=; jGC_=W~eGd}OH_kGC_(PO ?_ ŸdaIE/e_p{I74? Mx?&()*?& AOC { _ʾ?& AOC { _ʾ?& AOC { _ʾ?& AOC { _ʾ?& AOC { _ʾ?& AOC { _ʾ?& AOC { _ʾ?SsO3n[x* h-G-c%+eOW}?Z"Z>2KCW!Eʟ=/ ?E|eAB=?_p{Ig_ G_h?h-\{*ʾο1?Z" (T}'ݟOi?? 4UoQ^W;?_q_/UEޯ?=?_q_/UEޯ?=?_q_/UEޯ?=?_q_/UEޯ?=?_q_/UEޯ?=?_q_/UEޯ?=?_q_/UEޯ?=?_q_/UEޯ?=?_q_/UEޯ?=?_q_/UEޯ?=?_q_/UEޯ?=?_q_/UEޯ?=?_q_/UEޯ?=?_q_/UEޯ?=?_q_/UEޯ?=?_qGmoآ@+#@(((((Zn+Ļl>:F"WL($ u&Wx737]}jҲlZ9U ?L əj3*&f]]uQj3ò9U ?L əgdr@w3uGg?Wx737G*&f믢kS®ofo.U ?L_E֧?=; +2Š((((((((((((((((((((((((((((q=if/GIEsifyG}#yGn?缿٣ؾQ\n?缿٣7__p(o7_/h/{DtW7/hM4{=:J+M4}{}=%{}>q=hܖI( 'RV&EPEPEPEPEPEPEPEPEPEPEPEPEPEPEPEPEPEPEPEP-Ey\?׳9w<Ϭǣ^q??Ə;4}N]+WioNSpz=ws[hӿG>E?9ǣ^??Ə;4+WoNpz=ڵӿG>mʥެ^8?VkK6=ks?VΗ{ԯ5㺽0۱ͷ谿˿դ鰿<((((((((((((((((((Z+(GC={3o<"KEyge٭_/TQvD_f[REY}xE| >o<"KEadEk(5-]Ċ8shiQHaEPEPEPEPEPEPEPEPEPEPEPEPEP_o>{?s5^"ŏoEac mDž4yӭ$K]R$95**NZدS3#hP?ca t E.yw${?X:zG?¯G<${?X:zG?¯G<${?X:zG?¯G<${?X:zG?¯G<${?X:zG?¯G<${ѴY#lԆVXGB*T7K`) ((((((((((((((((((Oß/_Q?_ҿ?𢊮yw*s+ ? WQG<*jv0ƑDEUG: }T(((((((((((((((((((٠F %צ:eJFIFC    $.' ",#(7),01444'9=82<.342C  2!!222222222222222222222222222222222222222222222222222" }!1AQa"q2#BR$3br %&'()*456789:CDEFGHIJSTUVWXYZcdefghijstuvwxyz w!1AQaq"2B #3Rbr $4%&'()*56789:CDEFGHIJSTUVWXYZcdefghijstuvwxyz ?kFO{mJqQ_H? TC?IJ%Q*UD2>:{?cIyIԾ~ +:KZO".$ޑ goR~n21{O |I}[oVdk1=p1޲|QiKޝ%Պ$t϶o| jwh[XneCH\+rFp3޺N9n{ A;j{M[MgZHqHfW zU*{/5W7H%YT4T3⹜hI?JTvTQE`jQEQEQEQE٠FoX sIHQLz0JFIFC    $.' ",#(7),01444'9=82<.342C  2!!22222222222222222222222222222222222222222222222222" }!1AQa"q2#BR$3br %&'()*456789:CDEFGHIJSTUVWXYZcdefghijstuvwxyz w!1AQaq"2B #3Rbr $4%&'()*56789:CDEFGHIJSTUVWXYZcdefghijstuvwxyz ? <~h'}\QEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEQEsiw %Ln]qޡH\ak4"♃ӱ_i(H^{EWՠ/k#b'%GPqȧM/A_?V덫3QH(((((jww>7omQkOƿm?ZҊNi2*;DWG$ڿ4 ɢ;kMCOWNCf8I/A_?\&ԷEW)QEQEQEQEQECG)?G=_?yI_W9QEQEQEQEQEQEQEQEQEQEUOM?ښ|tUOM?*jV2:^31Q*OG+E(Š(((((((((((uO4wHnCX?#5iJ斌(O_oƏM~§a{H:+'D<'{J֬fRi) (udַakҧ#_ (G U4YE[2[lQE!Q@Q@Q@Q@Q@r~5iY\쵭"*|,袊97KEpOWW intQErQ@y=zy=uaQEu* k zq~3z_QEjPOWꆏRz@Q@Q@Q@Q@Q@G?==dkP֑9+KS:+_oƟ^=βѵOk7Sn݁AZM;2ERQEQEzU/B_?!U*ޗ!{/--M+;((((((+uw[Q&uQڮDJ;j(WZZd{XEy$ڿ4 *t7.3R(̠("Aj+"Aj+~ +b_lj+W?FtPQEaEPF+&M# @^?QEB=7KEpOU"'*yݝk`) (((((+Ok.?ehSg'EWy_,"ʽ7KEpOW6'dkKv[+(++ Ʒ@+6?סWgF_kЫB(sRRzT4?s(((((k.?eNˏkG5OQZvD+] sD+] y~6uCAEVeQ@OEWq[/e]BR Rق(ð(+ w[iq<I,TkzVs1D_-ZR3Yjjuh?7J+v9nښ!uqs>۳ǘf</f%˦1QEtQ@y!{M2?/{]B5ӆݙU(0 z6(6 (9"/?""/?"W ( </f?٫ gM?QYQEyak[0?Y5S/QT#tYE[_,"י-ֶ (Š(((((?ˏkOƿm?Zև>rtQEw^"'+̫tYEsbvFe( Š(bLkt (Mo k zya ?/(5(h'}\CG)?G=_ /&ʽ7TEpיWffaWtQEt tЅzmy!{/MLNޖ(5 (9?ˏkƿm?Z뾇SaEV/w? C\/w? C^}_PPQEAEPEaV tЅTz_B`=6(0 ( c Zc Zg𳈢+9B٫_ljʿt$uQEp!EP^e^kk̵O wЍtfUvEJ(bbq= (M({???sU(:٫O_lj+OAEVEQ@{on77_VMzTrKaEU/A_?Vꦗ /uKvu(0(((((Oƿm?Z+ODEOQ]0W */A_?\؝-n(Cp('X'7S([?0^^{mBQEfPQEQEzU/B_?!U*ޗ!{/--M+;("/?"/?)|h,( R[;Ce8gJ18%_ljmr:%hLl5_1tQRI>XGLѺwX7=J!/gvݞ{®ҥ֡p4oQSʓ~෗܎yuwZ$KiF1Ԝv5]M"7WJW;OޥoxKo5`@6~뤴ӬtbߍLJ8?]/>jhߴ돽MY%gֽTw%ݣԌ?RRX%18=0OTha{Q{f,PױnREK+92/˴^bmc\$Zh=k٣9IbuxC+`z{)l,e e?"Y_:"v(rN xc&!AM'%}.uWCDexnխbVR@bǮ1֍_x{x<9jt%k_CEU^`g9l6 {ԵxAqqAqq݇jQEY~5u+_]epW#:i((Ȱ(|M# @Z& ɯJI|L("'*Te\AnnεQEQEQEQEQEQE\]er~5iִ?𳓢+ /A_?^e^"'+5-EnQEՆc[Q\]M6fvlX8'|;4$țvs+*wc6?סWgF_kЫg]/(5(h'}\CG)?G=_ /&ʽ7TEpיWffaWtQEt tЅzmy!{/MLNޖ(5 (9?ˏkƿm?Z뾇SaEV/w? C\/w? C^}_PPQEAEPEaV tЅTz_B`=6(0 *gڵpB?8'w8q~4uk i3N>*a6^kHS؉N1.`8a\nF '$מxZU6`O1_pBц9'k-GYxZvjp2 /<սBҴ} rF}Oa[ST%g79'|"֯Ws̖ѱ(&\ 0c ׮kc=Vej9-n>x+_\u gVkOI#+:(Twציjn̪슔QEuzy=zrzQGSѴfi>a^A8aC^i>Z;\h3aOn9ܐ,~1Y }bgTnQP['kVԏd·;լ9"KFWc$7WSєuemwAb>epz~UOږOpr8=}Gz(SK]MNa =Hx]OFSku12ē\A_UDY@x'P5.FW?/fgu?QYQEyak[0?Y5S/QT#tYE[_,"י-ֶ (Š(((((?ˏkOƿm?Zև>rtQEw^"'+̫tYEsbvFe( Š* m>["]}Е6SvӆXg;.]>C /08ô2&3y-rՓj]X ִlt"+Kݺպ+w&3QKTkxgF_kЫ|3# @5UÉΚ_QEjPOWꆏRz@5O^Myzn 26®(2- -/B_?!^\ѽ-QEjQEr~5i']g}ᣚŠ(H;"_"_:𠢊+2('YX+֌y IDjޗ!{/F]xm"y;['ijУg$4JঞǪj(D헱Ǒ!8GL5/5aΕyv8BBh+$`[z' tTx@y28$$T*CW~{V-9M31j^ mZe39WqE*FQFS9Kr"/?"/?"(@ </fN٫*eQEtQ@y!{M2?/{]B5ӆݙU(0 z6(6 (9"/?""/?"W!{Ki\; 4JXpF8@Vh ^neu焫&9n7^EE/ cF]BWHw1PB=UCZ gWY\jI]]MOݼ]gJjNG ~#9IbuxC+`z{-k3䛼J3p%Hu\Կ ~ř-jc).rm dsKgbQnwWuԴa-@=s`AҴm"jhI/$s9eG>j5V=t1M# @Z:zG4-le8PbsPX@+ 0uZ`;( 5v)/A_?Vꦗ /uvv-(0(((((Oƿm?Z+ODEOQ]0W */A_?\؝-n+-tΟH\퍱81h kݢk)(sZډ oȎ5yr2Fku_Z+[i_2OA n:ry9lmUBj#Z-5 lۖLNGQ1VQ5}Qs[v11$Q"hU`(yMzy=^t (Mo k zya ?/(5(h'}\CG)?G=_ /&ʽ7TEpיWffaWtQEt tЅzmy!{/MLNޖ(5 (9?ˏkƿm?Z5ID3z}> :9jIi\qk>dh #f?o.ŊK#[4b&z/w? C^GPx,rJr"lo'vwq֭Oxŗ<>\v*ے:aQ,m,"]Com ''bmQK#%bG =PeyK.6M.> Sǽm[W@aG*#u,'5^[$FJ|1`9;czoZݕK9݂8 3 -,,"1Yom! '?xr/T&O܁@Q6ϗtʝ&O[W+{t2-= |q=+gKwOUJ^*dˊ((+"Ajk"AjҗƉ"(@ </fN٫*eQEtQ@y!{M2?/{]B5ӆݙU(0 z6(6 (9"/?""/?"W ( </f?٫ gM?QYxwG|{c|6q| 8:)֨M'Mn淈`e 8'\6%P2 M# @<J޽Js|pWi}+$5GiY=T.;vօTИEjzn /uSKEpOUe;ERQEQEQEQEQEW'_q-u\Z""N(+#CWT-( 2I+.a̙&qWDӴl{T'^#::FWU̕EB|n\ռ]xSFWRfW#Eq۷+?ڤ$s'{q=~f0* < X1}&¹"$#gVWoXaٷ<_q<¾RAc0+n`@9'vMD#LO*~18bӢ#EuTQmV)Mr.UcpsóWΖ1~ml袭ɽvD+] sD+] y~6vCAEVeQ@OEWq[/e]BR Rق(ð(+"Ajk"AjҗƉ"(@ </fN٫*eQEtQ@y!{M2?/{]B5ӆݙU(0 z6(6 (9"/?""/?"W ( </f?٫ gM?QYQEyak[0?Y5S/QT#tYE[_,"י-ֶ (Š(((((?ˏkOƿm?Zև>p P9!A<eG9>mo鰕皻Mu RB2rӧci7W3*2GFq=kԊ8$͡~UuD"ރk X[6:/A_?\xte(('X'7S([?0^^{mBrtQEw^"'+̫tYEsbvFe( Š(bLkt (Mo k zya ?/(5(h'}\CG)?G=_ /&ʽ7TEpיWffaWtQEt tЅzmy!{/MLNޖ(5 (9?ˏkƿm?Z뾇SaEV/w? C\/w? C^}_PPQEAEPEaV tЅTz_B`=6(0 ( c Zc Zg𳈢+9B٫_ljʿt$uQEp!EP^e^kk̵O wЍtfUvEJ(bbq= (M({???sU(:٫O_lj+OAEVEQ@{on77_VMzTrKaEU/A_?Vꦗ /uKvu(0(((((Oƿm?Z+ODEOQ]0W */A_?\؝-n(Cp('X'7S([?0^^{mBQEfPQEQEzU/B_?!U*ޗ!{/--M+;("/?"/?)|h,(P_ljW?6]?eQ\HQEWj-SB#]8mٕ]R(X'X\OCj=B(S`("Aj+"Aj+~ +b_lj+W?FtPQEaEPF+&M# @^?QEB=7KEpOU"'*yݝk`) (((((+Ok.?ehSg'EWy_,"ʽ7KEpOW6'dkKv[+(++ Ʒ@+6?סWgF_kЫB(sRRzT4?s"?k̫uO^MyvafwAEWAoKwOWיi lŠ(cP(O:&QEjA;Ast5x;Ast5QYQEy=Q^oKwOUJ^)Kf sh({?{?J_& 8(+W?:</f OGYEWQEZF6TwNveWdT++++ڏP+(c Zc Z5_(؃W?/f+4QEdXQE& ɭoudץOG$&QEPMe\Ani ^dgZ(C ( ( ( ( ( k.?e?ˏkZDTYEszn /2Me\A͉ݖ袊7 ( zzu1(153# @5U*f+ԡǔq <~*j*SA^e]m]QEd[/e]BZ_B61;z[0+(k.?eNˏkG5OQZvD+] sD+] y~6uCAEVeQ@OEWq[/e]BR Rق(ð(+"Ajk"AjҗƉ"(@ </fN٫*eQEtQ@y!{M2?/{]B5ӆݙU(0 z6(6 (9"/?""/?"W ( </f?٫ gM?QYQEyak[0?Y5S/QT#tYE[_,"י-ֶ (Š(((((?ˏkOƿm?Zև>rtQEw^"'+̫tYEsbvFe( Š(bLkt (Mo k zya ?/(5(h'}\CG)?G=_ /&ʽ7TEpיWffaWtQEt tЅzmy!{/MLNޖ(5 (9?ˏkƿm?Z뾇SaEV/w? C\/w? C^}_PPQEAEPEaV tЅTz_B`=6(0 ( c Zc Zg𳈢+9B٫_ljʿt$uQEp!EP^e^kk̵O wЍtfUvEJ(bbq= (M({???sU(:٫O_lj+OAEVEQ@{on77_VMzTrKaEU/A_?Vꦗ /uKvu(0(((((Oƿm?Z+ODEOQ]0W */A_?\؝-n(Cp('X'7S([?0^^{mBQEfPQEQEzU/B_?!U*ޗ!{/--M+;("/?"/?)|h,(P_ljW?6]?eQ\HQEWj-SB#]8mٕ]R(X'X\OCj=B(S`("Aj+"Aj+~ +b_lj+W?FtPQEaEPF+&M# @^?QEB=7KEpOU"'*yݝk`) (((((+Ok.?ehSg'EWy_,"ʽ7KEpOW6'dkKv[+(++ Ʒ@+6?סWgF_kЫB(sRRzT4?s"?k̫uO^MyvafwAEWAoKwOWיi lŠ(cP(O:&QEjA;Ast5x;Ast5QYQEy=Q^oKwOUJ^)Kf sh({?{?J_& 8(+W?:</f OGYEWQEZF6TwNveWdT++++ڏP+(c Zc Z5_(؃W?/f+4QEdXQE& ɭoudץOG$&QEPMe\Ani ^dgZ(C ( ( ( ( ( k.?e?ˏkZDTYEszn /2Me\A͉ݖ袊7 ( zzu1(153# @5U*f+ԡǔq <~*j*SA^e]m]QEd[/e]BZ_B61;z[0+(k.?eNˏkG5OQZvD+] sD+] y~6uCAEVeQ@OEWq[/e]BR Rق(ð(+"Ajk"AjҗƉ"(@ </fN٫*eQEtQ@y!{M2?/{]B5ӆݙU(0 z6(6 (9"/?""/?"W ( </f?٫ gM?QYQEyak[0?Y5S/QT#tYE[_,"י-ֶ (Š(((((?ˏkOƿm?Zև>rtQEw^"'+̫tYEsbvFe( Š(bLkt (Mo k zya ?/(5(h'}\CG)?G=_ /&ʽ7TEpיWffaWtQEt tЅzmy!{/MLNޖ(5 (9?ˏkƿm?Z뾇SaEV/w? C\/w? C^}_PPQEAEPEaV tЅTz_B`=6(0 ( c Zc Zg𳈢+9B٫_ljʿt$uQEp!EP^e^kk̵O wЍtfUvEJ(bbq= (M({???sU(:٫O_lj+OAEVEQ@{on77_VMzTrKaEU/A_?Vꦗ /uKvu(0(((((Oƿm?Z+ODEOQ]0W */A_?\؝-n(Cp('X'7S([?0^^{mBQEfPQEQEzU/B_?!U*ޗ!{/--M+;("/?"/?)|h,(P_ljW?6]?eQ\HQEWj-SB#]8mٕ]R(X'X\OCj=B(S`("Aj+"Aj+~ +b_lj+W?FtPQEaEPF+&M# @^?QEB=7KEpOU"'*yݝk`) (((((+Ok.?ehSg'EWy_,"ʽ7KEpOW6'dkKv[+(++ Ʒ@+6?סWgF_kЫB(sRRzT4?s"?k̫uO^MyvafwAEWAoKwOWיi lŠ(cP(O:&QEjA;Ast5x;Ast5QYQEy=Q^oKwOUJ^)Kf sh({?{?J_& 8(+W?:</f OGYEWQEZF6TwNveWdT++++ڏP+(c Zc Z5_(؃W?/f+4QEdXQE& ɭoudץOG$&QEPMe\Ani ^dgZ(C ( ( ( ( ( k.?e?ˏkZDTYEszn /2Me\A͉ݖ袊7 ( zzu1(153# @5U*f+ԡǔq <~*j*SA^e]m]QEd[/e]BZ_B61;z[0+(k.?eNˏkG5OQZvD+] sD+] y~6uCAEVeQ@OEWq[/e]BR Rق(ð(+"Ajk"AjҗƉ"(@ </fN٫*eQEtQ@y!{M2?/{]B5ӆݙU(0 z6(6 (9"/?""/?"W ( </f?٫ gM?QYQEyak[0?Y5S/QT#tYE[_,"י-ֶ (Š(((((?ˏkOƿm?Zև>rtQEw^"'+̫tYEsbvFe( Š(bLkt (Mo k zya ?/(5(h'}\k\v+VjM톝GW 5wsH'/&ʻKYҤ5+6fQ:N^yЮ;I;UZQQ(D??WG2ef_/e]Bmռz*KWni4ڱ-U#_GAK/OsRCsH'Rh ƿm?Z~cs?"]yrcgh]ZG5D(}+^e܋3w%AZk𦩧ir125RkΨ|(EP?)e 4ni̢CsH'Rhͨ}+];2J^*!BiVꖎĪ!,\JRVz'sԨۚG,!?Ə#_^i_ni?4 YB_{?KsH'M>K I6)|h,}+w9l+W?C=tԬmEf2U\5ft;j*AK/OsH' _ni?4 YB_2?/{]B5niJMRxZg!klʮ4Th{G} >̻YWW+4 YBsbZv%~Rh?)e 5l_ni?4 YBfAqqxTt YXL TXkzA|ĔTh{G} >2gfv gWY\O5+oynٷ̕W?{MtۚG,!?Ƹk|lۚG,!?Ə#_Y_ni?4 YBq& ɫ!\+dC ;g!BIrIݒQQ(D??Us.ٞ"'*ciΕhY,( vzRk͖[ۚG,!?Ə#_He*AK/OsH'*AK/OsH'*AK/OsH'*AK/OsH'*AK/OsH'k.?e#_\Nj+߻˕[w kGDTNvhG!Bs̒7KEpOW}+gJKGԬՖL;GsiX֒٢ni?4 YBrۚG,!?Ə#_@4 YBy!B+ƪؒhG!Bys3k?0^^mX5i%4 |w_ۚG,!?Ƹ:)l_ni?4 YB`h٠F4H 6a<JFIFC    $.' ",#(7),01444'9=82<.342C  2!!22222222222222222222222222222222222222222222222222=" }!1AQa"q2#BR$3br %&'()*456789:CDEFGHIJSTUVWXYZcdefghijstuvwxyz w!1AQaq"2B #3Rbr $4%&'()*56789:CDEFGHIJSTUVWXYZcdefghijstuvwxyz ?Mo&WPKyeRoLzgZ> KMWG}麧]yVMqqʩ'+H;k{樓Z> KMV>F?D_ڻy3rztǽus+ ojc1Ry'kJ~[?j5tkdze̖ Qʤ};Y E3¿DKmFQf2K4X6a3?_ҿ?/c}.5mZ> KMWSkwm}l6\@,.[pyVo"~J8´m-m+x;b*$\fǛ٠FRt 0Vm jJFIFC    $.' ",#(7),01444'9=82<.342C  2!!22222222222222222222222222222222222222222222222222=" }!1AQa"q2#BR$3br %&'()*456789:CDEFGHIJSTUVWXYZcdefghijstuvwxyz w!1AQaq"2B #3Rbr $4%&'()*56789:CDEFGHIJSTUVWXYZcdefghijstuvwxyz ?kFg/-o*uO=EVDƟ)4Wú^,rj6;FPyΡ}p>ҳ?gG/|6XB(R%Ir1\{֐T̪J负ڞ̗Uenq!?1J`i?{m>4ԡ]IT8]? U-R*/ʮiCcOҮo 3#V݅e^Uyڛc$$&\dG٠F&iiy.YJFIFC    $.' ",#(7),01444'9=82<.342C  2!!22222222222222222222222222222222222222222222222222=" }!1AQa"q2#BR$3br %&'()*456789:CDEFGHIJSTUVWXYZcdefghijstuvwxyz w!1AQaq"2B #3Rbr $4%&'()*56789:CDEFGHIJSTUVWXYZcdefghijstuvwxyz ?]Ś'{ontn3A}k?N-WPXGF n,dp&Tg4Uv .-F q'a𷇭x4.)c`"YƬA5kkkW oo 6#4!K*NI 0{䎇?»jikvdHGjb '$opkګLJhA (͂(((((((((((((((((((((((((((((((((((((((()U)5u֔F8RV;Ť-T' fb)t'v`~;Q-=źI'rrz6F3+z#/4Ң+P((((((((((((((((((((((((((((((((((P/SSDUY%`Sw^''sJ??Ə;5Vc;o 5ƙ#+bv$ [u/K]^]o3捥&xX0UhnEfo VXpWh((na7x Fq)ۭmKN4eSFzQXQ@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@yƧ![G8+y]B5ك͉h9_ kz|% VɯFzQEdhQEQEt϶x1obcp37UN;!#+k+ĺB4$Gr?zrdNCބ2REV& _R˴Y7sۻob}ccN^-T_-\ewP G%jcNmW`17yN=+ZglBOBis袊ࢊ(j ɦ]:1VX\85ioPu2UAz=ws[hӿZN]Ebx^y4i^F '_ZۮYǖN&2QE%Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@Q@qVjZ+y]B5V(% % V% V QEypQEQEQEQEQE?!\w# BWʼnŠ(YEZg"W/vAET+5? wЍz=ys ċQv`&sbvE;[MiH8Ԩ$k$lVSA+5ImVka8O:zrkBL̥4bgqBVAZެ *_+/QYQ@\闩 1ч%'9#Ko獷U-_MX5R8TIoSXUNxW)Z A4Qi rJ{^w&)4[vQXL UI gNBYsrz%PִL`[Z0΁16;pG>dybͥ7p]>'eFapyJ./4-3Cg!^䓈B\LoAj+oAj+ 3Z?+g]BVi _ 2z(c (* }OAW^q]?QEs/w? `KARsoW_)|((5rLXfffMc$w>Q4Kl?UaS+3N-;VTK2cZu-II]QR0i@J8ƀ$i_NW, w-QUPwpI'4kpM=(0o&k{)@ G8@MUu?^M89oKo獷Uo_aOY7-6UPL5rLJ}3AV?\q\9IQ\gHQEo?FխOB#Ukُ2[_ k_ k WpEWwQ@Q@Q@Q@Q@~# BW{?!\z8OX(0=LUpOU*'*xdQ\"4F 2d!9'"BSvBw:?xL]j2926ء$#H;ɧj(. q'iE_@=9=+𧀼ݯ l#e dդH+בNf85݆j:ܚMSsZ[ȑ F!dD55UE*vjZGH Ϲ[ 6G(:RGKARsoV/w? yUViᶅT%0P;u5Z=cKE=J݈UUI$f4.ExB5`+pW=$»IYZU_ h`,*½Dϛ'z烒+k|$Y':*/?2?*/?2p9qU3B?!Uj֙![?(G+=0( 8Gy\A5߃YɉQ]1KARsoV/w? y5B(V/?&θV/?&/ qEWpK]qK]y(6 oAjެ*/?hQEykLwOWלi z|HlŠ(3* UWSUpGB(Bo[%Gnn;*O,YEx7#6Sq)q)r@Һ{? G"(1ӔF'vzmtYug? >Z1^N GDUU*v:;Ey.]^izIqAG.ϖ~;p+y]B5V}H~nz|UIi8ES#ּql rRB1V #7x4V+,l#x^:PN>g Is;Z?+g]BVi |,G+=0( 8Gy\A5߃YɉQ]1KARsoV/w? y5B(V/?&θV/?&/ qEWpK]qK]y(6 oAjެ*/?hQEykLwOWזNHu9O~r sx$Fn&˞C.vRP09r\xrM4&/4$qF݀UQ$=Sw45~4xݢ7guCr~nuy>:QR9 -OHaKY4w&.'9%1n'p)5s1?dk_|1,Evpely˞dd񶥦I}x{IMv zMvw^3휢9uXYA3J}MxTyrH8IH3?sI[PIxlv:ko}7p  Qj+֜:g"=zgz&֓Z#LUNNO{{ 3AV?^EoOF mS8']MOZg*J+՛٬=%Qk=#ܲѫ)ٕuae((5? wЍUZo?F׳da]/w? ]/w? 3z(4 ( ( ( ( (2G +B*p8?QE`z> ?UWLUpOU3ӎ(yƧ![G8+y]B5ك͉h9_ kz|% VɯFzG4KuI0="f2:qWh(3ſ [!XКk֡4y~6[Yu[NOG{EWzCd&u*!+٬X̡??{M*+UCUFVg8sjhL6o,Nʬ!Vχe%7vf%qshwGHkYyhN ܧR99O}mttTN>,5,VMVgGV tЅyXd`HȤ9q?*3B?!Zbz(c (nm+x*d$ SUpלUS⍵inr725E ܩ8Kdŗ&tV8c1aC^_1^JMX訯' ٕ5 RKۍr}ɮzݶc+#"Q(1ÞF{}k9T+[Ճ/K]^M3ѥ +#@3ſ 3ſ CG`E&+/p?g\g+/p?g^f+v (K,vHwvUG$z 6!5 M.k hWt?@?䓁^-\W7= {eirO#wrpNN Utae((5? wЍUZo?F׳da]/w? ]/w? 3z(4 ( ( ( ( (2G +B*p8?QE`z> ?UWLUpOU3ӎ(yƧ![G8+y]B5ك͉h9_ kz|% VɯFzQEdhQEq-_M\IQ%ԼQ܀sAbV/?&kQ,.s eQV#\j^[ĦP|'9'9<9!okdžMmܑ1\{\'oo L44/$e&ꄡ$J'g+۝X:( (0|[ ZTkXq%y2g9c=GתxAQqq24Rda zXov*<'tW쮤\Z[`4 zr*yx9Kuab(ØÞ8g-PJYԠ ѱ Rg>t%~PkԢ;RhdI"CAEszixniYdpG o.~2KI=ڠcU.NN1W:)K)42$HсVS \@W \ \х!#0hzcF{p8^ '?Sou+aqg2%r20Gb"+'O/ \/ \כ!݇z:j6\$lW$g2Ud״}R ?VmsHqHꢝ&MYEt6FTE:k XiCp~8]<ԛ=LUpOWi:j\F%cH?5zg"1 :p۲Q\XQEo?FխOB#Ukُ2[_ k_ k WpEWwQ@Q@Q@Q@Q@~# BW{?!\z8OX(0=LUpOU*'*xdQEH¼SwףלjL슴QEwg/K]X>T+[#= _ *9[xZWUzg?MVUEE s(I\ QEq-_MX5 \Ճ^ΫOz˭Ozu~*+j'wjOò\ũ -3p,xsĚotirpU}##К֪:mA[ZDͼoƥp~U&ij0ZglBխ3B?![fQ֧B9} GA\mP e K}`?j"3vg|ӞW8W~Hen~f$廟ݺG'llBkdpxvޝ-vZTZ._SFՇb? s-_MWv-Ee^xE.um#lkg9<[B5q8>3F=%ʯsK?m.e\Dvф!rBryKoaacֺΧLO8яZgfF~fl{g[o[x!j Lc6хڪ2A'sk<ΊNG?|-ZWUNm{4x[Ipr88k: V{EI_9 6GJd!#E,@I+ͱ_nMuv0p8$!&TMrWqnry'WyxgI4=PtO".c$+ tLu5i zŶuaq@_ +{;dXLT` OMErI΅G9  $LZE,La2y)ͨ_w r}VQGB{WcUu?^MTg+refyq|>{֒+׊ض|/$1? 5Q^IyɴP{--]9't^p,AN[2;+Č ggkG?g\Aɋ#g |amt[cޫ.tg_, #q\@X#x1,bG>O֓]LSy}{KXأ+' kW3?׉ne4#R20l`z^kxSS[;S\//@ުv7= ;B+zo?FԚz&_1 Ǯ?ZOk(81bf|33ֽTy^Gg/K] kgI z<ֽ__ kK3J 7Nࢊ(((((/BS{]+|^?!\zOX#k۷s9^fum$qȄ,`J?6vgg93uŻe4VȑEUBO@aXI~;Clq7\d zg?tg" GGזnz V5-/-owap88#":mA[ZDͼoƥp~Ux5˽)7y2rUprsq$+[yƧ![COT-wRA*e b0hF7erSOڻp);;WDWx^F5-pFy H둃=s;QԴ2OI <+:\? *_AZޯ.KAEVFEP \Ճ[-_MX5P< _ _ W~񣽢+="iݓYvp[~IW;Nʞ'`\χ>ŧ:w񕓰2dΤ޷-`ǷLᲵ֙!?5v'<'*Þ㏭mdxRZ=f;;9n$|HXT#8$qlfI4MbCd.u+ʱۣrO<NHER𗆯;r1x.Z6֟gyv tG:I~Z:H # 6=A=Kh5[,r97O^j|;妙K<1W>\zeqK]F[lE0[h98{@3wRu;Zv+jR 5 8 ·t}f(P"2};5x2oUElly}܎>y5Vu=T}꾻z`AQqoVw QCү2(XZglBLwOW3G^fQEq!Uu?^MZ?&?gQE`W }3AV?\xυmj((OB#X:΃gGTIVy9voj^~yrh_ePvg9,Oǥz/w? ]/w? (Ӹ(((((n?  |aEWQg"U]3AV?VƗN; *Fo?FSwfg6'dsZfn'bf9ZV01YۆD07I?RI4WusAZެ *_/QYQ@g+pV oxB5`׭Chl+Sß&Sß&_ Ǝ( ( */?J[;)Fӂ9#@5xAQqqap6Syi̜9qb~0+}3AV?V ?UKgQE# OB#^^qVk3*Er/w? `KARsoW_)|(摢!yt2hEVүfhpOYh<[!XКkhbbcx~i^V?=mMwS/-XQ٧p+ (0|[ Z+#ǖ(Rլ6˵d#9\< ur(ԕNDU>.u("# =@ׯOMSJFTQEfjE]սE\%%"gh+hw9yƙ![?Gµ_hӵVQEU]OAWVՏ.FgW EeZIZƔr;(6 ( @2+, 5D555T5< 555  / 4 a(p2ytQ<kdŲ$$If4> (l$hDT`<   @2$$$$4a(p2ytQ< $$If(!v h5D5555T5< 555  #vD#v#v#vT#v< #v#v#v :V 4H+, 5D555T5< 555  / 4 a(ytQ<$$If(!v h5D5555T5$ 555 5  #vD#v#v#vT#v$ #v#v#v #v :V , 5D555T5$ 555 5  / 4 a(ytQ</$$If(!v h5555T5H5555 5  #v#v#v#vT#vH#v#v#v#v #v :V 4+, 5555T5H5555 5  / 4 a(ytQ<$$If(!v h5555T5$ 5555  #v#v#v#vT#v$ #v#v#v#v :V 4++, 5555T5$ 5555  / 4 a(ytQ<!$$If(!v h5D5555T5$ 555 5  #vD#v#v#vT#v$ #v#v#v #v :V 4L+, 5D555T5$ 555 5  / 4 a(ytQ<c$$If(!vh5D5555T5555 45 5 5 5 5  #vD#v#v#vT#v#v#v 4#v #v #v #v #v  :V H,5D555T555 45 5 5 5 5  / 4 a(ytQ<[kd$$IfH8(l$h`  DT4 88884a(ytQ<$$If!v h55555555X5 5 #v#v#v#v#v#v#v#vX#v #v :V , 55555555X5 5 / 4 ytL$$If!v h55555555X5 5 #v#v#v#v#v#v#v#vX#v #v :V , 55555555X5 5 / 4 ytL$$If!v h55555555X5 5 #v#v#v#v#v#v#v#vX#v #v :V , 55555555X5 5 / 4 ytL$$If!v h55555555X5 5 #v#v#v#v#v#v#v#vX#v #v :V , 55555555X5 5 / 4 ytL$$If!v h55555555X5 5 #v#v#v#v#v#v#v#vX#v #v :V , 55555555X5 5 / 4 ytL$$If!v h55555555X5 5 #v#v#v#v#v#v#v#vX#v #v :V , 55555555X5 5 / 4 ytL$$If!v h55555555X5 5 #v#v#v#v#v#v#v#vX#v #v :V ), 55555555X5 5 / 4 ytL$$If!vh55 5X55#v#v #vX#v#v:V ,55 5X55/ 4 ytL$$If!vh55555X55#v#v#v#v#vX#v#v:V 4+,55555X55/ 4 ytL&$$If!v h55555555X5 5 #v#v#v#v#v#v#v#vX#v #v :V 4C+, 55555555X5 5 / 4 ytLo$$If!v h5555d5X5555 <5 X5 l5 #v#v#v#vd#vX#v#v#v#v <#v X#v l#v :V 4++++ + , 5555d5X5555 <5 X5 l5 / 4 aytLkd`$$If4  Tp0 $"$$`dX``<`X`l00004aytL$$If!v h5555d5X5555 <5 X5 l5 #v#v#v#vd#vX#v#v#v#v <#v X#v l#v :V 4++++ + , 5555d5X5555 <5 X5 l5 / / /  / / / 4 aytLkd$$If4  Tp0 $"$$ dX  < X l00004aytLd$$If!v h5555d5X5555 #v#v#v#vd#vX#v#v#v#v :V 4r++, 5555d5X5555 / / /  / / / 4 aytLd$$If!v h5555d5X5555 #v#v#v#vd#vX#v#v#v#v :V 4!++, 5555d5X5555 / / /  / / / 4 aytL$$If!v h5555d5X5555 <5 5 #v#v#v#vd#vX#v#v#v#v <#v #v :V 4++++ , 5555d5X5555 <5 5 / / /  / / / 4 aytLkd|$$If4 Tp0 $$ dX``<`,,,,4aytL$$If!vh55d5X5X555d5X5 5 5 5 <5 5 #v#vd#vX#v#v#vd#vX#v #v #v #v <#v #v :V 4+ + + ,55d5X555d5X5 5 5 5 <5 5 / / / / / / 4 aytL^kd$$If48@Tp0 $$dXXdX  < 88884aytL$$If!vh55d5X5X555d5X5 5 5 5  5 5 #v#vd#vX#v#v#vd#vX#v #v #v #v #v #v :V ,55d5X555d5X5 5 5 5  5 5 / / / / / / 4 aytL[kd1$$If8@Tp0 $$dXXdX 88884aytL$$If!v h5\5X555d5X555 5 x5 l5 #v\#vX#v#v#vd#vX#v#v#v #v x#v l#v :V , 5\5X555d5X555 5 x5 l5 / / /  / / / 4 aytLkdG$$If  Tp0 $"$$\XdXxl00004aytL$$If!v h5\5X555d5X555 5  5 X5 l5 #v\#vX#v#v#vd#vX#v#v#v #v #v X#v l#v :V , 5\5X555d5X555 5  5 X5 l5 / / /  / / / 4 aytL5kd$$If" Tp0 $"$$\XdX Xl44444aytL$$If!v h5\5X555d5X555 < 5 5 #v\#vX#v#v#vd#vX#v#v#v < #v #v :V 4+, 5\5X555d5X555 < 5 5 / / /  / / / 4 aytLkd$$If4 Tp0 $$`\XdX< ,,,,4aytL$$If!v h5\5X555d5X555  5 l5 #v\#vX#v#v#vd#vX#v#v#v #v l#v :V 4U+++ , 5\5X555d5X555  5 l5 / / /  / / / 4 aytLkdV$$If4U Tp0 $"$$ \XdX` `l,,,,4aytL$$If!v h5\5X555d5X555  5 l5 #v\#vX#v#v#vd#vX#v#v#v #v l#v :V 4>+++ , 5\5X555d5X555  5 l5 / / /  / / / 4 aytLkd$$If4> Tp0 $"$$`\XdX  l,,,,4aytL$$If!v h5\5X555d5X555 5 x5 l5 #v\#vX#v#v#vd#vX#v#v#v #v x#v l#v :V 4+++ + , 5\5X555d5X555 5 x5 l5 / / /  / / / 4 aytLkd`$$If4  Tp0 $"$$ \XdX``x`l00004aytL$$If!vh55d5X5X555d5X5 5 5 5 x5 l5 #v#vd#vX#v#v#vd#vX#v #v #v #v x#v l#v :V 4+ + + ,55d5X555d5X5 5 5 5 x5 l5 / /  /  / /  / /  /  /  4 aytL^kd&$$If48@Tp0 $"$$dXXdX  x l88884aytL$$If!vh55d5X5X555d5X5 5 5 5 x5 l5 #v#vd#vX#v#v#vd#vX#v #v #v #v x#v l#v :V 4S+ + + ,55d5X555d5X5 5 5 5 x5 l5 / 4 aytL^kd{$$If4S8@Tp0 $"$$dXXdX  x l88884aytL$$If!vh55555 5 55#v#v#v#v#v #v #v#v:V v,55555 5 55/ 4 aytLC$$If!v h55d5 5d55555 l5 #v#vd#v #vd#v#v#v#v#v l#v :V 4A+++++, 55d5 5d55555 l5 / 4 aytL$$If!v h55d5 5d55555 l5 #v#vd#v #vd#v#v#v#v#v l#v :V 4V @@(U+++++, 55d5 5d55555 l5 / 4 ap(UytL'kd$$If4V @0 $"$$d  d    l @@(U((((4ap(UytLC$$If!v h55d5 5d55555 l5 #v#vd#v #vd#v#v#v#v#v l#v :V 46+++++, 55d5 5d55555 l5 / 4 aytLT$$If!v h55d5 5d5X5555 5 l5 #v#vd#v #vd#vX#v#v#v#v #v l#v :V 4++++ , 55d5 5d5X5555 5 l5 / 4 aytLkd$$If4 @0 $"$$d` dX   l,,,,4aytL$$If!v h55d5 5d5X5555 5 l5 #v#vd#v #vd#vX#v#v#v#v #v l#v :V 4[  I}++++ , 55d5 5d5X5555 5 l5 / 4 apI}ytL!kd$$If4[ @0 $"$$d  dX   l  I},,,,4apI}ytLq$$If!v h55d5 5d5X5555 5  5 X5 l5 #v#vd#v #vd#vX#v#v#v#v #v #v X#v l#v :V 41+, 55d5 5d5X5555 5  5 X5 l5 / 4 aytL8kd $$If41" @0 $"$$d  dX Xl44444aytL$$If!vh5 5L5#v #vL#v:V ,5 5L5/ 4 aytL$$If!vh5 5L5#v #vL#v:V ,5 5L5/ 4 aytLR$$If!v h555555555 (5 d5 5 #v#v#v#v#v#v#v#v (#v d#v #v :V 4\++ , 55555555 (5 d5 5 / 4 aytLkds$$If4\  0D X $,`(d`00004aytL7$$If!v h555555555 (5 d5 5 #v#v#v#v#v#v#v#v (#v d#v #v :V 4n dO++ , 55555555 (5 d5 5 / 4 apdOytLkd$$If4n  0D X $, (d  dO00004apdOytLR$$If!v h555555555 (5 d5 5 #v#v#v#v#v#v#v#v (#v d#v #v :V 47++ , 55555555 (5 d5 5 / 4 aytLkd $$If47  0D X $, (d 00004aytLE$$If!v h555555555 (5 d5 5 #v#v#v#v#v#v#v#v (#v d#v #v :V  , 55555555 (5 d5 5 / 4 aytLkdu$$If   0D X $,(d00004aytLM$$If!v h555555555 (5 d5 5 #v#v#v#v#v#v#v#v (#v d#v #v :V 4+ , 55555555 (5 d5 5 / 4 aytLkd $$If4  0D X $,(d`00004aytL7$$If!v h555555555 (5 d5 5 #v#v#v#v#v#v#v#v (#v d#v #v :V 4e dEr++ , 55555555 (5 d5 5 / 4 apdErytLkd0$$$If4e  0D X $,`(d  dEr00004apdErytLR$$If!v h555555555 (5 d5 5 #v#v#v#v#v#v#v#v (#v d#v #v :V 4<++ , 55555555 (5 d5 5 / 4 aytLkdb)$$If4<  0D X $, (d 00004aytLM$$If!v h555555555 (5 d5 5 #v#v#v#v#v#v#v#v (#v d#v #v :V 4+, 55555555 (5 d5 5 / 4 aytLkd,$$If4  0D X $, (d00004aytLE$$If!v h555555555 (5 d5 5 #v#v#v#v#v#v#v#v (#v d#v #v :V , 55555555 (5 d5 5 / 4 aytLkd-0$$If  0D X $,(d00004aytLR$$If!v h555555555 (5 d5 5 #v#v#v#v#v#v#v#v (#v d#v #v :V 4^++ , 55555555 (5 d5 5 / 4 aytLkd3$$If4^  0D X $,`(d`00004aytL$$If!v h555555555 (5 d5 5 #v#v#v#v#v#v#v#v (#v d#v #v :V 4M d9`++ , 55555555 (5 d5 5 / / /  / / / / 9`/ / / / 4 apd9`ytLkd6$$If4M  0D X $, (d  d9`0009`04apd9`ytLR$$If!v h555555555 (5 d5 5 #v#v#v#v#v#v#v#v (#v d#v #v :V 4\++ , 55555555 (5 d5 5 / 4 aytLkd<$$If4\  0D X $, (d 00004aytLK$$If!v h55555555(5 d5 5 #v#v#v#v#v#v#v#v(#v d#v #v :V 4)v+ , 55555555(5 d5 5 / 4 aytLkd@$$If4 D X $,       (d`,,,,4aytLX$$If!v h555555555 (5 d5 5 #v#v#v#v#v#v#v#v (#v d#v #v :V 4)v++ , 55555555 (5 d5 5 / 4 aytLkdNC$$If4  0D X $,l(d 00004aytLM$$If!v h555555555 (5 d5 5 #v#v#v#v#v#v#v#v (#v d#v #v :V 4+, 55555555 (5 d5 5 / 4 aytLkdF$$If4  0D X $, (d00004aytL=$$If!v h55555555(5 d5 5 #v#v#v#v#v#v#v#v(#v d#v #v :V , 55555555(5 d5 5 / 4 aytLkdJ$$If D X $,(d,,,,4aytL$$If!vh5X5(5(5#vX#v(#v:V e,5X5(5/  /  4 a p(ytL$$If!vh5X5(5(5#vX#v(#v:V ,5X5(5/ /  4 a p(ytL$$If!vh5X5(5(5#vX#v(#v:V P (,5X5(5/  / 4 a p(ytL$$If!vh5X5(5(5#vX#v(#v:V   (,5X5(5/  / / 4 a p(ytL$$If!vh5X5(5(5#vX#v(#v:V P,5X5(5/  /  4 a p(ytL$$If!vh5X5(5(5#vX#v(#v:V ,5X5(5/ /  4 a p(ytL$$If!vh5X5(5(5#vX#v(#v:V P (,5X5(5/  / 4 a p(ytL$$If!vh5X5(5(5#vX#v(#v:V  (,5X5(5/ /  4 a p(ytL$$If!vh5X5(5(5#vX#v(#v:V [,5X5(5/  / 4 a p(ytL$$If!vh5X5(5(5#vX#v(#v:V ,5X5(5/ /  4 a p(ytLb'  666666666vvvvvvvvv666666>6666666666666666666666666666666666666666666666666H6666666666666666666666666666666666666666666666666666666666666666662 0@P`p2( 0@P`p 0@P`p 0@P`p 0@P`p 0@P`p 0@P`p8XV~PJ _HmHnHsHtHX`X P1KG=K9 d$CJOJ QJ ^J_HaJmH sH tH ll &d 03>;>2>: 1$$@&'5B*CJOJ PJQJ \^JaJph6_ll %d 03>;>2>: 2$$@&'5B*CJOJ PJQJ \^JaJphOBA`B A=>2=>9 H@8DB 0170F0Xi@X 01KG=0O B01;8F04 l4a .k . 0 5B A?8A:0 <@< P  170F A?8A:0 ^m$V@V P05@E=89 :>;>=B8BC;dE$bb P05@E=89 :>;>=B8BC; =0:CJOJ QJ ^JaJmH sH T "T P086=89 :>;>=B8BC;dE$`1` P086=89 :>;>=B8BC; =0:CJOJ QJ ^JaJmH sH J@BJ P0 "5:AB A=>A:8 d CJPJaJZQZ P0"5:AB A=>A:8 =0: CJOJ PJQJ ^JaJmH sH 2&@a2 P0 =0: A=>A:8H*`s P !5B:0 B01;8FK7:V0 CJOJ PJQJ ^JaJmH sH os P!5B:0 B01;8FK17:V0CJPJaJmH sH os P!5B:0 B01;8FK37:V0CJOJ QJ ^JaJmH sH ,W@, P!B@>3895\os P!5B:0 B01;8FK27:V01$CJOJ PJ QJ ^J aJtHHOH P Font Style11@ CJOJQJ^JaJVoV Default 7$8$H$!B*CJ_HaJmHphsHtH :U: 0 8?5@AAK;:0 >*B*phbS@b 0A=>2=>9 B5:AB A >BABC?>< 3 x^CJaJtt 0 A=>2=>9 B5:AB A >BABC?>< 3 =0:CJOJ QJ ^JaJmH sH jOj Style4!d/1$7$8$H$`Ka$$CJOJPJQJ^JaJmHsHtHT"T # g:0 "5:AB 2K=>A:8 "dCJOJ QJ ^J aJX1X " g:0"5:AB 2K=>A:8 =0:CJOJ QJ ^J aJmH sH Z BZ d 57 8=B5@20;0$$CJOJ QJ ^J_HaJmH sH tH hQh d03>;>2>: 2 =0:/5B*CJOJ PJQJ \^JaJmH phOsH `a` d03>;>2>: 1 =0:'5B*OJ PJQJ \^JmH ph6_sH PK![Content_Types].xmlj0Eжr(΢Iw},-j4 wP-t#bΙ{UTU^hd}㨫)*1P' ^W0)T9<l#$yi};~@(Hu* Dנz/0ǰ $ X3aZ,D0j~3߶b~i>3\`?/[G\!-Rk.sԻ..a濭?PK!֧6 _rels/.relsj0 }Q%v/C/}(h"O = C?hv=Ʌ%[xp{۵_Pѣ<1H0ORBdJE4b$q_6LR7`0̞O,En7Lib/SeеPK!kytheme/theme/themeManager.xml M @}w7c(EbˮCAǠҟ7՛K Y, e.|,H,lxɴIsQ}#Ր ֵ+!,^$j=GW)E+& 8PK!Ƶtheme/theme/theme1.xmlYnE#;8U i-qN3'JH DA\8 R>CW]{'ސ{g?x݈]"$q+_,y>8{7 K }xLވHe 2{Rܜaˋ??<ߟdžSr$L].<İT̟72S"ѵ_JwL&BJ05kZVyVy|xC OO|x>+<>@(:??/>5{yxFDdm 3^q5'=q6nib-$RB}}YGq=xK@;)^qbha79g . pUʹ;bbmc[$c'a}5KKfH5HL!ݦ&|mK{N6M6hq v|y 58+zH  *~ HHy\K*t@G>{sA}"))y sGfۡqǾ'w E1 [8>ܤ4Aбt׎~ls14_>,Ȭ7TT GqME=w-i>mo[oiBszbP:j5if F 9Pɉ* k\ A ;!N`.{I SցD p3˅5veU}AbvyA/g 氚 Z N+lR~aeԩj9&&CLgMʼn7a A0ƀHEA3~{q q1vƨl効9)>൜fN1N FIrdq8Y^:_73.|3 f%Jش?MOY s 3;} Rc0`d[鯠$ÿ - έhǴ"P 6T{TUٴ+9E28Y*MOt0O9Bݍqg7Ŕ9O)z?7#]u rBIHAאTpl>՟,SpT4@~BA%}'0+{eRF&rĪ#uu\{BHuM6`pG}N+!'_oN콶3a3dXZzCyCUɪ嶂ZZZ۱f,fAg-@`g v6V?Dhf6t=M&ʺ6ײ'݉#֚>d8s9xN=ڮjAv11;u2%M2oN1uo%տPK! ѐ'theme/theme/_rels/themeManager.xml.relsM 0wooӺ&݈Э5 6?$Q ,.aic21h:qm@RN;d`o7gK(M&$R(.1r'JЊT8V"AȻHu}|$b{P8g/]QAsم(#L[PK-![Content_Types].xmlPK-!֧6 +_rels/.relsPK-!kytheme/theme/themeManager.xmlPK-!Ƶtheme/theme/theme1.xmlPK-! ѐ' theme/theme/_rels/themeManager.xml.relsPK] M{@qp9qd Vuow9 p 5p {p  ,,,,,/  L <;Pdfyb^ȓ> Rbv$?dRtf*rR"0 *37D|IdPe~lڭP(.468AK lt~d,.f./P3Cc~ekt4T^F 2"f+n9PJWd60n4D?N]~pr F Dj ^r z 2 0 ,  N & 2 x= Xi | * d D $ 4 ޡ ޣ Ԥ & ܧ (  * J B  z' . $4 x; B 6G (K ,S a d prtuwxz{}~  "#$%')+25>?ACF    "$%'(*+-18=DKM^cfr| J,gz.|",\RPTp n*2HtfbB޼Խf"&.2FJStb\zfбԳ̴ֵ"B¶zPB6XN V ..56678h; z&T`25cc|dde6edeik$kBk\kxkkkkxt(ު$R0pH"h`p|\nl ,.&  "dL^(DN`>8Q_zF3 jT ^r B   ;  \ ʔ 6 n ޕ  D z r  L N   , F H ` b z | ƚ Ț & ( * ڛ h  ڝ  < h ž  N x | ( * Ԡ  P 4 h x Ԥ  v * T ^ ~ ƨ & J D  / RC ` d qsvy|    !&(*,-./01346789:;<=@BDE  !#&),./02345679:;<>?@ABCEFGHIJLNOPQRSTUVWXYZ[\]_`abdeghijklmnopqstuvwxyz{}~Ir3bz {{{V|^|g|||U}}}}G~Q~T~~~ݣȼͼ /Lu9XXXXXXXXXXXXX $(/! (R$SԚkw Gp R$WWφ] YL;@Su R$lMs$_Wtd=, R$`|!"_"7[1> R$ %צ:e R$ sIHQLz0wX R$4H 6a<_KR$Rt 0Vm j}OR$iiy.Y.nSR$g' 8XPW# AA@'(   ' FA ? " 8AC=>: 2" & FA ? " 8AC=>: 3" % FA? " 8AC=>: 4" $ FA? " 8AC=>: 5"JB  # # " # HA? " 8AC=>: 23"P  3  " " HA? " 8AC=>: 25" ! HA? " 8AC=>: 28"PB  3  "    HA? " 8AC=>: 30"   HA? " 8AC=>: 31"   HA? " 8AC=>: 45" B S  ?|q}q~qqrrrr>uuuiww9't@&G t@%Gct@$G#t@(\h \t@#} pvt@Gt@"ft@!lgt@66xt@ ft@vt@%[t@_GoBack=:=:|qqrrrr>u?uuuiwjwwwv    44:|qqrrrr>u?uuuiwjwwwv    44:|qqrrrr>u?uuuiwjwwwv    44:o>rt. h XH` |Pu jx?e"vm>ufsr(LK?&o P?!"S`X,HPkX2&L 3$UD sFF|,UgMvqsNJFX*O#$dU" X0>^>`.L^`L.^`.^`.~L~^~`L.80^8`05o(.0^`0o(..0^`0o(... ^ `o(.... @ ^@ `o( ..... `^``o( ...... ^`o(....... H^H`o(........ ^`o(......... ^`OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o p^p`OJ QJ o( @ ^@ `OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o ^`OJ QJ o( ^`OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o P^P`OJ QJ o(^`OJPJQJ^Jo(^`OJ QJ ^J o(o pp^p`OJ QJ o( @ @ ^@ `OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o ^`OJ QJ o( ^`OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o PP^P`OJ QJ o( ^`OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o p^p`OJ QJ o( @ ^@ `OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o ^`OJ QJ o( ^`OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o P^P`OJ QJ o(--^-`OJPJQJ^Jo(-ee^e`OJPJQJ^Jo(5 L5 ^5 `L.^`.^`.L^`L.uu^u`.EE^E`.L^`L. ^ `o() ^ `.xL^x`L.H^H`.^`.L^`L.^`.^`.X L^X `L.^`OJPJ QJ^Jo(-^`OJ QJ ^J o(o p^p`OJ QJ o( @ ^@ `OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o ^`OJ QJ o( ^`OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o P^P`OJ QJ o( ^`OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o  ^ `OJ QJ o( l ^l `OJQJo(<^<`OJ QJ ^J o(o  ^ `OJ QJ o( ^`OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o |^|`OJ QJ o(^`OJPJQJ^Jo(^`OJ QJ ^J o(o pp^p`OJ QJ o( @ @ ^@ `OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o ^`OJ QJ o( ^`OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o PP^P`OJ QJ o( e^e`OJQJo(5^5`OJ QJ ^J o(o  ^ `OJ QJ o(  ^ `OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o u^u`OJ QJ o( E^E`OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o ^`OJ QJ o(^`OJPJQJ^Jo(-p^p`OJ QJ ^J o(o @ ^@ `OJ QJ o( ^`OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o ^`OJ QJ o( ^`OJQJo(P^P`OJ QJ ^J o(o  ^ `OJ QJ o( ^`CJaJo(.^`.pL^p`L.@ ^@ `.^`.L^`L.^`.^`.PL^P`L. ^`OJQJo(p^p`OJ QJ ^J o(o @ ^@ `OJ QJ o( ^`OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o ^`OJ QJ o( ^`OJQJo(P^P`OJ QJ ^J o(o  ^ `OJ QJ o(^`o()^`.pL^p`L.@ ^@ `.^`.L^`L.^`.^`.PL^P`L.e^e`5CJOJQJ^JaJo(.^`. L^ `L.^`.c^c`.3L^3`L.^`.^`.L^`L.^`.^`. L ^ `L.  ^ `.[[^[`.+L+^+`L.^`.^`.L^`L.>^`>o(.0^`0o(..p0^p`0o(... ^ `o(.... x^x`o( ..... `^``o( ...... ^`o(....... ^`o(........ ^`o(.........^`OJPJQJ^Jo(^`OJ QJ ^J o(o pp^p`OJ QJ o( @ @ ^@ `OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o ^`OJ QJ o( ^`OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o PP^P`OJ QJ o(^`OJPJQJ^Jo(^`OJ QJ ^J o(o pp^p`OJ QJ o( @ @ ^@ `OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o ^`OJ QJ o( ^`OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o PP^P`OJ QJ o(^`OJPJQJ^Jo(^^^^`OJPJQJ^Jo( ^`OJ QJ o( f f ^f `OJQJo(66^6`OJ QJ ^J o(o ^`OJ QJ o( ^`OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o vv^v`OJ QJ o(8^8`OJPJQJ^Jo(^`OJ QJ ^J o(o  ^ `OJ QJ o(  ^ `OJQJo(x^x`OJ QJ ^J o(o H^H`OJ QJ o( ^`OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o ^`OJ QJ o( ^`OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o p^p`OJ QJ o( @ ^@ `OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o ^`OJ QJ o( ^`OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o P^P`OJ QJ o( -^-`OJ QJ o(^`OJ QJ ^J o(o  ^ `OJ QJ o( w ^w `OJQJo(G^G`OJ QJ ^J o(o ^`OJ QJ o( ^`OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o ^`OJ QJ o(^`o(.^`OJ QJ ^J o(o p^p`OJ QJ o( @ ^@ `OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o ^`OJ QJ o( ^`OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o P^P`OJ QJ o( ^`OJQJo( ^ `OJPJQJ^Jo("   ^ `OJ QJ o( w ^w `OJQJo(G^G`OJ QJ ^J o(o ^`OJ QJ o( ^`OJQJo(^`OJ QJ ^J o(o ^`OJ QJ o( sN"vX2>=qD< Nn[?! sF?`X," Xe?hh rvo`~ zx0}dUoH` zfzn5mrL 3:de*OoUgMu            ,                   ij>E D&                   &Cb9         o~                     T d@e[$jJ:*`}>TzT h Uf x c sy!,=e,U e5;Mltk !:1"zH"q%$&zD&TN&K'r(([-j.u"0J0H1O$46T79z99 g:d";Q<m=_>G>f?tr?VA^A*ECR]Ej GHHHjxH=PIQIJK,LRMO"pQ ,TRTU )V[/J]G^=a*b|b=de> f!g)bghHlmm' nHo-Ko@qyfqBs]s`sntuLw<2xPxPz%~[z~Vs35L]xOk oG6;g5V)TL_/x,v,gCV:;/P7ddTtb!GQ`uT`b=CgP xV'9QT^@%&?oT '%wy@` q|/Cch1DVk9XX XXXXXXXX XXXXXfXXXX.X0X:XXXXXjXXXUnknownG*Ax Times New Roman5Symbol3. *Cx ArialG  MS Mincho-3 fgwTimesNewRomanPS-BoldMTArial Unicode MSmTimesNewRomanPSMTArial Unicode MSsTimes New Roman,BoldArial Unicode MSI Arial Unicode MSK@Palatino Linotype?= *Cx Courier New7.{ @Calibri7K@Cambria5" Tahoma;WingdingsIFFrench Script MTACambria Math"1 hFGFG jry10>HP  $PP2!xx SamLab.wsh.hamid                          Oh+'0 px    SamLab.wsNormalh.hamid2Microsoft Office Word@@H@H j՜.+,D՜.+,4 hp  Krokozr     8@ _PID_HLINKSA@ NL[$)http://www.bis.org/speeches/sp100303.pdf q!%http://www.bis.org/publ/othp04_2.pdf D:https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%94%D0%B5%D0%BB%D0%BE_%28%D0%B8%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%29&action=edit&redlink=1 D:https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%94%D0%B5%D0%BB%D0%BE_%28%D0%B8%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%29&action=edit&redlink=1 Mchttps://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D0%B1%D1%89%D0%B0%D1%8F_%D1%82%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D1%8F%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8,_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0_%D0%B8_%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B3 [PMhttp://library.unec.edu.az/2014-05-07-15-29-39/2014-05-08-16-48-42/17-maliyy Kfhttp://library.unec.edu.az/2014-05-07-15-29-39/2014-05-08-16-48-42?view=author&id=153:mir-l-m-h-s-nli kbchttp://library.unec.edu.az/2014-05-07-15-29-39/2014-05-08-16-48-42?view=author&id=16:dam-t-bag-rov B Yhttp://library.unec.edu.az/2014-05-07-15-29-39/ui2/27-doevl-t-borcu-v-onun-idar-edilm-si }# Xhttp://library.unec.edu.az/2014-05-07-15-29-39/ui2?view=author&id=21:c-lil-oglu-k-rimov !}http://www.cbar.az/ kA-http://www.cbar.az/assets/324/2002_yekun.pdf L[)http://www.bis.org/speeches/sp100303.pdf   !"#$%&'()*+,-./0123456789:;<=>?@ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ[\]^_`abcdefghijklmnopqrstuvwxyz{|}~      !"#$%&'()*+,-./0123456789:;<=>?@ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ[\]^_`abcdefghijklmnopqrstuvwxyz{|}~      !"#$%&'()*+,-./0123456789:;<=>?@ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ[\]^_`abcdefghijklmnopqrstuvwxyz{|}~      !"#$%&'()*+,-./0123456789:;<=>?@ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ[\]^_`abcdefghijklmnopqrstuvwxyz{|}~      !"#$%&'()*+,-./0123456789:;<=>?@ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ[\]^_`abcdefghijklmnopqrstuvwxyz{|}~      !"#$%&'()*+,-./0123456789:;<=>?@ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ[\]^_`abcdefghijklmnopqrstuvwxyz{|}~      !"#$%&'()*+,-./0123456789:;<=>?@ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ[\]^_`abcdefghijklmnopqrstuvwxyz{|}~      !"#$%&'()*+,-./0123456789:;<=>?@ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTVWXYZ[\]^_`abcdefghijklmnopqrstuvwxyz{|}~      !"#$%&'()*+,-./0123456789:;<=>?@ABCDEFGHIJKMNOPQRSUVWXYZ[norRoot Entry F,͖qData U'V1TableWordDocument 4SummaryInformation(LDocumentSummaryInformation8TMsoDataStore`͖͖YUEE1JD11Q==2`͖͖Item  PropertiesUCompObj y   F' Microsoft Office Word 97-2003 MSWordDocWord.Document.89q